bijlage 5 - nadere argumentatie Stibbe advocaten t.b.v. zitting RvS
Tekst van het document
Stibbe Aangetekend
Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State
Amsterdam Brussels London Luxembourg
prof. mr. T. Barkhuysen mr. A.A. al Khatib Advocaten
Postbus 20019
Advocaten en notarissen
2500 EA ‘s-Gravenhage
Beethovenplein 10
Tevens per email: bestuursrechtspraak.veiligmailen@raadvanstate.nl
Postbus 75640 1070 AP Amsterdam Nederland T +31 20 546 05 72 M +31 6 547 267 75 F +31 205460710 tom.barkhuysen@stibbe.com ali.alkhatib@stibbe.com www.stibbe.com Onze ref.
TB/AaK 1045146-32365989 Uw ref.
202400721/1/A2 Datum
10juli 2024
Overlegging van amendement Spekman inclusief toelichting voor de zitting d.d. 23 juli 2024 in de zaak Gemeenteraad Utrecht / Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (202400721/1/A2)
Hoogedelgestreng college, Hierbij leggen wij, als advocaten en gemachtigden van de gemeenteraad van de gemeente Utrecht (“cliënt” of “Gemeenteraad”), vooruitlopend op de zitting van 23juli 2024 om 10:00, de zogeheten “amendement Spekman” (en bijhorende debatnotulen) over.1 Dit amendement leggen wij over in kader van het beroep tegen het besluit van de Kroon op voordracht van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (“verweerder”) d.d. 20 december 2023, met kenmerk Stcrt. 2023, 35354 (“bestreden besluit”) en in reactie op het verweerschrift van verweerder. De inhoud van het amendement, en de evident onjuiste duiding daarvan in het verweerschrift, wordt hiema toegelicht na een korte schets van de achtergrond van de zaak voor de zelfstandige leesbaarheid van deze brief. Achtertrond van de zaak
Het bestreden besluit strekt tot vernietiging van het besluit van 7 december 2023 van de Gemeenteraad tot wijziging van de Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen en heffingen (“Wijzigingsverordening”). De Wijzigingsverordening verhoogt de grens om in aanmerking te komen voor kwijtschelding van gemeentelijke belastingen en toeslagen tot en met de vermogensgrens in de Participatiewet (“Pw”) van € 7.605,00 voor een alleenstaande ouder en € 15.210,00 voor een alleenstaande ouder en gehuwden/samenwonenden (“Pw-grens”). Dit betekent concreet dat het financiële vermogen (“Financieel vermogen”) als berekend op grond van artikel 12 lid 2 onderdeel t
Ka,nerstukken 112010/11, 32315, nr. 8 (amendement Spekman).
Stibbe NV. is geregistreerd bij de Kamer van Koophandel onder nummer 34198700. Alle diensten worden verricht op basis van een overeenkomst van opdracht met Stibbe N.V. die uitsluitend door Nederlands recht wordt beheerst De algemene voorwaarden van Stibbe N.V. zijn van toepassing en bevatten een beperking van aansprakelijkheid. Deze algemene voorwaarden zijn beschikbaar op verzoek en via www.stibbe.com/generatconditions.
Stibbe
d van de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990 (“Uitvoeringsregeling”) waar nodig aangevuld wordt tot en met de Pw-grens. Hiermee beoogt de Gemeenteraad een hogere grens te hanteren dan in de Regeling Kwijtschelding belastingen medeoverheden (“Kwijtscheldingsregeling”) die bepaalt dat het Financieel vermogen met ten hoogste 2000,-- verhoogd mag worden (“Kwijtscheldingsregeling-grens”). Toe1ichtin Bijlage lOaJlOb: Amendement d.d. 22 maart 2011 van lid Spekinan (bijlage lOa) en notulen behandeling wijziging Gemeentewet (bijlage lOb) Nadere toelichting: Uit de toelichting bij dit amendement blijkt dat Kamerlid Spekman met dit amendement heeft beoogd om de vrijheid van gemeente om tot en met de Pw-grens Vrij te schelden weg te nemen door alle gemeenten te verplichten aan te sluiten bij deze grens (bijlage lOa, p.2): Dit amendement beoogt de vermogenstoets die wordt gehanteerd voor de toekenning van gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van belastingen en heffingen die door gemeenten, provincies en waterschappen worden geheven, in zijn geheel gelijk te stellen aan de vermogenstoets die wordt gehanteerd in artikel 34 van de Wet werk en bijstand. Hiermee wordt voorkomen dat er binnen een gemeente meerdere vermoenstoetsen naast elkaar gebruikt worden en wordt tegemoet gekomen aan het teruzdringen van de administratieve
lasten van enieenten “2 [onderstreping door advocaten] Dit amendement is afgewezen. Verweerder stelt ten onrechte in het verweerschrift dat uit deze afwijzing blijkt “/d]e Tweede Kamer [dus] bewust ruimte [heeft] gelaten aan de minister om een andere verinogensgrens te kiezen dan de vermogensgrens die gehanteerd wordt bij de bijstand” (alinea 7.2.3 bij het verweerschrift). De toemalige minister heeft echter, zo blijkt uit de handelingen, toentertijd geadviseerd om het amendement af te wijzen met het volgende argument (bijlage lOb, p. 58): ‘Ik kom nu bij de vragen van de heer Spekinan. Hij vertelde dat hij het voorstel steunt, waarvoor ik hein dankbaar ben. Hij gaf aan waarin het amendement van hem verschilt van het wetsvoorstel. Hij kiest voor de bijstandsnorm en neemt daarmee de ruimte voor gemeenten jyg,. Om die reden ontraad ik het aanvaarden van zijn amendement. Het geeft een verdergaande strekking aan het voorliggende wetsvoorstel. Nu gaat het vooral om de vraag hoe vereenvoudiging kan worden aangebracht”3 [onderstreping door advocateni
Anders dan verweerder doet voorkomen is het amendement Spekman dus juist afgewezen omdat het doel en de strekking van de Gemeentewet is om gemeenten de vrijheid te geven om tot en met Pw-grens kwijt te schelden. Deze afwijzing als opgenomen in de handelingen is in lijn met alle andere passages uit de wetgeschiedenis waaruit blijkt dat dit inderdaad het doel en de strekking is van de Gemeentewet (alinea 19 t/in 30 van het beroepschrjfl). 2
Idem. Handelingen 112010/11,32315, nr. 63, item 21.
2
Stibbe
Hiermee is de Kwijtscheldingsregeling-grens in strijd met de Gemeentewet daar deze een inbreuk pleegt op de vrijheid die Gemeentewet beoogt te geven aan gemeenten om kwijt te schelden tot en met de Pw-grens. In het verweerschrift verwijst verweerder naar de hiervoor genoemde handelingen, maar laat hij de cruciale passage waarin de minister de vrijheid van gemeenten voorop stelt (als argument om de motie af te wijzen) buiten beschouwing. Waar verweerder in het verweerschrift verwijst naar deze handelingen (voetnoot 17 van het verweerschrift) betreft dat een passage die niet ziet op het amendement Spekman, maar op vragen die Kamerlid Ulenbelt heeft gesteld over hoe het vermogen wordt berekend in het geval van een persoon die tijdelijk beschikt over gelden die niet van hem zijn (bijlage lOb, p. 57): “De heer Ulenbelt (SP): Voorzitter. Ik begrijp dat de minister zegt dat de hardheidsclausule in dit soort gevallen zou moeten worden toegepast, omdat het geen eigen vermogen betreft, maar vermogen van een ander dat even op iemands rekening staat. Wanneer komt de minister met de uitwerkingsvoorstellen?
Minister Donner: Als het wetsontwerp is aanvaard, komen wij met regels voor hoe daarmee rekening moet worden gehouden. Nogmaals, de wet geeft hiervoor een bevoegdheid als daaraan behoefte bestaat. Vooralsnog gelden de grenzen die altijd al worden gebruikt in de Invorderingswet. Er wordt alleen een bevoegdheid geboden om nadere regels te stellen voor de wijze waarop met het vermogen rekening wordt gehouden” Verweerder haalt abusievelijk de passage van de minister over de nadere regels waar hij mee gaat komen aan en laat na om de vraag van de heer Ulenbelt weer te geven. Hiermee kan de onjuiste indruk ontstaan dat deze passage gaat over het voorschrijven door de minister van een lagere grens dan de Pw-grens. De argumentatie van verweerder berust aldus op een evident onjuiste weergave en lezing van de parlementaire geschiedenis. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend,
T. Barkhuysen
A.A. al Khatib
3
Bijlage 10a
Tweede Kamer der Staten-Generaal
2
Vergaderjaar 2010–2011
32 315
Wijziging van de Gemeentewet, de Provinciewet en de Waterschapswet in verband met de verruiming van de bevoegdheid van de raad, provinciale staten en het algemeen bestuur om kwijtschelding van belastingen te verlenen
Nr. 8
AMENDEMENT VAN HET LID SPEKMAN Ontvangen 22 maart 2011 De ondergetekende stelt het volgende amendement voor: I In de beweegreden wordt «de raad, provinciale staten, en het algemeen bestuur ruimere bevoegdheden te geven voor kwijtschelding van belastingen» vervangen door: voor de wijze waarop het vermogen in aanmerking wordt genomen bij de kwijtschelding van belastingen uit te gaan van de Wet werk en bijstand. II Artikel I komt als volgt te luiden:
ARTIKEL I Artikel 255 van de Gemeentewet wordt als volgt gewijzigd: Aan het tweede lid wordt, onder vervanging van de punt aan het slot door een komma, toegevoegd: met dien verstande dat ten aanzien van de wijze waarop het vermogen in aanmerking wordt genomen, wordt uitgegaan van de toepasselijke vermogensgrens, bedoeld in artikel 34 van de Wet werk en bijstand. III Artikel II komt als volgt te luiden:
ARTIKEL II Artikel 232e van de Provinciewet wordt als volgt gewijzigd:
kst-32315-8 ISSN 0921 - 7371 ’s-Gravenhage 2011
Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 315, nr. 8
1
Aan het tweede lid wordt, onder vervanging van de punt aan het slot door een komma, toegevoegd: met dien verstande dat ten aanzien van de wijze waarop het vermogen in aanmerking wordt genomen, wordt uitgegaan van de toepasselijke vermogensgrens, bedoeld in artikel 34 van de Wet werk en bijstand. IV Artikel III komt als volgt te luiden:
ARTIKEL III Artikel 144 van de Waterschapswet wordt als volgt gewijzigd: Aan het tweede lid wordt, onder vervanging van de punt aan het slot door een komma, toegevoegd: met dien verstande dat ten aanzien van de wijze waarop het vermogen in aanmerking wordt genomen, wordt uitgegaan van de toepasselijke vermogensgrens, bedoeld in artikel 34 van de Wet werk en bijstand. Toelichting Dit amendement beoogt de vermogenstoets die wordt gehanteerd voor de toekenning van gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van belastingen en heffingen die door gemeenten, provincies en waterschappen worden geheven, in zijn geheel gelijk te stellen aan de vermogenstoets die wordt gehanteerd in artikel 34 van de Wet werk en bijstand. Hiermee wordt voorkomen dat er binnen een gemeente meerdere vermogenstoetsen naast elkaar gebruikt worden en wordt tegemoet gekomen aan het terugdringen van de administratieve lasten van gemeenten. Indien dit amendement wordt aangenomen wordt in het opschrift van het wetsvoorstel «de verruiming van de bevoegdheid van de raad, provinciale staten en het algemeen bestuur om kwijtschelding van belastingen te verlenen» vervangen door: het voor de wijze waarop het vermogen in aanmerking wordt genomen bij de kwijtschelding van belastingen uitgaan van de regels in de Wet werk en bijstand. Spekman
Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 315, nr. 8
2
Bijlage 10b
21 Kwijtschelding�van�belastingen Aan�de�orde�is�de�behandeling�van: - het�wetsvoorstel�Wijziging�van�de�Gemeentewet,�de Provinciewet�en�de�Waterschapswet�in�verband�met�de verruiming�van�de�bevoegdheid�van�de�raad,�provinciale staten�en�het�algemeen�bestuur�om�kwijtschelding�van belastingen�te�verlenen�(32315). De�algemene�beraadslaging�wordt�geopend.
