Bijlage 2 Beantwoording wensen en bedenkingen
Tekst van het document
Bijlage 2: Beantwoording wensen en bedenkingen Partij | Wensen en bedenkingen | Reactie college 1 | D66 | De moties die eerder door de | x | Het college heeft getracht de moties zorgvuldig te verwerken in het conceptvoorstel raad zijn aangenomen zijn | en waardeert dat dit door D66 als zodanig wordt erkend. zorgvuldig en herkenbaar verwerkt in het voorstel. 2 | D66 | Er zijn vooral zorgen over de | x | Financiële impact van het voorstel: zie onder 3 van de raadsbrief. financiële impact. Verwezen wordt naar een | Het aangehaald rekenvoorbeeld betreft voorbeeld 74R1 van de SEBU behorende bij rekenvoorbeeld van SEBU. | hun brief van 21 juni 2026 (als bedoeld onder b in onderdeel 5 van de raadsbrief). De berekeningen tijdens de | Deze berekening bevat een aantal onjuistheden. Het gaat om een woning met een technische sessie zouden een | WOZ-waarde per 1-1-2024 van EUR 860.000. De huidige canon is EUR 3.900 per veel minder schokkend beeld | jaar (EUR 325/mnd). SEBU heeft op 1 juli nog een aangepaste versie van het Excel- geven. (In het voorbeeld van | bestand aangeleverd (V6.0). Hierin is het rekenvoorbeeld aangepast. Als nieuwe SEBU zou de huidige canon | canon is in dat aangepaste rekenvoorbeeld EUR 6.326 (i.p.v. EUR 7.324) per jaar van € 3.900 per jaar kunnen | genoemd. Kennelijk bevatte het eerdere bestand van SEBU een fout.
SEBU vermeldt stijgen naar € 7.324 per jaar, | vervolgens dat de factor ten opzichte van de huidige canon 162% is. Dit komt feitelijk terwijl de afkoopsom zou | neer op een canonstijging van 62,2%, terwijl bij de reguliere tienjaarlijkse herziening al uitkomen op ruim € 287.000.) | rekening moest worden gehouden met een verhoging van 30%. Die reguliere Volgens SEBU zou er sprake | verhoging waarmee de erfpachter sowieso rekening moest houden, zou daarmee zijn van een aanzienlijke | resulteren in een nieuwe canon van EUR 5.070 per jaar (EUR 422,50/mnd). Met de lastenverzwaring. | herziening bij EET wordt de canon volgens de berekening van SEBU EUR 6.326 per jaar (EUR 527,17/mnd). Dit komt per saldo neer op een verhoging van afgerond EUR 105 per maand waarmee de desbetreffende erfpachter wellicht geen rekening heeft gehouden. Los van het feit dat in het voorbeeld tijdens de technische sessie werd uitgegaan van een WOZ-waarde van EUR 800.000 (i.p.v. EUR 860.000) wat ook resulteert in een andere canon, meent het college dat dit voorbeeld derhalve niet significant afwijkt van de voorbeelden die zijn gegeven bij de technische sessie. Partij Wensen en bedenkingen AB en juridische toelichting Financiële uitgangspunten Kwijtscheldings- regeling Overig Reactie college Overigens is voormelde berekening van SEBU nog steeds niet volledig correct.
Zo gebruikt SEBU de grondquotetabel 2025 i.p.v. 2026 en worden cijfers met verschillende peildata met elkaar vermenigvuldigd. In het door SEBU aangehaalde voorbeeld, zou de nieuwe canon dan EUR 6.189 per jaar (EUR 515,75/mnd) zijn in plaats van EUR 6.326. Dat resulteert in een bedrag van EUR 93,25 waarmee de erfpachter wellicht geen rekening heeft gehouden. (Zie voor een verdere toelichting Bijlage 1(E). 3 D66 Vragen het college om vóór de definitieve besluitvorming inzichtelijk te maken op huishoudenniveau hoe huishoudens door dit voorstel financieel geraakt kunnen worden, welke stijgingen in de praktijk kunnen optreden en in welke gevallen de huidige Kwijtscheldingsregeling voldoende bescherming biedt. x x Financiële gevolgen/stijgingen: zie onder 3 van de raadsbrief. Kwijtscheldingsregeling: zie onder 4 van de raadsbrief. Het college kan niet op voorhand aangeven welke gevallen onder de Kwijtscheldingsregeling vallen, maar meent dat er voldoende waarborgen voor de erfpachter zijn ingebouwd. 4 D66 Wenst dat het college het voorstel op voormeld punt aanvult, bijvoorbeeld door: een impactanalyse met verschillende voorbeeldhuishoudens; een ruimere maatwerkregeling die ook kijkt naar huishoudens boven de minimagrenzen die het risico lopen in financiële problemen te komen; een ingroeimodel bij forse stijgingen; een mogelijke x x Impactanalyse: zie onder 3 van de raadsbrief.
Maatwerkregeling: zie onder 4 van de raadsbrief. Ingroeiregeling: het college heeft er bewust voor gekozen geen ingroeiregeling op te stellen. Op de grondwaarde die de basis vormt voor de nieuwe canon wordt een depreciatie van 10% toegepast. Dit percentage sluit aan bij extern ingewonnen adviezen van Colliers Valuations B.V. (hierna: ‘Colliers’) en Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn N.V. (hierna: ‘Pels Rijcken’). Hiermee wordt een eeuwigdurend dempend effect bereikt in plaats van een tijdelijke demping, zoals bij een ingroeiregeling. Op basis van de impactanalyse worden ook geen forse stijgingen verwacht, behalve bij erfpachters die de canon voor vijftig jaar hebben afgekocht en nu dus niet of nauwelijks canon betalen. Dat betreft voor wat betreft de AB 1974 Partij Wensen en bedenkingen AB en juridische toelichting Financiële uitgangspunten Kwijtscheldings- regeling Overig Reactie college aanvullende oplossing voor bewoners die vastlopen op de afkoopsom. echter slechts een handjevol erfpachters wiens tijdvak pas in 2034 of later verstrijkt. Zij hebben daardoor voldoende tijd om op de canonstijging te anticiperen. Om die reden meent het college dat er ook voor deze groep geen aanleiding is voor een ingroeiregeling. Regeling afkoopsom: het college heeft bewust geen regeling opgenomen voor erfpachters die de afkoopsom niet kunnen betalen.
Het afkopen van de erfpachtcanon betreft namelijk een keuze en geen verplichting. 5 D66 Jaarlijkse monitoring van de gevolgen x Het college volgt de uitvoering en praktijkervaringen constant nauwlettend. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de toepassing van de Kwijtscheldingsregeling, eventuele verzoeken om gebruik te maken van de daarin opgenomen hardheidsclausule en erfpachters die zich melden voor maatwerk. Daarnaast zal het college over drie jaar de financiële impact van de herziening op de individuele erfpachters evalueren en de resultaten daarvan terugkoppelen aan uw raad. (Eerdere evaluatie is niet mogelijk, omdat de HAB 1974 (2026) en een eventuele canonverhoging pas twee jaar na kennisgeving ingaan. Pas dan kan gebruik worden gemaakt van de Kwijtscheldingsregeling.) Uiteraard is het college daarbij wel gebonden aan de wettelijke eisen rondom privacy en de daaruit voortvloeiende beperkingen. 6 D66 Kijk bij de definitieve vaststelling niet alleen naar juridische houdbaarheid en voorspelbaarheid van het stelsel, maar vooral ook naar betaalbaarheid, evenredigheid en de zekerheid dat huishoudens niet in de financiële problemen komen. x x De HAB 1974 (2026) alsmede de Financiële uitgangspunten zijn opgesteld met inachtneming van de toepasselijke wettelijke bepalingen, de eisen van redelijkheid en billijkheid en de algemene beginselen van behoorlijk bestuur.
