Bijlage bij Nota van zienswijze - complete zienswijzen geanonimiseerd

Utrecht en de gemeenteraad van Utrecht Lageweide niet aan te merken als focusgebied maar als zeer ongeschikt voor windmolens.

Stichtse Vecht Vele woonwijken Geluidsoverlast Hoogte WHO normering Afstand Alternatieven

Stichtse Vecht heeft zich duidelijk uitgesproken tegen windmolens. De alternatieven zijn zonnepanelen, aardwarmte en nieuwe ontwikkelingen. Het toont van zeer slecht buurmanschap dat het college van Utrecht geen rekening houdt met haar buren. Want het plaatsen van zeer hoge windmolens aan de rand van de gemeente, naast de buren die geen windmolens willen is zeer onprofessioneel en toont van slecht bestuur. Tevens zijn de buren van Utrecht matig geïnformeerd en is het college van Stichtse Vecht slecht betrokken. Het zou professioneel zijn, als het college eerst in gesprek gaat met het college van Stichtse Vecht voordat dit gebied als focusgebied wordt aangemerkt. En de bsluitvorming uit te stellen tot 2025. Het zou het beste zijn als Utrecht zich laat zien als goede buur en dit gebied ongeschikt verklaard voor windmolens en hier afspraken maakt met gemeente Stichtse Vecht. Om Lageweide liggen veel woonwijken. Zuilen, Zuilensevecht, Opbuuren, Oud Zuilen, Maarsenbroek, Terwijde, Leidscherijn centrum en Cartesiusdriehoek. Een windmolen van ruim 220 meter hoort niet thuis in een gebied omringd door woonwijken. Windmolens zijn geschikt voor op zee of landelijkgebied zonder woonwijken. In een stad dat nog in ontwikkeling is, zoals de Mark 1,2 en 3 daar hoort geen windmolen. Het plaatsen van een molen kan ook zorgen voor claims wegens waardevermindering in de diverse wijken.

Wellicht dat Utrecht rekening houdt met stijgende prijzen en is dit voor hen geen risico. Echter woonwijken, binnenstedelijke ontwikkeling en windmolens gaan niet samen. Het is bekend uit divers onderzoek dat windmolens een zeer vervelend laag geluid produceren. In landelijkgebied heeft dit een andere effect dan in stedelijk gebied zoals Lageweide met gebouwen en water (Amsterdamrijnkanaal) Geluid kan resoneren en een zeer nadelig effect hebben voor bewoners van Utrecht en Stichtse Vecht. Het is ook zorgelijk dat bewoners in de wijken Zuilen, Zuilensevecht, Opbuuren, Terwijde en LeidscheRijn blootgesteld worden aan nog meer omgevingsgeluid. Want er komt uit dit gebied en omgeving al veel geluid. Het is een optelsom van nog meer stress geluiden.

De hoogte is enorm, hoger dan de geplande woontoren van 220m zoals in de Rijnhaven in Rotterdam. De Mark 1 van Leidsche Rijn is al hoger dan passend in Utrecht. Deze toren met wieken van 250 m en een diameter van meer dan 100 m past niet in het beeld van Utrecht. Graag zou ik willen weten wat het advies van de welstandscommissie is. Waarom passen woontorens hoger dan 200m in Utrecht niet, maar een toren als deze wel? Vanuit alle wijken en buurgemeenten is deze toren beeldbepalend. De Domtoren en de Mark gebouwen verbleken bij deze toren in de stad. Ik noem het een toren, want uiteindelijk is het technisch een toren met wieken. En zeer beeldbepalend, door de extreme hoogte. Ik verzoek de gemeente met juiste informatie te komen en vanuit alle boevengenoemde wijken een 3D tekening te maken met het zicht op diverse scenario’s voor windmolens op Lageweide. Bewoners hebben recht op eerlijke en visuele informatie. 2D tekeningen zijn meer dan onvoldoende. En zijn niet meer van deze tijd. Het beste zou een film zijn met 3D scenario van de molens vanaf de Dom tot alle uithoeken van de stad en buurgemeenten. De WHO, RIVM, vele andere organisaties en wetenschappers zijn duidelijk over geluid.

https://www.who.int/europe/publications/i/item/9789289053563 https://english.rivmmagazines.nl/rivmmagazine-en/2021/01/public-focus-on-windturbines-and-health https://nltimes.nl/2024/03/18/doctors-concerned-noisepollution-caused-wind-turbines https://ehp.niehs.nih.gov/doi/10.1289/EHP10757 Health Effects Related to Wind Turbine Noise Exposure: A Systematic Review PMC (nih.gov) Geluid geeft stress, zorgt voor gezondheidsproblemen en kijkend naar de WMO, gezondheidszorg Nederland, zijn deze zelf gecreëerde gezondheidsrisico’s onaanvaardbaar. We weten dat het college van Utrecht weinig geeft om geluidsoverlast. Maar onderzoeken kunnen niet genegeerd worden. Tevens zal dit effect hebben op de WMO. En is de verwachting dat gemeente Utrecht extra gelden zal moeten reserveren ivm gezondheidsrisico’s ivm klachten van bewoners uit vele wijken en buurgemeenten. Diverse landen hanteren de norm van 8x-10x de tiphoogte. Ook al is er geen landelijke norm. Utrecht als vooruitstrevende regio zou moeten kijken naar de gezondheid van mensen en de norm van 8x - 10x de tiphoogte moeten aanhouden. Al is begrijpelijk vanuit het perspectief van GroenlinksPvdA en D66 dat windmolens belangrijker zijn dan gezondheid van bewoners in de stad.

https://www.agrarheute.com/energie/windraeder-wurde-mindestabstandwohnsiedlungen-abgeschafft-610576 In Bayern gilt die sogenannte 10-H-Regel: der Abstand eines Windrads zum nächsten Wohnhaus mindestens zehnmal so groß sein wie die Höhe des Windrads. Bei einer durchschnittlichen Höhe neuer Anlagen von 200 Metern kommt man da auf 2 Kilometer https://open.overheid.nl/documenten/ronl0b664dbf19b17e8adeff1020970a84586e0cb213/pdf In Denemarken en enkele andere landen hebben ze wel een stelregel die betrekking heeft op de hoogte: de afstand tot de bebouwde kom is ongeveer 10 keer de hoogte van de turbine. Dus als er turbines gepland staan met een hoogte van 150 meter, dan moet de afstand tot de bebouwde kom 1500 meter zijn.

Alternatieven zijn er zoals aardwarmte en zonnepanelen op alle daken in Utrecht. Vele huizen in de stad hebben geen zonnenpanelen. Al zijn het oudere huizen, gezien de klimaat opgaaf zou hier de aandacht naar toe moeten ipv windmolens in de stad. Of andere locaties zoals de Uithof en mogelijk andere plekken die minder omgeven zijn door woonwijken. Gezien dat Utrecht ingeklemd zit tussen andere gemeenten is aardwarmte meer passend of beter energie voorziening zoals dat al vele decennia gaat, centraal organiseren en niet lokaal.

37

Hierbij officieel bezwaar tegen windmolens op Lageweide ivm de gezondheidsrisico’s en welzijn voor bewoners Zuilen, Zuilensvecht, OpBuuren, Oud Zuilen, Maarssenbroek, Terwijde, Leidsche Rijn en Cartesiusdriehoek. Goedenavond, Hierbij wil ik graag laten weten dat ik tegen het idee ben om windmolens in lage weide te gaan plaatsen. Windmolens horen niet zo dicht bij dichtbewoond gebied te staan en zorgen ervoor dat er geen moment van de dag nog sprake is van enige stilte. Bovendien is het in mijn ogen onbegrijpelijk dat de gemeente een eerder besluit op deze wijze opnieuw ter tafel brengt.

38

Er zijn nog voldoende andere manieren waarop de gemeente een groenere energievoorziening kan bevorderen die beter passen bij een bewoonde omgeving en waar burgers en gemeente gezamenlijk kunnen investeren en profiteren van een groenere energievoorziening. Daar kan beter geld en tijd aan besteed worden dan maar blijven focussen op windmolens. Bij deze wil ik kenbaar maken dat ik tegen het plaatsen van windmolens ben op Lage Weide. Ik heb al jaren last van een brom geluid (tinnitus) in mijn oor en dit is een behoorlijke belasting in het dagelijkse leven. Ik moet er dus niet aan denken dat er dan ook nog geluidsoverlast bijkomt van windmolen welke geplaatst zouden worden op Lage Weide. Zie ook nog onder vermelde punten. • Lage Weide is ingeklemd tussen vele woonwijken. • Windmolens van 240 meter hoogte (2x de Domtoren) • Windmolens bepalen het zicht op de stad • In 2014 is het plan van tafel geschoven bij gebrek aan draagvlak. • Gezondheidsproblemen: Onderzoek wijst uit dat het leidt tot psychische klachten als hoofdpijn, duizeligheid en een hoge bloeddruk.