De�heer�Ulenbelt�(SP): Voorzitter.�Voor�het�kwijtschelden�van�de�belasting�van lagere�overheden�gelden�grenzen.�Gemeenten�en�waterschappen�kunnen�mensen�met�een�inkomen�op�het�niveau�van�de�bijstand�vrijstelling�geven�door�de�belasting kwijt�te�schelden.�Vrijwel�alle�gemeenten�en�waterschappen�doen�dat.�Het�kwijtschelden�van�belastingen�die�lagere�overheden�opleggen,�is�van�groot�belang.�Daarmee worden�mensen�met�een�laag�inkomen�geholpen�om�te overleven.�Als�lagere�overheden�belastingen�kwijtschelden,�scheelt�dat�een�gezin�met�een�inkomen�op�bijstandsniveau�al�snel�een�half�maandinkomen.�Het�gaat�dus�niet om�niets. Door�dit�wetsvoorstel�worden�ook�ondernemers�onder de�criteria�voor�de�kwijtschelding�gebracht.�De�SP-fractie vindt�dat�goed.�Er�zijn�in�Nederland�40.000�arme�ondernemers.�Voor�hen�gaat�nu�hetzelfde�gelden�als�voor�arme werkenden�of�arme�uitkeringsgerechtigden.
De�inkomensgrens�voor�vrijstelling�is�nu�maximaal de�bijstandsnorm.�Ondanks�deze�kwijtschelding�hebben mensen�met�een�inkomen�van�rond�de�bijstandsnorm�het moeilijk.�Je�kunt�het�armoede�noemen.�Daarom�stelt�mijn fractie�voor�om�de�kwijtscheldingsgrens�te�verhogen�naar 120%�van�het�bijstandsniveau.�Dan�kunnen�gemeenten een�nog�betere�bijdrage�leveren�aan�de�bestrijding�van�armoede�in�hun�gemeente.�In�de�nota�naar�aanleiding�van het�verslag�wijst�de�minister�dit�voorstel�af.�Hij�vindt�dat dit�de�gemeentelijke�autonomie�aantast.�Dat�is�niet�zo.�Wij leggen�een�bodem�die�wat�hoger�ligt�dan�de�huidige.�Dat kun�je�geen�aantasting�van�de�gemeentelijke�autonomie noemen.�De�lat�ligt�alleen�wat�hoger.�Ik�heb�een�amendement�ingediend.�Dit�voorstel�zit�daarin.
Bij�de�kwijtschelding�speelt�behalve�het�inkomen�ook het�vermogen�een�rol.�Deze�grens�is�omschreven�op�basis�van�de�Invorderingswet.�De�minister�wil�het�nu�mogelijk�maken�dat�gemeenten�en�waterschappen�ook�kunnen�kiezen�voor�de�vermogensgrens�uit�de�Wet�werk�en bijstand.�Die�vermogensgrens�is�ruimer.�Ik�vraag�de�minister�wat�er�gebeurt�als�een�gemeente,�om�welke�reden dan�ook,�wil�kiezen�voor�een�grens�die�ergens�tussen�de vermogensgrens�van�de�Invorderingswet�en�de�grens�van de�Wet�werk�en�bijstand�ligt.�Kan�ze�daarvoor�kiezen?�Ik vraag�dat,�omdat�in�de�twee�wetten�wordt�gerekend�met een�heel�verschillende�opbouw�van�de�vermogensgrens. Wat�er�in�de�ene�wet�wel�onder�valt,�valt�er�in�de�andere�niet�onder.�De�verschillen�zijn�nogal�groot.�Als�een�gemeente�wil�kiezen�voor�een�grens�die�ergens�tussen�die van�de�Invorderingswet�en�die�van�de�WWB�in�ligt,�kan�ze dan�zelf�de�samenstelling�van�de�bestanddelen�voor�de vermogensgrens�bepalen?�Als�dat�niet�het�geval�is,�heb-
Tweede�Kamer
Kwijtschelding�van�belastingen
ben�gemeenten�en�waterschappen�maar�twee�keuzemogelijkheden.�Men�moet�dan�ofwel�kiezen�voor�vrijstelling op�basis�van�de�Invorderingswet,�ofwel�voor�vrijstelling op�basis�van�de�Wet�werk�en�bijstand.�De�minister�had het�over�de�gemeentelijke�autonomie.�Je�kunt�het�toch geen�autonomie�noemen�als�men�slechts�kan�kiezen�tussen�twee�mogelijkheden?�Een�keuze�tussen�twee�is�keuzedwang�voor�gemeenten. De�SP-fractie�is�voorstander�van�het�verhogen�van�de vermogensgrens�voor�kwijtschelding,�maar�liever�niet�op de�manier�die�de�minister�nu�voorstelt.�Waarom�komt�er niet�één�heldere�kwijtscheldingsgrens�waar�gemeenten zich�aan�moeten�houden?�Dat�maakt�het�leven�wat�makkelijker�en�het�verbetert�de�inkomenspositie�van�mensen met�de�laagste�inkomens.�Dit�tweede�voorstel�zit�ook�in mijn�amendement.
Tot�slot�heb�ik�nog�één�kwestie,�die�te�maken�heeft�met de�peildatum�waarop�het�vermogen�wordt�vastgesteld.�Ik leg�de�minister�een�voorbeeld�voor.�Een�mevrouw�zit�al jaren�in�de�bijstand�en�komt�al�jaren�in�aanmerking�voor kwijtschelding.�Nu�gebeurt�er�iets�raars.�De�Belastingdienst�en�de�gemeente�hebben�te�veel�geld�overgemaakt aan�kinderopvang.�Zij�storten�dit�geld�terug�op�de�rekening�van�deze�mevrouw�en�deze�mevrouw�is�verplicht�om dit�weer�terug�te�storten�op�de�rekening�van�de�Belastingdienst�en�de�gemeente.�Precies�tussen�het�moment�van ontvangst�en�het�laten�doorstorten�wordt�er�gepeild�hoe het�met�het�vermogen�van�deze�mevrouw�is.�Dat�is�in�één keer�veel�te�hoog. Ik�weet�dat�de�minister�niet�op�dit�soort�individuele kwesties�zal�ingaan.�We�kennen�een�hardheidsclausule. Het�lijkt�mij�toch�redelijk�dat�in�zo'n�geval,�waarbij�geld�op je�rekening�komt�dat�niet�van�jou�is�en�dat�je�moet�doorstorten,�dit�geld�niet�wordt�gerekend�als�deel�van�je�vermogen.�Wij�krijgen�veel�berichten�over�een�heel�verschillende�toepassing�van�de�hardheidsclausule�bij�gemeenten.�Daarom�verzoek�ik�de�minister�om�een�onderzoek�te doen�naar�de�vraag�hoe�de�hardheidsclausule�wordt�toegepast.�We�doen�dus�het�verzoek�om�inzicht�te�krijgen�hoe verschillend�er�met�de�toepassing�van�de�hardheidsclausule�wordt�omgegaan,�zodat�wij�daar�eventueel�lessen�uit kunnen�trekken.
De�voorzitter: De�heer�Schouw�heeft�zich�verontschuldigd�voor�dit�debat.
Mevrouw�Bruins�Slot�(CDA): Voorzitter.�Gemeenten,�provincies�en�waterschappen�hebben�in�het�staatsbestel�een�zelfstandige�positie�gekregen.�Ze�hebben�ruime�vrijheid�om�belastinggeld�te�besteden�aan�zaken�die�zij�noodzakelijk�vinden�en�keuzes�voor inwoners�te�maken�die�nodig�zijn.�Deze�zelfstandigheid vindt�de�CDA-fractie�belangrijk.�Dit�zorgt�ervoor�dat�zaken op�het�juiste�niveau�afgehandeld�worden.�Daarom�heeft de�CDA-fractie�met�belangstelling�naar�dit�wetsvoorstel gekeken.�Het�biedt�de�mogelijkheid�voor�gemeenten,�provincies�en�waterschappen�om�eigen�regels�vast�te�stellen�voor�de�wijze�waarop�het�vermogen�van�de�inwoner wordt�meegenomen�bij�de�verlening�van�de�gehele�of�gedeeltelijke�kwijtschelding�van�decentrale�belastingen.�Gemeenten,�provincies�en�waterschappen�bepalen�zelf�of�zij van�deze�ruimere�mogelijkheid�gebruikmaken.�Dat�is�een prima�zaak.