Betaalbaarheid, evenredigheid en zekerheid zijn daar uiteraard een onderdeel van. Zo is er juist gekozen: − om (in tegenstelling tot wat onderzoek aangeeft) gebruik te maken van consistente lijn binnen de gemeente die reeds in 2003 is ingezet, en in 2017 is bestendigd, om aan de hand van de gematigde grondquotes te komen tot een grondwaarde (= WOZ-waarde x grondquote); − voor een aansluiting bij langjarige rentepercentages om tot meer middeling en matiging te komen; Partij | Wensen en bedenkingen | Reactie college − | is er een correctie toegevoegd in de vorm van depreciatie die de stijging van de nieuwe canon ten opzichte van de bestaande canon beperkt; − | is motie M460 ‘Voorspelbare erfpachtvoorwaarden | ’ verwerkt waardoor een lagere grondwaarde als uitgangspunt wordt gehanteerd. Dit pakket aan samenhangende keuzes en afwegingen leidt tot een gematigde vaststelling van de grondwaarde en canon bij het einde van het tijdvak. Dit is duidelijk zichtbaar in de impactanalyse (onderdeel 3 van de raadsbrief) | . Daarnaast is voorzien in een Kwijtscheldingsregeling die voorkomt dat huishoudens in de financiële problemen komen (onderdeel 4 van de raadsbrief). 7 | D66 | Kan het college toelichten hoe | x | x | x | Conform motie M461 ‘Bevries de conversieregeling! (III)’ is de conversiewaarde per de uitvoering van Motie 461 | 17 juli 2025 bevroren.
Deze conversiewaarde stijgt vanaf dat moment jaarlijks met over het bevriezen van de | een vast percentage van 5%. De geïndexeerde conversiewaarde geldt als maximum Conversieregeling Erfpacht | tenzij de actuele conversiewaarde lager uitvalt. De bevriezing is van toepassing totdat 2017 in de praktijk uitpakt | de HAB 1974 (2026) door uw raad zijn vastgesteld, althans goedgekeurd en dat voor verschillende groepen | raadsbesluit in werking treedt. Om erfpachters nog een keuze te bieden na de erfpachters:- bewoners die al | vaststelling en inwerkingtreding van het raadsbesluit tot vaststelling van de HAB 1974 eerder hebben afgekocht;- | (2026) biedt het college de erfpachters na die datum nog een overgangsperiode van bewoners die nu nog onder de | zes maanden. overgangsregeling kunnen | Door de conversiewaarde per 17 juli 2025 op deze wijze te ‘bevriezen’ hebben afkopen;- bewoners die straks | erfpachters die al eerder hebben afgekocht of dat nu nog kunnen doen, geen nadelige alleen nog onder de nieuwe | gevolgen van hun (nog te maken) keuze. Tot het einde van het tijdvak kan gebruik afkoopregeling vallen.En kan | worden gemaakt van de CRE 2017. Na het einde van het tijdvak kan er geen gebruik het college daarbij aangeven | meer worden gemaakt van de CRE 2017.
Om afkopen na het einde van het tijdvak of deze groepen door het | mogelijk te maken, is in de HAB 1974 (2026) een nieuwe regeling opgenomen om af moment van afkoop of door | te kopen. Voor de erfpachters die (nog) geen gebruik maken van de CRE 2017 blijft er eerdere keuzes onevenredig | dus een mogelijkheid om af te kopen.Doordat bij de bepaling van de grondwaarde verschillend worden | einde tijdvak een depreciatie (vermindering) wordt toegepast van 10%, kan het voor behandeld. | een erfpachter tegen het einde van het tijdvak ‘voordeliger’ zijn om gebruik te maken van de conversieregeling in de HAB 1974 (2026), waarbij de grondwaarde basis voor de afkoop biedt, in plaats van de conversiewaarde op basis van de (bevroren) CRE 2017. Om dit inzichtelijk te maken worden (nu al) beide waardes doorgegeven bij een Partij Wensen en bedenkingen AB en juridische toelichting Financiële uitgangspunten Kwijtscheldings- regeling Overig Reactie college verzoek om conversie.Het (eenmalig) eeuwigdurend afkopen van de canon is (en blijft) een vrijwillige keuze van de erfpachter. Daarin heeft het college geen wijziging aangebracht.
Het feit dat (veel) erfpachters achteraf gezien eerder gebruik hadden willen maken van een conversie, omdat de vastgoedprijzen in de loop der jaren zijn gestegen, maakt niet dat huidige verzoeken om conversie door de gemeente anders of verschillend worden behandeld dan degenen die wel eerder de keuze hebben gemaakt. De gemeente heeft hierin de eisen van redelijkheid en billijkheid en de algemene beginselen van behoorlijk bestuur in acht te nemen. Van een onevenredig verschillende behandeling is dus geen sprake. 8 GL/PvdA Het voorliggende concept betreft een logische en goede uitwerking van de eerder aangenomen moties in juli 2025, het voorstel is redelijk en mag zonder wijzigingen aan de gemeenteraad als raadsvoorstel worden voorgelegd. x Het college heeft getracht de moties zorgvuldig te verwerken in het conceptvoorstel en waardeert dat dit door GL/PvdA als zodanig wordt erkend. 9 CU We waarderen de uitwerking van de verschillende moties die vorig jaar zijn aangenomen en zien dat die hebben bijgedragen aan een voorspelbaarder, transparanter en beter uitlegbare herziene versie. x Het college heeft getracht de moties zorgvuldig te verwerken in het conceptvoorstel en waardeert dat dit door CU als zodanig wordt erkend. 10 CU De fractie van de CU hecht veel waarde aan het uitgangspunt dat niemand zijn woning zou mogen verliezen door deze herziening.
Dat x Het college reageert hieronder puntsgewijs op de wensen en bedenkingen met betrekking tot motie M455 ‘Voorkom financiële problemen voor erfpachtcanon’. Partij Wensen en bedenkingen AB en juridische toelichting Financiële uitgangspunten Kwijtscheldings- regeling Overig Reactie college uitgangspunt is bekrachtigd in de motie M455 ‘Voorkom financiële problemen voor erfpachtcanon’. De fractie van de CU is van mening dat de voorgestelde regeling nog niet volledig aansluit op de opdracht die de raad heeft meegegeven en heeft een aantal wensen en bedenkingen bij dit voorstel. 11 CU Hoe borgt het college dat erfpachters die niet binnen de armoedecriteria vallen, maar wel in de financiële knel komen, niet alsnog hun woning moeten verkopen en hoe kijkt het college naar de invoering van een woonlastentoets? x Zie toelichting onder 4 van de raadsbrief. 12 CU Is het college bereid om de vermogensgrens realistischer te maken (bijvoorbeeld € 50.000) en de uitsluitingsgronden minder strikt te formuleren? x Het college ziet geen aanleiding de inkomens- en vermogensgrenzen of uitsluitingsgronden aan te passen. Bij de totstandkoming van de Kwijtscheldingsregeling is rekening gehouden met bestaande gemeentelijke regelingen op het gebied van inkomensondersteuning en schuldhulpverlening. De beleidsregel blijft gebaseerd op duidelijke en uitvoerbare criteria.
Als erfpachters toch in financiële problemen komen als gevolg van de canonherziening, dan wordt hen gevraagd om dit bij de gemeente melden. Op dat moment kan voor die specifieke erfpachter gekeken worden naar een oplossing. Zie onder 4 van de raadsbrief. 13 CU Is het college bereid om deze bredere factoren (woonlasten, schulden, life-events, x Zie toelichting onder 4 van de raadsbrief. Partij Wensen en bedenkingen AB en juridische toelichting Financiële uitgangspunten Kwijtscheldings- regeling Overig Reactie college liquiditeitsproblemen en maatwerk) alsnog te betrekken, zodat de regeling beter aansluit bij de praktijk van schuldhulpverlening en de werkelijke financiële draagkracht van huishoudens? 14 CU Welke mogelijkheden ziet het college om de jaarlijkse onzekerheid voor erfpachters te verminderen, bijvoorbeeld door een meerjarige beschikking of automatische verlenging van kwijtschelding? x Erfpachters die aanspraak willen maken op de Kwijtscheldingsregeling moeten daartoe jaarlijks een verzoek indienen. Op die manier kan worden gewaarborgd dat de kwijtschelding van de canonverhoging terechtkomt bij erfpachters die anders financieel in de knel komen en niet bij erfpachters die die ondersteuning inmiddels niet meer nodig hebben. Inkomen en vermogen kunnen in een jaar veranderen. Dit werkt overigens twee kanten op.