• Geluidsoverlast van constant gezoef( al bovenin mail vermeld); wordt hinderlijker ervaren dan dat van snelwegen, trein- en vliegverkeer • Knipperende lichten ook 's nachts • Laagfrequent geluid; bromtoon van grote windmolens, men voelt trillingen; • In landen als Denemarken, Duitsland en Canada werken ze al met een afstandsnorm. 10x de hoogte is daar de norm; in Utrecht wordt de afstand dan 2 km! • Gemeente zet woongenot van veel burgers op het spel. • Aardwarmte op Lage Weide meest kansrijk. • Provincie Utrecht is een klein en dichtbevolkt. • Het energienet van Utrecht is al overvol; • De waardevermindering van de huizen in de genoemde woonwijken.

39

• Verder treedt er per 1 juli 2025nieuwe landelijke normen voor windmolens in werking. Moeten we daar niet op wachten. Middels deze mail delen wij graag onze zienswijze met betrekking tot de ontwerpnota Opwekgebieden voor schone energie in Utrecht. Als klimaatbewuste veertigers, met twee jonge kinderen, zijn wij ons al zeer ruime tijd bewust van de noodzaak dat er heel wat zal moeten gebeuren, willen we de wereld leefbaar houden. We snappen ook dat daarvoor soms 'offers' gebracht moeten worden en doen dat ook met liefde. Maar van de verkenning van de mogelijkheid tot windmolens op Lage Weide snappen we dan weer vrij weinig. In een zeer dichtbevolkt deel van de stad - omringd door vele woonwijken - zullen de windmolens voor een groot aantal mensen een flinke beperking van woongenot opleveren. We hebben het onderzoek van planMER doorgenomen en wat opvalt is dat dit gebied als zeer kansrijk uit de bus komt voor het plaatsen van windmolens, ondanks dat het op heel veel vlakken verreweg de meeste hinder voor de meeste bewoners zal opleveren. Dan denken we met name aan de geluidshinder door constant gezoef en laag frequent gebrom, aan de slagschaduw, aan de knipperende lichten, aan waardedaling van de woningen....

Enkele punten van bezwaar voor ons: - In omringende landen als Duitsland wordt rekening gehouden met een afstandsnorm van minimaal 10x de hoogte (2km) van de windmolens - waar hier de afstand tot verschillende dichtbevolkte woongebieden 400 meter bedraagt. - In juli 2025 komen er landelijke normen voor windmolens. Het lijkt ons redelijk en verstandig om hier op te wachten. - Ook andere vormen van energie-opwekking, die minder direct belastend zijn voor de omgeving, zoals aardwarmte, worden kansrijk geacht in dit gebied. Wat ons betreft moet hier meer op ingezet worden.

40

We hopen sterk dat u onze bezwaren in ogenschouw neemt en andere vormen van schone energie verder verkent in Lage Weide - danwel op andere minder dichtbevolkte locaties. Beste gemeente Utrecht, Hierbij wil ik reageren op/ bezwaar indienen tegen ontwerpnota ‘opwekgebieden voor schone energie in Utrecht’ Ik heb het rapport gelezen naar aanleiding van een folder voor een informatieavond (een dag voor de avond ontvangen). Het rapport is gebaseerd op een onderzoek op mogelijke locatie om energie op te wekken en de stad utrecht en omliggende gemeenten, daarvan te laten profiteren door de opgewekte energie in het gebied van een maatregel deze energie terug te geven. Per definitie horen windmolens niet thuis in een stad. De hoeveelheid negatieve effecten op mens en natuur is enorm. Hier zijn meerdere onderzoeken over beschikbaar en zouden niet eens een optie moeten zijn om te overwegen. Ook zijn er twee andere opties onderzocht, namelijk zonneparken en aardwarmte. Van deze twee heeft aardwarmte altijd de minste schade voor mens en heeft deze de minste ruimte nodig.

41

Begrijp dan ook niet waarom windmolens überhaupt als optie gegeven worden. Een discussie die in heel veel gemeenten al gevoerd is en de inwoners zijn er nooit beter van geworden. Geachte Raad, Geacht college , Nav van de ontwerpnota heb ik diverse opmerkingen en vraagtekens bij het invullen van Lageweide als gebied voor windmolens. Ik geef aan windmolens, want aardwarmte is voor alle omwonende mogelijk geen probleem. Hieronder staan opgesomd de redenen waarom windmolens in dit gebied zeer onwenselijk zijn. Ik maak hierbij officieel bezwaar tegen het plaatsen van windmolens op Lageweide en het aanmerken als Lageweide als focusgebied. En verzoek het college van Utrecht en de gemeenteraad van Utrecht Lageweide niet aan te merken als focusgebied maar als zeer ongeschikt voor windmolens. 1. Stichtse Vecht 2. Vele woonwijken 3. Geluidsoverlast 4. Hoogte 5. WHO normering 6. Afstand 7. Alternatieven 1. Stichtse Vecht heeft zich duidelijk uitgesproken tegen windmolens. De alternatieven zijn zonnepanelen, aardwarmte en nieuwe ontwikkelingen. Het toont van zeer slecht buurmanschap dat het college van Utrecht geen rekening houdt met haar buren. Want het plaatsen van zeer hoge windmolens aan de rand van de gemeente, naast de buren die geen windmolens willen is zeer onprofessioneel en toont van slecht bestuur.

Tevens zijn de buren van Utrecht matig geïnformeerd en is het college van Stichtse Vecht slecht betrokken. Het zou professioneel zijn, als het college eerst in gesprek gaat met het college van Stichtse Vecht voordat dit gebied als focusgebied wordt aangemerkt. En de bsluitvorming uit te stellen tot 2025. Het zou het beste zijn als Utrecht zich laat zien als goede buur en dit gebied ongeschikt verklaard voor windmolens en hier afspraken maakt met gemeente Stichtse Vecht. 2. Om Lageweide liggen veel woonwijken. Zuilen, Zuilensevecht, Opbuuren, Oud Zuilen, Maarsenbroek, Terwijde, Leidscherijn centrum en Cartesiusdriehoek. Een windmolen van ruim 220 meter hoort niet thuis in een gebied omringd door woonwijken. Windmolens zijn geschikt voor op zee of landelijkgebied zonder woonwijken. In een stad dat nog in ontwikkeling is, zoals de Mark 1,2 en 3 daar hoort geen windmolen. Het plaatsen van een molen kan ook zorgen voor claims wegens waardevermindering in de diverse wijken. Wellicht dat Utrecht rekening houdt met stijgende prijzen en is dit voor hen geen risico. Echter woonwijken, binnenstedelijke ontwikkeling en windmolens gaan niet samen. 3. Het is bekend uit divers onderzoek dat windmolens een zeer vervelend laag geluid produceren.

In landelijkgebied heeft dit een andere effect dan in stedelijk gebied zoals Lageweide met gebouwen en water (Amsterdamrijnkanaal) Geluid kan resoneren en een zeer nadelig effect hebben voor bewoners van Utrecht en Stichtse Vecht. Het is ook zorgelijk dat bewoners in de wijken Zuilen, Zuilensevecht, Opbuuren, Terwijde en LeidscheRijn blootgesteld worden aan nog meer omgevingsgeluid. Want er komt uit dit gebied en omgeving al veel geluid. Het is een optelsom van nog meer stress geluiden.