22 maart 2011 TK�63
63-21-51
Bruins�Slot De�kwijtscheldingsregeling�is�een�vangnet,�een�onderdeel�van�het�eigen�sociaal�beleid.�Voor�de�goede�orde�merk�ik�op�dat�het�hierbij�niet�alleen�gaat�om�de�uitkeringsgerechtigden,�maar�ook�om�de�werknemers�die net�boven�het�minimumloon�zitten,�de�mensen�die�dag in,�dag�uit�hard�werken�en�zo�hun�steentje�bijdragen�aan de�Nederlandse�samenleving.�Het�is�daarom�goed�dat�de gemeente�en�de�provincies�hen�als�tegenprestatie�kunnen�ondersteunen�door�hun�belastingen�kwijt�te�schelden. Dit�zorgt�ervoor�dat�werken�voor�deze�mensen�aantrekkelijk�blijft.�Als�je�niet�bij�een�werkgever�in�loondienst�was, viel�je�tot�nu�toe�altijd�buiten�de�regeling�van�het�kwijtscheldingsbeleid.�Daarmee�sluit�je�een�belangrijke�groep van�werkenden�in�de�samenleving�uit,�die�de�afgelopen jaren�fors�gegroeid�is.�Het�gaat�dan�om�de�ondernemers en�vooral�om�de�zzp'ers.�Niet�elk�bedrijf�is�een�instant�succes.�zzp'ers�krijgen�nu�de�mogelijkheid�om�voor�hun�privébelastingen�kwijtschelding�te�vragen.�Het�kan�net�dat ene�zetje�zijn�om�toch�aan�het�werk�te�blijven.�De�CDAfractie�vindt�dat�het�niet�om�de�kwijtschelding�van�de�belastingen�van�het�bedrijf�van�de�zzp'er�kan�gaan.�Dat�zou oneerlijke�concurrentie�zijn.�Graag�krijg�ik�een�reactie�van de�minister�op�dit�punt.
De�CDA-fractie�heeft�nog�wel�enkele�vragen�over�de�uitwerking�van�dit�wetsvoorstel.�Wie�heeft�het�meeste�voordeel�van�de�verruiming�van�de�vermogensnorm?�Zijn�dat de�uitkeringsgerechtigden,�de�werknemers�of�de�ondernemers?�De�CDA-fractie�vraagt�zich�dit�af�omdat�het�van belang�is�dat�gemeenten�een�activeringsbeleid�uitvoeren voor�uitkeringsgerechtigden.�Het�moet�aantrekkelijk�zijn voor�mensen�om�aan�het�werk�te�gaan�en�niet�langer�in de�bijstand�te�zitten.�Bestaat�de�mogelijkheid�dat�de�vermogensnorm�een�negatieve�prikkel�vormt�voor�bijstandsgerechtigden�om�weer�aan�het�werk�te�gaan? Voorzitter.�Het�gebeurt�niet�vaak,�maar�de�SP-fractie�heeft�de�woorden�uit�mijn�mond�genomen.�De�heer Ulenbelt�en�ik�hadden�hetzelfde�voorval�in�gedachten�als het�gaat�om�de�kinderopvang�en�de�Belastingdienst.�Ik zal�niet�heel�de�casus�weer�uit�de�doeken�doen,�maar�de vraag�stellen�die�ligt�in�het�verlengde�van�hetgeen�de�heer Ulenbelt�heeft�gevraagd.�Is�er�hierbij�sprake�van�een�probleem�in�de�regelgeving�of�van�behandelende�ambtenaren�die�alleen�langs�de�formele�lijn�redeneren? Het�vaststellen�van�het�vermogen�dient�zorgvuldig�te gebeuren.�Maar�wat�gebeurt�er�als�fouten�worden�gemaakt�of�als�wordt�gefraudeerd�met�de�omvang�van�het vermogen?�Welke�straf�geldt�hierbij�voor�fraudeurs?�Voeren�de�gemeenten�en�de�provincies�of�de�Belastingdienst hier�een�actief�beleid�op?
Hoe�gaat�het�bepalen�van�de�vermogensnorm�in�zijn werk�voor�een�zzp'er?�Stel�dat�een�zzp'er�een�website�in de�verkoop�van�babykleding�heeft.�De�site�is�net�opgezet�en�het�loopt�allemaal�nog�niet�van�een�leien�dakje.�De zzp'er�vraagt�om�kwijtschelding�van�de�belasting.�Maar diezelfde�zzp'er�woont�samen�met�iemand�die�meer�vermogen�heeft�dan�de�toegestane�vermogensnorm.�Krijgt de�zzp'er�dan�kwijtschelding�van�de�lokale�belastingen?
op�grond�van�artikel�34�van�de�Wet�werk�en�bijstand.�De normen�van�deze�wet�zijn�ruimer�dan�de�normen�uit�de landelijke�Uitvoeringsregeling�Invorderingswet�1990,�die thans�wordt�gehanteerd.�Het�precieze�bedrag�van�de�vermogensnorm�hangt�af�van�de�omstandigheden�van�het individuele�geval�en�de�vermogensbestanddelen�van�de aanvrager.�Het�gat�tussen�de�thans�geldende�vermogensnorm�in�het�kader�van�de�kwijtschelding�en�die�in�het�kader�van�de�bijzondere�bijstand,�is�behoorlijk�groot.�Voor een�alleenstaande�gaat�het�om�ruim�€ 4000�en�voor�gehuwden�om�€ 9000. Ten�tweede�wordt�de�doelgroep�verruimd.�Ook�ondernemers�kunnen�voortaan�voor�kwijtschelding�in�aanmerking�komen,�mits�de�decentrale�belastingen�geen�relatie met�de�onderneming�hebben.�Voor�alle�duidelijkheid,�het wetsvoorstel�kent�geen�plicht�voor�de�decentrale�overheden,�maar�een�mogelijkheid�tot�verruiming.�Dit�is�in�lijn met�de�autonomie�van�deze�overheden.
De�VVD-fractie�is�om�een�viertal�redenen�kritisch�over het�wetsvoorstel.�Allereerst�omdat�het�op�zijn�minst�op gespannen�voet�staat�met�de�geest�van�het�regeerakkoord.�In�het�regeerakkoord�staat�namelijk�dat�werk�boven uitkering�gaat.�Mensen�mogen�niet�afhankelijk�van�een uitkering�worden�gemaakt.�Voorkomen�moet�worden�dat mensen�te�snel�worden�afgeschreven�en�permanent�langs de�kant�komen�te�staan.�Ook�is�om�deze�reden�in�het�regeerakkoord�bepaald�dat�de�inkomensgrens�van�het�gemeentelijke�minimabeleid�wordt�genormeerd.�Het�is�namelijk�niet�acceptabel�dat�mensen�die�gaan�werken�vanuit een�uitkering,�er�in�inkomen�op�achteruit�gaan�doordat�ze allerlei�gemeentelijke�toeslagen,�kwijtscheldingen�of�vrijstellingen�mislopen.�Graag�hoort�de�VVD-fractie�van�de minister�hoe�dit�wetsvoorstel�zich�verhoudt�tot�die�geest van�het�regeerakkoord.
Is�de�minister�het�met�de�VVD-fractie�eens�dat�de�armoedeval�door�dit�wetsvoorstel�wordt�vergroot?�Zo�ja,�is de�minister�bereid,�tegemoet�te�komen�aan�deze�zorg�van de�VVD-fractie?�En�zo�ja,�hoe�stelt�de�minister�zich�dan voor�dit�te�doen? Is�de�minister�het�ook�eens�met�de�VVD-fractie�dat�dit wetsvoorstel�de�arbeidsparticipatie�niet�stimuleert?�Zo ja,�is�de�minister�bereid�om�tegemoet�te�komen�aan�deze zorg�van�onze�fractie?�En�zo�ja,�hoe�stelt�de�minister�voor om�dit�te�regelen?�Kan�het�wetsvoorstel�in�de�praktijk�betekenen�dat�iemand�een�kwijtschelding�krijgt�van�zowel de�gemeente�als�de�provincie�en�het�waterschap�in�één jaar?�Kan�de�minister�aangeven�om�welke�orde�van�grootte�van�bedragen�het�gaat�en�hoe�dit�uitwerkt�op�de�zogenaamde�armoedeval�en�de�arbeidsparticipatie? Mevrouw�Bruins�Slot�(CDA): Ik�ben�enigszins�verbaasd�door�de�woorden�van�mevrouw Van�der�Burg.�Zij�had�het�zonet�immers�over�het�belang van�de�autonomie�van�de�gemeenten,�over�de�zelfstandigheid�om�het�beleid�te�voeren�dat�ze�willen,�maar�vervolgens�komt�zij�met�een�hele�redenering�waarom�de�vrijheid die�gemeenten�met�dit�wetsvoorstel�krijgen,�niet�mogelijk is.�Hoe�rijmt�dat�met�elkaar?
Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD): Voorzitter.�Het�voorliggende�wetsvoorstel�geeft�gemeenten,�provincies�en�waterschappen�op�twee�manieren�een ruimere�mogelijkheid�om�kwijtschelding�van�decentrale belastingen�te�verlenen.�Ten�eerste�wordt�de�vermogensnorm�verruimd�tot�maximaal�de�normen�zoals�die�gelden
Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD): Wij�maken�kaders.�Met�dit�wetsvoorstel�worden�de�kaders�voor�het�vrijstellingsbeleid�verruimd.�Daarbinnen hebben�gemeenten,�provincies�en�waterschappen�ook met�dit�wetsvoorstel�nog�steeds�de�mogelijkheid�om�het wel�of�niet�toe�te�passen.�Dat�lijkt�mij�dus�volstrekt�in�lijn met�elkaar.�Alleen�zijn�wij�wel�kritisch�over�het�effect�van
Tweede�Kamer
22 maart 2011 TK�63
Kwijtschelding�van�belastingen
63-21-52
Van�der�Burg dit�wetsvoorstel.�Stel�je�voor�dat�gemeenten�massaal�gebruikmaken�van�de�mogelijkheid�om�die�verruimingsmogelijkheden�toe�te�passen,�wat�betekent�dat�dan?�Daar�stel ik�de�minister�vragen�over. Mevrouw�Bruins�Slot�(CDA): Niemand�zit�voor�zijn�plezier�in�de�bijstand.�De�meeste mensen�zijn�graag�aan�het�werk.�Dit�wetsvoorstel�kan�juist een�springplank�vormen�voor�mensen�om�toch�aan�het werk�te�gaan�of�om,�als�zij�net�in�de�bijstand�vallen,�snel weer�terug�te�springen�naar�een�werkend�leven.�Daar�kan het�een�bijdrage�aan�leveren.�Dat�hoor�ik�niet�bij�mevrouw Van�der�Burg�terug. Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD): Dat�klopt.�Dat�kan�allemaal�maar�wij�weten�ook�uit�de praktijk�dat�de�stap�van�bijstand�naar�werk�een�probleem is�vanwege�die�armoedeval.�Daarom�voert�dit�kabinet daar�beleid�op.�Mijn�angst�is�dat�die�hiermee�eerder�wordt vergroot�dan�verkleind.�Vandaar�onze�vragen�aan�de�minister�en�onze�kritische�houding. De�heer�Spekman�(PvdA): Mag�ik�aan�mevrouw�Van�der�Burg�vragen�wat�de�hoogte van�de�uitkering�is? Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD): Dat�mag�hij�vragen.�Het�ligt�eraan�voor�wie.
