Bijdrage- RIB Kadernota Cultuurparticipatie -Cultuur School Utrecht.pdf

Cultuur & School Utrecht in vogelvlucht Cultuur & School Utrecht is het coördinatiepunt en kennisplatform voor cultuuronderwijs in de stad Utrecht. Als onafhankelijk intermediair ondersteunt onze stichting scholen en culturele partners vraaggericht bij het vormgeven van het cultuuronderwijs. We bemiddelen, evalueren en monitoren culturele activiteiten zodat goed cultuuronderwijs geborgd is. We delen kennis via bijeenkomsten en via ons kennisplatform voor en door scholen en culturele organisaties. We bouwen voortdurend aan een lerend netwerk zodat onze dienstverlening altijd is afgestemd op de actuele wensen uit het cultuuronderwijsveld en we sámen de culturele talenten, persoonlijke ontwikkeling en burgerschap van zoveel mogelijk Utrechtse leerlingen kunnen versterken. Voor schooljaar 2021-2022 schreven 63 basisscholen bijna 27.000 basisschoolleerlingen in voor 299 culturele activiteiten van 46 culturele partners die plaats vinden op hun school, op de locatie van de culturele organisatie of online (zie figuur 1). Hun leerkrachten en interne cultuurcoördinatoren kunnen kennisdelingsbijeenkomsten bijwonen die Cultuur & School Utrecht voor hen organiseert of coördineert. Vanaf schooljaar 2022-2023 komen daar ook Utrechtse leerlingen uit het voortgezet onderwijs bij en hun docenten en cultuurcoördinatoren.

Cultuur & School Utrecht bemiddelt dan 55 culturele partners met 423 culturele activiteiten van alle cultuureducatieve disciplines, te weten; cultureel erfgoed, beeldende kunst, muziek, theater, dans, taal, media en wetenschap & technologie. Bemiddeling Cultuur & School Utrecht PO en SO basisscholen in Utrecht (april 2022)

Groen = ingeschreven 2021-2022 (63) Oranje = dit jaar niet ingeschreven (27) Rood = nog nooit ingeschreven (22)

Figuur 1: Bemiddeling van Utrechtse basisscholen door Cultuur & School Utrecht (peildatum 30 april 2022). Utrecht kent 112 basisscholen waarvan er in totaal 90 tussen 2014-2022 gebruik maakten van de dienstverlening van Cultuur & School Utrecht. Vanwege corona maakten in schooljaar 2021-2022 verhoudingsgewijs minder scholen gebruik van de dienstverlening van Cultuur & School Utrecht dan de jaren ervoor. Cultuurparticipatie start bij cultuureducatie Cultuureducatie stimuleert de ontwikkeling van kinderen en jongeren tot evenwichtige en volwaardige volwassenen die in staat zijn om in een veranderende wereld te leven en hun plaats in te nemen. Onze ambitie is dat alle Utrechtse kinderen en jongeren gelijke mogelijkheden hebben om op een laagdrempelige manier via binnenschoolse cultuureducatie (cultuuronderwijs) hun cognitieve, creatieve, motorische, persoonlijke en sociale kwaliteiten te ontwikkelen. Ze krijgen immers niet allemaal dezelfde bagage mee of dezelfde kansen om die kwaliteiten te ontwikkelen. Door leerlingen vanuit het funderend onderwijs in 1

aanraking te brengen met kunst en cultuur, plant je het zaadje voor verdere mogelijkheden tot verbreding en verdieping van de culturele ontwikkeling buiten de school. Meer leerlingen kunnen zo gestimuleerd worden om op dat moment of later deel te nemen aan culturele activiteiten in de buurt of in de vrije tijd (buitenschoolse cultuurparticipatie) en bij de ontwikkeling van hun culturele talenten. Educatie leidt tot participatie1. Rol van de consulent (ook wel ‘cultuurcoach’) Cultuur & School Utrecht is aanjager van ontmoetingen en kennisdeling in het Utrechtse cultuuronderwijsveld en vervult daarin een coördinerende en adviserende rol. De stichting heeft een klein kernteam maar is een grote netwerkorganisatie waarbij vooral de consulent een belangrijke rol vervult in het verbinden van de verschillende partijen en hun diverse behoeften. De consulent ondersteunt en adviseert scholen en culturele partners bij vragen over cultuuronderwijs en levert een essentiële bijdrage aan de bevordering van cultuureducatie voor en cultuurparticipatie door Utrechtse leerlingen. In 2021 bleek dat zowel scholen als culturele organisaties behoefte hebben aan extra ondersteuning door een consulent van Cultuur & School Utrecht. De ondersteuningsvraag is groter dan waar het huidige team van de stichting op kan anticiperen.