4. De hoogte is enorm, hoger dan de geplande woontoren van 220m zoals in de Rijnhaven in Rotterdam. De Mark 1 van Leidsche Rijn is al hoger dan passend in Utrecht. Deze toren met wieken van 250 m en een diameter van meer dan 100 m past niet in het beeld van Utrecht. Graag zou ik willen weten wat het advies van de welstandscommissie is. Waarom passen woontorens hoger dan 200m in Utrecht niet, maar een toren als deze wel? Vanuit alle wijken en buurgemeenten is deze toren beeldbepalend. De Domtoren en de Mark gebouwen verbleken bij deze toren in de stad. Ik noem het een toren, want uiteindelijk is het technisch een toren met wieken. En zeer beeldbepalend, door de extreme hoogte. Ik verzoek de gemeente met juiste informatie te komen en vanuit alle boevengenoemde wijken een 3D tekening te maken met het zicht op diverse scenario’s voor windmolens op Lageweide. Bewoners hebben recht op eerlijke en visuele informatie. 2D tekeningen zijn meer dan onvoldoende. En zijn niet meer van deze tijd. Het beste zou een film zijn met 3D scenario van de molens vanaf de Dom tot alle uithoeken van de stad en buurgemeenten. 5. De WHO, RIVM, vele andere organisaties en wetenschappers zijn duidelijk over geluid.

https://www.who.int/europe/publications/i/item/9789289053563 https://english.rivmmagazines.nl/rivmmagazine-en/2021/01/public-focus-on-windturbines-and-health https://nltimes.nl/2024/03/18/doctors-concerned-noisepollution-caused-wind-turbines https://ehp.niehs.nih.gov/doi/10.1289/EHP10757 Health Effects Related to Wind Turbine Noise Exposure: A Systematic Review PMC (nih.gov) Geluid geeft stress, zorgt voor gezondheidsproblemen en kijkend naar de WMO, gezondheidszorg Nederland, zijn deze zelf gecreëerde gezondheidsrisico’s onaanvaardbaar. We weten dat het college van Utrecht weinig geeft om geluidsoverlast. Maar onderzoeken kunnen niet genegeerd worden. Tevens zal dit effect hebben op de WMO. En is de verwachting dat gemeente Utrecht extra gelden zal moeten reserveren ivm gezondheidsrisico’s ivm klachten van bewoners uit vele wijken en buurgemeenten. 6. Diverse landen hanteren de norm van 8x-10x de tiphoogte. Ook al is er geen landelijke norm. Utrecht als vooruitstrevende regio zou moeten kijken naar de gezondheid van mensen en de norm van 8x - 10x de tiphoogte moeten aanhouden. Al is begrijpelijk vanuit het perspectief van GroenlinksPvdA en D66 dat windmolens belangrijker zijn dan gezondheid van bewoners in de stad.

https://www.agrarheute.com/energie/windraeder-wurde-mindestabstandwohnsiedlungen-abgeschafft-610576 In Bayern gilt die sogenannte 10-H-Regel: der Abstand eines Windrads zum nächsten Wohnhaus mindestens zehnmal so groß sein wie die Höhe des Windrads. Bei einer durchschnittlichen Höhe neuer Anlagen von 200 Metern kommt man da auf 2 Kilometer https://open.overheid.nl/documenten/ronl0b664dbf19b17e8adeff1020970a84586e0cb213/pdf In Denemarken en enkele andere landen hebben ze wel een stelregel die betrekking heeft op de hoogte: de afstand tot de bebouwde kom is ongeveer 10 keer de hoogte van de turbine. Dus als er turbines gepland staan met een hoogte van 150 meter, dan moet de afstand tot de bebouwde kom 1500 meter zijn. 7. Alternatieven zijn er zoals aardwarmte en zonnepanelen op alle daken in Utrecht. Vele huizen in de stad hebben geen zonnenpanelen. Al zijn het oudere huizen, gezien de klimaat opgaaf zou hier de aandacht naar toe moeten ipv windmolens in de stad. Of andere locaties zoals de Uithof en mogelijk andere

plekken die minder omgeven zijn door woonwijken. Gezien dat Utrecht ingeklemd zit tussen andere gemeenten is aardwarmte meer passend of beter energie voorziening zoals dat al vele decennia gaat, centraal organiseren en niet lokaal.

42

45

Hierbij officieel bezwaar tegen windmolens op Lageweide ivm de gezondheidsrisico’s en welzijn voor bewoners Zuilen, Zuilensvecht, OpBuuren, Oud Zuilen, Maarssenbroek, Terwijde, Leidsche Rijn en Cartesiusdriehoek. Geachte heer / mevrouw Met deze mailbericht wil ik bezwaar aantekenen tegen het plan om windturbines van 240 meter hoog op en afstand van 450 meter van woonwijken en het Antoniusziekenhuis op Lage Weide te bouwen. Hierbij protesteer ik met klem tegen de voorgenomen plannen voor de bouw van windmolens op industrieterrein Lage Weide.. Dit is een flagrant voorbeeld van een onbetrouwbare overheid, omdat in 2014 met een overgrote meerderheid in de gemeenteraad democratisch is besloten geen windmolens op Lage Weide te bouwen. Dit besluit werd in de provinciale staten door de aanname van een motie bekrachtigd, waarbij het gebied niet beschikbaar werd verklaard voor de bouw van windmolens. Nu is dit opnieuw door onze wethouder Lot van Hooijdonk op de agenda gezet. Het wordt tijd dat deze wethouder zich terugtrekt vanwege haar onbetrouwbaarheid, waardoor ze al meerdere moties van wantrouwen over zich heen heeft gekregen. Alle argumenten van destijds gelden nog steeds: • Lage Weide is ingeklemd tussen vele woonwijken. • Windmolens van 240 meter hoogte (2x de Domtoren) • Windmolens bepalen het zicht op de stad • In 2014 is het plan van tafel geschoven bij gebrek aan draagvlak.

• Gezondheidsproblemen: Onderzoek wijst uit dat het leidt tot psychische klachten als hoofdpijn, duizeligheid en een hoge bloeddruk. • Geluidsoverlast van constant gezoef; wordt hinderlijker ervaren dan dat van snelwegen, trein- en vliegverkeer • Knipperende lichten ook 's nachts • Laagfrequent geluid; bromtoon van grote windmolens, men voelt trillingen; • In landen als Denemarken, Duitsland en Canada werken ze al met een afstandsnorm. 10x de hoogte is daar de norm; in Utrecht wordt de afstand dan 2 km! • Gemeente zet woongenot van veel burgers op het spel. • Aardwarmte op Lage Weide meest kansrijk. • Provincie Utrecht is een klein en dichtbevolkt. • Het energienet van Utrecht is al overvol; • De waardevermindering huizen in de genoemde woonwijken. • Verder treedt er per 1 juli 2025 nieuwe landelijke normen voor windmolens in werking. Moeten we daar niet op wachten? Met name nieuwe inzichten mbt gezondheidsproblemen zijn inmiddels bekend geworden. Met de bouw van windmolens in dichtbebouwd gebied met meer dan 40,000 bewoners, wordt dus bewust een risico door de overheid genomen voor gezondheidsschade van burgers. Dit is tegen het goede voorzorgsprincipe van de overheid. Dit zal ongetwijfeld tot rechtszaken leiden, waarin verantwoordelijke personen zullen worden aangeklaagd. Ik hoop ten zeerste dat de gemeente afziet van dit onzinnige en onzalige plan.

Ik stuur als bijlage mijn ingediende zienswijze van 1,5 jaar geleden als kopie mee.

46

https://utrechtcloud.sharepoint.com/:b:/r/sites/Energietransitie_OORBIIPM/Gedeeld e%20documenten/01.%20Duurzame%20opwekking/2.%20Beleid/3.6%20Nota%20 focus%20en%20zoekgebieden/4.%20Communicatie%20en%20Participatie/Zienswijzen/ Zienswijzen/zienswijzewindenergie_94151070%20(1).pdf?csf=1&web=1&e=zeplyQ Hierbij protesteer ik tegen het voornemen om windmolens te plaatsen op Lage Weide. • Tien jaar geleden is dit afgewezen vanwege gebrek aan draagvlak. Waarom zou er nu wel draagvlak zijn met turbines die nog eens 2x zo hoog worden? • Windmolen is een te mooie benaming, het zijn industriële gevaarten die torenhoog zijn, en overlast geeft voor de bewoning eromheen. Lage Weide is een klein industriegebied tussen woonwijken, dus midden in de stad, mensen realiseren zich dat niet. Dus wordt men op het verkeerde been gezet door de benaming van industriegebied. • In het buitenland wordt een afstand berekend van 10 de tiphoogte; dat zou betekenen dat er hier geen enkele turbine geplaatst zou kunnen en mogen worden. • De mensen die er last van krijgen wonen in de volgende wijken: Op Buuren Zuilen Elinkwijk Schepenbuurt Majellapark Oog en Al Leidscherijn Vleuten Maarssen Deze plek en heel Utrecht stad is té dicht bevolkt om zo’n plan te realiseren. • U speelt dus met de gezondheid van deze burgers. Er zijn diverse rapporten en onderzoeken die aantonen dat mensen slaapstoornissen krijgen.

