Bijlage Zienswijzen

Deze gronden zijn al zeer geruime tijd eigendom van Natuurmonumenten, worden deze niet juist al natuurvriendelijk beheerd? Ook hier lijkt er sprake te zijn van windowdressing en doelredenering De eerdergenoemde corridor lijkt op een vorm van wensnatuur. Wij zijn een zeer sterke voorstander van een robuuste corridor voor de aanwezige dieren in dit gebied. Dieren die door de continue ontwikkelingen in de Gemeente Utrecht steeds verder in het nauw komen te zitten. De beoogde corridor is volgens het IPvE voornamelijk ten behoeve van 3 diersoorten, namelijk de blauwborst, de bever en de otter. Waarom zou de Gemeente voor deze doelsoorten kiezen? Ten eerste gaat het met de Blauwborst bijzonder goed in Nederland, deze diersoort maakt vanaf de jaren ’70 een explosieve groei door en prognose naar de toekomst is gunstig. Ook de verspreiding is in deze regio goed te noemen. Wat betreft de bever en de otter zijn ook kanttekeningen te benoemen. De corridor zou voor de bever en de otter als doel hebben om een doorgang te creëren tussen Kockengen en de Haarrijnse plas. Er is echter al een corridor voor deze diersoorten in de vorm van een brede vaart die tussen de gronden in het noorden en de A2 loopt. Een corridor waardoor de bever zich al beweegt en dientengevolge al in de Haarrijnse plas bevindt.

Kortom voor een diersoort welke het uitstekend doet in Nederland en andere diersoorten die al hun weg hebben gevonden, moeten zeer kwetsbare diersoorten met een uiterst onzekere toekomst wijken. Er zitten in dit gebied, wat door u aangewezen is met als doel “rust en ruimte”, een veelvoud van diersoorten die vechten om hun voortbestaan en waarvoor de prognose op lange termijn zeer ongunstig is. Diersoorten zoals de grutto (prognose zeer ongunstig), kieviet (prognose zeer ongunstig), patrijs (kwetsbaar), scholekster (prognose zeer ongunstig), tureluur (matig ongunstig) enz. Er is ons gezegd ‘dat deze dieren dan maar naar de Stichtse Vecht moeten gaan’. Waar blijft uw verantwoordelijkheid als gemeente voor bijvoorbeeld de weidevogelstand? En wat als geen enkele gemeente zijn verantwoordelijkheid

Bijlagen zienswijzen concept IPvE Ockhuizen

neemt door dit probleem over de gemeentegrens te gooien? Waarom wordt er niet gekozen voor versterken van de waardes binnen het gebied met als doel de aanwezige diersoorten te ondersteunen? Hiervoor verzoeken wij om een heldere onderbouwing. We willen hier verder nogmaals benadrukken dat de natuurtoets die namens de Gemeente heeft plaatsgevonden onvolledig en incorrect is. Viridis geeft zelf ook aan dat er beperkingen in het onderzoek zijn. Tevens hebben gemeente en Windunie op de bijeenkomst 25 februari 2022 – waar u ondanks herhaaldelijke verzoeken geen notulen van heeft gemaakt, dan wel verstrekt - aangegeven dat het onderzoek onvolledig is. Er is ook vanuit ons meerdere malen aangegeven, dat deze toets niet voldoet. Een dergelijk beperkt en onvolledig onderzoek kan en mag geen basis vormen voor een dergelijk ingrijpend besluit! Wij citeren hier uit de zienswijze van een lokale expert van het gebied: “Wij beheren al 25 jaar de velden op Ockhuizen. Als lid van de WBE tussen Vecht en Oudenrijn. Het is een uniek gebied, een voedselrijk gebied, waar op de avondtrek talrijke diersoorten komen foerageren. Ook is het een trekroute van veel vogels, snippen, duiven etc. etc. De trekvogels volgen de A2. Zelfs de patrijs komt hier nog voor. Er wordt verwezen naar een ecologisch rapport.

Zoals al eerder aangegeven, wil ik graag nogmaals benadrukken dat het onderzoek niet goed is uitgevoerd. De plannen zoals ze er nu liggen zullen dit gebied verwoesten. 30 jaar zal een verwoestende uitwerking hebben op alle flora en fauna die nu in dit gebied leeft. Het is een bijzonder gebied. Er is een hele mooie hazenstand. De haas is nog geen beschermde diersoort, maar het gaat wel slecht met de haas in Nederland. In Ockhuizen daarentegen is door goed beheer de hazenstand heel goed. Er is een mooie populatie reeën, weidevogels, fazanten en er zijn vele soorten reptielen, amfibieën. In het gebied worden al jaren tellingen gedaan. De rapporten hiervan heb ik al eerder met jullie gedeeld. Helaas kan ik in het IpvE niet terugvinden dat er iets voor de bestaande dierenpopulatie wordt gedaan” Ad 4. 35-40 hectare netto zonneveld Allereerst willen wij benadrukken dat wij wij fel gekant zijn tegen dit zonnepark en wel om eerdergenoemde en onderstaand uitgewerkte redenen Wel hebben wij meermalen aangegeven mee te willen en kunnen denken over alternatieven om Duurzaamheid te realiseren op een Duurzame wijze. Wij worden hierin ook ondersteund door deskundigen op het gebied van de energietransitie.

Wat ons betreft moet het, mocht er toch onverhoopt een zonnepark gerealiseerd worden, sowieso significant kleiner, max 20 hectare, tegen de snelweg inclusief gebruikmaking van een aan te leggen geluidswal en op een wijze die in zijn geheel toekomstbestendig is. Wij hebben tevergeefs meermalen getracht hierover in gesprek te treden met grondeigenaren en gemeente. Beloftes van gemeente hieromtrent zijn stelselmatig niet nagekomen. Ook hier vinden wij het niet behoorlijk dat er zo met ons als burgers wordt omgegaan. Daarbij zijn de volgende vragen aan de orde: • Welke alternatieven zijn door de gemeente onderzocht - en dan niet alleen voor de locatie (en richting) van het zonneveld, maar juist voor de omvang en opzet van het veld? Hier willen wij graag inzage in, dus bij deze verzoek daartoe • Waarom zijn deze alternatieven en hun argumentatie niet weergegeven in het IPVE?

Bijlagen zienswijzen concept IPvE Ockhuizen

• Tot welke omvang is een kleinschalig veld rendabel in tegenstelling tot het veelgebruikte argument dat het veld minimaal de huidige omvang moet hebben omdat het anders niet rendabel zou zijn? Kunt u berekeningen van diverse onderzochte veldgroottes overleggen als onderbouwing? Ook in deze verzoeken wij om inzage. Omvang Zonneveld Het zonnepark wat u als gemeente wil neerzetten wordt het grootste zonnepark in Nederland in een dusdanig dichtbevolkte gemeente. Ontegenzeggelijk wordt het cultuurhistorisch landschap rondom Haarzuilens geweld aangedaan voor een periode van tenminste 30 jaar. Wat is hierop de visie en hoe is dit te rijmen met het beleid van Utrecht op cultuurhistorisch gebied? En voor de goede orde: bewoners in het dorp zijn door het predikaat “beschermd dorpsgezicht”, terecht overigens, gebonden aan zeer strikte beperkingen ten aanzien wat wel en niet mag bij veranderingen aan huis en land. Saillant detail: bij een aanpalend perceel, op enkele meters van het beoogde zonneveld, zijn onlangs nog zonnepanelen geweigerd vanuit de Gemeente onder de noemer “beschermd dorpsgezicht”. Ook in deze stelt u zich onvoldoende transparant en met tegenstrijdige intenties op.

Wij vragen u om dit te verklaren Zonneladder en alternatieven Naast het zeer belangrijke feit van het beschermd dorpsgezicht voldoet een en ander niet aan de bij het klimaatakkoord vastgestelde zonneladder, die ook vanuit Den Haag wordt onderschreven en waaraan ook de Gemeente Utrecht zich committeert. Hierbij dient plaatsen van zonnepanelen op dit soort gronden slechts in de laatste instantie alternatief plaats te vinden. Hiervoor dienen er dan eerst andere alternatieven te zijn bezien. Bij de zonneladder worden voorbeelden aangegeven als: zonnepanelen op vuilnisbelten en in bermen van spoor- en autowegen. Binnen de kaders van het plan en de ambitie zou het mogelijk zijn geweest om alternatieven te onderzoeken. De zonnepanelen zouden ook kunnen worden gepositioneerd in een gebied dichtbij of langs de snelweg A2, bijvoorbeeld op aan te leggen geluidswallen. Nog meer alternatieven om de energiedoelstelling te behalen zouden uiteraard kunnen worden gevonden buiten het gebied, op bijvoorbeeld gebouwen of nabij parkeerplaatsen. De Gemeente Utrecht heeft een enorm potentieel aan daken. In de Raadsbrief Ontwikkeling Dakenplan van de gemeente d.d. 9/3/2022 staat letterlijk: In de dakenkansenkaart blijkt dat er op 465 ha daken nieuwe zonnepanelen zouden kunnen komen.