Als het inkomen bij een vervolgverzoek in het peiljaar is gedaald tot onder 125% van het wettelijk sociaal minimum, dan kan de erfpachter ook een hogere kwijtschelding ontvangen (100% van de canonverhoging in plaats van 50%). Mocht er weinig tot geen wijziging zijn in de omstandigheden van de erfpachter, dan zal een vervolgverzoek relatief snel kunnen worden afgehandeld. 15 CU CU meent dat de hardheidsclausule te algemeen is en erfpachters onvoldoende rechtszekerheid biedt. Is het college bereid om de hardheidsclausule en een maatwerkroute met toetsingskader nader uit te werken? x Zie onder 4 van de raadsbrief. Uitgangspunt voor de gemeente is dat gelijke gevallen gelijk moeten worden behandeld. Dat betekent dat als de gemeente voornamelijk maatwerk levert, de kans groot is dat dat leidt tot willekeur en ongelijkheid. Om willekeur en ongelijkheid te voorkomen maar wel rechtszekerheid te borgen is de Kwijtscheldingsregeling opgesteld, waarbij aansluiting is gezocht bij objectieve en duidelijk bepaalbare criteria. Op het moment dat - gelet op de uitzonderlijke en individuele omstandigheden van de erfpachter - een strikte toepassing van de Kwijtscheldingsregeling leidt tot een onevenredige uitkomst kan op onderdelen van de Kwijtscheldingsregeling worden afgeweken middels de hardheidsclausule.
De essentie van een hardheidsclausule is juist dat deze ruimte biedt voor situaties die vooraf niet zijn voorzien. Als alle Partij Wensen en bedenkingen AB en juridische toelichting Financiële uitgangspunten Kwijtscheldings- regeling Overig Reactie college mogelijke omstandigheden en criteria worden uitwerkt in een toetsingskader, dan ontstaat feitelijk weer nieuw beleid. Op dat moment verdwijnt de mogelijkheid tot maatwerk en bestaat ook het risico van feitelijke zelfbinding. Daarmee wordt de flexibiliteit die de hardheidsclausule juist moest bieden weer ingeperkt. Als blijkt dat het gebruik van de hardheidsclausule voor bepaalde gevallen duidelijk en structureel is geworden, dan zal gekeken worden of die uitzondering opgenomen kan worden in de Kwijtscheldingsregeling. 16 CU CU verwijst naar de KNVB- criteria uit de ministeriële handreiking en vraag hoe het college concreet heeft getoetst dat de regeling kostenefficiënt, veilig en begrijpelijk is voor erfpachters? x Het college leest de wensen en bedenkingen zo, dat hiermee specifiek wordt gedoeld op het toetsen van de Kwijtscheldingsregeling aan de KNVB-criteria die worden aangehaald in de Ministeriële handreiking. Allereerst wordt opgemerkt dat de Ministeriële handreiking in beginsel niet is geschreven voor de wijziging van bestaande erfpachtvoorwaarden.
De Ministeriële handreiking is geschreven voor gemeenten die algemene erfpachtvoorwaarden willen opstellen voor nieuwe erfpachtuitgiften of erfpacht willen gaan invoeren. Gemeenten zijn ook niet verplicht om de inhoud van de handreiking te volgen. De gemeente heeft bij het opstellen van de HAB 1974 (2026) wel zo veel als mogelijk aansluiting gezocht bij de suggesties en bouwstenen uit die handreiking. De AFM hanteert zogenoemde ‘KNVB’ criteria om vast te stellen of financiële producten het resultaat zijn van een evenwichtige belangenafweging en of deze voldoen aan de behoefte van een bepaalde doelgroep. De Kwijtscheldingsregeling is (net zoals erfpacht) geen financieel product. De KNVB-criteria zijn dus niet rechtstreeks van toepassing op de Kwijtscheldingsregeling. Erfpacht wordt in de praktijk als een complexe constructie ervaren. Hoewel dus geen sprake is van een financieel product in de zin van de Wet op het financieel toezicht (Wft), kan uiteraard wel inspiratie worden ontleend aan de KNVB-criteria, zoals dat in de Ministeriële handreiking ook wordt gedaan. Partij | Wensen en bedenkingen | Reactie college Bij het opstellen van de Kwijtscheldingsregeling heeft de gemeente rekening gehouden met de belangen van de erfpachters.
Dit is onder andere gedaan door de Kwijtscheldingsregeling zo duidelijk mogelijk te formuleren waarbij gebruik is gemaakt van objectieve en duidelijk bepaalbare criteria (begrijpelijk). De kwijtschelding staat in verhouding tot de te verwachten kosten en het inkomen en vermogen van de erfpachter (kostenefficiëntie). De Kwijtscheldingsregeling is nuttig doordat deze op een evenwichtige wijze invulling geeft aan de behoefte van de erfpachter (verlaging kosten) en de gemeente (opbrengsten en rechtsgelijkheid jegens andere erfpachters). Door een kwijtschelding toe te passen ontstaat er geen ophoping van kosten en/of schulden als gevolg van de canonverhoging (veilig). Ook is de regeling voorzien van een toelichting (begrijpelijk). 17 | CU | CU maakt zich zorgen over de | x | x | x | Allereerst benadrukt het college dat de jaarlijkse stijging van 2% juist beoogt om grote structurele lasten die | schoksgewijze stijgingen van de canon te voorkomen. Erfpachters weten daardoor voortvloeien uit de HAB 1974 | vooraf welke ontwikkeling van de canon zij kunnen verwachten en worden niet (2026), waarbij de canon | geconfronteerd met periodieke herzieningen die afhankelijk zijn van de rente en/of jaarlijks met 2% stijgt. Hoe | grondwaarde op één specifiek moment.
Onder de AB 1974 was sprake van een 10- voorkomt het college dat | jaarlijkse canonherziening waarbij de canon elke 10 jaar gemiddeld met 30% steeg. erfpachters door de jaarlijkse | Een jaarlijkse indexatie van 2% procent maakt het niet alleen voorspelbaarder, maar canonstijging alsnog in | is over 10 jaar minder dan waar nu rekening mee moet worden gehouden, namelijk financiële problemen komen? | 22% t.o.v. de huidige 30%. Daarnaast geldt dat inkomens en prijzen zich in de tijd doorgaans eveneens ontwikkelen. De jaarlijkse canonstijging van 2% moet daarom worden bezien in samenhang met de algemene loon- en prijsontwikkeling. Verder acht het college het van belang om erfpachters niet wezenlijk anders te behandelen dan andere gebruikers van gemeentelijke eigendommen. De gemeente is immers gebonden aan het gelijkheidsbeginsel. Ook voor huurders of andere (particuliere) contractspartijen van de gemeente geldt dat prijs- of huurverhogingen in beginsel voor rekening van de gebruiker komen en niet structureel worden gecompenseerd. Daarnaast is de canon fiscaal aftrekbaar. Daardoor kunnen de netto lasten (en dus Partij Wensen en bedenkingen AB en juridische toelichting Financiële uitgangspunten Kwijtscheldings- regeling Overig Reactie college ook de jaarlijkse indexeringen) per saldo lager uitvallen. Bij hogere canonbedragen neemt ook het fiscale voordeel toe.
Hierdoor kan het verschil tussen de huidige en nieuwe netto canon kleiner zijn dan op basis van de brutobedragen wordt verondersteld. De uiteindelijke netto lastenontwikkeling is afhankelijk van de persoonlijke fiscale situatie van de erfpachter. Ten slotte is een periodieke wijziging van woonlasten niet uniek voor erfpacht. Ook woningeigenaren met een hypotheek kunnen bij afloop van een rentevaste periode worden geconfronteerd met een wijziging van hun maandlasten doordat het toepasselijke rentepercentage wordt aangepast. Net als bij hypotheekrenteontwikkelingen en huur behoort een zekere mate van wijziging van de woonlasten daarmee tot de financiële realiteit van langdurige woonrechten. Met de gekozen systematiek weet de erfpachter hoe die periodieke wijziging eruit gaat zien, waar dat bij huurders of het aflopen van een rentevaste periode onzeker is. Het college blijft de effecten van het erfpachtbeleid monitoren.
Voor situaties waarin individuele erfpachters desondanks aantoonbaar in financiële problemen komen, kan worden bezien welke bestaande maatwerk- of ondersteuningsmogelijkheden beschikbaar zijn, maar het college ziet geen aanleiding om generieke compensatie te bieden voor de jaarlijkse canonindexatie van 2% en vindt dit ook niet te rechtvaardigen jegens andere gebruikers van gemeentelijk vastgoed die ook structureel worden geconfronteerd met indexering van de gebruiksvergoeding. 18 CU Hoe borgt het college dat deze relatief kleine groep erfpachters niet structureel onevenredig zwaar wordt belast? x x Als het college de ‘relatief kleine groep erfpachters’ interpreteert als zijnde de nog resterende erfpachters onder de AB 1974 die een al dan niet afgekochte canon betalen voor het gebruik van de grond. Dan constateert het college dat deze groep erfpachters steeds verder daalt omdat er nog steeds gebruik wordt gemaakt van de CRE 2017. Ook al kan er niet achter de voordeur worden gekeken, op basis van hetgeen de afgelopen 10-jaarlijkse canonherzieningen verwacht kon worden, acht het college de impact van de nieuwe canon beperkt. Zie onderdeel 3 van de raadsbrief.