Het laagfrequentgeluid is niet alleen een bromtoon, maar is ook een trilling die door de grond gaat en waarvoor men zich niet kan afsluiten. 10 jaar geleden werd me al gezegd dat het geluid wel mee zal vallen, het klinkt als een koelkast op mijn gevel, werd mij door Groenlinks en Energie-U gezegd. Verschrikkelijk vind ik dat! En nu wordt het alleen nog maar erger, het wordt zelfs een wasmachine. Nieuwe regels voor windmolens nodig: 'Altijd gebrom alsof de wasmachine op zolder draait' | RTL Nieuws | RTL.nl • Toentertijd zijn mensen uit Heerhugowaard naar onze inspraakavond gekomen om de Raad te waarschuwen. Zij wonen bij molens, zijn ervaringsdeskundigen, en worden er echt gek van. Het monotone geluid is erger dan een snelweg, treinverkeer en Amsterdams Rijnkanaal. Zie nogmaals kopie inspraakbrief. • Hierbij merkt u al dat wij in onze omgeving al genoeg hebben om qua geluid mee te leven; dan neemt u ons ook nog onze nachtrust af.

Want voorgaande geluiden vallen stil in de nacht , maar de turbines gaan dan juist draaien en hebben ook nog een kermis aan rode lichten. Ik maak mij zeer ongerust met een raad in Utrecht die zo met zijn bewoners solt, echt waar, ik heb er geen woorden voor. Het is een onbetrouwbare overheid die een besluit van een overgrote meerderheid in de raad in 2014 om geen windturbines te plaatsen zo maar weer aan de kant schuift. Er zijn ook andere mogelijkheden op Lage Weide, zoals het onderzoeken naar mogelijkheden voor aardwarmte, of zelfs een kleine kerncentrale, prima! Dan nog een ander aspect. Ik woon in Elinkwijk, het mooie Elinkwijk, waar wij niets mogen veranderen aan onze gevels ivm het beschermd stadsgezicht. Mag dit dan wel? Dit bederft nogal het uitzicht. Die turbines ga je altijd en overal zien. En er werd me in de wijk verteld dat vanwege een uitbouw in de tuin er een expert van de gemeente een hele nacht heeft gebivakkeerd om te kijken of er vleermuizen zijn. Is het geen probleem voor onze vleermuizen, en vogels als er windturbines komen? • Trouwens, weet u ook dat er tien jaar geleden in rapporten staat dat er op Lage Weide weinig wind is? • En denkt u ook aan het Antonius Ziekenhuis met al dat laagfrequent geluid? Zij gaan juist uitbreiden.

Al met al een slecht, waanzinnig SLECHT plan bedacht door mensen die alleen de cijfertjes willen laten kloppen, en geen oog en hart hebben voor de duizenden omwonenden en hun woongenot. Ik ben echt heel boos en verdrietig met zo’n gemeenteraad! Dat ze ons dit durven aan te doen. Nogmaals AFBLAZEN, dat hele plan ! Bijlagen: • Deze brief van 22 mei 2024 als PDF in de bijlage nogmaals meegestuurd • Inspraakbrief van Heerugowaard, dd. 9 september 2013

47

Geacht gemeentebestuur, Tot mijn grote verbazing en verontrusting duiken er weer plannen op om windmolens te plaatsen op Lage Weide. De plannen hiervoor die in 2014 gemaakt waren, zijn indertijd na een zeer groot aantal duidelijke bezwaren terecht aan de kant geschoven. De plannen die nu voorliggen zijn nog drastischer qua effect dan toen, omdat nu de huidige turbines twee keer zo hoog worden. Het is onbegrijpelijk dat zulke torenhoge machines zo in een dichtbevolkt gebied geplaatst zouden kunnen worden. De effecten op de leefbaarheid voor tienduizenden bewoners worden nog steeds niet serieus genomen, lijkt het. Het is toch inmiddels wel duidelijk hoe schadelijk de windmolens zijn waar het gaat om het monotone, vaak laagfrequente geluid. En wat te denken van de horizonvervuiling en de slagschaduwen waar hele wijken mee geconfronteerd gaan worden. Ik blijf daarom zeer tegen de aanwijzing van Lage Weide als plek voor windmolens!

48

Het is bovendien zeer de vraag of het zin heeft in dit hele windmolenproject te gaan investeren, nu ook het aanstaande kabinet in hoofdlijnen al heeft aangegeven nieuwbouw van windmolens op land in het geheel te gaan stoppen. En terecht! Ik wens het gemeentebestuur veel wijsheid bij het uitwerken van de plannen voor een gezonde energietransitie! Utrecht, 22 mei 2024 Geacht college van burgemeester en wethouders, De milieudruk in de wijk Zuilen is hoog. Er is veel overlast van geluid (wegverkeer, spoor, scheepvaart, industrie) en regelmatig stankoverlast. Bijna de helft van de inwoners van Zuilen ondervindt vaak geluidsoverlast, ca. 20% vaak stankoverlast. Stichting Milieugroep Zuilen zet zich al jaren in voor verbetering van de leefkwaliteit in de wijk Zuilen en omstreken. Wij doen dat door constructief mee te denken bij nieuwe ontwikkelingen, wanneer we daarvoor worden uitgenodigd. Wij zijn niet bij voorbaat tegen nieuwe initiatieven, maar vinden dat nieuwe initiatieven niet mogen leiden tot nog meer overlast voor de wijk, en liefst bijdragen aan een verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving. Milieugroep Zuilen heeft ruim 10 jaar geleden ook intensief meegedacht met een plan voor 6 windmolens op Lage Weide. Dit bleek niet mogelijk zonder toename van hinder aan omwonenden. Het advies van de klankbordgroep luidde destijds ‘nee, tenzij’.

Omwonenden kunnen alleen instemmen met windmolens op Lage Weide wanneer deze dusdanig ontworpen worden dat er geen overlast ondervonden wordt in de omgeving. Recent onderzoek in opdracht van de firma Theo Pouw naar de mogelijkheden van enkele windmolens op Lage Weide kwam tot een vergelijkbare conclusie. Toename van hinder is niet uit te sluiten. Het verbaast Milieugroep Zuilen dan ook dat in de concept beleidsnota ‘opwekgebieden voor schone energie in Utrecht 2024-2030’ Lage Weide als ‘meest kansrijk’ wordt benoemd voor realisatie van windenergie en voorgesteld wordt Lage Weide als focusgebied aan te duiden voor realisatie van windenergie. Voor focusgebieden geldt: “Na optimalisatie en het nemen van mitigerende maatregelen is er op geen enkel onderdeel sprake van grote negatieve effecten.” Omdat Milieugroep Zuilen niet op voorhand tegen nieuwe ontwikkelingen is in en op Lage Weide, hebben we de onderliggende onderzoeken en rapporten verder bestudeerd. Uit de milieueffectrapportage blijkt dat er aanzienlijke geluidseffecten te verwachten zijn, met een aanzienlijke toename van het aantal ernstig gehinderden (zie tabel 6 milieueffectrapportage). Binnen de 44dB contour bevinden zich ca. 3700 woningen (45dB wordt onder voorwaarden gezondheidskundig verantwoord geacht).

In de rapportage wordt aangegeven vermindering van het aantal windturbines, het herpositioneren, kiezen voor een stil windturbine type of het 'terugregelen' van een windturbine kunnen leiden tot een vermindering van de effecten. Ook na het nemen van deze maatregelen is er dan nog steeds sprake van negatieve effecten op Lage Weide. De haalbaarheid en effecten van deze maatregelen zijn echter niet verder doorgerekend in het milieueffectrapport. Milieugroep Zuilen is daarom van mening dat op grond van de uitgevoerde onderzoeken er geen enkele grond is om Lage Weide te bestempelen als ‘meest kansrijk’ voor windenergie en deze locatie aan te duiden als ‘focusgebied’. Het tegenovergestelde geldt juist. De locatie Lage Weide leidt in vergelijking met de andere locaties tot het hoogste aantal ernstig gehinderden. Milieugroep Zuilen verzoekt daarom: • In de beleidsnota opwekgebieden voor schone energie in Utrecht 20242030 Lage Weide niet te bestempelen als ‘meest kansrijk’ en te schrappen als focusgebied. • De (on)mogelijkheden van maatregelen voor evt. windmolens op Lage Weide om een toename van geluid t.g.v. windmolens te voorkomen verder te