Ook de mogelijkheden voor daken die eerder minder kansrijk leken, ontwikkelen zich met de dag steeds meer opties om dit te realiseren. Lichtere panelen, verrijdbare panelen enz. Tevens zijn er ook door ons alternatieven opgeworpen waarop geen actie is ondernomen. Op geen enkele wijze wordt duidelijk of en hoe dergelijke alternatieven in de afweging zijn meegenomen. Hiermee wordt nogmaals de indruk van een doelredenering bevestigd. Kunt u aangeven welke zinvolle alternatieven zijn beschouwd en waarom deze zijn afgevallen? Wij vragen u om een heldere onderbouwing en inzage in de ondernomen actie uwerzijds om de alternatieven te verkennen. Bodemleven

Bijlagen zienswijzen concept IPvE Ockhuizen

De bodem gaat door het huidige plan aanzienlijke en mogelijk onherstelbare schade oplopen. Zoals het voor ons zeer summiere plan er nu ligt, komt er 42,7 ha bruto zonneveld. Bij navraag is er nog niet bekend hoe groot het veld netto gaat zijn, maar in ieder geval tussen de 35 en de 40 ha. Als men dit vervolgens extrapoleert naar ruimte die zal overblijven tussen en rond om de zonnepanelen, kom je vervolgens uit tussen de 6,3% en 18%. Vanwege de slootjesstructuur die men vanwege het beschermd dorpsgezicht wil beschermen, moet er sprake zijn van meer ruimte rondom de slootjes oplopend tot 3 meter van de slootkant. Deze grond wordt ook in mindering gebracht bij de grond die over zou blijven tussen de panelen. Een korte rekensom geeft aan dat er bar weinig ruimte overblijft tussen de panelen. Het is ook zeer fors lager dan het percentage binnen gedragscode die de branchevereniging Solar Holland aanhangt, adviezen daaromtrent vanuit de WUR en vanuit Vereniging Nederlands Cultuurlandschap. Niet alleen de afstand tussen de panelen, doch ook de opstelling is bepalend voor de hoeveelheid zon die onder de panelen komt. Er wordt hierbij gekozen voor een oost-west opstelling in tegenstelling tot de noord-zuid opstelling, welke geadviseerd wordt door Wageningen die op dit gebied veel onderzoek doet. Een oost-west opstelling heeft een zeer duidelijk negatief effect op het bodemleven.

Om een en ander nog te verergeren, worden de zonnepanelen in dakvorm geplaatst op 80 cm hoogte. De hoogte van het zonnepaneel is ook bepalend voor de hoeveelheid licht die onder de panelen kan komen, des te hoger het zonnepaneel des te meer kan het licht op de bodem komen. Al deze factoren gecombineerd zijn een zeer slechte basis voor de bodem, waar niet allen weinig licht op komt, maar ook zeer weinig regen. Dit heeft effecten op de gezondheid van de bodem en het bodemleven. Naast dit alles bestaat de grond uit klei op veen. Bij beschadiging van het oppervlak is het zeer wel mogelijk en zelfs aannemelijk dat veen aan de buitenlucht blootgesteld wordt, waardoor er veenoxidatie zal plaatsvinden. Bij veenoxidatie komen er aanzienlijke hoeveelheden CO2 vrij, daarnaast zal de grond inklinken en verzakken en de bodem irreversibel beschadigen. Hoe duurzaam is het zonnepark als dit gebeurt? Hoe denkt men de biodiversiteit te verbeteren met een dergelijk slechte uitgangsituatie qua opzet zonnepark? Hoe denkt men dat men in deze situatie een toekomstbestendige situatie te creëren? Vanuit de RSU2040 geldt het adagium dat bij alle ruimtelijke ontwikkelingen de natuur en biodiversiteit versterkt dient te worden. Vanuit het groenstructuurplan wordt er gepropageerd dat er meer groen moet komen om weerbaarder te zijn tegen de gevolgen van de klimaatverandering.

Bij dit plan geeft een zonneveld, gezien de opzet, aanzienlijke schade aan de bodem, wordt er groen opgeofferd en zal de biodiversiteit door de keuzes afnemen. Al deze zaken zijn in contradictie hiermee. Hoe verklaart de gemeente Utrecht dit? ? Wederom verzoek om onderbouwing uwerzijds. Schittering Gezien de lage setting van de panelen, de oost-west opstelling en de grootte van het veld waarbij de zonnepanelen dicht op elkaar staan, vragen wij ons af in hoeverre er schittering er zal ontstaan van de panelen? Wat voor effect heeft dat op het dorpsgezicht, op flora en fauna en woongenot? Wij verzoeken u dringend om deze mogelijk schadelijke effecten te onderzoeken en in kaart te brengen. Daarin ontvangen wij vervolgens graag inzage.

Bijlagen zienswijzen concept IPvE Ockhuizen

Temperatuur (hitteschild) Ongeveer 16-20 procent van de energie vanuit de zon wordt omgezet in elektriciteit, de rest verwarmt het zonnepaneel. Als gevolg hiervan ontstaat er een grootschalige warme oppervlakte bij een zonnepark van deze omvang. Studies hebben aangetoond dat dit ook een verhoging geeft van de omliggende temperatuur. Wat voor effect zal dit hebben op flora en fauna zowel op de grond als in de sloten? Ook hier verzoek om een effectstudie en inzage Geluid In Haarzuilens en Gieltjesdorp hebben wij in toenemende mate last van geluid vanaf de A2. Na het plaatsen van een geluidswal aan de zijde van Maarssenbroek is geluid aanmerkelijk toegenomen door weerkaatsing van het geluid van de snelweg, tevens komt dit vermoedelijk door de verbreding van de A2 waardoor er meer verkeer is/rijdt. In uw zeer summiere plan wordt er gesproken over zonnepanelen in een oost-west opstelling ipv de immer geadviseerde noord-zuid opstelling. Hierdoor ontstaan er halve tunnels met gladde wanden, waardoor er een klankbord ontstaat welke het geluid mogelijk extra zal dragen. U kunt dit vergelijken met het dragen van geluid over een wateroppervlak. Heeft u hier onderzoek naar verricht? Wat voor beleid heeft u om dit tegen te gaan? Ook hier verzoek om een effectstudie en inzage.

Onveiligheid door openstellen van gebied Ockhuizen Wij maken ons zorgen als het gebied meer opengesteld wordt en er ook meer uitvalswegen zijn voor personen met onzuivere intenties. Hoe denkt men dit tegen te gaan? Het benoemen dat er sprake zal zijn van extensieve recreatie en daardoor rekening wordt gehouden met de veiligheid van de buurt is een vreemde redenering. Hoe borgt de gemeente concreet de veiligheid van de directe bewoners als ons gebied vanuit meerdere kanten ontsloten wordt? Business case In het IPvE wordt geen inzage geboden in de ‘business case’ van het zonneveld. Feitelijk ontbreken veel inhoudelijke bijlagen. Zijn alle kosten en milieueffecten van aanleg, operatie en uiteindelijke afvoer daadwerkelijk meegenomen? In hoeverre is rekening gehouden met de discrepantie tussen vraag en aanbod, oftewel het feit dat in toenemende mate de geleverde energie niet aan het net kan worden geleverd, waardoor ofwel dure en inefficiënte opslag noodzakelijk is, ofwel het zonneveld gewoon uit wordt geschakeld? In het IPvE wordt gesteld dat ontwikkelingen op het gebied van netcongestie ‘invloed kunnen hebben op de planning’.