sche�opmerking.�Als�de�minister�volledig�kan�ontkrachten dat�het�dit�effect�zal�hebben,�hoor�ik�het�graag.�Ik�heb�dat vooralsnog�niet�kunnen�constateren. De�heer�Spekman�(PvdA): Ik�reageer�zo�omdat�ik�hoor�dat�deze�afspraken�in�principe in�strijd�zijn�met�de�geest�van�het�regeerakkoord.�Nu�is�het niet�mijn�regeerakkoord�maar�ik�zie�werkelijk�waar�niet waar�dit�in�tegenspraak�is�met�het�regeerakkoord.�Ik�zie wel�heel�veel�andere�voorstellen�van�het�kabinet�langskomen�waarvan�ik�denk:�dat�werkt�de�arbeidsparticipatie niet�in�de�hand.�Maar�ik�vraag�aan�mevrouw�Van�der�Burg of�zij�ook�maar�enigszins�hard�kan�maken�dat�dit�in�strijd is�met�het�regeerakkoord�en�met�het�aan�werk�helpen�van mensen.�Voor�wie�zou�dit�concreet�een�rem�betekenen�om aan�het�werk�te�gaan? Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD): Voor�degenen�die�gebruikmaken�van�de�verruimde�vrijstelling,�waardoor�zij�vrijgesteld�worden�van�bepaalde�lokale�belastingen�–�ik�zal�later�in�mijn�bijdrage�vragen�om wat�voor�bedragen�het�gaat�–�zou�dat�een�reden�kunnen zijn�om�te�zeggen:�dat�is�toch�niet�zo�interessant�op�dit moment. De�voorzitter: U�vervolgt�uw�betoog.
Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD): Als�mensen�bepaalde�kwijtscheldingen�verliezen�wanneer�zij�naar�een�andere�situatie�gaan�–�dat�geldt�hier�ook bij,�want�die�mogelijkheid�wordt�verruimd�–�dan�kunnen ze�zeggen:�ik�blijf�zitten,�want�dan�kan�ik�nog�wat�opbouwen.�Dat�geldt�breder�dan�alleen�voor�de�uitkeringsgerechtigde.�Mensen�kunnen�dan�gaan�rekenen.�Dat�zal�niet voor�iedereen�gelden,�maar�het�gebeurt�wel�in�onze�samenleving.�Dat�willen�wij�voorkomen.�Vandaar�deze�kriti-
Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD): Verder�is�de�VVD�kritisch�over�dit�wetsvoorstel�omdat�de ruimere�kwijtschelding�van�decentrale�belastingen�niet gratis�is.�Het�betekent�namelijk�gewoonweg�dat�de�belastingen�omhooggaan�voor�degenen�die�de�vrijstelling�of kwijtschelding�niet�hebben.�Graag�wil�de�VVD-fractie�antwoord�op�de�volgende�vragen.�Kan�de�minister�aangeven wat�dit�gemiddeld�per�jaar�voor�een�belastingbetaler�gaat betekenen?�De�samenleving�gaat�hier�immers�de�rekening�voor�betalen:�de�politieagent,�de�onderwijzer,�de�verpleegster�en�ook�de�mkb-ondernemer.�Is�de�minister�dit met�mij�eens?�Kan�de�minister�in�dit�licht�ook�aangeven wat�het�aanvaarden�van�het�amendement�van�de�SP�gaat betekenen�voor�groepen�die�geen�kwijtschelding�genieten?�En�wat�betekent�het�aanvaarden�van�het�SP-amendement�extra�voor�de�armoedeval�en�de�arbeidsparticipatie van�groepen�die�wel�kwijtschelding�genieten? Ten�derde�is�de�VVD�kritisch�over�dit�wetsvoorstel�omdat�de�verschillen�tussen�burgers�in�eenzelfde�situatie groter�worden�of�op�zijn�minst�kunnen�worden.�Degenen die�in�een�gemeente�wonen�die�gebruikmaakt�van�de�ruimere�kwijtscheldingsmogelijkheden,�hebben�een�voordeel�ten�opzichte�van�degenen�die�in�een�gemeente�wonen�die�dat�niet�doet.�Is�de�minister�het�met�de�VVD�eens dat�deze�verschillen�toenemen?�Vindt�de�minister�dit�acceptabel?�En�is�dit�effect�voor�de�minister�acceptabel�als
het�amendement�van�de�SP�zou�worden�aangenomen? Ten�vierde�is�de�VVD�van�mening�dat�als�de�gemeenten�er�al�expliciet�toe�besluiten�dat�ook�ondernemers�voor kwijtschelding�in�aanmerking�komen,�want�die�mogelijkheid�is�er,�dit�een�ingewikkelde�kwestie�gaat�worden.�Hoe gaan�gemeenten,�provincies�en�waterschappen�de�vermogens�vaststellen�van�ondernemers�die�natuurlijk�persoon zijn?�Het�geldt�niet�voor�alle�ondernemers,�alleen�voor�degenen�die�natuurlijk�persoon�zijn.�Vindt�er�een�middeling over�drie�jaren�plaats�in�verband�met�de�vaak�fluctuerende�vermogens�van�ondernemers?�Het�heeft�ook�te�maken met�wat�ze�verdienen.�Wie�levert�deze�gegevens�aan?�Is
Tweede�Kamer
22 maart 2011 TK�63
De�heer�Spekman�(PvdA): Voor�een�alleenstaande. Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD): Dat�is�iets�van�€ 850. De�heer�Spekman�(PvdA): En�hoeveel�is�het�minimumloon? Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD): Ik�weet�niet�of�wij�hier�de�hele�avond�een�quiz�gaan�doen. De�heer�Spekman�(PvdA): Het�is�geen�quiz,�voorzitter. Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD): Het�minimumloon�is�iets�hoger. De�heer�Spekman�(PvdA): Dat�is�veel�hoger.�Ik�beoog�met�die�vragen�te�zeggen�dat de�armoedeval�in�heel�veel�gevallen�juist�niet�voor�deze groep�bestaat.�Het�probleem�met�de�armoedeval�is�voor mensen�die�in�deeltijd�werken�of�voor�mensen�die�net�wat meer�gaan�verdienen,�dus�juist�boven�de�110%,�120%.�Als mevrouw�Van�der�Burg�hier�beweert�dat�dit�wetsvoorstel slecht�is�voor�de�armoedeval,�dan�heb�ik�graag�dat�zij�dat onderbouwt.
Kwijtschelding�van�belastingen
63-21-53
Van�der�Burg dat�de�Belastingdienst?�Wat�betekent�dit�voor�de�administratieve�lasten�voor�de�ondernemers�en�voor�de�uitvoeringskosten�van�gemeenten,�provincies�en�waterschappen? Al�met�al�is�de�VVD-fractie�kritisch�over�dit�wetsvoorstel,�omdat�zij�vreest�dat�het�de�armoedeval�vergroot�en de�arbeidsparticipatie�zou�kunnen�tegenwerken,�en�de hardwerkende�Nederlander�de�rekening�voor�deze�verruimde�kwijtschelding�gaat�betalen.�De�ongelijkheid�tussen�personen�in�een�gelijke�situatie�wordt�vergroot�en�de administratieve�lasten�en�de�uitvoeringskosten�voor�het vaststellen�van�de�vermogens�van�ondernemers�zullen naar�onze�inschatting�toenemen.�De�VVD-fractie�vindt�dat deze�nadelen�niet�opwegen�tegen�de�voordelen.�Graag hoort�zij�op�welke�wijze�de�minister�de�zorgen�van�de VVD-fractie�denkt�te�kunnen�wegnemen.
De�heer�Ulenbelt�(SP): In�het�amendement�van�de�SP�komt�de�grens�te�liggen�bij 80%�tot�84%�van�het�minimumloon.�Tot�dat�bedrag�wordt er�kwijtgescholden.�Dan�kan�mevrouw�Van�der�Burg�niet beweren�dat�de�armoedeval�wordt�vergroot. Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD): Dat�is�de�constatering�van�de�heer�Ulenbelt.�Ik�heb�de�minister�daar�vragen�over�gesteld�en�ik�hoor�graag�zijn�antwoorden.
Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD): Er�is�inderdaad�een�categorie�die�hiermee�geholpen�zou zijn.�Ik�denk�echter�dat�de�categorie�die�in�een�uitkering zit,�en�die�het�hier�betreft,�vele�malen�groter�is.�Daarom zeg�ik:�de�voordelen�wegen,�zoals�we�het�nu�bekijken,�niet op�tegen�de�nadelen.�De�heer�Ulenbelt�moet�ook�erkennen�dat�de�groep�die�net�boven�de�kwijtscheldingsgrens zit�in�het�amendement�van�de�SP�en�in�het�wetsvoorstel, de�rekening�gaat�betalen.�Ik�vraag�me�af�of�dat�terecht�is. Wij�vinden�van�niet.�Mensen�maken�ook�gebruik�van�bepaalde�voorzieningen�en�er�is�al�een�kwijtscheldingsregeling.�Wij�vinden�het�niet�nodig�om�die�te�verruimen.
De�heer�Spekman�(PvdA): Voorzitter.�Allereerst�complimenteer�ik�de�minister�en�het kabinet�dat�zij�met�dit�voorstel�naar�de�Kamer�zijn�gekomen.�Ik�was�er�eerlijk�gezegd�benauwd�voor�dat�het�kabinet�niet�met�dit�voorstel�zou�komen�en�dat�het�dit�zou�intrekken.�Ik�vind�het�een�goed�voorstel�en�wij�zullen�ermee instemmen.�Desondanks�vragen�wij�aandacht�voor�een aantal�zaken;�wij�hebben�ook�een�amendement�ingediend. Wij�vinden�het�echter�een�goed�voorstel,�omdat�een�heel grote�groep�mensen�die�voordien�niet�voor�kwijtschelding in�aanmerking�kwam,�nu�wel�in�aanmerking�komt.�Het gaat�vooral�om�de�grote�blinde�vlek�in�Nederland:�de�kleine�zelfstandigen.�Mijn�vroegere�collega�van�de�PvdA-fractie,�mevrouw�Mei�Li�Vos,�heeft�er�ook�vaak�voor�gepleit, evenals�mevrouw�Liesbeth�Spies.�Wij�hebben�erop�aangedrongen�om�die�blinde�vlek�te�verhelpen�en�ervoor�te zorgen�dat�deze�mensen�in�aanmerking�komen�voor�kwijtschelding�van�de�gemeentebelasting.�Het�kabinet�maakt dat�nu�waar.