Mocht het Partij Wensen en bedenkingen AB en juridische toelichting Financiële uitgangspunten Kwijtscheldings- regeling Overig Reactie college echter zo zijn dat een erfpachter ook die beperkte stijging niet kan dragen, is voor hen de Kwijtscheldingsregeling beschikbaar. Al dan niet in combinatie met de daarin opgenomen hardheidsclausule. Als het college de ‘relatief kleine groep erfpachters’ interpreteert als zijnde de paar erfpachters die de verhoging van de canon niet kunnen voldoen. Dan constateert het college dat juist voor deze groep de Kwijtscheldingsregeling is gemaakt. Al dan niet in combinatie met de daarin opgenomen hardheidsclausule. Als persoonlijke omstandigheden daartoe nopen, kan tevens worden beoordeeld of een maatwerkoplossing voor de hand ligt. Tot slot wordt gerefereerd aan het stijgen van de afkoopsom met 2% per jaar. Het college constateert dat afkopen geen verplichting is. Als een erfpachter niet kan afkopen, is dat niet oneerlijk of onredelijk. 19 PvdD Zorg dat het betaalbaar blijft en dat mensen niet uit hun huis worden gejaagd en de armoede in. Alle knoppen waaraan gedraaid kan worden, kunnen daarvoor worden ingezet, zoals de kosten voor risico en opslag, het depreciatiepercentage en de gegevens waarmee de grondwaarde wordt bepaald. x Het college reageert hierna per 'knop' waaraan kan worden gedraaid.
20 PvdD Grondwaarde hanteer een historische woz- waarde (bijv. 2015), of hanteer bij het bepalen van de grondwaarde geen indexatie x Voor de bepaling van een actuele grondwaarde wordt gebruik gemaakt van de WOZ - waarde en een grondquotetabel. Op 17 juli 2025 heeft de raad unaniem ingestemd met M460 ‘Voorspelbare erfpachtvoorwaarden’ (van PvdA, CU, S&S, D66, VVD, PvdD en CDA). In navolging van deze motie wordt een maximale (fictieve) grondwaarde berekend. Deze is gebaseerd op de WOZ-waarde met peildatum 1 Partij Wensen en bedenkingen AB en juridische toelichting Financiële uitgangspunten Kwijtscheldings- regeling Overig Reactie college van deze woz-waarde meer. In plaats van jaarlijks 3% komt er dan jaarlijks 0% bij en alleen de indexatie van 2% of inflatie op het canonbedrag. januari 2024 en de grondquotetabel 2026. Deze fictieve grondwaarde wordt vervolgens jaarlijks met 3% geïndexeerd tot het moment waarop de nieuwe canon wordt vastgesteld. Dit tegenover een werkelijke jaarlijkse stijging van 8-10%. Naast deze maximering heeft de raad het college opgedragen om de overige keuzes uit het voorstel gelijk te houden zoals de 10% afslag, het werken met tijdsvakken en meer. Aan deze oproep heeft het college gehoor gegeven. Het resultaat hiervan ligt voor ter besluitvorming. Dit betekent aldus ook dat er sprake is van een indexatie van 2% per jaar na vaststelling van de canon.
Deze 2% per jaar is overigens lager dan de 10-jaarlijkse canonaanpassing van 30% waarmee de afgelopen herzieningsperioden rekening kon worden gehouden (zie hiervoor bij vraag 17). Tot slot wijst het college erop dat er twee zaken moeten worden onderscheiden: (1) de grondwaarde die bij het einde van het erfpachttijdvak de grondslag vormt voor de canonberekening en (2) de indexatie van de canon. De 3% indexering ziet op de maximale grondwaarde onder 1 en wordt berekend tot het moment waarop het eerste erfpachttijdvak verstrijkt. De 2% indexering van de canon (onder 2) geldt pas nadat de HAB 1974 (2026) daadwerkelijk van toepassing zijn geworden op een individuele erfpachter. Als de suggestie hiernaast zou worden opgevolgd, zou dat betekenen dat erfpachters wiens erfpachttijdvak veel verder in de toekomst eindigt dan dat van anderen een veel voordeligere canon krijgen dan erfpachters die op korte termijn aan de beurt zijn. Voor dat onderscheid ziet het college geen rechtvaardiging. 21 PvdD Depreciatiepercentage: hoger. x De raad heeft unaniem ingestemd met M460 ‘Voorspelbare erfpachtvoorwaarden’ (van PvdA, CU, S&S, D66, VVD, PvdD en CDA) waarin ook aan het college is opgedragen de afslag van 10% (dat is de depreciatie) te handhaven. Hieraan is in het voorstel gehoor gegeven.
De vaststelling van de grondwaarde en canon bij einde tijdvak vindt plaats op basis van de huidige AB 1974. Depreciatie werd ten tijde van het vaststellen van de AB 1974 niet toegepast. In de AB 1974 wordt de grondwaarde zodanig gedefinieerd dat een generiek percentage voor depreciatie niet aan de orde is. De gemeente kent ook Partij Wensen en bedenkingen AB en juridische toelichting Financiële uitgangspunten Kwijtscheldings- regeling Overig Reactie college geen beleid ten aanzien van depreciatie. Het college is van oordeel dat depreciatie geen vereiste is om tot een redelijke canon te komen. Het gerechtshof Arnhem- Leeuwarden heeft dat in 2023 in een procedure over de AB 1974 bevestigd en met de uitspraak van de Hoge Raad is de uitspraak van genoemd gerechtshof onherroepelijk geworden. In extern ingewonnen adviezen wordt wisselend geadviseerd over de vraag of de gemeente depreciatie zou moeten toepassen. De adviseurs die adviseren wel depreciatie toe te passen, geven daarbij aan dat door het bestaande erfpachtrecht sprake is van een zekere gebondenheid tussen de gemeente en de erfpachter en dat depreciatie daardoor gerechtvaardigd is. Andere deskundigen stellen dat de gemeente niet zou moeten depreciëren omdat dit bij de oorspronkelijke uitgifte in erfpacht ook niet is gebeurd.
Het college is van oordeel dat er geen verplichting bestaat om bij de vaststelling van de canon een depreciatie toe te passen. Door het samenstel van de verschillende parameters en de aangenomen motie wordt gekomen tot een redelijke en marktconforme grondwaarde en canon. Na zorgvuldige afweging heeft het college ervoor gekozen om bij de berekening van de canon aan het einde erfpachttijdvak wel een depreciatie toe te passen. Omdat in de Herziene AB 1974 (2026) wordt gekozen voor eeuwigdurende erfpacht met relatief beperkte beperkende bepalingen, is gekozen voor een depreciatie van 10%. Dit percentage was eerder al opgenomen voor de bepaling van de grondwaarde einde tijdvak en is bevestigd in de unaniem aangenomen M460 ‘Voorspelbare erfpachtvoorwaarden’. 22 PvdD Opslag voor kosten en risico: niet doorberekenen. x De raad heeft unaniem ingestemd met M460 ‘Voorspelbare erfpachtvoorwaarden’ (van PvdA, CU, S&S, D66, VVD, PvdD en CDA) waarin ook aan het college is opgedragen de overige keuzes uit het voorstel gelijk te houden. Hieraan is in het voorstel gehoor gegeven. Om die reden is de opslag voor kosten en risico ongewijzigd gehandhaafd. Bij het vaststellen van het canonpercentage is het gebruikelijk om een opslag voor kosten en risico’s te hanteren, bijvoorbeeld voor het beheer van erfpachtcontracten, gerechtelijke procedures en debiteurenrisico.