Ook op de realisatie als zodanig? Is er een economische en milieutechnische onderbouwing over meerdere jaren? Klopt het dat het de intentie is om de opgewekte stroom te leveren aan bedrijven op Lage Weide? Een bedrijventerrein waar het merendeel van de bedrijven nota bene zelf geen zonnepanelen op het dak heeft! Wij hebben in het verleden een WOB-verzoek ingediend bij de gemeente om onder andere een aantal zaken op dit gebied helder te krijgen. Deze gegevens werden aan ons niet verstrekt. Het IPvE toont weinig ontwikkeling ten opzichte van de eerder gepresenteerde plannen. Er lijkt geen sprake van enig voortschrijdend inzicht, maar van een stug vasthouden aan een nu eenmaal ingezette koers. Het zou van bestuurlijke kwaliteit getuigen als de gemeente zou demonstreren uitgangspunten te kunnen

Bijlagen zienswijzen concept IPvE Ockhuizen

heroverwegen, rekening te houden met ontwikkelingen op het gebied van energieopwekking, te luisteren naar gefundeerde bezwaren, alternatieven te overwegen en indien nodig een pas op de plaats te maken. Verder is het concept IPVE op zijn best een zeer mager stuk te noemen. Het is zeer lastig om op een stuk te reageren wat zo summier is opgesteld en weinig concreet is. Doordat we aanwezig zijn geweest bij een RIB weten we dat het plan al veel concreter is en we vragen ons af waarom deze informatie niet eenvoudigweg in dit concept IPvE staat. We blijven uiteindelijk met heel veel vragen zitten, vragen zoals: • Als het park verkocht wordt wie staat er dan garant dat afspraken worden nagekomen? • Hoe denkt men het bouwverkeer te regelen? • Hoe is de invulling van het veld, transformator huisjes/batterijen enzovoort enzovoort? Wij verzoeken u dringend om deze vragen per ommegaande te beantwoorden. Ad 5.

Uitbreiding van recreatiemogelijkheden en toegankelijkheid In het IPvE is een stuk opgenomen over recreatie waarbij benoemd wordt dat recreatieve waarden in dit deel van het gebied bestaat uit de volgende zaken: • Beleven van de kenmerkende cultuurhistorie van het Landgoed Haarzuilens • Beleven van de natuur van het Landgoed Haarzuilens • Recreatieve wandel- en fietspaden over en langs de percelen van Natuurmonumenten en provincie Utrecht • Fietsbrug als verbinding tussen het gebied en Maarssen/Gemeente Stichtse Vecht met uitzicht op het agrarische deel van het landgoed Haarzuilens • Beleven van rust en ruimte. Hoe past een recreatiegebied rondom een zee van glas ter grootte van 80 voetbalvelden? Is er praktisch onderzoek gedaan of er behoefte is aan extra recreatie? Niet op basis van modellen maar puur op basis van bezoekersaantallen van het omliggende gebied. Is er onderzoek gedaan of de dieren extra behoefte hebben aan een uitloopgebied in het groen, in verband met het continu verkleinen van het leefgebied van de diersoorten in Gemeente Utrecht. Er is veel leefgebied verloren gegaan door Leidsche Rijn, Haarrijnse Plas, Haarrijn, de nog te bouwen waterwoningen, Industrieterrein zuidkant A2 enzovoort enzovoort. Ook door recreatiegebieden worden dieren uit hun territorium gejaagd.

Momenteel moeten hier bijvoorbeeld reeën worden afgeschoten aangezien ze uit hun normale territorium migreren en gevaar voor verkeer vormen. Waar is rust en ruimte voor de diersoorten? Laatste punt van aandacht; vermindering woongenot en waardevermindering Als direct omwonenden maken wij ons ernstig zorgen over de overlast gevende effecten van een zonneveld van deze omvang op de door u genoemde locatie. Het weerkaatsten van zonlicht in deze omvang en de daardoor te verwachtte felle reflectie, de verstoring van het ritme van mens en dier (bijvoorbeeld huisdieren en kleinvee) en de aantasting van het uitzicht, zorgen voor een sterke vermindering van het woongenot van alle betrokkenen. Daarbij komt dat de

Bijlagen zienswijzen concept IPvE Ockhuizen

verwachtte verlaging van de woningwaarde een voor ons niet te overkomen obstakel vormt. Wij verwachten dan ook dat u deze waardevermindering op voorhand meeneemt in uw afweging en voorafgaand aan enige verdere besluitvorming, objectief zult onderzoeken op basis van onafhankelijke taxatie voor en na aanleg. Daarbij vernemen wij graag, eveneens op voorhand, welke compensatie wij per woning kunnen verwachten om, in geval van tenuitvoerlegging van dit voornemen, de waardevermindering te compenseren. Tot slot verzoeken wij u om transparant inzage te geven in het vervolg van deze procedure, met het daarbij behorende tijdpad, opdat wij ons zorgvuldig kunnen voorbereiden op de nog te volgen en ondernemen stappen. In goed vertrouwen zijn wij er van uitgegaan dat u uwerzijds hierin open communiceert naar betrokken burgers. Nu voor ons het tegendeel is bewezen, verzoeken wij om een helder procesoverzicht op zo kort mogelijke termijn. Ik verneem graag uw reactie op bovenstaande zienswijze. Daarbij verzoeken wij u dringend om de door ons gevraagde effectstudies, ontbrekende onderbouwing op verschillende punten, antwoord op nog openstaande vragen en inzage in uwerzijds gemaakte afwegingen, op korte termijn uit te voeren, dan wel te overhandigen en/of inzichtelijk te maken.

In afwachting van uw reactie en de beoordeling daarvan onzerzijds zullen wij besluiten om, al dan niet, een jurist in de arm te nemen voor het vervolg. Wij vernemen graag uw reactie op bovenstaande zienswijze. N.B. Graag willen wij U verzoeken om deze zienswijze in zijn geheel toe te voegen aan de stukken welke gezonden zullen worden aan de volledige raad. 16

Geacht college, Hierbij geef ik een reactie op de zeer summiere informatie vanuit het huidige concept IPVE en behoud ik mij het voor om op een later moment, wanneer er wellicht meer informatie voorhanden is, deze zienswijze bij te stellen of aan te vullen. Vanuit mijn hoedanigheid als omwonende heb ik grote zorgen en veel vragen bij het concept IPVE dat ik heb ingezien. Om deze reden ga ik niet akkoord met zowel de inhoudelijke kant van het IPVE als de procedure die door u wordt gevolgd. Dit mede vanwege het gebrek aan informatie en communicatie dat ik ervaar, ondanks herhaaldelijk verzoek daartoe. Onderstaand een aantal overwegingen en vragen die ik u wil meegeven op verschillende deelonderwerpen. Specificaties van het Zonneveld; • 35 tot 40 hectare, welke afmeting 35 of 40 hectare betreft het precies? • Transformatorhuisjes en accu’s; hoeveel en hoe groot en hoe blijven ze uit het zicht van omwonenden? • De zogenaamde oost-west opstelling, hoe denkt u dat daar gras onder of tussen kan groeien zonder direct zonlicht en direct water? Hoe gaat u dit zo natuurvriendelijk mogelijk beheren?

Bijlagen zienswijzen concept IPvE Ockhuizen

•

Komt er een constructie onder het zonneveld, de panelen?

• Het betreft een gebied met veel watergangen, hoe worden de watergangen tussen de panelen schoon gehouden? Is er ruimte om de watergangen schoon te houden? • Hoe blijft de kwaliteit van het water gezond langs een zonnepark, is hier al voldoende onderzoeksresultaat van? • Zonnepanelen die vriendelijk zijn voor insecten, hoe werkt dit, graag nadere verklaring. • Een zonnepark “tijdelijk” voor 30 jaar. Hoe duurzaam is deze enorme investering ? Hoe kunt u nu al toekomstig rendement bepalen voor over 30 jaar? Na 30 jaar, hergebruik van de panelen, waarvoor worden deze panelen dan hergebruikt? Wanneer gaat deze 30 jaar in? • Is er genoeg onderzoek gedaan naar ander zogenaamde functie combinaties om zonnepanelen te plaatsten? Denk aan de mogelijkheid van de geluidswal langs de A2, zonnepanelen op parkeerplaatsen, op daken ook op gebouwen op de industrieterreinen enz. en nieuwe bouwprojecten verplichten helemaal energie neuraal te bouwen. Waarom kiest u voor deze locatie die vanuit het belang van natuurbeheer en behoud niet voldoet en ook conform eerder gemaakte afspraken hierover, niet aangewezen mag worden. • Waar gaat deze zonne-energie naar toe? Nu Stedin en Tennet alarm slaan over het feit dat het net overvol is geraakt en dit probleem de eerste 10 jaar nog niet is opgelost! Is deze investering ook in dit recente inzicht, te rechtvaardigen. • Zonnepark dicht langs de A2.