49

50

onderzoeken. Milieugroep Zuilen verwacht namelijk dat ook na het nemen van deze maatregelen (terugregeling, stilstand, minder windmolens) er sprake zal zijn van (aanzienlijke) geluidsoverlast dan wel dat er geen reële business case meer is. Dit was in ieder geval in 2013 het geval. • In evt. vervolgonderzoek niet alleen aandacht te hebben voor ‘ernstig gehinderden’ maar ook ‘gehinderden’. Door alleen aandacht te hebben voor het aantal ‘ernstig gehinderden’ is er onvoldoende zicht op de effecten van toekomstige windmolens • Bij de beoordeling van de kansrijkheid van Lage Weide rekening te houden met de nieuwe normen voor windmolens die worden voorbereid. Een concept hiervan is inmiddels gepubliceerd. Uit onderzoek van de gemeente Utrecht blijkt dat deze nieuwe normen aanzienlijke beperkingen opleveren voor de realisatie van windmolens op Lage Weide. Ik mail u n.a.v. de publicatie van Stedin, in samenwerking met de provincie en Tennet, over hun grootschalige projecten de aankomende jaren. Een van die projecten is de bouw van een nieuw netstation bij Rijpwetering, heeft u daar wellicht exacte locatie van voor mij? Daarnaast zou ik graag willen weten of het mogelijk is, en zo ja, tegen welke voorwaarden (o.a.

de prijs) wij als projectontwikkelaar gemeentegrond ter grootte van 10.000-20.000m2 kunnen huren op industrieterrein Lage Weide in Utrecht voor batterij opslag? Goedemiddag, ik las in het artikel Extra avond over windmolens op Lage Weide - VARnws Leidsche Rijn dat omwonenden in Utrecht (extra) geïnformeerd worden met extra wijkberichten. Nu woon ik zelf in Maarssenbroek. Gelegen naast focusgebied wind Lage Weide en zoekgebied win Haarzuilens. Ik heb 2 vragen: -Mag ik als inwoner van Maarssenbroek ook reageren op de Nota? En zo ja: -Zijn inwoners van Maarssenbroek (en elders in Stichtse Vecht) op de hoogte gebracht dat er informatieavonden zijn & je kunt reageren? En zo ja, hoe dan?

51

Alvast hartelijk dank voor uw antwoord. L’ histoire se repête . . . . . .Industriële Windturbines op Lage Weide De geschiedenis herhaalt zich Ruim 10 jaar geleden is, na schriftelijk protest van meer dan 1000 (duizend!) bewoners, het plan om windmolens (IWT’s) op Lage Weide te bouwen afgewezen. Nu wordt dit plan weer uit de (ijs)kast gehaald. Een oude wijsheid luidt: “Wanneer je niets van de geschiedenis leert, moet je die overdoen”. De gemeente heeft niets van de geschiedenis geleerd en wij worden gedwongen om ons protest over te doen. Voortschrijdend medisch inzicht Gelukkig is er de laatste tien jaar steeds meer bekend geworden over de negatieve invloeden van windturbines op ons leefmilieu. Als oud-huisarts weet ik dat

geluidsoverlast tot fysieke klachten kan lijden. In het onderstaande wil ik mij beperken tot enkele citaten en gedachten uit twee artikelen. 1. Medisch Contact, maart 2018 “Windmolens maken wel degelijk ziek” Windturbines veroorzaken onder meer laagfrequent geluid, slagschaduw en knipperende licht. Dat kan tot gezondheidsproblemen leiden, die echter nog te weinig serieus worden genomen. Ten aanzien van milieu en gezondheid geldt in Nederland het voorzorgbeginsel. Dit houdt in dat de overheid beschermende maatregelen kan nemen tegen mogelijk schadelijke milieueffecten van een situatie, ook als die effecten nog niet onomstotelijk bewezen zijn. (Opmerking: Recent voorbeeld is het verbod van pesticiden bij een lelie kwekerij in Limburg. Pesticiden worden in verband gebracht met de ziekte van Parkinson). Het is tijd dat het voorzorgbeginsel ook wordt toegepast bij de bouw van windturbines in de bewoonde omgeving, omdat ook hier ruim voldoende aanwijzingen zijn voor gezondheidsschade bij omwonenden. In Beieren - voorloper in windenergie- heeft de federale overheid al in 2016 besloten dat de minimale afstand tussen turbines en bewoning tienmaal de tiphoogte moet bedragen: de 10-H-regel. Deze maatregel heeft ook in hoger beroep standgehouden. (Opmerking: Bij een hoogte van 250 meter moet de afstand tot bewoning dus 2,5 km. bedragen).

Zolang onvoldoende bekend is of de plaatsing van windturbines nabij bewoning veilig is, dient de overheid goed onderzoek te initiëren, tot die tijd het voorzorgbeginsel toe te passen en van plaatsing in stedelijke gebieden af te zien.

52

2. Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, november 2011 “Geluid van industriële windturbines – De relatie met gezondheid” Het artikel begin met een casus: Bij een 56-jartige vrouw is sinds 2019 een windpark operationeel op 940 meter afstand van haar woning. Zij had voorheen geen noemenswaardige slaapproblemen. Sinds de plaatsing van de windturbines ervaart zij echter een niet te negeren, die doordringend ‘geluid’ dat haar nachtrust verstoort. Het blijkt dat het hoorbare lawaai van industriële windturbines ’s nachts hinderlijker is dan overdag. De trillingen gaan via de mast en het betonnen fundament kilometers ver door de bodem. Het artikel besluit met de volgeden samenvatting: Onderzoek heeft aangetoond dat IWT’s infrasone (IS) en laagfrequente ((LF) geluiden en trillingen produceren die op grote afstand waarneembaar zijn. Bij toekomstig onderzoek moet ook aandacht besteed worden aan de afweging van verschillende belangen, waarbij voor ons als artsen de gezondheid op de eerste plaats behoort te staan volgens het beginzel van Hippocrates: “Saslus aegroti sprema lex” (het welzijn van de ziek is de hoogste wet). Het recent verschenen RIVM-rapport ’Gezondheidseffecten van windturbinegeluid’ besteedt hier aandacht aan en doet de suggestie om deze discussie publiekelijk te organiseren.

“Indien op land geplaatste windturbines (nog) noodzakelijk zijn, plaats de turbines dan op een zodanige afstand van de rand van de bebouwde kom, namelijk tot 10 x de masthoogte, dat het geluid en de trillingen van de turbines de nachtrust niet verstoren.” Geachte lezer, Sinds maart 2022 woon ik met veel plezier aan de F. Koolhovenstraat in Zuilen en ben zeker niet op voorhand tegen nieuwe ontwikkelingen. Ik maak mij echter zorgen om de concept beleidsnota waarin lage weide als meest kansrijk wordt benoemd voor schone energie in Utrecht. Het gaat mij met name om de

windmolens en het constante ritmische geluid die windmolens kunnen produceren, met name in de nacht op momenten dat het hard(er) waait. Graag deel ik deze zorgen met u.

53

Ik zal proberen op de geplande inloopavond op 28 mei aanwezig te zijn, maar aangezien ik een dochter van 1 heb weet ik niet of het mij lukt om hierbij op de genoemde tijd aanwezig te zijn. Reactie op concept beleidsnota ‘Opwekgebieden voor schone energie in Utrecht 2024-2030’ Utrecht, 23 mei 2024 Geacht college van burgemeester en wethouders, De milieudruk in de wijk Zuilen is hoog. Er is veel overlast van geluid (wegverkeer, spoor, scheepvaart, industrie, motorcross) en regelmatig stankoverlast. Bijna de helft van de inwoners van Zuilen ondervindt vaak geluidsoverlast, ca. 20% vaak stankoverlast. Stichting Milieugroep Zuilen zet zich al jaren in voor verbetering van de leefkwaliteit in de wijk Zuilen en omstreken. Zij doen dat door constructief mee te denken bij nieuwe ontwikkelingen, wanneer we daarvoor worden uitgenodigd. Wij zijn niet bij voorbaat tegen nieuwe initiatieven, maar vinden dat nieuwe initiatieven niet mogen leiden tot nog meer overlast voor de wijk, en liefst bijdragen aan een verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving. Milieugroep Zuilen heeft ruim 10 jaar geleden ook intensief meegedacht met een plan voor 6 windmolens op Lage Weide. Dit bleek niet mogelijk zonder toename van hinder aan omwonenden. Het advies van de klankbordgroep luidde destijds ‘nee, tenzij’.