Deze opslag maakt onderdeel uit van Partij Wensen en bedenkingen AB en juridische toelichting Financiële uitgangspunten Kwijtscheldings- regeling Overig Reactie college het canonpercentage na herziening. Het college heeft gekozen voor een vast opslagpercentage van 1,1%, dat aansluit bij de gemiddelde percentages die andere gemeenten hanteren. De opslag van 1,1% heeft het college laten beoordelen door zowel Colliers als Pels Rijcken. Colliers concludeerde dat dit percentage redelijk is. Pels Rijcken wees erop dat uit rechtspraak volgt dat hogere percentages (1,35% en 1,5%) de toets der kritiek kunnen doorstaan, en verwacht daarom dat ook 1,1% juridisch stand zal houden. Het college kiest bewust voor een lager percentage dan in de rechtspraak is geaccepteerd en uit de markt naar voren komt. De keuze voor een vast opslagpercentage is gemaakt, omdat dit naar het oordeel van het college de meest evenredige en billijke methode is. Met het gekozen vaste opslagpercentage van 1,1% acht het college dat een evenwichtige, juridisch houdbare en uitvoerbare regeling is gerealiseerd. Ten overvloede wijst het college er nog op dat zij op grond van de Wet Markt en Overheid verplicht is minimaal een kostprijsdekkende vergoeding in rekening te brengen. Daarin is voorzien door als minimaal canonpercentage aan te sluiten bij de opslag voor kosten en risico.
Als die opslag zou worden geschrapt, bestaat de kans dat de gemeente, bij dalende rentepercentages uitkomt op een canonpercentage van minder dan 1,1% en daarmee handelt in strijd met de Wet Markt en Overheid. 23 PvdD Er worden verschillen gesignaleerd in leefsituaties, levensfases, inkomsten, vaste lasten, kapitaal en hoelang mensen al erfpachter zijn. Daarnaast wordt gesignaleerd dat ook bij erfpachters die boven de 125% inkomsten hebben schrijnende situaties kunnen optreden waarbij zij stress ervaren over het al dan niet in hun huis kunnen blijven x Zie onder 4 van de raadsbrief. Partij Wensen en bedenkingen AB en juridische toelichting Financiële uitgangspunten Kwijtscheldings- regeling Overig Reactie college wonen. Het college wordt gevraagd om de Kwijtscheldingsregeling zo aan te passen dat in principe alle erfpachters er aanspraak op kunnen maken. Daarbij moet per individueel geval beoordeeld kunnen worden hoe inkomsten en lasten zich tot elkaar verhouden en welke mate van kwijtschelding daarbij past. 24 PvdD De eerste 30% canonstijging komt niet voor kwijtschelding in aanmerking, terwijl ook dit tot financiële problemen kan leiden en daarmee nu al tot ongezonde stress en onzekerheid leidt bij sommige erfpachters.
Wij vinden het redelijk om voor erfpachters die door hun persoonlijke situatie in aanmerking komen voor kwijtschelding, de volledige verhoging daarvoor in aanmerking te laten komen, dus ook die eerste 30%. Ons verzoek aan het college is dan ook om ook op dit punt de Kwijtscheldingsregeling te versoepelen. x Onder de AB 1974 was sprake van een 10-jaarlijkse canonherziening. Aan de verhoging was een maximum verbonden dat was gekoppeld aan de ontwikkeling van huurprijzen. In 2000 heeft de raad in afwijking daarvan (en in het voordeel van de erfpachters) besloten de maximale 10-jaarlijkse verhoging van de canon te koppelen aan (het percentage van) de totale, gecumuleerde gemiddelde huurverhoging van woningen in de tien jaar voorafgaand aan de herziening. Waarbij de canon elke 10 jaar gemiddeld met circa 30% steeg. De erfpachter had hierdoor sowieso rekening moeten houden met een minimale verhoging van de canon met 30%. In dit kader wordt opgemerkt dat lonen en prijzen zich in de tijd doorgaans eveneens ontwikkelen. Het percentage van 30% is in lijn met de inflatie van de afgelopen tien jaar. Verder acht het college het van belang om erfpachters niet wezenlijk anders te behandelen dan andere gebruikers van gemeentelijke eigendommen.
Ook voor andere huurders of contractspartijen van de gemeente geldt dat prijs- of huurverhogingen in beginsel voor rekening van de gebruiker komen en niet structureel worden gecompenseerd. Voor huurders geldt bovendien dat zij jaarlijks geconfronteerd worden met een verhoging, terwijl de erfpachters tien jaar lang geen verhoging hebben gehad. Partij Wensen en bedenkingen AB en juridische toelichting Financiële uitgangspunten Kwijtscheldings- regeling Overig Reactie college Het college blijft de effecten van de Kwijtscheldingsregeling echter monitoren. Op het moment dat - gelet op de uitzonderlijke en individuele omstandigheden van de erfpachter - een strikte toepassing van de Kwijtscheldingsregeling leidt tot een onevenredige uitkomst, dan kan op onderdelen van de Kwijtscheldingsregeling worden afgeweken middels de hardheidsclausule. Als erfpachters toch in financiële problemen komen als gevolg van de canonherziening, dan wordt hen gevraagd om dit bij de gemeente te melden. Op dat moment kan voor die specifieke erfpachter gekeken worden naar een oplossing. Het college ziet geen aanleiding om nu op voorhand de regeling op dit punt te versoepelen. 25 PvdD We roepen het college op om pro-actief met alle erfpachters die onder deze regelingen vallen te blijven communiceren.
Mensen moeten zo snel mogelijk weten wat de nieuwe regeling inhoudt en wat dat voor hun persoonlijke situatie gaat betekenen. x Het college onderschrijft het belang van duidelijk communicatie. Het college wil erfpachters ook zo snel mogelijk informeren over de gevolgen voor hun individuele canonverplichting, maar daarvoor moet eerst het besluitvormingstraject worden afgerond. Het college hoopt dan ook dat de besluitvorming na de commissievergadering kan worden afgerond. Daarna zullen erfpachters uitgebreid en via diverse kanalen worden geïnformeerd over de besluitvorming en wat dat betekent voor hun erfpachtrecht. Ook zijn er diverse mogelijkheden om informatie te verkrijgen bij de gemeente. Over de persoonlijke financiële situatie van een erfpachter kan de gemeente niet adviseren. Ondanks het feit dat er geen financieel advies kan worden gegeven, kan een erfpachter met de beschikbare (komende) informatie zelf de persoonlijke situatie tot op zekere hoogte verder invullen. Tot op zekere hoogte omdat het canonpercentage per kwartaal wordt vastgesteld en mede afhankelijk is van het moment waarop het tijdvak afloopt. En ook de grondwaarde nog lager kan uitvallen. Zie onder 3 van de raadsbrief.
26 PvdD We hopen dat met een pro- actieve benadering, heldere uitleg op de website, goede bereikbaarheid en individuele begeleiding voor elke erfpachter die daarom vraagt, x De communicatie is een continu proces (zie vraag 25). De afdeling is altijd bereikbaar voor vragen en uitleg. Financiële adviezen aan individuele erfpachters kunnen en worden echter niet gegeven. Partij Wensen en bedenkingen AB en juridische toelichting Financiële uitgangspunten Kwijtscheldings- regeling Overig Reactie college gaan helpen om in elk geval de onzekerheid weg te nemen. 27 PvdD Tegelijk hebben erfpachters ook niets aan als er wel zekerheid is, maar als die zekerheid is dat ze met een voor hen onmogelijke canonverhoging geconfronteerd gaan worden. x Zie onder 3 van de raadsbrief. Gezien de cijfers en het feit dat erfpachters al rekening hadden moeten houden met een stijging van de huidige canon met 30% acht het college door het samenstel van de verschillende parameters en de aangenomen motie dat er wordt gekomen tot een redelijke en marktconforme grondwaarde en canon. 28 VVD Bij de eerdere behandeling in de raad is onze motie met een alternatief voorstel niet aangenomen. De raad heeft diverse moties wel aangenomen waarvan velen met onze steun. In deze raadsbrief gaat u in op de verwerking daarvan op grote lijnen kunnen wij deze verwerking volgen.