Hoe verplaatst zich de CO2 uitstoot als er zonnepanelen liggen i.p.v. grasland met een ander absorptievermogen? • Hoe gedraagt het geluid van de snelweg A2 zich over het zonneveld, wordt het geen klankbord van geluid? Welke studies heeft u gedaan om dit uit te sluiten en hoe verhoudt dit zich tot alle studies die bewoners hebben moeten doen bij het bouwen van de woning (fora/fauna onderzoek, geluidshinderonderzoek, etc.). Blijft u daar niet in gebreke? • In het klimaatakkoord van Parijs staat dat pas als allerlaatste instantie de zonnepanelen op land geplaatst mogen worden, voor agrarisch gebied wordt het opwekken van duurzame energie nl niet gezien als positief als dit ten koste gaat van bijvoorbeeld voedselproductie of natuurbeheer. Ook bij steeds meer provincies en gemeenten neemt het animo voor grootschalige zonneweiden al langer af. Waarom wordt hier dan voor een zonnepark op land gekozen? Rijksbeschermd dorpsgezicht; • Groen maximaal 3 meter hoog, wat voor een groen en waar komt dit groen? Graag specificatie. • Mogelijk nog meer archeologisch onderzoek, wanneer besluit u nog meer archeologisch onderzoek te doen? • Wat is de waarde van een Beschermd dorpsgezicht, dit pas toegekend sinds 2014, als er binnen 10 jaar besloten wordt het laatste stukje groen, zó passend bij

Bijlagen zienswijzen concept IPvE Ockhuizen

het landschap van Haarzuilens op te geven voor een zonnepark van 35 a 40 hectare groot, dat zijn ruim 80 voetbalvelden! • Beschermd dorpsgezicht, de bewoners mogen op hun daken en of tuinen geen zonnepanelen plaatsen, hoe verkoopt u dan wel een zonneveld op weiland in dit gebied? Dit is geen behoorlijk bestuur. • Hoe gezond is een zonnepark? Wat is de schade voor direct omwonenden (fysiek en mentaal)? Welk onderzoek heeft u hierna gedaan en waarom is dit niet inzichtelijk gemaakt? Bomen; • wat wordt er met de zin bedoelt, de bomen in dit bos planten we i.p.v. de bomen die we moeten kappen? Waar worden er dan bomen gekapt? Hoe groot zijn de bomen die u gaat aanplanten? •

Waarom is er geen ruimte meer voor 15,4 hectare bos?

Natuur; • Ruimte voor nieuwe diersoorten, waar blijven de weidevogels, Kieviet, Scholekster, Tureluur en de Grutto? en het wild? De haas de ree en er zijn zelfs vossen in dit gebied gezien! als er een zonnepark komt op een weidegebied? • Waarom nieuwe diersoorten, bever, bouwt dammen in watergangen met gebruik van bomen, willen we deze diersoorten in dit gebied, hoe is hier over nagedacht? Graag inzage in de studies en effecten die dit met zich meebrengt. •

Een natuurgebied van minimaal 30 hectare met moerasbos langs een A2?

• Wat is de reden om het zonneveld niet geheel tegen de A2 te plaatsen? Zodat het veld zover mogelijk van de bewoners van Ockhuizen en Gieltjesdorp ligt? • Hoeveel jaren zal het gebied nodig hebben onder het zonneveld, na verwijdering van de panelen, om er weer vruchtbare grond of gras op te laten groeien? Wandel en fietspaden; • Er was eerder niet genoeg geld rondom het gebied van het kasteel voor wandel en fietspaden, nu stelt u dat een deel wordt uitgevoerd, hoe ziet dit plan eruit? Wat en wanneer wordt dit plan als eerste uitgevoerd? Verzoek om inzage in het plan en het bijbehorende tijdpad. • met name wenselijk is een wandelpad langs de Polderweg richting de Brink. Hoe gaat u dit realiseren? • Mensen toelaten in en rondom een zonnepark, hoe denkt u (niet wenselijk) publiek uit het zonnepark te weren om e.v. diefstal van koper en fraude te voorkomen? Laatste punt van aandacht; vermindering woongenot en waardevermindering Als direct omwonenden maken wij ons ernstig zorgen over de overlast gevende effecten van een zonneveld van deze omvang op de door u genoemde locatie. Het weerkaatsten van zonlicht in deze omvang en de daardoor te verwachtte felle reflectie, de verstoring van het ritme van mens en dier (bijvoorbeeld huisdieren en

Bijlagen zienswijzen concept IPvE Ockhuizen

kleinvee) en de aantasting van het uitzicht, zorgen voor een sterke vermindering van het woongenot van alle betrokkenen. Daarbij komt dat de verwachtte verlaging van de woningwaarde een voor ons niet te overkomen obstakel vormt. Wij verwachten dan ook dat u deze waardevermindering op voorhand meeneemt in uw afweging en voorafgaand aan enige verdere besluitvorming, objectief zult onderzoeken op basis van onafhankelijke taxatie voor en na aanleg. Daarbij vernemen wij graag, eveneens op voorhand, welke compensatie wij per woning kunnen verwachten om, in geval van tenuitvoerlegging van dit voornemen, de waardevermindering te compenseren. Tot slot verzoeken wij u om transparant inzage te geven in het vervolg van deze procedure, met het daarbij behorende tijdpad, opdat wij ons zorgvuldig kunnen voorbereiden op de nog te volgen en ondernemen stappen. In goed vertrouwen zijn wij er van uitgegaan dat u uwerzijds hierin open communiceert naar betrokken burgers. Nu voor ons het tegendeel is bewezen, verzoeken wij om een helder procesoverzicht op zo kort mogelijke termijn.

Conclusie vraag: Is het opgeven van een mooi stuk groen grasland met ver gezichten in een beschermd dorpsgezicht Haarzuilens, “Haarzuilens de parel van de stad Utrecht” zoals een bewoner zo mooi verwoorde, het allemaal wel waard? Krijgen we door dit stuk groen op te geven, hier al heel snel geen spijt van? Waar zadelen wij onze kinderen mee op als het zonnepark na 30 jaar opgeruimd moet worden? Wat blijft erover van de bodem? Door het plan van het zonnepark heerst er momenteel een grote verdeeldheid onder de bewoners, niet leuk! Vervolg Ik verneem graag uw reactie op bovenstaande zienswijze. Daarbij verzoeken wij u dringend om de door ons gevraagde effectstudies, ontbrekende onderbouwing op verschillende punten, antwoord op nog openstaande vragen en inzage in uwerzijds gemaakte afwegingen, op korte termijn uit te voeren, dan wel te overhandigen en/of inzichtelijk te maken. In afwachting van uw reactie en de beoordeling daarvan onzerzijds zullen wij besluiten om, al dan niet, een jurist in de arm te nemen voor het vervolg. Hiermee wil ik ook aangeven toestemming te verlenen om deze zienswijze in zijn geheel toe te voegen voor de gemeenteraad Vriendelijke groet, 17

Geacht college, Met belangstelling hebben wij kennisgenomen van het Integrale Programma van Eisen voor de Gebiedsontwikkeling (IPvE) van Ockhuizen. Echter tot onze verbazing, en ondanks dat de titel van het document anders doet vermoeden, geeft het geen integraal beeld van eisen maar slechts een beperkt nadere invulling aan eerder gepresenteerde plannen, voor met name de aanleg van een zonneveld in het gebied Ockhuizen. Hieronder geven wij een reactie c.q. zienswijze op het IPvE. Vooraf willen wij aangeven dat wij ons te allen tijde het recht voorbehouden om in de toekomst bij

Bijlagen zienswijzen concept IPvE Ockhuizen

andere en of meer volledige informatie onze opmerkingen aan te passen en/of aan te vullen. Programmatische vertrekpunten Het IPVE dient een invulling te geven aan de volgende programmatische vertrekpunten: 1. Behoud van circa 50 hectare openheid en de middeleeuwse verkavelingsstructuur als kernwaarden van dit gebied; 2. 15,4 hectare boscompensatie; 3. Circa 30 hectare natuurontwikkeling; 4. 35-40 hectare netto zonneveld; 5. Uitbreiding van recreatiemogelijkheden en toegankelijkheid. Doelredenering Alvorens een zienswijze te bieden op de programmatische vertrekpunten constateren wij dat het IPvE voor de ‘Gebiedsontwikkeling Ockhuizen’ de indruk wekt van een volstrekte doelredenering om in het gebied Ockhuizen een zonneveld aan te leggen. De gronden rondom Haarzuilens zijn in 2010 overgegaan van het bezit van de Baron van Zuylen van Nyevelt van de Haar naar Natuurmonumenten. Dit is gebeurd om het gebied als natuurgebied met cultuurhistorische waarde te bewaren en te ontwikkelen. Natuurmonumenten is tot op heden nog niet toegekomen aan de realisatie van het gebiedsdeel Ockhuizen, maar de ambitie zou ongewijzigd moeten zijn, en er is feitelijk geen aanleiding om eerdere intenties te wijzigen. Het nu voorliggende plan voor aanleg van een zonneveld (op initiatief van een aantal ondernemers) past helemaal niet bij de oorspronkelijke bedoeling, ambitie en intentie.