Omwonenden kunnen alleen instemmen met windmolens op Lage Weide wanneer deze dusdanig ontworpen worden dat er geen overlast ondervonden wordt in de omgeving. Recent onderzoek in opdracht van de firma Theo Pouw naar de mogelijkheden van enkele windmolens op Lage Weide kwam tot een vergelijkbare conclusie. Toename van hinder is niet uit te sluiten. Het verbaast mij dan ook dat in de concept beleidsnota ‘opwekgebieden voor schone energie in Utrecht 2024-2030’ Lage Weide als ‘meest kansrijk’ wordt benoemd voor realisatie van windenergie en voorgesteld wordt Lage Weide als focusgebied aan te duiden voor realisatie van windenergie. Voor focusgebieden geldt: “Na optimalisatie en het nemen van mitigerende maatregelen is er op geen enkel onderdeel sprake van grote negatieve effecten.” Omdat Milieugroep Zuilen niet op voorhand tegen nieuwe ontwikkelingen is in en op Lage Weide, hebben we de onderliggende onderzoeken en rapporten verder bestudeerd. Uit de milieueffectrapportage blijkt dat er aanzienlijke geluidseffecten te verwachten zijn, met een aanzienlijke toename van het aantal ernstig gehinderden (zie tabel 6 milieueffectrapportage). Binnen de 44dB contour bevinden zich ca. 3700 woningen (45dB wordt onder voorwaarden gezondheidskundig verantwoord geacht).

In de rapportage wordt aangegeven vermindering van het aantal windturbines, het herpositioneren, kiezen voor een stil windturbinetype of het ‘terug regelen’ van een windturbine kunnen leiden tot een vermindering van de effecten. Ook na het nemen van deze maatregelen is er dan nog steeds sprake van negatieve effecten op Lage Weide. De haalbaarheid en effecten van deze maatregelen zijn echter niet verder doorgerekend in het milieueffectrapport. Ik ben daarom van mening dat op grond van de uitgevoerde onderzoeken er geen enkele grond is om Lage Weide te bestempelen als ‘meest kansrijk’ voor windenergie en deze locatie aan te duiden als ‘focusgebied’. Het tegenovergestelde geldt juist. De locatie Lage Weide leidt in vergelijking met de andere locaties tot het hoogste aantal ernstig gehinderden. Ik verzoek daarom:

• In de beleidsnota opwekgebieden voor schone energie in Utrecht 2024-2030 Lage Weide niet te bestempelen als ‘meest kansrijk’ en te schrappen als focusgebied. • De (on)mogelijkheden van maatregelen voor evt. windmolens op Lage Weide om een toename van geluid t.g.v. windmolens te voorkomen verder te onderzoeken. Milieugroep Zuilen verwacht namelijk dat ook na het nemen van deze maatregelen (terugregeling, stilstand, minder windmolens) er sprake zal zijn van (aanzienlijke) geluidsoverlast dan wel dat er geen reële business case meer is. Dit was in ieder geval in 2013 het geval. • In evt. vervolgonderzoek niet alleen aandacht te hebben voor ‘ernstig gehinderden’ maar ook ‘gehinderden’. Door alleen aandacht te hebben voor het aantal ‘ernstig gehinderden’ is er onvoldoende zicht op de effecten van toekomstige windmolens • Bij de beoordeling van de kansrijkheid van Lage Weide rekening te houden met de nieuwe normen voor windmolens die worden voorbereid. Een concept hiervan is inmiddels gepubliceerd. Uit onderzoek van de gemeente Utrecht blijkt dat deze nieuwe normen aanzienlijke beperkingen opleveren voor realisatie van windmolens op Lage Weide.

54

Zie https://utrecht-monitor.nl/fysieke-leefomgeving/milieuduurzaamheid/milieu#bookmark3 Zie par 4.2.3 van de ontwerp Structuurvisie Windmolens Lage Weide, mei 2013 https://utrecht.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/1b3eb792-5954-4c5b9f55-4397e6b5da00?documentId=633d4d32-497d-4661-95b0c450c2ef2545&agendaItemId=5d70330c-80ed-4c99-9a60-716569529559 planMER t.b.v. Beleidsnota Schone Energie, 28 maart 2024, versie 6.1 Zie: https://ggdghor.nl/onderwerp/windturbines/#2-geluidbelasting. Overigens is bij een geluidsbelasting van 45 dB nog steeds sprake van ca. 10% ernstig gehinderden. Zie bijv. tabel 28, figuur 19 en tabel 32 van het milieueffectrapport https://www.rvo.nl/onderwerpen/windenergie-op-land/nieuwe-normeringwindturbines Impact windturbinebepalingen gemeente Utrecht, Bosch & van Rijn, 28-03-2024.

De conclusie luidt (voor de voorgestelde normering voor externe veiligheid): “Inwerkingtreding van de nieuwe normen zou tot gevolg hebben dat in de zoekgebieden USP en Lage Weide nog slechts op een zeer beperkt aantal locaties zonder meer aan de normen voor het plaatsgebonden risico bij (zeer) kwetsbare en beperkt kwetsbare objecten kan worden voldaan.” En (voor de afstandsnorm) “Rurale zoekgebieden zoals Rijnenburg & Reijerscop en Ockhuizen, en bedrijventerrein Lage Weide kennen het minste een effect van de onderzochte 400 en 540 meter afstandsnormen, al is de verwachting dat de plaatsingsruimte voor de grootste windturbines (tiphoogte 270m) hier toch aanzienlijk afneemt (…)” Via deze weg maak bezwaar tegen de eventuele aanwijzing van Lage Weide als gebied waarin grote windmolens gaan worden geplaatst. Het plaatsen van windmolens in het stedelijk gebied van Utrecht, waardoor veel inwoners van Utrecht en Maarssen allerlei vormen van bewezen overlast (o.a. sterke geluidshinder, slagschaduw, daling woongenot en/of daling waarde huis) en gezondheidsschade zullen gaan ervaren, is een absurd plan.

Hoe is het mogelijk dat iemand die hart heeft voor, en de belangen dient van Utrecht en haar inwoners, de veronderstelde balans (die op zich ook maar een aanname is in een belangenafweging) in de energievoorziening tussen wind- en zonne-energie, laat prevaleren boven de gezondheid en het welzijn van zoveel inwoners van Utrecht en Maarssen. In alle windrichtingen rond en nabij Lage

Weide wonen veel inwoners die door een dergelijk besluit zwaar getroffen zullen worden. Dit is een onbegrijpelijke keuze van volksvertegenwoordigers die nu juist de belangen van inwoners van de stad en de provincie Utrecht zouden moeten dienen. Dat plan moet echt van de baan.

55

56 57 58

Een bezorgde inwoner van Utrecht. Geachte mevrouw / meneer, Bij deze wil ik u dringend verzoeken om af te zien van het onzalige plan om op Lage Weide windmolens te plaatsen. Zie hiervoor onze eerdere argumenten van enkele jaren terug; deze staan nog steeds als een –nu nog bewoonbaar- huis! Hierbij maak ik bezwaar tegen de komst van windmolens op lage weide Utrecht Ik ben tegen het plaatsen van windturbines in lage weide, teveel overlast! Bij deze wil ik kenbaar maken dat ik tegen het plaatsen van windmolens ben op Lage Weide. Zie onder vermelde punten. • Lage Weide is ingeklemd tussen vele woonwijken. • Windmolens van 240 meter hoogte (2x de Domtoren) • Windmolens bepalen het zicht op de stad • In 2014 is het plan van tafel geschoven bij gebrek aan draagvlak. • Gezondheidsproblemen: Onderzoek wijst uit dat het leidt tot psychische klachten als hoofdpijn, duizeligheid en een hoge bloeddruk. • Geluidsoverlast van constant gezoef; wordt hinderlijker ervaren dan dat van snelwegen, trein- en vliegverkeer • Knipperende lichten ook 's nachts • Laagfrequent geluid; bromtoon van grote windmolens, men voelt trillingen; • In landen als Denemarken, Duitsland en Canada werken ze al met een afstandsnorm. 10x de hoogte is daar de norm; in Utrecht wordt de afstand dan 2 km! • Gemeente zet woongenot van veel burgers op het spel. • Aardwarmte op Lage Weide meest kansrijk.

• Provincie Utrecht is een klein en dichtbevolkt. • Het energienet van Utrecht is al overvol; • De waardevermindering van de huizen in de genoemde woonwijken. • Verder treedt er per 1 juli 2025 Nieuwe landelijke normen voor windmolens in werking. Moeten we daar niet op wachten.