Het is grotendeels in lijn met wat de raad heeft besloten. x Het college heeft getracht de moties zorgvuldig te verwerken in het conceptvoorstel en waardeert dat dit door VVD als zodanig wordt erkend. 29 VVD Op sommige punten hebben wij eerder uitgedragen dat wij verdergaande voorstellen hebben en zouden willen doorvoeren. Wij zijn deze mening nog steeds toegedaan. Het gaat om de volgende aspecten. x Het college reageert hierna per aspect. Partij Wensen en bedenkingen AB en juridische toelichting Financiële uitgangspunten Kwijtscheldings- regeling Overig Reactie college 30 VVD Bij het vaststellen van de Grondwaarde EET wordt onvoldoende rekening gehouden met het dynamische karakter van de woningmarkt in Nederland en in Utrecht in het bijzonder. Door uit te gaan van WOZ- waarde aan het einde van het tijdvak en een (beleidsmatig vastgestelde) grondquote te hanteren, bestaat het risico dat ten onrechte een hoge Grondwaarde EET en daarmee afkoopsom of canon ontstaat. Dit terwijl het voorstel wel het belang van het gebruik van langdurige gemiddelden erkent en toepast bij inflatie en rentepercentages. Wij hebben onze bedenkingen bij de zo ontstane grondwaardes en verzoeken het college met verdere voorstellen te komen om dit te dempen. x De AB 1974 bepalen hoe de Grondwaarde EET wordt vastgesteld, namelijk op de ‘werkelijke grondwaarde’, ofwel: de marktwaarde.
In het voorstel is ervoor gekozen om voor deze waardebepaling de WOZ-waarde en een grondquote als uitgangspunt te nemen. Een alternatief zou zijn geweest om alle gronden individueel te laten taxeren. Dat heeft echter als nadeel dat een taxatie een schatting is als gevolg waarvan de waarden sterk uiteen kunnen lopen, mede afhankelijk van de taxateur die de desbetreffend taxatie uitvoert. Daarnaast vergen taxaties veel tijd en zijn de kosten daarvan hoog. De WOZ-waarde daarentegen is voor alle woningen beschikbaar, daardoor kan de waarde snel en relatief goedkoop worden vastgesteld, wordt die waarde bovendien voor eenieder op gelijke wijze vastgesteld en iedereen heeft tegen de vaststelling van de WOZ-waarde bezwaar kunnen maken. De toegepaste grondquotetabel gaat uit van voorzichtige grondquotes en sluit aan bij de grondquotetabel die in het kader van de CRE 2017 wordt gebruikt, zodat wordt aangesloten bij een langdurige bestendige lijn. De raad heeft (unaniem) ingestemd met motie M460 ‘Voorspelbare erfpachtvoorwaarden’ (van PvdA, CU, S&S, D66, VVD, PvdD en CDA) waarin aan het college is opgedragen de overige keuzes uit het voorstel gelijk te houden. Hieraan is in het voorstel gehoor gegeven. Om die reden blijft de WOZ-waarde en de grondquotetabel het uitgangspunt. In navolging van diezelfde motie wordt een maximale (fictieve) grondwaarde berekend.
Deze is gebaseerd op de WOZ-waarde met peildatum 1 januari 2024 en de grondquotetabel 2026. Deze fictieve grondwaarde wordt vervolgens jaarlijks met 3% geïndexeerd tot het moment waarop de nieuwe canon wordt vastgesteld. Dit tegenover een werkelijke jaarlijkse stijging van 8-10%. Tenzij op het moment van canonherziening de werkelijke WOZ-waarde lager zou zijn, dan zou deze lagere waarde worden gebruikt. Dit is in het voorstel verwerkt door de grondwaarde (die wordt verkregen na toepassing van de grondquote op de WOZ-waarde) met 3% te indexeren. Door de WOZ-waarde 2024 en de grondquotetabel te hanteren, wordt per saldo een grondwaarde vastgesteld die in beginsel lager ligt dan de marktwaarde. Het college ziet dus niet het risico dat de Grondwaarde EET en daarmee de canon en afkoopsom te hoog worden vastgesteld. Bovendien voorzien de AB 1974 in de mogelijkheid voor erfpachters om de Grondwaarde EET te laten vaststellen door deskundigen of de rechter. Partij Wensen en bedenkingen AB en juridische toelichting Financiële uitgangspunten Kwijtscheldings- regeling Overig Reactie college 31 VVD De grondquotes vinden hun oorsprong in het grondbeleid dat voor nieuwbouw ontwikkelingen wordt gemaakt en gebruikt. Het is maar zeer de vraag in hoeverre de grondquotes ook werkelijk gehaald worden.
Ons inziens zou een verlaging van de grondquote omdat het bestaande woningen betreffen aan de orde zijn. Dit kan ook door uit te gaan van een hogere depreciatie. x De raad heeft unaniem ingestemd met de motie M460 ‘Voorspelbare erfpachtvoorwaarden’ (van PvdA, CU, S&S, D66, VVD, PvdD en CDA) waarin ook aan het college is opgedragen de overige keuzes uit het voorstel gelijk te houden zoals de afslag van 10% en meer. Hieraan is in het voorstel gehoor gegeven. Het gebruik van grondquotes is een geaccepteerd middel om te komen tot een vereenvoudigde bepaling van de grondwaarde op basis van de WOZ-waarde. Uit extern ingewonnen advies over de hoogte van de grondquotes is gebleken dat de gemeente Utrecht aan de lage kant zit waarbij tevens is geadviseerd om de grondquotes naar boven aan te passen. Het college heeft niet voor een aanpassing van de grondquotes gekozen. Het college acht het in het belang van de erfpachter om de reeds in 2003 ingezette lijn, en in 2017 bestendigd, voort te zetten en de voorzichtige grondquotes ook bij einde tijdvak te hanteren. Voor depreciatie: zie het antwoord op vraag 21. 32 VVD Er wordt onvoldoende rekening gehouden met het feit dat stijgende WOZ- waarden niet leiden tot stijgend beschikbaar inkomen bij bewoners.
Huizenprijzen kunnen (extreem) stijgen terwijl daarmee geen extra euro in de portemonnee komt die ook daadwerkelijk in het nu uitgegeven kan worden. Een sterk stijgende canon of de hypotheeklast voor de afkoopsom komt daarmee bij andere toenemende lasten als gevolg van die zelfde WOZ- x De raad heeft (unaniem) ingestemd met de motie M460 ‘Voorspelbare erfpachtvoorwaarden’ (van PvdA, CU, S&S, D66, VVD, PvdD en CDA). In navolging van die motie wordt een maximale (fictieve) grondwaarde berekend. Deze is gebaseerd op de WOZ-waarde met peildatum 1 januari 2024 en de grondquotetabel 2026. Deze fictieve grondwaarde wordt vervolgens jaarlijks met 3% geïndexeerd tot het moment waarop de nieuwe canon wordt vastgesteld. Tevens heeft de raad het college opgedragen om de overige keuzes uit het voorstel gelijk te houden. Op basis van de impactanalyse (onder 3 van de raadsbrief) constateert het college dat het samenstel van verschillende parameters om tot de grondwaarde en canon te komen resulteert in redelijke bedragen (zowel grondwaarden als canonbedragen). In het verlengde daarvan constateert het college dat ook huurprijzen jaarlijks stijgen en dat rentevaste perioden aflopen waardoor er op dat moment ook een aangepaste hypotheeklast ontstaat.
De ontwikkeling van de huur en aanpassing van een Partij Wensen en bedenkingen AB en juridische toelichting Financiële uitgangspunten Kwijtscheldings- regeling Overig Reactie college waarde (zoals de OZB). Wij zouden dit graag beter in de regelingen verwerkt zien. renteperiode worden niet gemaximeerd op respectievelijk 3% voor de grondwaarde tot van toepassing worden van de HAB 1974 en daarna de 2% jaarlijkse indexering. 33 VVD Het college voorziet in een Kwijtscheldingsregeling, maar deze is begrensd op het inkomen waarop de toegang tot sociale huur is begrensd. Wij vragen specifiek aandacht voor de groep die beperkt boven die inkomensgrens zit en ook financieel klem kan komen te zitten, maar dus ook geen toegang heeft tot de (sociale) huursector. In hoeverre is in de regelingen voor deze groep middeninkomens voorzien anders dan met de hardheidsclausule? De aangenomen motie spreekt ons inziens uit dat voor alle inkomensgroepen een regeling beschikbaar moet zijn. x Zie onder 3 en 4 van de raadsbrief. 34 VVD Een lagere afkoopsom wordt onder andere niet acceptabel geacht omdat dit mogelijk tot bezwaar kan leiden van eerdere afkopers, wordt gesteld. Dit argument komt x Tot op de dag van vandaag maken erfpachters gebruik van de CRE 2017. Door nu een lagere afkoopsom te hanteren worden erfpachters die reeds hebben afgekocht benadeeld.