De programmatische vertrekpunten vormen slechts ‘windowdressing’ om de impact van een dergelijk grootschalig zonnepark in beschermd dorpsgezicht te verbloemen. De openheid die benoemd wordt is daar reeds aanwezig, net als de benoemde natuur. Een aanzienlijk gedeelte van de gronden zijn namelijk al in bezit van Natuurmonumenten. Het punt recreatie zat al verankerd in het voorgenomen landinrichtingsplan. Nieuw is het zonneveld en de boscompensatie, waarvan de laatste in het concept IPvE aanzienlijk gereduceerd is. Kortweg: de Gemeente Utrecht lijkt hier een kans te zien om een energie-ambitie te realiseren, en voert deze door ten koste van Haarzuilens en omgeving. Wat is hierop uw reactie? Participatieproces Als tweede willen wij onze kanttekening plaatsen bij het participatieproces: Onder participatie wordt verstaan: het in een vroegtijdig stadium betrekken van belanghebbenden (burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere overheden) bij het proces van de besluitvorming over een project of activiteit. Daarmee kunnen overheden namelijk op tijd belangen, meningen en creativiteit op tafel krijgen. De gemeente Utrecht heeft eerder aangegeven te streven naar projecten die op steun en draagvlak van de bewoners kunnen rekenen.

We zijn een klein dorp met een hechte gemeenschap en in de praktijk is er geen sprake van enig draagvlak voor de plannen onder de bewoners van Haarzuilens, anders dan bij de initiatiefnemers zelf en de stichting Haarse Zon (nu tezamen in een nieuwe

Bijlagen zienswijzen concept IPvE Ockhuizen

coöperatie namelijk Zon op Ockhuizen) die vanuit haar aard een voorstander van zonne-energie is, maar die geenszins kan worden beschouwd als vertegenwoordiging van de bewoners. Slechts een klein gedeelte van het dorp is aangesloten bij de Haarse Zon en van die groep is ook een aanzienlijk gedeelte het niet eens met de intentie vanuit het bestuur vanuit de Haarse Zon om te participeren in een zonneveld. Het uitgangspunt van lokaal draagvlak is hiermee niet ingevuld. Tijdens de informatiebijeenkomsten hebben bewoners van Haarzuilens aan kunnen geven hoe ze een en ander zagen, mocht er toch uiteindelijk een zonneveld komen, hieruit bleek dat als de gemeente een zonneveld zou goedkeuren, men deze het liefst zo klein mogelijk en zo veel mogelijk richting de snelweg geplaatst zag. Met deze input lijkt niets te zijn gedaan. Het participatieproces ten aanzien van de bewoners rammelt aan alle kanten, we mogen zo langzamerhand wel spreken van onbehoorlijk bestuur. Onze zorgen en wensen zijn bijvoorbeeld niet zoals het concept suggereert meegenomen in dit concept IPVE! Ad 1. Behoud van circa 50 hectare openheid en de middeleeuwse verkavelingsstructuur als kernwaarden van dit gebied; U doet met dit programmatische vertrekpunt en uiteraard daarmee met de invulling daarvan volledig tekort aan het feit dat Haarzuilens en haar omgeving beschermd dorpsgezicht is.

Niet alleen de gebouwen binnen een beschermd dorpsgezicht zijn van belang, maar ook de directe omgeving waarin deze gesitueerd zijn, dient beschermd te worden voor toekomstige generaties. De Raad van de gemeente Utrecht heeft samen met gedeputeerde staten van de provincie Utrecht, de Rijksplanologische Commissie en de Raad voor Cultuur in 2013 een beschermd dorpsgezicht voor Haarzuilens aangevraagd, overwegende dat het dorp Haarzuilens (met landgoed en Kasteel de Haar) in de gemeente Utrecht van algemeen belang is vanwege zijn historisch-ruimtelijk karakter. U als gemeente heeft hier na stemming door de gemeenteraadsleden indertijd bewust voor gekozen om dit landschap tot beschermd dorpsgezicht te verklaren De gemeente heeft hiermee een duidelijke keuze gemaakt en dientengevolge een verantwoordelijkheid genomen ten opzichte van Haarzuilens. In dit besluit staat opgenomen: Nadere typering van te beschermen waarden: Het beschermd dorpsgezicht Haarzuilens is van algemeen belang vanwege de architectuur- en cultuurhistorische, archeologische, stedenbouwkundige en landschappelijke waarden. Op dit moment wordt het beschermd dorpsgezicht binnen het concept IPvE gereduceerd tot slechts een aantal deelaspecten, namelijk de slootjesstructuur, verkavelingsstructuur en het vrije zicht! Een dorpsgezicht is meer dan een paar onderdelen van het uitzicht.

Overigens zullen de slootjesstructuur en de verkavelingsstructuur voor het overgrote gedeelte niet eens zichtbaar zijn als de zonnepanelen geplaatst zijn- dan is deze wellicht nog wel aanwezig maar maakt geen deel meer uit van het uitzicht. Hoe kunt het verklaren dat een beschermd dorpsgezicht slechts gereduceerd wordt tot deelaspecten? Gaat het bij een dorpsgezicht niet om de algehele aanblik en bij het beschermd dorpsgezicht om de bescherming van dit aangezicht? Of gaat het alleen om simpelweg de onderdelen te behouden?

Bijlagen zienswijzen concept IPvE Ockhuizen

Denkt men dat men überhaupt nog iets ziet van deze componenten in een grote donkere zee van glas? Een en ander lijkt op een slimme truc om op detailniveau een plan recht te praten, terwijl als je het bekijkt in de geest van het concept “beschermd dorpsgezicht” een dergelijk plan zeer discutabel is. Daarnaast is het voor ons overduidelijk dat het onderzoek naar de cultuurhistorische waarde van ons gebied tevens onder de eerder aangegeven noemer ‘doelredenering’ kan worden geplaatst en wel met bovenstaande argumentatie. Ad 2. Boscompensatie Bij het programmatisch vertrekpunt werd aangegeven dat boscompensatie zou plaatsvinden van 15,4 hectare. In het huidige stuk is dit gereduceerd tot 5 hectare, welke ook voor een gedeelte uit aan te planten bosschages bestaat en de helft spontaan zou moeten ontstaan (=niet geplant-> hoezo is dit compensatie?) Uiteindelijk praten we hier dus over 2,5 hectare maximaal daadwerkelijke compensatie vanuit de gemeente en mogelijk bestaat hier ook nog een gedeelte uit bosschages/struiken. Dat is wel een zeer mager resultaat uitgaande van het programmatisch vertrekpunt. Hoe is dit te rijmen? In het IPVE staan redenen hiervoor benoemd, echter een zonneveld van 80 voetbalvelden groot in beschermd dorpsgezicht is blijkbaar geen probleem volgens de gemeente, maar bij bomen planten aldaar zouden er ineens wel vigerende contra-indicaties gelden.

Ook is hier wat ons betreft de term doelredenering van kracht. Hoe legt u uit dat een punt, waar wij als bewoners juist zeer beperkte kanttekeningen bij geplaatst hebben, juist het enige punt lijkt waarbij van de programmatische vertrekpunten sterk afgeweken wordt? Ad 3. Circa 30 hectare Natuurontwikkeling Op korte termijn toont het concept IPvE de intentie slechts een corridor in te richten (8 hectare) en zouden de gronden ten westen van de Thematerkade natuurvriendelijk gaan worden beheerd. Deze gronden zijn al zeer geruime tijd eigendom van Natuurmonumenten, worden deze niet juist al natuurvriendelijk beheerd? Ook hier lijkt er sprake te zijn van windowdressing en doelredenering. De eerdergenoemde corridor lijkt op een vorm van wensnatuur. Wij zijn een zeer sterke voorstander van een robuuste corridor voor de aanwezige dieren in dit gebied. Dieren die door de continue ontwikkelingen in de Gemeente Utrecht steeds verder in het nauw komen te zitten. De beoogde corridor is volgens het IPvE voornamelijk ten behoeve van 3 diersoorten, namelijk de blauwborst, de bever en de otter. Waarom zou de Gemeente voor deze doelsoorten kiezen? Ten eerste gaat het met de Blauwborst bijzonder goed in Nederland, deze diersoort maakt vanaf de jaren ’70 een explosieve groei door en prognose naar de toekomst is gunstig. Ook de verspreiding is in deze regio goed te noemen.