59

60

Geacht college B&W en gemeenteraad, Als bewoner van Leidsche Rijn (Terwijde) stuur ik u mijn zienswijze op de ontwerp Nota opwekgebieden schone energie in Utrecht. Gezien de klimaatopgave waar we met z’n allen voor staan en de daarmee samenhangende energietransitie kan ik me goed vinden in de voorgestelde maatregelen met uitzondering van de voorgestelde plaatsing van windmolens in Lage Weide. Ik vraag u van dat aspect af te zien. Doet u dat alstublieft niet! Toelichting Over nut en noodzaak van windmolens in het algemeen ook wat mij betreft geen enkele discussie. Wat tegelijk niet valt te ontkennen is dat de impact van

windmolens in de nabijheid van woonwijken op het welzijn en zelfs de gezondheid van mensen, van een andere orde is dan de letterlijk lager bij de grondse alternatieven. Juist van de lokale overheid die dicht bij haar bewoners staat verwachten mensen dat ook belangen dichter bij huis bij u in goede handen zijn. In dit geval dat u tegen plaatsing van windmolens te dicht bij woonwijken een streep zult trekken. De vraag is dan natuurlijk nog wel wat te dicht bij is? Daar is al veel over geschreven en gezegd met meer of minder technische en juridische onderbouwing. ‘Verantwoorde’ afstanden variëren van ongeveer 2 x de tiphoogte (+\_ 4 a 500 mtr) in Nederland tot 10 x de tiphoogte (+\_2000 a 2500 mtr) in bijvoorbeeld Duitsland. Ik ga hier verder niet in op de vraag wat hier ‘de juiste’ afstand is. Ik constateer wel dat wat verantwoord is sterk lijkt ingegeven door hoeveel ruimte er is in het land: in een land met minder ruimte vinden we het kennelijk al verantwoord om 5 x zo veel risico te nemen. Met de locatie Lage Weide gaan we daar zelfs nog een stap verder in en bekruipt het gevoel van een tunnelvisie: we hebben een klimaatopgave en daar past de constatering dat windmolens soms ook en met de beste wil van wereld niet meer verantwoord zijn, niet meer bij.

En ja dat zou kunnen betekenen dat windmolens in een stad plaatsen ondanks de klimaatopgave, lokaal te veel ellende veroorzaakt. Laat het dan ook los en zet in op alternatieven die hier wel verantwoord kunnen.

61

Ik wil tot slot nog eens in herinnering brengen dat dit zo’n tien jaar geleden ook al eens gespeeld heeft en ook toen op grote zorgen van omwonenden stuitte. Ik merk om me heen dat dit op veel mensen overkomt als een overheid die niet aan hun kant staat. Daar sta ik persoonlijk genuanceerder in -ik werk zelf ook bij de overheid- maar het is wel een actueel en m.i. zeker ook een serieus te nemen aspect in dit verband. Een aantal weken geleden (25 april) bleek er een inloopavond georganiseerd te zijn voor mogelijkheid tot plaatsen windturbines op Lage Weide.. Als direct omwonenden -op de Amsterdamsestraatweg- hebben wij hier echter geen uitnodiging voor ontvangen? ‘t behoeft geen betoog dat de plannen om Lage Weide -ondanks een uitvoerig doorlopen traject 10 jaar geleden- opnieuw als zoekgebied aan te merken met compleet ongeloof is ontvangen.

62

Ik hoop van harte dat op basis van alle feiten, concreet aantoonbare overlast bij andersoortige projecten, de afstand tot woningbouw, steeds dichtere bevolking (nog te realiseren Zuilense Vecht tussen Utrecht/Maarssen), en een goede dosis gezond verstand zo spoedig mogelijk wordt besloten dat Lage Weide simpelweg geen optie is voor deze megalomane turbines en voorkomen wordt dat duizenden Utrechters -en bewoners van Stichtse Vecht- letterlijk in de (slag) schaduw komen te zitten. Geacht college van burgemeester en wethouders, De milieudruk in de wijk Zuilen is hoog. Er is veel overlast van geluid (wegverkeer, spoor, scheepvaart, industrie) en regelmatig stankoverlast. Bijna de helft van de inwoners van Zuilen ondervindt vaak geluidsoverlast, ca. 20% vaak stankoverlast1. Stichting Milieugroep Zuilen zet zich al jaren in voor verbetering van de leefkwaliteit in de wijk Zuilen en omstreken. Wij doen dat door constructief mee te denken bij nieuwe ontwikkelingen, wanneer we daarvoor worden uitgenodigd. Wij zijn niet bij voorbaat tegen nieuwe initiatieven, maar vinden dat nieuwe initiatieven niet mogen leiden

tot nog meer overlast voor de wijk, en liefst bijdragen aan een verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving. Milieugroep Zuilen heeft ruim 10 jaar geleden ook intensief meegedacht met een plan voor 6 windmolens op Lage Weide. Dit bleek niet mogelijk zonder toename van hinder aan omwonenden. Het advies van de klankbordgroep luidde destijds ‘nee, tenzij’2. Omwonenden kunnen alleen instemmen met windmolens op Lage Weide wanneer deze dusdanig ontworpen worden dat er geen overlast ondervonden wordt in de omgeving. Recent onderzoek in opdracht van de firma Theo Pouw naar de mogelijkheden van enkele windmolens op Lage Weide kwam tot een vergelijkbare conclusie. Toename van hinder is niet uit te sluiten. Het verbaast Milieugroep Zuilen dan ook dat in de concept beleidsnota ‘opwekgebieden voor schone energie in Utrecht 2024-2030’ Lage Weide als ‘meest kansrijk’ wordt benoemd voor realisatie van windenergie en voorgesteld wordt Lage Weide als focusgebied aan te duiden voor realisatie van windenergie.

Voor focusgebieden geldt: “Na optimalisatie en het nemen van mitigerende maatregelen is er op geen enkel onderdeel sprake van grote negatieve effecten.” 1 Zie https://utrecht-monitor.nl/fysieke-leefomgeving/milieuduurzaamheid/milieu#bookmark3 2 Zie par 4.2.3 van de ontwerp Structuurvisie Windmolens Lage Weide, mei 2013 https://utrecht.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/1b3eb792-5954-4c5b9f554397e6b5da00?documentId=633d4d32-497d-4661-95b0c450c2ef2545&agendaItemId=5d70330c-80ed-4c999a60-716569529559 STICHTING MILIEUGROEP ZUILEN K.v.K. Utrecht nr. 30243664 E-mail: secretaris@milieugroepzuilen.nl Bank: ING nr. NL93 INGB 0005 8423 05 Omdat Milieugroep Zuilen niet op voorhand tegen nieuwe ontwikkelingen is in en op Lage Weide, hebben we de onderliggende onderzoeken en rapporten verder bestudeerd. Uit de milieueffectrapportage3 blijkt dat er aanzienlijke geluidseffecten te verwachten zijn, met een aanzienlijke toename van het aantal ernstig gehinderden (zie tabel 6 milieueffectrapportage). Binnen de 44dB contour bevinden zich ca. 3700 woningen (45dB wordt onder voorwaarden gezondheidskundig verantwoord geacht4). In de rapportage wordt aangegeven vermindering van het aantal windturbines, het herpositioneren, kiezen voor een stil windturbinetype of het ‘terug regelen’ van een windturbine kunnen leiden tot een vermindering van de effecten.

Ook na het nemen van deze maatregelen is er dan nog steeds sprake van negatieve effecten op Lage Weide. De haalbaarheid en effecten van deze maatregelen zijn echter niet verder doorgerekend in het milieueffectrapport.

Milieugroep Zuilen is daarom van mening dat op grond van de uitgevoerde onderzoeken er geen enkele grond is om Lage Weide te bestempelen als ‘meest kansrijk’ voor windenergie en deze locatie aan te duiden als ‘focusgebied’. Het tegenovergestelde geldt juist. De locatie Lage Weide leidt in vergelijking met de andere locaties tot het hoogste aantal ernstig gehinderden5. Milieugroep Zuilen verzoekt daarom: � In de beleidsnota opwekgebieden voor schone energie in Utrecht 2024-2030 Lage Weide niet te bestempelen als ‘meest kansrijk’ en te schrappen als focusgebied. � De (on)mogelijkheden van maatregelen voor evt. windmolens op Lage Weide om een toename van geluid t.g.v. windmolens te voorkomen verder te onderzoeken. Milieugroep Zuilen verwacht namelijk dat ook na het nemen van deze maatregelen (terugregeling, stilstand, minder windmolens) er sprake zal zijn van (aanzienlijke) geluidsoverlast dan wel dat er geen reële business case meer is. Dit was in ieder geval in 2013 het geval. � In evt. vervolgonderzoek niet alleen aandacht te hebben voor ‘ernstig gehinderden’ maar ook ‘gehinderden’. Door alleen aandacht te hebben voor het aantal ‘ernstig gehinderden’ is er onvoldoende zicht op de effecten van toekomstige windmolens � Bij de beoordeling van de kansrijkheid van Lage Weide rekening te houden met de nieuwe normen voor windmolens die worden voorbereid6.

