Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht (na verwerking amendementen)

Omgevingsvisie Overvecht 2040

Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040 maart 2025

Inhoudsopgave

A B C 2

In leid in g A.1 Intr oduc ti e A.2 Am bi ti es A.3 D oel s tel l i ngen

4 6 10 12

Visie B.1 Ov er v ec ht 2040 B.2 Gr oen & bl auw v er beter en en v er s ter k e n B.3 Vei l i g en v er bonden B.4 R ui m te v oor gr oei B.5 Ver s c hi l l end en v oor i eder een B.6 D uur z aam en toek om s tbes tendi g B.7 Sam enhang m et het M ER

14 16 24 30 38 60 68 70

C . M o n it o r en st u r en en ver an t wo o r d en C .1 Inl ei di ng C .2 Indi c ator en C .3 R i s i c o’s C .4 F i nanc i ën

72 74 75 78 85

Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

3

A Inleiding

A1 Introductie Overvecht is een ruim opgezette, groene stadswijk van Utrecht. De wijk kent veel kwaliteiten, maar ook problemen. De wijk groeit mee met de stad. We willen Utrecht én Overvecht gezond, groen en prettig leefbaar houden. En tegelijk bouwen we aan meer woningen, voorzieningen, werkgelegenheid, sportvelden en een groene, veilige en prettige buitenruimte. Met de wijkaanpak Samen voor Overvecht werken we hard aan het versterken van de kwaliteiten en het aanpakken van de problemen. Zo bouwen we samen aan een betere wijk. Waar mensen met plezier wonen en werken, waar kansen zijn voor jongeren en waar het veilig is. Een wijk waar je trots op bent. De stad Utrecht krijgt meer inwoners. Het klimaat verandert. Mensen willen graag een huis, maar kunnen dat niet altijd vinden. We willen graag dat Utrecht ook in 2040 een aantrekkelijke, gezonde stad is voor iedereen. Hoe kunnen we dat samen bereiken?

6

A: Inleiding

Een antwoord op die vraag staat in een document met de titel Ruimtelijke Strategie Utrecht (hierna: RSU). De RSU geeft richting aan de ontwikkeling van de hele stad tot 2040. Utrecht blijft 'Utereg me stadsie'; een prachtige stad met een lange en rijke geschiedenis. Maar het moet ook een stad zijn die goed in kan spelen op klimaatverandering en de wooncrisis. Een stad waarin alles wat je nodig hebt dichtbij is; op tien minuten afstand. Genoeg huizen, scholen, parken, voorzieningen en sportvelden. Waar ook voldoende ruimte is voor ondernemers en initiatiefnemers. Dat wil de gemeente graag voor en met inwoners, ondernemers en andere betrokken partijen bereiken met de RSU. Wat voor de stad geldt, geldt ook voor Overvecht. Dus als we aan de slag willen om Utrecht gezond, groen en prettig leefbaar te houden, nu en in 2040, doen we dat ook voor Overvecht. In deze beleidsnota omgevingsvisie Overvecht beschrijven we de toekomst voor Overvecht. We werken hier in stappen naar toe. We behouden wat goed is en laten zien waar we de wijk kunnen veranderen en versterken. Bijvoorbeeld waar we willen bouwen en waar meer groen komt en hoe we die voorstellen voor verschillende buurten in Overvecht verder uitwerken. Op die manier beschermen we de wijk ook tegen ontwikkelingen die we niet willen.

Als we met elkaar in de beleidsnota omgevingsvisie Overvecht afspreken dat een plek groen blijft, mag je daar niet gaan bouwen.

De Beleidsnota Omgevingsvisie Overvecht bouwt voort op bestaande beleidskaders en strategische plannen van de gemeente Utrecht. Deze Beleidsnota Omgevingsvisie Overvecht is gebaseerd op een uitgebreide uitgangspuntennotitie, waarin de belangrijkste beleidsdocumenten en strategische richtlijnen zijn opgenomen die richting geven aan de toekomstige ontwikkeling van de wijk. Deze uitgangspunten vormen de basis voor het maken van afgewogen keuzes over woningbouw, mobiliteit, groenstructuren en de versterking van de leefomgeving. Waarom een beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040 Op 16 mei 2023 stelde de gemeenteraad de ‘Uitgangspunten omgevingsvisie Overvecht’ vast. Vanaf hier spreken we van de ‘Beleidsnota Omgevingsvisie Overvecht 2040‘. Voor ruimtelijk beleid geldt vaak een lange doorlooptijd om ambities te realiseren. Daarom wordt in deze beleidsnota een doorlooptijd van meer dan 10 jaar gehanteerd.