Wat betreft de bever en de otter zijn ook kanttekeningen te benoemen. De corridor zou voor de bever en de otter als doel hebben om een doorgang te creëren tussen Kockengen en de Haarrijnse plas. Er is echter al een corridor voor deze diersoorten in de vorm van een brede vaart die tussen de gronden in het noorden en de A2 loopt. Een corridor waardoor de bever zich al beweegt en dientengevolge al in de Haarrijnse plas bevindt. Kortom voor een diersoort welke het uitstekend doet in Nederland en andere diersoorten die al hun weg hebben gevonden, moeten zeer kwetsbare diersoorten met een uiterst onzekere toekomst wijken. Er zitten in dit gebied, wat

Bijlagen zienswijzen concept IPvE Ockhuizen

door u aangewezen is met als doel “rust en ruimte”, een veelvoud van diersoorten die vechten om hun voortbestaan en waarvoor de prognose op lange termijn zeer ongunstig is. Diersoorten zoals de grutto (prognose zeer ongunstig), kieviet (prognose zeer ongunstig), patrijs (kwetsbaar), scholekster (prognose zeer ongunstig), tureluur (matig ongunstig) enz. Er is ons gezegd ‘dat deze dieren dan maar naar de Stichtse Vecht moeten gaan’. Waar blijft uw verantwoordelijkheid als gemeente voor bijvoorbeeld de weidevogelstand? En wat als geen enkele gemeente zijn verantwoordelijkheid neemt door dit probleem over de gemeentegrens te gooien? Waarom wordt er niet gekozen voor versterken van de waardes binnen het gebied met als doel de aanwezige diersoorten te ondersteunen? We willen hier verder nogmaals benadrukken dat de natuurtoets die namens de Gemeente heeft plaatsgevonden onvolledig en incorrect is. Viridis geeft zelf ook aan dat er beperkingen in het onderzoek zijn. Tevens hebben gemeente en Windunie op de bijeenkomst 25 februari 2022 – waar u ondanks herhaaldelijke verzoeken geen notulen van heeft gemaakt, danwel verstrekt - aangegeven dat het onderzoek onvolledig is. Er is ook vanuit ons meerdere malen aangegeven, dat deze toets niet voldoet.

Een dergelijk beperkt en onvolledig onderzoek kan en mag geen basis vormen voor een dergelijk ingrijpend besluit! Wij citeren hier uit de zienswijze van een lokale expert van het gebied: “Wij beheren al 25 jaar de velden op Ockhuizen. Als lid van de WBE tussen Vecht en Oudenrijn. Het is een uniek gebied, een voedselrijk gebied, waar op de avondtrek talrijke diersoorten komen foerageren. Ook is het een trekroute van veel vogels, snippen, duiven etc. etc. De trekvogels volgen de A2. Zelfs de patrijs komt hier nog voor. Er wordt verwezen naar een ecologisch rapport. Zoals al eerder aangegeven, wil ik graag nogmaals benadrukken dat het onderzoek niet goed is uitgevoerd. De plannen zoals ze er nu liggen zullen dit gebied verwoesten. 30 jaar zal een verwoestende uitwerking hebben op alle flora en fauna die nu in dit gebied leeft. Het is een bijzonder gebied. Er is een hele mooie hazenstand. De haas is nog geen beschermde diersoort, maar het gaat wel slecht met de haas in Nederland. In Ockhuizen daarentegen is door goed beheer de hazenstand heel goed. Er is een mooie populatie reeën, weidevogels, fazanten en er zijn vele soorten reptielen, amfibieën. In het gebied worden al jaren tellingen gedaan. De rapporten hiervan heb ik al eerder met jullie gedeeld. Helaas kan ik in het IpvE niet terugvinden dat er iets voor de bestaande dierenpopulatie wordt gedaan” Ad 4.

35-40 hectare netto zonneveld Allereerst willen wij benadrukken dat wij wij fel gekant zijn tegen dit zonnepark en wel om eerdergenoemde en onderstaand uitgewerkte redenen Wel hebben wij meermalen aangegeven mee te willen en kunnen denken over alternatieven om Duurzaamheid te realiseren op een Duurzame wijze. Wij worden hierin ook ondersteund door deskundigen op het gebied van de energietransitie. Wat ons betreft moet het, mocht er toch onverhoopt een zonnepark gerealiseerd worden, sowieso significant kleiner, max 20 hectare, tegen de snelweg inclusief gebruikmaking van een aan te leggen geluidswal en op een wijze die in zijn geheel toekomstbestendig is. Wij hebben tevergeefs meermalen getracht hierover in gesprek te treden met grondeigenaren en gemeente. Beloftes van gemeente hieromtrent zijn stelselmatig niet nagekomen.

Bijlagen zienswijzen concept IPvE Ockhuizen

• Welke alternatieven zijn door de gemeente onderzocht - en dan niet alleen voor de locatie (en richting) van het zonneveld, maar juist voor de omvang en opzet van het veld? • Waarom zijn deze alternatieven en hun argumentatie niet weergegeven in het IPVE? • Tot welke omvang is een kleinschalig veld rendabel in tegenstelling tot het veelgebruikte argument dat het veld minimaal de huidige omvang moet hebben omdat het anders niet rendabel zou zijn? Kunt u berekeningen van diverse onderzochte veldgroottes overleggen als onderbouwing? Omvang Zonneveld Het zonnepark wat u als gemeente wil neerzetten wordt het grootste zonnepark in Nederland in een dusdanig dichtbevolkte gemeente. Ontegenzeggelijk wordt het cultuurhistorisch landschap rondom Haarzuilens geweld aangedaan voor een periode van tenminste 30 jaar. Wat is hierop de visie en hoe is dit te rijmen met het beleid van Utrecht op cultuurhistorisch gebied? En voor de goede orde: bewoners in het dorp zijn door het predikaat “beschermd dorpsgezicht”, terecht overigens, gebonden aan zeer strikte beperkingen ten aanzien wat wel en niet mag bij veranderingen aan huis en land. Saillant detail: bij een aanpalend perceel, op enkele meters van het beoogde zonneveld, zijn onlangs nog zonnepanelen geweigerd vanuit de Gemeente onder de noemer “beschermd dorpsgezicht”.

Zonneladder en alternatieven Naast het zeer belangrijke feit van het beschermd dorpsgezicht voldoet een en ander niet aan de bij het klimaatakkoord vastgestelde zonneladder, die ook vanuit Den Haag wordt onderschreven en waaraan ook de Gemeente Utrecht zich committeert. Hierbij dient plaatsen van zonnepanelen op dit soort gronden slechts als laatste alternatief plaats te vinden. Hiervoor dienen er dan eerst andere alternatieven zijn bezien. Bij de zonneladder worden voorbeelden aangegeven als: zonnepanelen op vuilnisbelten en in bermen van spoor- en autowegen. Binnen de kaders van het plan en de ambitie zou het mogelijk zijn geweest om alternatieven te onderzoeken. De zonnepanelen zouden ook kunnen worden gepositioneerd in een gebied dichtbij of langs de snelweg A2, bijvoorbeeld op aan te leggen geluidswallen. Nog meer alternatieven om de energiedoelstelling te behalen zouden uiteraard kunnen worden gevonden buiten het gebied, op bijvoorbeeld gebouwen of nabij parkeerplaatsen. De Gemeente Utrecht heeft een enorm potentieel aan daken. In de Raadsbrief Ontwikkeling Dakenplan van de gemeente d.d. 9/3/2022 staat letterlijk: In de dakenkansenkaart blijkt dat er op 465 ha daken nieuwe zonnepanelen zouden kunnen komen. Ook de mogelijkheden voor daken die eerder minder kansrijk leken, ontwikkelen zich met de dag steeds meer opties om dit te realiseren.