Ook�voor�het�vermogen�vind�ik�dat�het�kabinet�op�de goede�weg�is�door�alvast�in�de�wet�vast�te�leggen�welke�vermogenstoets�gebruikt�wordt,�die�van�de�Wet�werk en�bijstand�of�de�huidige�vermogenstoets.�De�huidige vermogenstoets�knelt.�Ik�ken�een�Wajonger,�een�jonge vrouw,�die�zelf�spaarde�voor�een�wasmachine;�zij�kwam echter�net�boven�de�vermogensgrens�uit.�Het�voelt�gewoon�niet�goed�dat�deze�vrouw�op�deze�manier�wordt afgestraft,�terwijl�dit�soort�spaarzaam�gedrag�goed�is. Wij�zijn�blij�dat�de�keuze�wordt�gegeven.�Wij�hebben�het amendement�op�stuk�nr.�8�ingediend,�omdat�wij�menen dat�je�de�keuze�niet�meer�moet�geven�aan�de�gemeentes, maar�dat�je�deze�moet�vastleggen�in�de�wet.�Dat�vinden wij�om�twee�redenen.�Ten�eerste�biedt�het�duidelijkheid. De�vermogenstoets�kan�ook�heel�makkelijk�worden�toegepast�in�de�Wet�werk�en�bijstand.�Ten�tweede�is�het�een enorme�verlichting�van�de�administratieve�lasten�voor�de gemeente.�Dat�is�toch�ook�een�doelstelling�van�dit�kabinet? Een�tweede�punt�betreft�de�kosten�van�bestaan.�Ik�heb erover�gedubd�om�deze�in�ons�amendement�op�te�nemen. De�heer�Ulenbelt�heeft�dat�wel�gedaan.�Ik�heb�echter�het regeer-�en�gedoogakkoord�nog�een�keer�gelezen.�Daarin staat�een�begrenzing�van�110%.�Dat�is�de�VVD-ideologie. Daarboven�is�armoedeval;�die�komt�wel�vaker�voor�daar.
Ik�dacht:�ik�kan�wel�130%�opnemen,�maar�dat�loopt�natuurlijk�dood�op�de�afspraak�die�in�de�coalitie�is�gemaakt. Vindt�de�minister�het�het�overwegen�waard�om,�vanwege eenvormigheid�in�de�regelgeving,�ook�hier�de�grens�gelijk�te�stellen�aan�de�grens�die�in�de�bijstand�wordt�vastgesteld?�Dat�zou�die�110%�kunnen�zijn,�als�het�aan�de�coalitie�ligt.�Dat�zou�ik�vervelend�vinden,�maar�dat�is�dan�de afspraak�die�in�de�Kamer�wordt�gemaakt.�Wij�kunnen�in
Tweede�Kamer
22 maart 2011 TK�63
De�heer�Ulenbelt�(SP): Vanochtend�stond�er�een�artikel�in�de�krant�over�een�onderzoek�naar�armoede�in�de�Rotterdamse�wijk�Feijenoord. Daar�werkt�18%�van�de�arme�mensen.�Die�mensen�zouden dus�in�aanmerking�komen�voor�kwijtschelding.�De�VVD heeft�campagne�gevoerd�als�een�partij�die�niet�zo�graag belasting�betaalt.�Nu�begint�de�SP�met�het�verruimen�van de�kwijtschelding,�dus�met�minder�belasting�betalen�door mensen�die�niet�veel�centen�hebben.�Dat�zou�de�VVD�toch als�muziek�in�de�oren�moeten�klinken?�We�beginnen�onder�aan�de�trap�met�het�afschaffen�van�een�deeltje�van�de belastingen. Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD): Volgens�mij�is�het�nooit�anders�geweest�bij�de�SP�dan�dat zij�dit�onder�aan�de�trap�bepleit,�en�het�er�boven�aan�de trap�bij�komt.�Wij�willen�ook�dat�het�interessant�blijft�voor mensen�om�te�participeren.�Daarom�willen�we�de�effecten van�deze�wet�heel�duidelijk�in�beeld�hebben. De�heer�Ulenbelt�(SP): Laten�we�het�niet�over�de�bovenkant�van�de�trap�hebben, want�dat�zijn�de�bonussen�en�de�miljoenen�waar�mensen zo�boos�over�worden. Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD): Daar�hebben�we�het�ook�niet�over.
De�heer�Ulenbelt�(SP): Wat�is�dan�voor�de�VVD�de�bovenkant�van�de�trap?�Mevrouw�Van�der�Burg�zegt�dat�het�toekennen�van�kwijtschelding�een�stimulans�is�om�niet�te�gaan�werken,�maar zij�is�er�toch�ook�van�op�de�hoogte�dat�er�steeds�meer werkende�armen�zijn,�die�juist�geholpen�zouden�zijn�met kwijtschelding?
Kwijtschelding�van�belastingen
63-21-54
Spekman ieder�geval�wel�zorgen�voor�een�eenvormige�toepassing. Ook�dat�leidt�tot�minder�administratieve�lasten. Een�derde�punt�betreft�de�mensen�die�in�de�schuldhulpverlening�zitten.�Sommigen�van�die�mensen�doen echt�hun�stinkende�best�om�eruit�te�komen.�Een�deel�van de�mensen�is�erin�gekomen�door�bijvoorbeeld�de�ingewikkeldheid�die�wij�hier�zelf�hebben�gecreëerd�door�de woon-,�zorg-�en�huurtoeslagen�en�het�inkomensgat.�Er gaan�dingen�fout�en�die�mensen�komen�in�de�schuldhulpverlening�terecht.�Daar�wordt�gekeken�naar�het�inkomen; het�feitelijk�inkomen�is�dan�te�groot.�Er�wordt�niet�gekeken�naar�het�besteedbare�inkomen,�maar�naar�het�feitelijk�inkomen.�Dat�sluit�dus�een�heel�grote�groep�uit.�Ziet de�minister�hier�een�oplossing�voor?�Ik�realiseer�mij�dat het�ingewikkeld�is.�Ik�weet�ook�dat�ik�al�gezegd�heb�dat ik�dit�wetsvoorstel�steun�omdat�ik�het�een�goed�voorstel vind.�Ik�ben�blij�dat�het�kabinet�alsnog�met�dit�wetsvoorstel�naar�de�Kamer�is�gekomen.
De�heer�Brinkman�(PVV): Voorzitter.�Kwijtschelding�van�belasting�is�iets�waarvan�iedereen�droomt,�maar�waarop�gelukkig�niet�iedereen�een beroep�kan�doen.�De�PVV-fractie�is�een�groot�voorstander�van�minder�en�lagere�belastingen�en�dus�ook�van�een kleinere�overheid.�Als�je�de�regels�voor�kwijtschelding versoepelt�voor�minderbedeelden�–�dat�zijn�vaak�mensen met�een�uitkering�–�moet�de�belastingdruk�over�anderen verdeeld�worden.�Dat�betekent�een�nadrukkelijker�beroep op�het�draagkrachtbeginsel,�een�beginsel�waarvan�de�PVV vindt�dat�het�wat�dit�betreft�reeds�te�nadrukkelijk�in�onze samenleving�een�rol�speelt. Deze�wetgeving�behelst�het�verruimen�van�de�bevoegdheid�van�decentrale�overheden�tot�het�kwijtschelden�van lokale�belastingen.�Kosten�van�bestaan�worden�tegenwoordig�door�gemeenten�en�waterschappen�bij�kwijtschelding�reeds�veelal�op�100%�van�de�bijstandsnorm�gesteld.�In�de�nadere�regels�kwijtschelding�gemeentelijke en�waterschapsbelastingen�zal�verder�worden�gekeken�in hoeverre�het�vermogen�in�aanmerking�kan�worden�genomen.�Deze�verruiming�geeft�decentrale�overheden�de�mogelijkheid�een�eigen�sociaal�beleid�te�voeren,�gebaseerd op�eigen�financiële�overwegingen.
Zowel�principieel�als�op�grond�van�rechtsgelijkheid�kan de�PVV�zich�niet�vinden�in�deze�verruiming.�Principieel�is de�PVV�namelijk�van�mening�dat�de�huidige�regelgeving reeds�voldoende�ruimte�biedt�bezwaar�aan�te�tekenen.�Indien�dit�bezwaar�niet�gehonoreerd�kan�worden,�hebben burgers�kennelijk�de�mogelijkheid,�desnoods�middels�een betalingsregeling,�om�de�belastingen�te�voldoen.�Een�verhoging�van�de�vermogenstoets�en�een�verruiming�voor decentrale�overheden�het�vermogen�in�aanmerking�te�nemen�en�daardoor�in�ruimere�mate�kwijtschelding�te�verlenen,�hebben�daarnaast�ook�gevolgen�voor�de�bereidwilligheid�belasting�te�betalen�en�het�oplopen�van�schulden hierin.�Daarnaast�kan�er�door�hantering�van�een�divers�sociaal�inkomensbeleid�bij�de�decentrale�overheden�sprake zijn�van�rechtsongelijkheid. De�PVV�wil�benadrukken�dat�de�mogelijke�gevolgen van�het�wetsvoorstel�voor�de�tarieven�van�de�waterschapsbelastingen�een�aandachtspunt�zijn,�omdat�de�waterschappen�als�enige�inkomstenbron�de�waterschapsbelasting�hebben.�Kan�de�minister�aangeven�met�hoeveel deze�waterschapsbelastingen�voor�de�burger�omhoog zouden�gaan?
Tweede�Kamer
Kwijtschelding�van�belastingen
De�wijzigingen�aangaande�de�zelfstandige�ondernemer klinken�de�PVV�zeer�positief�in�de�oren:�gelijke�monniken, gelijke�kappen.�Dat�zou�inderdaad�het�devies�moeten�zijn. Maar�zoals�gezegd,�de�PVV�is�geen�voorstander�van�deze verruiming.�De�PVV�is�voor�minder�en�lagere�belastingen. Maar�indien�belastingen�moeten�worden�betaald,�dient dit�voor�eenieder�gelijk�te�zijn�en�dienen�regels�voor�kwijtschelding�op�dit�moment�zeker�niet�versoepeld�te�worden. Dit�is�wat�ons�betreft�de�kat�op�het�spek�binden. De�vergadering�wordt�van�20.43�uur�tot�20.55�uur�geschorst.