Die erfpachters hebben geen gebruik kunnen maken van een gematigde afkoopsom en hebben daardoor een (veel) hogere afkoopsom betaald. Deze erfpachters zullen zich benadeeld voelen en het college is van mening dat er geen rechtvaardiging bestaat om deze erfpachters anders te behandelen dan de Partij Wensen en bedenkingen AB en juridische toelichting Financiële uitgangspunten Kwijtscheldings- regeling Overig Reactie college meerdere malen naar voren. Wij missen de redenatie de andere kant op. Is gezien de sterke stijging van 1 variabele (de woz-waarde) de afkoopsom die ontstaat wel redelijk voor de mensen die nog niet hebben afgekocht? Ook dit is ons inziens een argument om de grondwaarde en daarmee de canon en eventuele afkoopsom verder te matigen. erfpachters die nog niet hebben afgekocht en wel van een lagere afkoopsom gebruik zouden kunnen maken. Daarnaast zijn er ook erfpachters die in de tussentijd hun woning verkocht hebben en de afkoopsom al dan niet (geheel of gedeeltelijk) verdisconteerd hebben in de koopprijs. SEBU, die als belangenvereniging optreedt namens erfpachters, meent dat de erfpachters die al hebben afgekocht in dat geval ook gecompenseerd zouden moeten worden. Dat gaat om grote aantallen. Zie onder 5 van de raadsbrief.
Om erfpachters tegemoet te komen, zonder dat erfpachters die reeds hebben geconverteerd worden benadeeld, is de motie aangenomen om de CRE 2017 te bevriezen. Conform de motie M461 ‘Bevries de conversieregeling! (III)’ is de conversiewaarde per 17 juli 2025 bevroren. Deze conversiewaarde stijgt vanaf dat moment jaarlijks met een vast percentage van 5%. De geïndexeerde conversiewaarde geldt als maximum tenzij de actuele conversiewaarde lager uitvalt. De bevriezing is van toepassing totdat de HAB 1974 (2026) door uw raad zijn vastgesteld, althans goedgekeurd en dat raadsbesluit in werking treedt. Om erfpachters nog een keuze te bieden na de vaststelling en inwerkingtreding van het raadsbesluit tot vaststelling van de HAB 1974 (2026) biedt het college de erfpachters na die datum nog een overgangsperiode van zes maanden. 35 VVD In artikel 1.1 b wordt gekozen voor het rentepercentage voor lineaire leningen, waar dit eerder annuïtair was. Waaruit volgt deze wijziging. Ons inziens mag deze niet ten nadele van de erfpachter uitpakken. x x Als basisgrondslag voor het canonpercentage wordt uitgegaan van een langjarige rente die representatief is voor de financiering van gemeenten, zoals gepubliceerd door de BNG. Deze rente sluit aan bij de voorwaarden waaronder gemeenten zich op de langere termijn financieren.
Voor de basisgrondslag voor het canonpercentage werd de rente gehanteerd die de BNG toepast voor 25-jarige annuïtaire leningen (zonder tussentijdse renteaanpassing). Doordat deze reeks niet langer beschikbaar is, wordt voor de basisgrondslag aangesloten bij de rente gehanteerd die de BNG toepast voor 25-jarige lineaire leningen. Het gemiddelde rentepercentage van de 25 jaar (100 kwartalen) voorafgaand aan de schriftelijke aankondiging van de nieuwe canon aan de erfpachter komt op basis van de nieuwe reeks iets lager uit. Dit is in het voordeel van de erfpachter. Partij | Wensen en bedenkingen | Reactie college 36 | VVD | Artikel 2.2-4 geeft een | x | Het college meent dat geen sprake is van strijd met het gemeentelijk beleid op het volgorde aan de ontvangen | gebied van het tegengaan van schulden. | De erfpachtvoorwaarden zijn van toepassing betalingen. Hierbij worden | op consumenten en niet-consumenten. Voor consumenten, dus erfpachters die zelf in betalingen pas in laatste | de woning wonen, geldt dat zij geen boetes opgelegd kunnen krijgen (artikel 2.2 | -2b. instantie toegerekend aan de | en 2.2-3b.). Als zij de canon niet tijdig betalen, zijn zij | op grond van de wet wel rente canon of afkoopsom. Hiermee | verschuldigd.
Uitgangspunt van de wet (artikel 6:44 BW) is | dat betalingen eerst in lijkt het risico van oplopende | mindering strekken op kosten, dan op al verschenen rente en daarna op de hoofdsom kosten, boeten en daarmee | en lopende rente. Dat wettelijke uitgangspunt is in de HAB 1974 (2026) gevolgd. Er is schulden te ontstaan. Dit lijkt | geen gemeentelijk beleid dat zich hiertegen verzet. ons in strijd met het gemeentelijke beleid op het | Artikel 2.2-4. ziet op de betaling van de canon en niet op de betaling van de gebied van tegengaan van | afkoopsom. De betaling van de afkoopsom vindt ineens plaats bij het passeren van de schulden. | daarvoor benodigde notariële akte (artikel 2.4 | -2.). Daarin kunnen dus geen achterstanden ontstaan. 37 | VVD | Gaat Artikel 2.2-6 botsen met | x | X | Artikel 2.2-6. ziet op het eenzijdig verrekenen van vorderingen door de erfpachter. de Kwijtscheldingsregeling die | Indien de canon gedeeltelijk wordt kwijtgescholden op grond van de is opgesteld? | Kwijtscheldingsregeling, is dat deel van de canon niet langer verschuldigd. Er vindt dan dus geen (eenzijdige) verrekening door de erfpachter plaats. Er is bewust voor gekozen om in dit artikel van de HAB 1974 (2026) geen verwijzing naar de Kwijtscheldingsregeling op te nemen.
De Kwijtscheldingsregeling geldt immers alleen voor erfpachters die op het moment dat het tijdvak van vijftig jaar eindigt reeds erfpachter zijn, terwijl de HAB 1974 (2026) nog eeuwen kunnen gelden en niet meer eenzijdig gewijzigd kunnen worden. 38 | VVD | Meerdere artikelen verwijzen | x | x | Het is een bewuste keuze om de wijze waarop de Grondwaarde EET wordt berekend naar de Grondwaarde EET. | niet vast te leggen in de HAB 1974 (2026). De vaststelling van de Grondwaarde EET De Grondwaarde EET komt | vindt namelijk plaats op grond van de AB 1974. Daarin is bepaald dat de gemeente de ook voor in de definitielijst | grondwaarde opnieuw kan vaststellen en hoe, namelijk op de werkelijke grondwaarde, maar in de nieuwe Algemene | dus de marktwaarde. In de AB 1974 is ook geregeld welke mogelijkheden de Voorwaarde zelf is geen | erfpachters hebben om daartegen op te komen als zij het niet met die grondwaarde artikel opgenomen waarin de | eens zijn. Bovendien gaan de HAB 1974 (2026) pas in na het einde van het tijdvak wijze van vaststelling van de | van 50 jaar en twee jaar na kennisgeving | daarvan aan de erfpachter. De Partij | Wensen en bedenkingen | Reactie college Grondwaarde EET is | Grondwaarde EET en de nieuwe canon daarentegen worden voor die tijd al vastgelegd.
Is het een | vastgesteld en dus op het moment dat de HAB 1974 (2026) nog niet van toepassing bewuste keuze dat de | zijn. Bovendien zou opname van de berekeningsmethodiek in de HAB 1974 (2026) Grondwaarde EET en de | ertoe leiden dat erfpachters twee keer kunnen opkomen tegen de wijze waarop de wijze van vaststelling niet in | Grondwaarde EET is vastgesteld, omdat zij op grond van de AB 1974 op de voorwaarden zelf worden | verschillende momenten kunnen opkomen tegen (1) de vaststelling van de vastgelegd? Hoe is de door | Grondwaarde EET èn (2) de vaststelling van de HAB 1974 (2026). Dat kan leiden tot de raad meegegeven | extra geschillen over hetzelfde onderwerp met mogelijk tegenstrijdige uitkomsten. berekeningswijze daarmee geborgd in bindende | De berekeningswijze wordt geborgd doordat deze bij collegebesluit wordt vastgesteld. bepalingen? Is het mogelijk | Bij het vaststellen is rekening gehouden met door de raad aangenomen moties en deze te borgen. | besluiten. Het college zal deze berekeningswijze in beginsel niet (ingrijpend) kunnen aanpassen zonder daarover eerst uw raad te consulteren | . 39 | VVD | De Kwijtscheldingsregeling | x | Zie vraag 24.