Lichtere panelen, verrijdbare panelen enz. Tevens zijn er ook door ons alternatieven opgeworpen waarop geen actie is ondernomen. Op geen enkele wijze wordt duidelijk of en hoe dergelijke alternatieven in de afweging zijn meegenomen. Hiermee wordt nogmaals de indruk van een doelredenering bevestigd. Kunt u aangeven welke zinvolle alternatieven zijn beschouwd en waarom deze zijn afgevallen? Bodemleven

Bijlagen zienswijzen concept IPvE Ockhuizen

De bodem gaat door het huidige plan aanzienlijke en mogelijk onherstelbare schade oplopen. Zoals het voor ons zeer summiere plan er nu ligt, komt er 42,7 ha bruto zonneveld. Bij navraag is er nog niet bekend hoe groot het veld netto gaat zijn, maar in ieder geval tussen de 35 en de 40 ha. Als men dit vervolgens extrapoleert naar ruimte die zal overblijven tussen en rond om de zonnepanelen, kom je vervolgens uit tussen de 6,3% en 18%. Vanwege de slootjesstructuur die men vanwege het beschermd dorpsgezicht wil beschermen, moet er sprake zijn van meer ruimte rondom de slootjes oplopend tot 3 meter van de slootkant. Deze grond wordt ook in mindering gebracht bij de grond die over zou blijven tussen de panelen. Een korte rekensom geeft aan dat er bar weinig ruimte overblijft tussen de panelen. Het is ook zeer fors lager dan het percentage binnen gedragscode die de branchevereniging Solar Holland aanhangt, adviezen daaromtrent vanuit de WUR en vanuit Vereniging Nederlands Cultuurlandschap. Niet alleen de afstand tussen de panelen, doch ook de opstelling is bepalend voor de hoeveelheid zon die onder de panelen komt. Er wordt hierbij gekozen voor een oost-west opstelling in tegenstelling tot de noord-zuid opstelling, welke geadviseerd wordt door Wageningen die op dit gebied veel onderzoek doet. Een oost-west opstelling heeft een zeer duidelijk negatief effect op het bodemleven.

Om een en ander nog te verergeren, worden de zonnepanelen in dakvorm geplaatst op 80 cm hoogte. De hoogte van het zonnepaneel is ook bepalend voor de hoeveelheid licht die onder de panelen kan komen, des te hoger het zonnepaneel des te meer kan het licht op de bodem komen. Al deze factoren gecombineerd zijn een zeer slechte basis voor de bodem, waar niet allen weinig licht op komt, maar ook zeer weinig regen. Dit heeft effecten op de gezondheid van de bodem en het bodemleven. Naast dit alles bestaat de grond uit klei op veen. Bij beschadiging van het oppervlak is het zeer wel mogelijk en zelfs aannemelijk dat veen aan de buitenlucht blootgesteld wordt, waardoor er veenoxidatie zal plaatsvinden. Bij veenoxidatie komen er aanzienlijke hoeveelheden CO2 vrij, daarnaast zal de grond inklinken en verzakken en de bodem irreversibel beschadigen. Hoe duurzaam is het zonnepark als dit gebeurt? Hoe denkt men de biodiversiteit te verbeteren met een dergelijk slechte uitgangsituatie qua opzet zonnepark? Hoe denkt men dat men in deze situatie een toekomstbestendige situatie te creëren? Vanuit de RSU2040 geldt het adagium dat bij alle ruimtelijke ontwikkelingen de natuur en biodiversiteit versterkt dient te worden. Vanuit het groenstructuurplan wordt er gepropageerd dat er meer groen moet komen om weerbaarder te zijn tegen de gevolgen van de klimaatverandering.

Bij dit plan geeft een zonneveld, gezien de opzet, aanzienlijke schade aan de bodem, wordt er groen opgeofferd en zal de biodiversiteit door de keuzes afnemen. Al deze zaken zijn in contradictie hiermee. Hoe verklaart de gemeente Utrecht dit? Schittering Gezien de lage setting van de panelen, de oost-west opstelling en de grootte van het veld waarbij de zonnepanelen dicht op elkaar staan, vragen wij ons af in hoeverre er schittering er zal ontstaan van de panelen? Wat voor effect heeft dat op het dorpsgezicht, op flora en fauna? Temperatuur (hitteschild) Ongeveer 16-20 procent van de energie vanuit de zon wordt omgezet in elektriciteit, de rest verwarmt het zonnepaneel. Als gevolg hiervan ontstaat er

Bijlagen zienswijzen concept IPvE Ockhuizen

een grootschalige warme oppervlakte bij een zonnepark van deze omvang. Studies hebben aangetoond dat dit ook een verhoging geeft van de omliggende temperatuur. Wat voor effect zal dit hebben op flora en fauna zowel op de gronden als in de sloten? Geluid In Haarzuilens hebben wij in toenemende mate last van geluid vanaf de A2. Na het plaatsen van een geluidswal aan de zijde van Maarssenbroek is geluid aanmerkelijk toegenomen door weerkaatsing van het geluid van de snelweg, tevens komt dit vermoedelijk door de verbreding van de A2 waardoor er meer verkeer is/rijdt. In uw zeer summiere plan wordt er gesproken over zonnepanelen in een oost-west opstelling ipv de immer geadviseerde noord-zuid opstelling. Hierdoor ontstaan er halve tunnels met gladde wanden, waardoor er een klankbord ontstaat welke het geluid mogelijk extra zal dragen. U kunt dit vergelijken met het dragen van geluid over een wateroppervlak. Heeft u hier onderzoek naar verricht? Wat voor beleid heeft u om dit tegen te gaan? Business case In het IPvE wordt geen inzage geboden in de ‘business case’ van het zonneveld. Feitelijk ontbreken veel inhoudelijke bijlagen.

Zijn alle kosten en milieueffecten van aanleg, operatie en uiteindelijke afvoer daadwerkelijk meegenomen? In hoeverre is rekening gehouden met de discrepantie tussen vraag en aanbod, oftewel het feit dat in toenemende mate de geleverde energie niet aan het net kan worden geleverd, waardoor ofwel dure en inefficiënte opslag noodzakelijk is, ofwel het zonneveld gewoon uit wordt geschakeld? In het IPvE wordt gesteld dat ontwikkelingen op het gebied van netcongestie ‘invloed kunnen hebben op de planning’. Ook op de realisatie als zodanig? Is er een economische en milieutechnische onderbouwing over meerdere jaren? Klopt het dat het de intentie is om de opgewekte stroom te leveren aan bedrijven op Lage Weide? Een bedrijventerrein waar het merendeel van de bedrijven nota bene zelf geen zonnepanelen op het dak heeft! Wij hebben in het verleden een WOB-verzoek ingediend bij de gemeente om onder andere een aantal zaken op dit gebied helder te krijgen. Deze gegevens werden aan ons niet verstrekt. Het IPvE toont weinig ontwikkeling ten opzichte van de eerder gepresenteerde plannen. Er lijkt geen sprake van enig voortschrijdend inzicht, maar van een stug vasthouden aan een nu eenmaal ingezette koers.

Het zou van bestuurlijke kwaliteit getuigen als de gemeente zou demonstreren uitgangspunten te kunnen heroverwegen, rekening te houden met ontwikkelingen op het gebied van energieopwekking, te luisteren naar gefundeerde bezwaren, alternatieven te overwegen en indien nodig een pas op de plaats te maken. Verder is het concept IPVE op zijn best een zeer mager stuk te noemen. Het is zeer lastig om op een stuk te reageren wat zo summier is opgesteld en weinig concreet is. Doordat we aanwezig zijn geweest bij een RIB weten we dat het plan al veel concreter is en we vragen ons af waarom deze informatie niet eenvoudigweg in dit concept IPvE staat. We blijven uiteindelijk met heel veel vragen zitten, vragen zoals: • Als het park verkocht wordt wie staat er dan garant dat afspraken worden nagekomen? • Hoe denkt men het bouwverkeer te regelen? • Hoe is de invulling van het veld, transformator huisjes/batterijen enzovoort enzovoort?