Minister�Donner: Voorzitter.�Verschillende�sprekers�hebben�erop�gewezen dat�het�voorliggende�wetsvoorstel�een�voorstel�is�dat�het vorige�kabinet�heeft�ingediend.�De�eerste�aanleiding�daarvoor�is�dat�wij�worden�geconfronteerd�met�de�volgende vreemde�en�onbevredigende�situatie. Mensen�die�een�uitkering�hebben,�kunnen�vrijstelling krijgen�voor�gemeentebelasting,�provinciebelasting�en waterschapslasten.�Dat�is�een�oude�regel.�Tegelijkertijd�is er�een�categorie�ondernemers�–�vaak�zijn�dat�zelfstandigen�zonder�personeel�–�die�geen�uitkering�hebben,�maar zelf�een�inkomen�verdienen.�Helaas�zit�hun�persoonlijke inkomen�soms�op�hetzelfde�niveau�als�dat�van�iemand met�een�uitkering.�Zij�kwamen�echter�niet�in�aanmerking voor�een�vrijstelling�van�de�belastingen.
Dat�was�de�eerste�aanzet�voor�dit�wetsontwerp.�Naar aanleiding�van�het�advies�van�de�Raad�van�State�is�geconstateerd�dat�ondernemers�met�een�zeer�laag�inkomen�onder�de�vrijstelling�van�belastingen�kunnen�worden�gebracht�via�de�uitvoeringsregels�van�de�Invorderingwet.�Dat�liet�echter�onverlet�dat�er�op�het�gebied�van�de vermogensgrenzen�een�verschil�bleef�bestaan�tussen�de mensen�met�een�uitkering,�die�onder�de�Wet�werk�en�bijstand�vallen,�en�de�mensen�die�onder�de�Invorderingswet vielen.�Dat�was�een�onbevredigende�situatie.�De�criteria voor�de�vrijstelling�volgens�de�Invorderingwet�worden�immers�traditioneel�beheerst�door�de�faillissementwetgeving.�Dat�zijn�namelijk�de�grenzen�die�zijn�gesteld�aan�de invordering�van�de�belastingschulden.�Bij�de�bijstand�is van�een�andere�norm�uitgegaan. Enerzijds�is�dat�een�bron�van�lasten�voor�gemeenten. Zij�worden�immers�geconfronteerd�met�verschillende�niveaus,�die�berekend�moeten�worden.�Anderzijds�levert�dit nog�steeds�de�onbevredigende�situatie�op�dat�degene�die een�uitkering�heeft�en�onder�de�Wet�werk�en�bijstand�valt in�bepaalde�categorieën�wel�een�vrijstelling�krijgt,�terwijl degene�die�een�eigen�inkomen�heeft,�die�vrijstelling�niet krijgt.�Het�enige�verschil�zou�zijn�een�verschil�in�vermogen tussen�€ 2200,�de�grens�in�de�Invorderingswet,�en�€ 4000, de�grens�in�de�Wet�werk�en�bijstand.
Het�voorliggende�wetsontwerp�schept�slechts�de�mogelijkheid�voor�de�minister�van�Infrastructuur�en�Milieu, die�verantwoordelijk�is�voor�de�waterschappen,�en�de�minister�van�Binnenlandse�Zaken�en�Koninkrijksrelaties,�die verantwoordelijk�is�voor�de�gemeenteordening�en�de�provincieordening,�om�in�nadere�regels�vast�te�stellen�op welke�wijze�met�het�vermogen�rekening�gehouden�moet worden.�Tegen�deze�achtergrond�en�mede�gelet�op�het regeerakkoord,�heeft�het�kabinet�gemeend�dat�er�op�dit punt�geen�aanleiding�was�om�het�wetsontwerp�in�te�trek-
22 maart 2011 TK�63
63-21-55
Donner ken�en�dat�het�op�zichzelf�nog�steeds�behartigenswaardig is�om�dit�wetsvoorstel�vast�te�stellen. Bij�het�vaststellen�van�de�nadere�regels�voor�de�wijze�waarop�rekening�kan�worden�gehouden�met�het�vermogen�–�het�is�inderdaad:�"kan�worden"�–�zal�vervolgens worden�vastgesteld�hoe�voorkomen�kan�worden�dat�de armoedeval�groter�wordt.�Als�de�grens�voor�de�Invorderingswet�eenvoudig�wordt�gelegd�op�de�grens�voor�de�Algemene�bijstandswet,�wordt�de�groep�mensen�met�een uitkering�dus�gelijkgetrokken�voor�de�belastingen.�Ook voor�die�groep�wordt�vrijstelling�van�belastingen�dus�mogelijk.�Ik�kan�niet�nagaan�hoe�groot�die�groep�is.
Schept�dit�een�extra�armoedeval?�Naar�mijn�gevoel niet,�want�het�gaat�hier�om�een�vermogensgrens�en�niet om�een�inkomensgrens.�Een�verschil�met�het�amendement�van�de�heer�Ulenbelt�van�de�SP�is�dat�het�amendement�niet�alleen�het�vermogensniveau�optrekt�maar�ook het�inkomensniveau�optrekt�tot�het�niveau�van�120%�van de�bijstandsnorm.�Dat�is�inderdaad�nog�onder�het�minimumniveau,�want�het�verschil�tussen�de�bijstand�en�het minimuminkomen�is�30%.�Ik�denk�dat�120%�van�de�bijstandsnorm�in�de�orde�van�grootte�van�114%�van�de�bijstand�is.�Misschien�maak�ik�nu�een�kleine�rekenfout,�maar dit�ligt�beneden�het�minimuminkomen.�Desondanks�komt men�daarmee�dichterbij�het�inkomen.�De�stimulans�om te�gaan�werken,�zal�dus�afnemen�omdat�het�verschil�kleiner�wordt.�Men�verliest�immers�het�voordeel�van�de�vrijstelling�als�men�boven�die�grens�komt.�Ook�dat�is�niet�het automatische�gevolg,�want�het�gaat�hier�om�een�vermogensgrens.�Inkomen�wordt�niet�onmiddellijk�omgezet�in vermogen.�Ook�iemand�die�zal�gaan�werken,�krijgt�daarmee�niet�automatisch�een�ander�vermogen.
Wij�hebben�het�over�dat�belangrijke�verschil�en�over de�traditionele�discussies�over�de�armoedeval.�Daarom is�het�kabinet�zeker�van�plan�om�bij�de�regeling�van�de uitvoering�rekening�te�houden�met�de�effecten�op�de�armoedeval,�want�de�inzet�is�inderdaad�om�de�armoedeval af�te�laten�nemen.�Het�fundamentele�gegeven�is�echter dat�het�gaat�om�mensen�met�een�inkomen.�Dat�is�de�primaire�variabele�voor�een�armoedeval�en�dat�staat�los�van het�criterium�waarover�wij�het�hebben,�want�het�gaat�hier over�vermogen.�Men�heeft�een�vermogen�of�men�heeft dat�niet.�Als�het�vermogen�te�groot�is,�komt�men�voor�de vrijstelling�in�aanmerking;�boven�een�bepaald�niveau�is dat�niet�het�geval.�Dit�staat�dus�los�van�het�inkomen�en�is alleen�afhankelijk�van�het�vermogen�dat�men�heeft.�Als�dit bij�de�uitvoeringsregels�gelijkgetrokken�wordt�op�de�bijstandsnorm,�zal�er�een�groep�zijn�die�nu�niet�geniet�van de�vrijstelling�van�de�belastingen�en�die�daar�dan�wel�van zal�genieten.�Daarbij�geldt�echter�nog�steeds:�bij�hetzelfde inkomen.
de�invulling�kan,�vooral�ook�omdat�het�ons�gaat�om�het fundamentele�probleem�dat�het�bij�zelfstandigen�sowieso van�belang�is�wat�wel�en�wat�niet�tot�het�vermogen�wordt gerekend. Nogmaals,�de�eerste�aanzet�zal�primair�worden�gegeven�door�de�belastingheffing.�In�dat�kader�wordt�vastgesteld�wat�bedrijfsvermogen�is�en�wat�particulier�vermogen.�Zeker�bij�zzp'ers�is�dat�onderscheid�vaak�minder�geldig�te�maken.�Ook�om�die�reden�is�de�verruiming�geldig te�maken�om�de�mogelijkheid�te�scheppen�om�daarmee rekening�te�houden. Kortom,�aanvaarding�van�dit�wetsvoorstel�zonder�dat regels�worden�gewijzigd,�verandert�niets�aan�de�situatie. De�veranderingen�treden�pas�op�in�de�mate�waarin�gebruik�wordt�gemaakt�van�de�bevoegdheid�die�dit�wetsvoorstel�biedt. Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD): Ik�heb�een�vraag�over�de�ondernemers.�Voor�natuurlijke rechtspersonen�geldt�in�feite�dat�alles�wat�voor�henzelf�is, winst�is.�Daaruit�betalen�zij�hun�inkomen.�Hoe�wordt�bepaald�wat�het�inkomen�per�jaar�is?�Dat�is�altijd�een�complicatie�bij�deze�groep�ondernemers.�Vaak�wordt�er�vanwege�de�fluctuatie�voor�gekozen�om�het�te�middelen.�Gebeurt�dit�in�dit�wetsvoorstel�ook�of�komt�dit�aan�de�orde bij�de�uitwerking?�Bij�de�wetgeving�op�dit�terrein�is�dit�altijd�een�probleem.
Minister�Donner: Het�is�nu�juist�voorwerp�van�de�invorderingsregels�om�deze�moeilijkheid�op�te�lossen.�Hou�me�ten�goede,�ik�weet niet�precies�hoe�dit�uitwerkt.�De�praktijk�weet�zich�er�tot dusver�mee�te�behelpen,�dus�ik�verwacht�dat�het�hier�ook wel�kan.�De�Belastingdienst�moet�het�inkomen�vaststellen en�toerekenen�wat�winst�is�en�wat�inkomen. Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD): Ik�heb�in�het�verleden�veel�met�deze�problematiek�te�maken�gehad.�Wil�de�minister�bij�de�uitvoeringsregeling�bezien�of�er�wellicht�een�middelingregeling�over�drie�jaar kan�worden�getroffen�om�onnodige�fluctuaties�te�voorkomen?�De�Belastingdienst�weet�van�wanten�op�dit�terrein en�ik�hoop�dat�dit�mogelijk�is.