Vanaf schooljaar 2022-2023 zal deze vraag naar verwachting verder toenemen omdat de dienstverlening zich uitbreidt naar het voortgezet onderwijs, corona-achterstanden moeten worden ingehaald en er een groot lerarentekort is. Ook het groeiend aantal leerlingen in Utrecht als snelst groeiende stad van het land tot aan in elk geval 2040, zal de vraag verder doen toenemen. Om in de toekomst voldoende tegemoet te kunnen komen aan deze groeiende ondersteuningsvraag is het nodig dat Cultuur & School Utrecht met voldoende consulenten in kan blijven zetten op het aanjagen van ontmoetingen, kennisdeling en innovatie in de stad Utrecht en zodoende op goed cultuuronderwijs voor alle Utrechtse leerlingen in alle wijken van de stad. Denk daarbij niet alleen aan meer ondersteuning aan scholen, maar ook aan het contact met wijkcultuurcoaches en Brede Schoolcoördinatoren waardoor verbindingen kunnen worden gemaakt tussen bijvoorbeeld binnenschoolse en buitenschoolse activiteiten. Of het versterken van de samenwerking tussen de cultuureducatieve disciplines, zowel binnen disciplines als interdisciplinair.

Door het beter leren kennen en begrijpen van elkaar, kunnen cross-overs en innovaties in het culturele veld worden aangejaagd waardoor meer Utrechtse leerlingen niet alleen meer kansen krijgen om te ontdekken op welk vlak hun culturele talenten liggen, zij kunnen ook profiteren van de vele ontwikkelingsmogelijkheden die cultuuronderwijs hen biedt, zoals de bewezen belangrijke bijdrage die cultuuronderwijs levert aan de sociaalemotionele ontwikkeling van leerlingen. Cultuur & School Utrecht en de Kadernota Cultuurparticipatie 2022-2030 Als belangrijke speler in het Utrechtse cultuureducatieve veld wil de stichting graag een bijdrage leveren aan het verder stimuleren van de cultuurparticipatie van Utrechtse leerlingen. De stichting maakte tot op heden geen aanspraak op de Regeling Cultuurcoaches. Uit een rondgang onder landelijke collega-instellingen en via het onlangs gepubliceerde onderzoek van LKCA Cultuurcoaches onder de loep (april 2022), komt naar voren dat de meeste collega-instellingen van Cultuur & School Utrecht in het land gebruik maken van deze regeling om hun cultuurcoaches of consulenten te kunnen financieren.

Als de uren en financiële middelen voor cultuurcoaches landelijk en lokaal worden uitbreid, zoals het LKCA in haar onderzoek adviseert, kan onze stichting nog meer scholen bereiken en het Utrechtse cultuuronderwijsveld nog beter met elkaar verbinden dan nu het geval is.

1 Zie ook: LKCA, Basis voor cultuureducatie. Handreiking voor de toekomst van binnen- en buitenschoolse

cultuureducatie. Een cultuurrijke leer- en leefomgeving start bij de basis in het funderend onderwijs: op school komen kinderen en jongeren in aanraking met kunst en cultuur en krijgen ze mogelijkheden aangereikt om zich erin te verdiepen. Buitenschools kunnen zij zich verder verdiepen en hun talenten ontwikkelen. Zo hebben zij hun leven lang plezier van actief bezig zijn met kunst en cultuur, als vrijetijdsbesteding of misschien wel voor hun beroep. 2

Een greep uit wat onze verschillende doelgroepen vonden van onze dienstverlening in 2021 (bron: evaluatiesystematiek Cultuur & School Utrecht): Interne cultuurcoördinator:

“Altijd in kansen denken is een hele opgave in deze tijd, maar jullie doen het! Superbedankt hiervoor!” Interne cultuurcoördinator:

“Wij zijn nieuw bij Cultuur & School Utrecht en zijn erg tevreden over de hulp van de consulent!” Leerkracht groep 5 over een culturele activiteit:

“Het lesmateriaal vond ik echt prachtig gemaakt. Super dat de voorstelling toch nog door kon gaan in deze vorm! Het nagesprek met de acteurs was, ondanks de techniek, leuk en leerzaam.” Leerkracht groep 8:

“Superfijn dat ik jullie altijd kan bellen en dat jullie altijd goede hulp en advies geven! Dank voor een fijne samenwerking en snelle communicatie!”

Culturele partner:

“Fijn om met jullie in gesprek te zijn en te blijven vanuit gezamenlijk belang om cultuureducatie in Utrecht zo goed mogelijk vorm te geven. We waarderen jullie onderzoekende houding hierin!” Culturele partner:

“Fantastisch dat het culturele veld zo in beeld is gebracht en uitgebreid met kunstenaars naast de instellingen. Heel fijn dat er zoveel begeleiding en aandacht voor is en dat je via jullie in contact komt met het onderwijs in Utrecht.” Leerling groep 4/5 over een culturele activiteit:

“Het leukst vond ik de bewegende poppetjes. Ze waren zooo mooi en er was veel fantasie.” Leerling groep 4 over een culturele activiteit:

“Het leukst vond ik de echte schedels mogen bekijken. Nadenken over de soorten tanden bij mensen en dieren.” Leerling groep 5 over een culturele activiteit:

“Het leukst vond ik van dingen die het niet meer doen iets nieuws maken.” Kijk voor meer informatie over stichting Cultuur & School Utrecht op www.cultuurenschoolutrecht.nl Neem voor vragen contact op met directeur Karen Jong op 06-19868191 of karen@cultuurenschoolutrecht.nl

3