Bijlagen zienswijzen concept IPvE Ockhuizen

Ad 5. Uitbreiding van recreatiemogelijkheden en toegankelijkheid In het IPvE is een stuk opgenomen over recreatie waarbij benoemd wordt dat recreatieve waarden in dit deel van het gebied bestaat uit de volgende zaken: • Beleven van de kenmerkende cultuurhistorie van het Landgoed Haarzuilens • Beleven van de natuur van het Landgoed Haarzuilens • Recreatieve wandel- en fietspaden over en langs de percelen van Natuurmonumenten en provincie Utrecht • Fietsbrug als verbinding tussen het gebied en Maarssen/Gemeente Stichtse Vecht met uitzicht op het agrarische deel van het landgoed Haarzuilens • Beleven van rust en ruimte. Hoe past een recreatiegebied rondom een zee van glas ter grootte van 80 voetbalvelden? Conclusie Kortom het IPvE zoals het nu op tafel ligt biedt weinig nieuwe gezichtpunten ten opzichte van de start nu ruim 2 jaar geleden en heeft alle kenmerken van een starre tunnelvisie. Onze zienswijze geeft duidelijk aan waarom volgens ons een dergelijk plan op deze wijze en op deze locatie geen bestaansrecht zou moeten krijgen. Wij zijn voor duurzaamheid, maar dan wel op duurzame wijze waarbij kwaliteit en toekomstbestendigheid boven louter snelheid en het zetten van het spreekwoordelijke vinkje zouden moeten gaan. We voelen ons hierin gesteund door het kenterende politieke klimaat ten aanzien van de zonneparken.

Nationaal en binnen de EU is er sprake van voortschrijdend inzicht. Niet voor niets schreef demissionair minister Jetten onlangs aan de kamer, dat hij een einde wil maken aan de grootschalige zonneparken op weilanden. Met de schaarse hoeveelheid grond in Nederland moeten overheden zuinig omgaan. Ook de op handen Natuurherstelwet en dan met name het “verslechteringsverbod” zal een duit in het zakje doen op dit vlak. Wij vragen u dan ook om zeer kritisch te kijken naar het huidige concept IPvE zoals het nu op tafel ligt en transparant inzage te geven in het vervolg van deze procedure met het daar bijbehorende tijdspad, opdat wij ons zorgvuldig kunnen voorbereiden op de nog te volgen en te ondernemen stappen. Wij vernemen graag uw reactie op bovenstaande zienswijze. N.B. Graag willen wij U verzoeken om deze zienswijze in zijn geheel toe te voegen aan de stukken welke gezonden zullen worden aan de volledige raad. 18

Geacht college, Met verbazing hebben wij kennisgenomen van het Integrale Programma van Eisen voor de Gebiedsontwikkeling van Ockhuizen (IPvE). Echter geeft het geen integraal beeld van eisen maar slechts een beperkt nadere invulling aan eerder gepresenteerde plannen, voor met name de aanleg van een zonneveld in het gebied Ockhuizen.

Bijlagen zienswijzen concept IPvE Ockhuizen

Wij sluiten ons aan bij de op 11 july 2023 ingediende zienswijze (nr. 17) van de stichting Behoud Landschap Haarzuilens i.o. Naast de zienswijze van de stichting welke groot Haarzuilens vertegenwoordigd zijn er nog aanvullende punten waar wij als direct omwonenden onze zienswijze op willen geven. Ook voor deze zienswijze geldt dat wij ons te allen tijde het recht voorbehouden om in de toekomst bij andere en of meer volledige informatie onze opmerkingen aan te passen en/of aan te vullen. Onveiligheid door openstellen van gebied Ockhuizen Haarzuilens heeft o.a. de laatste 10 jaar toenemend te kampen met drugstoerisme. Bepaalde bekende locaties: o.a. parkeerplaats bij Toetje en parkeerplaats bij klein Limburg zijn bekende plaatsen waar drugs verhandeld wordt. Ook zijn er in Ockhuizen relatief veel inbraken of pogingen tot inbraak geweest sinds de nieuwe fietsbrug vanuit Maarssenbroek. Wij maken ons zorgen als het gebied meer opengesteld wordt en er ook meer uitvalswegen zijn voor personen met onzuivere intenties. Er is al bekend, dat men d.m.v. planken over de sloot bij het tankstation aan de A2 dit gebied bereikt. In het IPVE wordt benoemd dat er sprake zal zijn van extensieve recreatie en daardoor rekening wordt gehouden met de veiligheid van de buurt. Echter is deze recreatie er ook ’s nachts? Dit is ons inziens een vreemde redenering.

Het gebied wordt meer opengesteld en dit zal dan ook meer ongure partijen kunnen aantrekken, dit staat los van het doel zoals de gemeente het benoemt. Daarnaast is inmiddels bekend dat ook zonnevelden een aanzuigende werking hebben op criminaliteit en onderhavig zijn aan diefstal van materialen. Hoe borgt de gemeente concreet de veiligheid van de directe bewoners als ons gebied vanuit meerdere kanten ontsloten wordt? Recreatie In het IPvE is opgenomen dat recreatieve waarden in dit deel van het gebied bestaat uit de volgende zaken: • Beleven van de kenmerkende cultuurhistorie van het Landgoed Haarzuilens • Beleven van de natuur van het Landgoed Haarzuilens • Recreatieve wandel- en fietspaden over en langs de percelen van Natuurmonumenten en provincie Utrecht • Fietsbrug als verbinding tussen het gebied en Maarssen/Gemeente Stichtse Vecht met uitzicht op het agrarische deel van het landgoed Haarzuilens • Beleven van rust en ruimte.

Onze kanttekeningen hierbij: - Hoe past een recreatiegebied rondom een zee van glas ter grootte van 80 voetbalvelden? - Is er onderzoek gedaan naar de behoefte van bewoners uit gemeente Utrecht om te recreëren in een gebied met 80 voetbalvelden aan zonnepanelen dat ook nog eens grenst aan een van de drukste snelwegen van het land? - Is er daarnaast praktisch onderzoek gedaan of er behoefte is aan extra recreatie? Niet op basis van modellen maar puur op basis van bezoekersaantallen van het omliggende gebied. Onze praktijk ervaring is dat er

Bijlagen zienswijzen concept IPvE Ockhuizen

van de diverse recreatiegebieden zoals Parkbos en Klein Limburg nog slechts zeer beperkt gebruik wordt gemaakt. Energietransitie, De kans voor Utrecht De energietransitie moet, en dat moet op een duurzame wijze. Immers we investeren in de toekomst; van onze kinderen, hun kinderen, etc. Nu lijkt het er op dat de gemeente het alleen maar doet om haar zelfopgelegde doelen te halen, en de initiatiefnemers het alleen maar voor snel geldelijk gewin doen. Vraag de initiatiefnemers of ze het zou doen als het risico, maar ook de winst, beiden 0% zouden zijn, vanuit een ideologisch standpunt. De initiatiefnemers hebben zelf immers op verschillende momenten uitgesproken dat zij het voor het geld doen. En ten koste van wat, ten koste van natuur, cultuurhistorie, leefomgeving, en ga zo maar door. Vraag eens af waar we nu echt mee bezig zijn, zijn 80 voetbalvelden aan zonnepanelen na ruim 2 jaar onderzoek nu echt het beste idee waar Utrecht mee kan komen om de energietransitie vorm te geven? Misschien is het het makkelijkste idee omdat de initiatiefnemers zo makkelijk mee werken? Maar het kan toch niet zo zijn dat er geen betere ideeen zijn? Hoe zou Duurzaamheid op een Duurzame manier er uit kunnen zien. Hoe zou Utrecht zich nationaal en internationaal in de kijker kunnen spelen als er een gedegen en innovatief integraal plan zou liggen.

Een plan waarbij alles samenwerkt zoals bijvoorbeeld: - Een geluidswal, van gerecycled afval van windmolens, bedekt met zonnepanelen aan de zuidkant van de A2; - Daarlangs een strook met licht-doorlatende zonnepanelen op hoogte waaronder nog agrarische activiteiten uitgevoerd kunnen blijven worden, zoals bijv het telen van zacht fruit - Goede opslag van energie, al dan niet in containers, in de bodem, of bijvoorbeeld door het omzetten van de zonne energie in waterstof. - Een biogas turbine voor het geval er te weinig energie opwek is. Al bovenstaande componenten bestaan reeds. En ieder van deze componenten is beter dan het zonder enige visie massaal uitbreiden van de energie opwekcapaciteit doormiddels van zonnevelden op land. Politiek Verheugd waren wij dat demissionair minister Jetten onlangs aan de kamer schreef, dat hij een einde wil maken aan de grootschalige zonneparken op weilanden. Met de schaarse hoeveelheid grond in Nederland moeten overheden zuinig omgaan. Ook de op handen Natuurherstelwet en dan met name het “verslechteringsverbod” zal een duit in het zakje doen op dit vlak. Het kan niet zo zijn dat Utrecht willens en wetens volgas door blijft rennen terwijl nu ook de landelijke politiek aangeeft dat dit geen goed idee (meer) is. En dat geldt voor ‘normaal’ groen, dan hebben we het dus nog niet eens over een stuk groen met cultuurhistorische waarde.