Minister�Donner: Dat�wil�ik�bevestigen,�want�het�is�inderdaad�de�inzet�van het�kabinet�om�de�armoedeval�te�beheersen.�Tegelijkertijd heb�ik�gezegd�dat�wij�hier�met�een�ander�probleem�te�maken�hebben.�Daarom�zijn�wij�van�mening�dat�dit�ook�bij
Minister�Donner: Ik�zeg�toe�dat�wij�daarnaar�in�alle�gevallen�zullen�kijken, juist�om�te�voorkomen�dat�het�inderdaad�het�ene�jaar�zo uitvalt�en�het�andere�jaar�weer�anders.�Ik�ben�het�ermee eens�dat�dit�een�probleem�oplevert. Ik�heb�hiermee�al�gezegd�waarom�ik�het�amendement van�de�heer�Ulenbelt�zou�willen�ontraden.�Het�amendement�is�op�een�aantal�zaken�gericht.�Het�verruimt�niet�alleen�de�vermogensgrens�en�dan�niet�op�een�wijze�als�het wetsvoorstel�dat�doet,�namelijk�dat�het�beneden�die�grens gemeenten�potentieel�de�ruimte�geeft�om�dat�te�doen, maar�het�verplicht�in�wezen�de�gemeenten�om�die�grens aan�te�houden.�In�de�tweede�plaats�wordt�hetzelfde�gedaan�voor�de�inkomensnorm�waarvoor�de�vrijstelling�zou kunnen�worden�gegeven.�Dit�is�een�verschil�in�politieke wenselijkheid.�Het�kabinet�acht�het�niet�wenselijk�omdat dit�de�armoedeval�zal�vergroten�en�dan�op�een�meer�directe�wijze�vanwege�de�inkomensgrens.�De�heer�Spekman heeft�daarop�gewezen.�Hij�heeft�ook�aangegeven�dat�om die�reden�zijn�amendement�uitsluitend�betrekking�heeft op�het�eerste�aspect�van�het�amendement�van�de�heer Ulenbelt.�Het�regelt�namelijk�dat�geen�nadere�regels�no-
Tweede�Kamer
22 maart 2011 TK�63
Mevrouw�Van�der�Burg�(VVD): Ik�dank�de�minister�voor�deze�nadere�uitleg.�Heb�ik�het goed�begrepen�dat�hij�in�feite�ook�toezegt�dat�hij�bij�het invullen�van�die�maatregel�de�armoedeval�–�in�de�iets�andere�betekenis�–�wel�degelijk�in�de�gaten�houdt,�hoewel het�om�het�vermogen�gaat,�en�dat�hij�ervoor�zorgt�dat�de armoedeval�niet�vergroot�wordt?�Dat�heb�ik�hem�toch�horen�zeggen?�Wil�hij�dat�nog�even�bevestigen?
Kwijtschelding�van�belastingen
63-21-56
Donner dig�zijn�van�de�betrokken�bewindslieden.�De�norm�is�heel eenvoudig:�de�norm�van�artikel�34�van�de�Wet�werk�en bijstand.�Dat�is�ook�de�reden�waarom�de�amendementen�van�de�heer�Ulenbelt�en�de�heer�Spekman�betrekking hebben�op�het�tweede�lid�van�artikel�255,�terwijl�het�voorstel�van�het�kabinet�betrekking�heeft�op�het�vierde�lid.�Dat betreft�slechts�de�berekeningswijze�van�de�verschillende grootheden,�die�aan�nadere�regels�wordt�overgelaten. Wel�geldig�is�het�volgende�wat�de�heer�Ulenbelt�zei.�In de�huidige�opzet�van�de�regels�zoals�ze�nu�al�gelden,�gaat het�inderdaad�om�een�maximum,�maar�wordt�gemeenten�die�beneden�dat�maximum�zitten�de�ruimte�gelaten, ook�de�ruimte�om�er�eventueel�tussen�te�gaan�zitten.�Als men�beneden�het�ene�maximum�kan�gaan�zitten,�mits�het maar�onder�beide�maxima�valt,�kan�een�gemeente�nog steeds�kiezen�op�welk�niveau�zij�gaat�zitten.�Ik�geef�toe�dat het�amendement�van�de�heer�Ulenbelt�stelt:�die�ruimte wordt�weggenomen,�dit�is�de�grens.�Zo�heb�ik�het�amendement�althans�begrepen.
De�heer�Ulenbelt�(SP): De�discussie�over�de�armoedeval�dreigt�dit�debat�te�gijzelen,�maar�de�minister�zal�het�toch�met�mij�eens�zijn�dat een�heel�groot�gedeelte,�misschien�wel�70%�à�80%�van de�mensen�in�de�bijstand,�zodanige�arbeidsbeperkingen heeft�dat�je�ervan�uit�mag�gaan�dat�die�mensen�geen�werk zullen�vinden.�Dan�gaat�het�argument�van�de�armoedeval toch�helemaal�niet�op. Minister�Donner: Nee,�mijnheer�Ulenbelt.�Dat�is�een�discussie�die�ik�in�een vorig�bestaan�regelmatig�heb�gevoerd.�Ik�bestrijd�uw�stelling�dat�mensen�die�in�de�bijstand�zitten�voor�het�grootste�deel�arbeidsongeschikt�zijn.�De�feiten�in�het�verleden hebben�bewezen�dat�dit�niet�klopt�in�een�tijd�van�schaarste�op�de�arbeidsmarkt.�Die�schaarste�tekent�zich�alweer af.�Ik�ben�er�nog�steeds�van�overtuigd�dat�mensen�wat�dat betreft�de�mogelijkheden�hebben.�Als�er�factoren�zijn�die in�wezen�de�verdiencapaciteit�van�mensen�beperken,�zijn er�regels�in�de�WSW�waardoor�men�in�aanmerking�komt voor�loondispensatie.�Het�kabinet�is�voornemens�om�te komen�tot�een�uniforme�regeling�die�juist�op�dat�punt�een effectievere�oplossing�kan�bieden,�omdat�voor�een�deel aan�mensen�die�echt�een�arbeidsbeperking�hebben,�een loondispensatie�gegeven�zal�kunnen�worden.�Derhalve�zal
de�regeling�alleen�maar�adequater�worden�voor�uw�situatie�en�des�te�beter�tegemoetkomen�aan�de�wens�dat�arbeidsparticipatie�de�wenselijke�wijze�van�deelname�aan het�economisch�verkeer�is. De�heer�Ulenbelt�(SP): Uit�het�meest�recente�onderzoek�in�de�wijk�Feijenoord blijkt�dat�18%�van�de�armen�werkenden�is.�De�filosofie was�altijd:�werk�helpt�je�uit�de�armoede.�Deze�mensen werken�en�zitten�in�de�armoede.�Deze�vrijstelling�is�wel een�uitkomst�voor�het�inkomen�van�deze�mensen.�Voor hen�gaat�het�verhaal�van�de�armoedeval�in�ieder�geval niet�op,�want�ze�werken. Minister�Donner: Dat�is�dus�precies�de�reden�waarom�wij�menen�dat�er geen�anomalie�moet�ontstaan�tussen�mensen�met�een uitkering�en�mensen�die�voor�de�vrijstelling�in�aanmerking�komen.�Wat�het�inkomen�betreft�ga�ik�uit�van�de�bijstandsnorm,�want�anders�schep�ik�aan�de�andere�kant weer�een�ongelijkheid.�Ook�dat�is�onwenselijk.�Vanuit�het
Tweede�Kamer
Kwijtschelding�van�belastingen
oogpunt�van�eenduidigheid�schept�de�heer�Ulenbelt�weer grotere�verschillen�dan�het�voorstel�van�het�kabinet.�Vanuit�het�oogpunt�van�arbeidsparticipatie�is�het�voorstel�van het�kabinet�te�prefereren. Tot�zover�de�twee�vragen�van�de�heer�Ulenbelt.�De�heer Ulenbelt�en�mevrouw�Bruins�Slot�stelden�beiden�een vraag�over�de�bijzondere�situatie�dat,�als�het�vermogen wordt�gepeild,�het�in�wezen�gaat�om�gelden�die�moeten worden�doorbetaald�aan�de�overheid.�Dit�strookt�niet�met mijn�opvatting�en�om�die�reden�zal�ik�het�onderzoek�dat de�heer�Ulenbelt�vraagt,�naar�de�omgang�van�de�gemeenten�met�de�hardheidsclausule,�niet�willen�uitvoeren.�Dat betreft�in�wezen�een�ander�probleem.�Het�voorstel�van�het kabinet�schept�juist�de�mogelijkheid�om�via�nadere�regels om�te�gaan�met�knelpunten.�Om�die�reden�meen�ik�dat,�zo er�een�reëel�knelpunt�is,�er�moet�worden�gekeken�naar�de wijze�waarop�het�kan�worden�opgelost.�Ik�heb�wel�het�gevoelen�dat�hiervan�vrij�incidenteel�sprake�zal�zijn.
Mevrouw�Bruins�Slot�(CDA): Hoor�ik�het�goed�dat�de�minister�dit�met�zijn�collega�gaat overleggen,�dus�gaat�bekijken�of�dit�incidenteel�is?�En gaat�hij�de�nadere�regelgeving�goed�invullen,�zodat�mensen�die�in�dit�soort�onwenselijke�situaties�terechtkomen, door�de�overheid�worden�geholpen? Minister�Donner: Het�gaat�om�het�heel�specifieke�geval�dat�men�tijdelijke gelden�heeft,�die�strikt�genomen�niet�van�de�betrokkenen�zijn,�maar�van�de�ene�overheidsdienst�naar�de�andere zullen�gaan.�Het�gaat�om�een�definitie�van�"eigen�vermogen".�Dit�wetsontwerp�geeft�nu�net�de�bevoegdheid,�niet aan�mijn�collega,�maar�aan�de�ministers�van�Binnenlandse�Zaken�en�Koninkrijksrelaties�en�van�Infrastructuur�en Milieu,�om�nader�te�regelen�op�welke�wijze�met�vermogen rekening�moet�worden�gehouden.�Zo�deze�situatie�zich voordoet,�kan�zij�op�die�manier�worden�geregeld,�als�deze niet�wordt�gewenst. De�heer�Ulenbelt�(SP): Voorzitter.�Ik�begrijp�dat�de�minister�zegt�dat�de�hardheidsclausule�in�dit�soort�gevallen�zou�moeten�worden toegepast,�omdat�het�geen�eigen�vermogen�betreft,�maar vermogen�van�een�ander�dat�even�op�iemands�rekening staat.�Wanneer�komt�de�minister�met�de�uitwerkingsvoorstellen? Minister�Donner: Als�het�wetsontwerp�is�aanvaard,�komen�wij�met�regels voor�hoe�daarmee�rekening�moet�worden�gehouden.