Een concept hiervan is inmiddels gepubliceerd. Uit onderzoek van de gemeente Utrecht blijkt dat deze nieuwe normen aanzienlijke beperkingen opleveren voor realisatie van windmolens op Lage Weide7. Namens Stichting Milieugroep Zuilen, Het dagelijks bestuur. 3 planMER t.b.v. Beleidsnota Schone Energie, 28 maart 2024, versie 6.1 4 Zie: https://ggdghor.nl/onderwerp/windturbines/#2-geluidbelasting. Overigens is bij een geluidsbelasting van 45 dB nog steeds sprake van ca. 10% ernstig gehinderden. 5 Zie bijv. tabel 28, figuur 19 en tabel 32 van het milieueffectrapport 6 https://www.rvo.nl/onderwerpen/windenergie-op-land/nieuwe-normeringwindturbines 7 Impact windturbinebepalingen gemeente Utrecht, Bosch & van Rijn, 28-03-2024. De conclusie luidt (voor de voorgestelde normering voor externe veiligheid): “Inwerkingtreding van de nieuwe normen zou tot gevolg hebben dat in de zoekgebieden USP en Lage Weide nog slechts op een zeer beperkt aantal locaties zonder meer aan de normen voor het plaatsgebonden risico bij (zeer) kwetsbare en beperkt kwetsbare objecten kan worden voldaan.” En (voor de afstandsnorm) “Rurale zoekgebieden zoals Rijnenburg & Reijerscop en Ockhuizen, en bedrijventerrein Lage Weide kennen het minste een effect van de onderzochte 400 en 540 meter

63

afstandsnormen, al is de verwachting dat de plaatsingsruimte voor de grootste windturbines (tiphoogte 270m) hier toch aanzienlijk afneemt (…)” Geacht college van burgemeester en wethouders, De milieudruk in de wijk Zuilen is hoog. Er is veel overlast van geluid (wegverkeer, spoor, scheepvaart, industrie) en regelmatig stankoverlast. Bijna de helft van de inwoners van Zuilen ondervindt vaak geluidsoverlast, ca. 20% vaak stankoverlast1. Stichting Milieugroep Zuilen zet zich al jaren in voor verbetering van de leefkwaliteit in de wijk Zuilen en omstreken. Wij doen dat door constructief mee te denken bij nieuwe ontwikkelingen, wanneer we daarvoor worden uitgenodigd. Wij zijn niet bij voorbaat tegen nieuwe initiatieven, maar vinden dat nieuwe initiatieven niet mogen leiden tot nog meer overlast voor de wijk, en liefst bijdragen aan een verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving. Milieugroep Zuilen heeft ruim 10 jaar geleden ook intensief meegedacht met een plan voor 6 windmolens op Lage Weide. Dit bleek niet mogelijk zonder toename van hinder aan omwonenden. Het advies van de klankbordgroep luidde destijds ‘nee, tenzij’2. Omwonenden kunnen alleen instemmen met windmolens op Lage Weide wanneer deze dusdanig ontworpen worden dat er geen overlast ondervonden wordt in de omgeving.

Recent onderzoek in opdracht van de firma Theo Pouw naar de mogelijkheden van enkele windmolens op Lage Weide kwam tot een vergelijkbare conclusie. Toename van hinder is niet uit te sluiten. Het verbaast Milieugroep Zuilen dan ook dat in de concept beleidsnota ‘opwekgebieden voor schone energie in Utrecht 2024-2030’ Lage Weide als ‘meest kansrijk’ wordt benoemd voor realisatie van windenergie en voorgesteld wordt Lage Weide als focusgebied aan te duiden voor realisatie van windenergie. Voor focusgebieden geldt: “Na optimalisatie en het nemen van mitigerende maatregelen is er op geen enkel onderdeel sprake van grote negatieve effecten.” Omdat Milieugroep Zuilen niet op voorhand tegen nieuwe ontwikkelingen is in en op Lage Weide, hebben we de onderliggende onderzoeken en rapporten verder bestudeerd. Uit de milieueffectrapportage3 blijkt dat er aanzienlijke geluidseffecten te verwachten zijn, met een aanzienlijke toename van het aantal ernstig gehinderden (zie tabel 6 milieueffectrapportage). Binnen de 44dB contour bevinden zich ca.

3700 woningen (45dB wordt onder voorwaarden 1 Zie https://utrecht-monitor.nl/fysieke-leefomgeving/milieuduurzaamheid/milieu#bookmark3 2 Zie par 4.2.3 van de ontwerp Structuurvisie Windmolens Lage Weide, mei 2013 https://utrecht.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Document/1b3eb792-5954-4c5b9f55-4397e6b5da00?documentId=633d4d32-497d-4661-95b0c450c2ef2545&agendaItemId=5d70330c-80ed-4c99-9a60-716569529559 3 planMER t.b.v. Beleidsnota Schone Energie, 28 maart 2024, versie 6.1 gezondheidskundig verantwoord geacht4). In de rapportage wordt aangegeven vermindering van het aantal windturbines, het herpositioneren, kiezen voor een stil windturbinetype of het ‘terug regelen’ van een windturbine kunnen leiden tot een vermindering van de effecten. Ook na het nemen van deze maatregelen is er dan nog steeds sprake van negatieve effecten op Lage Weide. De haalbaarheid en effecten van deze maatregelen zijn echter niet verder doorgerekend in het milieueffectrapport. Ik ben daarom van mening dat op grond van de uitgevoerde onderzoeken er geen enkele grond is om Lage Weide te bestempelen als ‘meest kansrijk’ voor windenergie en deze locatie aan te duiden als ‘focusgebied’. Het tegenovergestelde geldt juist. De locatie Lage Weide leidt in vergelijking met de andere locaties tot het hoogste aantal ernstig gehinderden5. Milieugroep Zuilen verzoekt daarom: •

In de beleidsnota opwekgebieden voor schone energie in Utrecht 2024-2030 Lage Weide niet te bestempelen als ‘meest kansrijk’ en te schrappen als focusgebied. • De (on)mogelijkheden van maatregelen voor evt. windmolens op Lage Weide om een toename van geluid t.g.v. windmolens te voorkomen verder te onderzoeken. Milieugroep Zuilen verwacht namelijk dat ook na het nemen van deze maatregelen (terugregeling, stilstand, minder windmolens) er sprake zal zijn van (aanzienlijke) geluidsoverlast dan wel dat er geen reële business case meer is. Dit was in ieder geval in 2013 het geval. • In evt. vervolgonderzoek niet alleen aandacht te hebben voor ‘ernstig gehinderden’ maar ook ‘gehinderden’. Door alleen aandacht te hebben voor het aantal ‘ernstig gehinderden’ is er onvoldoende zicht op de effecten van toekomstige windmolens • Bij de beoordeling van de kansrijkheid van Lage Weide rekening te houden met de nieuwe normen voor windmolens die worden voorbereid6. Een concept hiervan is inmiddels gepubliceerd. Uit onderzoek van de gemeente Utrecht blijkt dat deze nieuwe normen aanzienlijke beperkingen opleveren voor realisatie van windmolens op Lage Weide7.

64

4 Zie: https://ggdghor.nl/onderwerp/windturbines/#2-geluidbelasting. Overigens is bij een geluidsbelasting van 45 dB nog steeds sprake van ca. 10% ernstig gehinderden. 5 Zie bijv. tabel 28, figuur 19 en tabel 32 van het milieueffectrapport 6 https://www.rvo.nl/onderwerpen/windenergie-op-land/nieuwe-normeringwindturbines 7 Impact windturbinebepalingen gemeente Utrecht, Bosch & van Rijn, 28-03-2024. De conclusie luidt (voor de voorgestelde normering voor externe veiligheid): “Inwerkingtreding van de nieuwe normen zou tot gevolg hebben dat in de zoekgebieden USP en Lage Weide nog slechts op een zeer beperkt aantal locaties zonder meer aan de normen voor het plaatsgebonden risico bij (zeer) kwetsbare en beperkt kwetsbare objecten kan worden voldaan.” En (voor de afstandsnorm) “Rurale zoekgebieden zoals Rijnenburg & Reijerscop en Ockhuizen, en bedrijventerrein Lage Weide kennen het minste een effect van de onderzochte 400 en 540 meter afstandsnormen, al is de verwachting dat de plaatsingsruimte voor de grootste windturbines (tiphoogte 270m) hier toch aanzienlijk afneemt (…)” Geachte heer, mevrouw, Sinds september 2009 zijn wij woonachtig op de Amsterdamsestraatweg 885 te Utrecht in een 2-onder-1 kap woning van 109 m2 met 1 verdieping en een plat dak met 8 zonnepanelen, gebouwd in de jaren ’10 van de vorige eeuw.