richt zich, zoals wij begrepen tijdens de technische sessie, | Op het moment dat - gelet op de uitzonderlijke en individuele omstandigheden van de alleen op het gedeelte dat | erfpachter - een strikte toepassing van de Kwijtscheldingsregeling leidt tot een boven de canon van het | onevenredige uitkomst, kan het college op onderdelen van de Kwijtscheldingsregeling laatste tijdvak +30% uitstijgt. | afwijken middels de hardheidsclausule. Als in een specifiek geval strikte toepassing In hoeverre zijn er nog | van de beleidsregel met betrekking tot de drempel van 30% onevenredige gevolgen hardheidsclausules van | zou hebben, dan kan op grond van de hardheidsclausule hiervan worden afgeweken. toepassing voor erfpachters die met een canonverhoging tot die grens van 30% in de problemen komen? 40 | CDA | De nieuwe erfpacht regeling | x | x | Zie onder 3 van de raadsbrief. Het college constateert dat het samenstel van leidt niet tot onoverkomelijke | verschillende parameters om tot de grondwaarde en canon te komen resulteert in lasten voor de huidige | redelijke bedragen. erfpachters. Mocht het zo zijn dat een erfpachter toch in financiële problemen komt door de Partij | Wensen en bedenkingen | Reactie college canonherziening, dan kan dit worden gemeld bij de gemeente. Op dat moment kan voor die specifieke erfpachter gekeken worden naar een oplossing.
41 | CDA | De uitleg van de | x | De communicatie is een continu proces. Bij het opstellen van de verschillende erfpachtvoorwaarden | documenten is de afdeling Communicatie aangehaakt. De stukken zijn voor zover verwoord op B1-niveau, | mogelijk op B1-niveau opgesteld. Het opstellen van de stukken blijft echter voorafgaande aan publicatie | balanceren tussen het overbrengen van de (complexe) inhoud, de juridische worden getoetst door | houdbaarheid en begrijpelijkheid. De afdeling | Erfpacht is altijd bereikbaar voor vragen ervaringsdeskundigen met | en uitleg. B1-taalniveau. 42 | CDA | De concept berekeningen en | x | Zie vraag 41. uitleg daarvan op B1-niveau worden toegelicht en voorafgaande aan publicatie worden getoetst door een ervaringsdeskundige met B1- taalniveau. 43 | CDA | De erfpachters nog steeds | x | x | Deze mogelijkheid is er. Tot het einde van het tijdvak van vijftig jaar kunnen kunnen kiezen tussen afkoop | erfpachters gebruik maken van de CRE 2017. Vanaf het van toepassing worden van dan wel voortzetting onder | de HAB 1974 (2026) kunnen erfpachters afkopen op grond van artikel 2.4 van de HAB nieuwe vastgestelde | 1974 (2026). Voor zover deze perioden niet op elkaar aansluiten, kunnen erfpachters voorwaarden.
| in de tussengelegen periode gebruik maken van de regeling die is opgenomen in paragraaf 2.4 van het document 'Herziening Einde Erfpachttijdvak, Financiële toelichting'. 44 | CDA | Er blijft maatwerk mogelijk | x | Het enkele feit dat een erfpachter met pensioen is of op korte termijn met pensioen voor bijzondere situaties, met | gaat, is op zichzelf geen aanleiding om direct maatwerk te bieden. Op het moment dat speciale aandacht voor | - gelet op de uitzonderlijke en individuele omstandigheden van de erfpachter | - een mensen die binnen nu en 5 | strikte toepassing van de Kwijtscheldingsregeling leidt tot een onevenredige uitkomst, jaar met pensioen gaan of al | kan het college op onderdelen van de Kwijtscheldingsregeling afwijke | n middels de met pensioen zijn en ook | hardheidsclausule. kijken naar huidige en toekomstige het inkomen dat Partij | Wensen en bedenkingen | Reactie college ze hebben i.p.v. het | Binnen de Kwijtscheldingsregeling wordt als uitgangspunt een peiljaar gehanteerd van vermogen. | twee jaar voorafgaand aan het jaar waarover de kwijtschelding wordt toegekend. In dat geval zijn namelijk het inkomen en vermogen eenvoudig te verifiëren, aangezien op dat moment (in bijna alle gevallen) al belastingaangifte is gedaan. Mocht dat een onjuist beeld geven, dan zal de erfpachter dat onderbouwd moeten aantonen.
In dat geval zullen de huidige inkomsten worden meegenomen in het verzoek tot kwijtschelding. 45 | CDA | De Kwijtscheldingsregeling en | x | Het college blijft de effecten van de Kwijtscheldingsregeling monitoren. Als gelet op de hardheidsclausule worden | uitzonderlijke en individuele omstandigheden van de erfpachter, een strikte ruimhartig ingezet wanneer de | toepassing van de Kwijtscheldingsregeling onevenredig bezwarend is voor de situatie erom vraagt. | erfpachter, kan ten gunste van de erfpachter hiervan worden afgeweken. In dat specifieke geval zal vervolgens worden bepaald op welke punten er van de Kwijtscheldingsregeling zal worden afgeweken en/of maatwerk wordt toegepast. 46 | CDA | Beter vertalen van de | x | x | x | x | Het college merkt op dat de Ministeriële handreiking in beginsel niet is geschreven toepassing van de KNVB- | voor de wijziging van bestaande erfpachtvoorwaarden. De Ministeriële handreiking is criteria voor de herziening van | geschreven voor gemeenten die nieuwe algemene erfpachtvoorwaarden willen gaan erfpachtvoorwaarden in het | opstellen of erfpacht willen gaan invoeren. Gemeenten zijn ook niet verplicht om de licht van de ontwikkeling van | inhoud van de handreiking te volgen.
De gemeente heeft bij het opstellen van de HAB erfpacht voorwaarden zoals | 1974 (2026) wel zo veel als mogelijk aansluiting gezocht bij de suggesties en worden gehanteerd in | bouwstenen uit de handreiking. De HAB 1974 (2026) zijn naast de Ministeriële Rotterdam en Den Haag, die | handreiking gelegd en stap voor stap getoetst (zie hiervoor bijlage 1 van de Juridische hebben geleid tot ruimhartiger | toelichting). SEBU heeft in haar brief van 21 juni 2026 (onder b) onderbouwd waarom en consument vriendelijkere | de Financiële uitgangspunten niet aan de KNVB-criteria zouden voldoen. In Bijlage 4 regelingen (i.p.v. regelingen | heeft het college hierop gereageerd. zoals in Amsterdam). De HAB 1974 (2026) en de Financiële uitgangspunten vormen een samenstel van diverse parameters om te komen tot een redelijke grondwaarde en canon. Andere gemeenten, zoals Rotterdam en Den Haag, maken daarin op onderdelen andere keuzes. Uiteindelijk gaat het echter om het totale pakket en moet worden beoordeeld of op basis van het samenstel van parameters tot een redelijke grondwaarde en canon wordt gekomen. Het is dus niet mogelijk om onderdelen separaat te bekijken Partij Wensen en bedenkingen AB en juridische toelichting Financiële uitgangspunten Kwijtscheldings- regeling Overig Reactie college en op basis daarvan conclusies te trekken.
Voor de vraag of een grondwaarde en indexering redelijk zijn, kan bijvoorbeeld mede bepalend zijn of en op welke wijze een gemeente die waarde en percentages in de toekomst nog kan aanpassen. Tevens wijst het college er voor de volledigheidshalve nogmaals op dat motie M460 ‘Voorspelbare erfpachtvoorwaarden’ unaniem is aangenomen, waarin het college is opgedragen de overige keuzes uit het voorstel gelijk te houden. 47 CDA CDA wil een rechtsfilosofische onderbouwing / verhandeling over de vraag, waarom het verdedigbaar is dat mensen die een huis bezitten op erfpachtgrond door de gemeente ongelijk behandeld worden ten opzichte van mensen die een huis bezitten op eigen grond. Van erfpachters wordt een aanzienlijk grotere bijdrage aan de publieke middelen gevraagd dan van niet- erfpachters. Dit verschil in behandeling is gebaseerd op een civielrechtelijk recht dat de gemeente ten opzichte van de ene groep wel en ten opzichte van de andere groep niet bezit. De gemeente is een overheid die in principe iedereen gelijk moet behandelen. Het CDA wil x De keuze om grond uit te geven in vol eigendom of in erfpacht is een beleidsmatige keuze van de gemeente, meer in het bijzonder van de raad.