Nogmaals,�de�wet�geeft�hiervoor�een�bevoegdheid�als daaraan�behoefte�bestaat.�Vooralsnog�gelden�de�grenzen�die�altijd�al�worden�gebruikt�in�de�Invorderingswet.�Er wordt�alleen�een�bevoegdheid�geboden�om�nadere�regels te�stellen�voor�de�wijze�waarop�met�het�vermogen�rekening�wordt�gehouden. De�heer�Ulenbelt�(SP): Begrijp�ik�het�goed�dat�de�uitvoeringsregeling�helder maakt�dat�de�gelden�in�het�voorbeeld�van�mijzelf�en�het CDA,�niet�tot�het�vermogen�zouden�moeten�worden�gerekend? Minister�Donner: Ik�wijs�erop�dat�dit�op�basis�van�dit�wetsontwerp�kan�worden�geregeld,�zo�een�dergelijke�situatie�zich�voordoet,�an-
22 maart 2011 TK�63
63-21-57
Donner ders�dan�op�incidentele�wijze.�Vanwege�een�incident�moet je�nooit�regels�stellen.�Je�moet�bekijken�op�welke�wijze een�kwestie�van�toepassing�is.�Als�zo'n�kwestie�regelmatig�voorkomt,�zijn�regels�de�methode�om�daarop�te�reageren.�Dit�wetsontwerp�biedt�daartoe�de�mogelijkheid. De�heer�Ulenbelt�(SP): De�minister�wil�dus,�net�als�ik,�weten�hoe�vaak�dit�voorkomt�en�of�dit�structureel�is�of�incidenteel.�Als�dat�het�geval�is,�dan�kan�de�minister�toch�niet�zeggen�dat�hij�het door�de�SP�gewenste�onderzoek�niet�wil? Minister�Donner: Ik�heb�een�andere�methode�om�daarachter�te�komen.�Je hoort�hiervan,�je�kunt�constateren�of�dit�vaker�voorkomt. Dat�is�iets�anders�dan�het�onderzoek�dat�u�vraagt,�namelijk�naar�de�wijze�waarop�gemeenten�gebruikmaken�van de�hardheidsclausule.�Dat�kunnen�vele�verschillende�vormen�zijn.�Zoiets�leidt�tot�een�onderzoek�dat�een�weergave is�van�een�bepaalde�steekproef.�Ik�weet�niet�of�we�daardoor�veel�meer�zullen�weten.�Nogmaals,�mocht�blijken dat�situaties�zoals�de�heer�Ulenbelt�die�schetst�–�daarbij gaat�het�ook�volgens�mij�niet�om�eigen�vermogen�maar om�gelden�die�passeren�–�zich�vaker�dan�een�enkele�keer voordoen,�dan�is�er�reden�om�daarvoor�regels�te�maken.
Dit�wetsvoorstel�biedt�daartoe�dan�de�mogelijkheid.�In andere�gevallen�kan�met�een�circulaire�aan�gemeenten duidelijk�worden�gemaakt�hoe�om�moet�worden�gegaan met�dit�soort�incidenten.�Hiermee�hoop�ik�duidelijk�te�hebben�gemaakt�dat�ik�het�amendement�van�de�heer�Ulenbelt moet�ontraden. Mevrouw�Bruins�Slot�had�een�drietal�vragen.�De�eerste heb�ik�volgens�mij�al�beantwoord.�In�hoeverre�komt�een bedrijf�van�een�zzp'er�in�aanmerking�voor�kwijtschelding? Het�gaat�niet�om�bedrijven�maar�om�het�persoonlijk�inkomen.�Een�andere�vraag�van�mevrouw�Bruins�Slot�was: in�hoeverre�wordt�het�vermogen�van�de�zzp'er�bepaald? Dit�zit�in�de�uitvoeringsregelingen�en�de�Invorderingswet. Vervolgens�vroeg�zij�mij�of�met�het�vermogen�van�een eventuele�samenwonende�partner�rekening�moet�worden gehouden.�Dit�is�een�zeer�technische�vraag.�Ik�neem�aan dat�dit�in�de�Invorderingswet�is�geregeld.�Doorgaans�gaat het�bij�dit�soort�regelingen�om�het�huishouden�en�niet�om het�privévermogen.�Een�zeer�arme�zzp'er�die�geen�vermogen�heeft�maar�met�een�miljonaire�samenwoont,�komt niet�in�aanmerking�voor�kwijtschelding.�Althans,�dat�is niet�de�bedoeling�naar�mijn�mening.
Ik�kom�bij�een�aantal�vragen�van�mevrouw�Van�der Burg,�allereerst:�hoe�verhoudt�dit�wetsvoorstel�zich�tot�het regeerakkoord?�Ik�hoop�dat�ik�duidelijk�heb�gemaakt�wat de�motieven�zijn�om�te�constateren�dat�dit�wetsvoorstel wenselijk�blijft,�ook�gegeven�de�inzet�van�het�regeerakkoord�om�te�komen�tot�het�terugdringen�van�de�armoedeval.�Bij�het�vaststellen�van�de�regels�zal�in�dat�licht�uiteraard�worden�gelet�op�de�verschillende�effecten,�zij�het�dat het�hierbij�niet�gaat�om�inkomen�maar�om�vermogen�en het�derhalve�om�een�heel�ander�effect�gaat. De�volgende�vraag�kan�in�hetzelfde�licht�worden�bezien:�wordt�de�arbeidsparticipatie�negatief�beïnvloed?�Dit geldt�hooguit�voor�mensen�met�een�vermogen�boven € 2200�en�beneden�€ 4000.�Het�gaat�dan�om�het�berekenen�van�het�jaarlijkse�effect�van�de�vrijstelling�van�de�verschillende�belastingen,�waarnaar�mevrouw�Van�der�Burg ook�vroeg.�Dat�kan�ik�echter�niet,�want�het�is�afhankelijk van�de�gemeente�waarin�men�woont,�de�provincie�waarin men�woont�en�het�waterschap�waarin�men�verkeert.�Las-
Tweede�Kamer
Kwijtschelding�van�belastingen
ten�kunnen�nog�wel�eens�verschillen�van�gemeente�tot gemeente,�van�waterschap�tot�waterschap.�Bij�de�provincies�is�dat�iets�minder,�want�dan�gaat�het�om�de�opcenten op�de�motorrijtuigenbelasting.�Hoewel,�ik�weet�niet�of�dit in�de�inkomstensfeer�zit. Mevrouw�Van�der�Burg�vroeg�ook�hoe�gemeenten�de vermogens�van�ondernemers�gaan�vaststellen.�Dit�zal moeten�blijken�uit�de�belastingaangifte.�Juist�om�ervoor te�zorgen�dat�de�administratieve�lasten�zo�laag�mogelijk blijven,�wordt�deze�bevoegdheid�gegeven.�Nogmaals, het�gaat�dan�om�de�administratieve�lasten�van�gemeenten,�niet�van�de�betrokken�ondernemer�die�in�aanmerking komt�voor�de�vrijstelling.�Diens�vermogen�wordt�vastgesteld�door�de�Belastingdienst.�Het�is�vervolgens�aan�de gemeente�om�te�bepalen�in�welke�mate�daarmee�rekening kan�of�moet�worden�gehouden. Ik�zei�al�dat�ik�niet�kan�zeggen�wat�het�concrete�voordeel�is�van�de�maatregelen,�gezien�de�verschillen�per�gemeente. Ik�kom�nu�bij�de�vragen�van�de�heer�Spekman.�Hij�vertelde�dat�hij�het�voorstel�steunt,�waarvoor�ik�hem�dankbaar�ben.�Hij�gaf�aan�waarin�het�amendement�van�hem verschilt�van�het�wetsvoorstel.�Hij�kiest�voor�de�bijstandsnorm�en�neemt�daarmee�de�ruimte�voor�gemeenten�weg.
Om�die�reden�ontraad�ik�het�aanvaarden�van�zijn�amendement.�Het�geeft�een�verdergaande�strekking�aan�het�voorliggende�wetsvoorstel.�Nu�gaat�het�vooral�om�de�vraag hoe�vereenvoudiging�kan�worden�aangebracht. De�heer�Spekman�(PvdA): Ik�begrijp�het�standpunt�van�de�minister.�Ik�hoorde�hem echter�aan�het�begin�van�zijn�beantwoording�zeggen�dat het�hanteren�van�verschillende�vermogenstoetsen�een bron�is�van�administratieve�lasten�voor�gemeenten.�Gezien�de�doelstelling�van�het�kabinet,�zou�het�zinnig�zijn�als de�minister�zou�zeggen�dat�een�vormgeving�zoals�voorgesteld�in�mijn�amendement�zou�leiden�tot�een�verlichting van�administratieve�lasten.
Minister�Donner: De�heer�Spekman�sprak�over�de�bedoelingen�van�het�kabinet.�Ik�wijs�erop�dat�er�inmiddels�een�ander�kabinet�zit dan�het�kabinet�dat�de�stukken�heeft�geschreven.�Er�is één�regering,�maar�de�kabinetten�zijn�gewisseld.�Ik�leg naast�dit�punt�–�ik�ontken�niet�dat�deze�factor�ook�een�motivering�is�van�het�voorstel�zoals�het�wordt�gedaan�–�een ander�motief�van�dit�kabinet,�namelijk�het�terugdringen van�de�inkomensval.�Bij�de�uitvoeringsregelingen�zal�erop�moeten�worden�gelet�of�binnen�de�grens�van�de�inzet�van�het�laatste�zo�goed�mogelijk�recht�kan�worden�gedaan�aan�het�aspect�van�de�administratieve�lasten.�Ik�geef zonder�meer�toe�dat�het�amendement�van�de�heer�Spekman�het�wat�betreft�de�administratieve�lasten�eenvoudiger�maakt.�Daarover�hebben�wij�geen�verschil�van�mening.�Ik�heb�gezegd�dat�dit�kabinet�verschillende�motieven heeft�bij�de�invulling�van�het�geheel. De�heer�Spekman�(PvdA): Dat�heb�ik�maar�te�respecteren.�Het�is�nu�eenmaal�zo.�Ik probeer�duidelijk�te�krijgen�wat�de�motivatie�is�om�het niet�eens�te�zijn�met�het�amendement.�De�minister�heeft zelf�in�het�debat�aangegeven�dat�de�vermogensverandering,�van�€ 22.000�naar�€ 4000,�niet�leidt�tot�een�verdere armoedeval.�Dat�is�dus�geen�argument�om�ertegen�te�zijn. Het�leidt�wel�tot�verlichting�van�de�administratieve�lasten.�Eigenlijk�is�er�dus�geen�objectieve�reden�om�tegen�dit