Gezond stedelijk leven voor iedereen in Overvecht Uitgangspuntennotitie omgevingsvisie Overvecht 10-02-2023

Utrecht.nl/ Omgevingsvisieovervecht

We beschrijven in deze beleidsnota de toekomst voor Overvecht in 2040. Niemand weet hoe de toekomst er echt uit zal zien, het is dus geen foto van de toekomst. Daarom is enige mate van flexibiliteit nodig. De beleidsnota omgevingsvisie Overvecht schept kaders en benoemt belangrijke waarden maar is geen blauwdruk. De visie helpt wel om ons voor te bereiden op de toekomst en keuzes te maken. Niet alles gaat in één keer: we werken stap voor stap en de beleidsnota geeft ons daarbij de richting. Voor de uitvoering is de gemeente altijd afhankelijk van de medewerking van eigenaren en bewoners. Als bij uitwerking blijkt dat bepaalde zaken niet kunnen of er initiatieven strijdig zijn met bepaalde waarden dan zal gekeken worden in hoeverre maatwerk mogelijk is. Vertrekpunt zijn de waarden en principes die in de beleidsnota omgevingsvisie Overvecht zijn geformuleerd. Er zal vervolgens een integrale afweging moeten worden gemaakt waarbij alle belangen worden gewogen. Voor uitvoering van de verschillende ambities en maatregelen in de beleidsnota Omgevingsvisie Overvecht zijn veel verschillende partijen nodig. Naast de gemeente gaat het hierbij onder andere om bewoners, marktpartijen (ontwikkelaars, beleggers etc.), woningcorporaties, ondernemers en organisaties uit de wijk. Samenwerking tussen deze partijen is essentieel om tot een kwalitatieve, integrale ontwikkeling te komen.

Het is ook een uitnodiging aan partijen om gezamenlijk te bouwen aan de toekomst van Overvecht.

Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

7

Wat vind je in dit document De gemeente maakte deze beleidsnota omgevingsvisie Overvecht, maar deed dit niet alleen. Dit document is het resultaat van het werk van de gemeente en van de suggesties, ideeën en voorstellen van veel inwoners, eigenaren en ondernemers uit de wijk. Overvechters konden in mei en in oktober/ november 2023 hun stem laten horen tijdens bijeenkomsten, op verschillende plekken in de wijk of reageren op voorstellen via een online vragenlijst. Van 8 april tot 20 mei 2024 heeft de ontwerp omgevingsvisie Overvecht ter inzage gelegen. De ontwerp omgevingsvisie is naar aanleiding daarvan op verschillende punten aangepast. In de reactienota staat een samenvatting van de wijzigingen. Ook is een milieueffectrapport (planMER) opgesteld omdat de beleidsnota omgevingsvisie het kader vormt voor later te nemen besluiten over de ontwikkeling van de wijk. Het ontwerp van de beleidsnota omgevingsvisie is samen met het planMER ter inzage gelegd. De zienswijzen op de beleidsnota en het MER zijn met een gemeentelijke reactie opgenomen in de reactienota. Het advies van de Commissie mer op het planMER is verwerkt in een aanvulling planMER. In deze aanvulling is onder andere een aantal milieuonderwerpen verder uitgediept met meer gegevens over de huidige situatie en de verwachte milieueffecten en is de verbinding gelegd tussen de beleidsnota omgevingsvisie en het planMER.

Met de onderzoeksresultaten kunnen gemaakte keuzes in de Beleidsnota omgevingsvisie onderbouwd worden. Mobiliteit is daarbij een belangrijk aandachtspunt.

8

A: Inleiding

Bij de opstelling van een omgevingsvisie is op grond van art. 3.3. Omgevingswet rekening gehouden met de (Europese) milieubeginselen. Deze beginselen zijn afkomstig uit het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VwEU). Wat betekent deze visie voor huiseigenaren en huurders? Plannen of projecten die nu al in het omgevingsplan (dat is de nieuwe naam voor bestemmingsplan) passen kunnen al worden uitgevoerd. Het gaat bijvoorbeeld om het herinrichten van een straat of een dakopbouw. Voor de meeste zaken in deze omgevingsvisie zijn nog stappen en besluiten nodig om dit ook daadwerkelijk mogelijk te maken en is aanpassing van het omgevingsplan nodig. Voor grotere plannen zijn meer stappen en besluiten nodig en volgen we het Utrechts Planproces Gebiedsontwikkeling. Dat geldt ook voor plannen die de gemeente zelf heeft op plekken die van de gemeente zijn. Voor alle vervolg stappen geldt dat dit samen met bewoners, eigenaren en omwonenden gebeurt. Eigenaar van een woning of bedrijfspand Eigenaren van een woning of een bedrijfspand kunnen zelf met plannen komen als men iets wil veranderen. Bijvoorbeeld voor een opbouw. Een andere mogelijkheid is dat anderen met plannen of projecten komen die het eigendom van een ander raken. Om dergelijke plannen uit te kunnen voeren is altijd medewerking nodig van de eigenaren.

Het uitgangspunt is dat daarover het gesprek gevoerd wordt en onderhandeld over aan-/ verkoop. Op basis van deze omgevingsvisie kan geen onteigeningsprocedure worden opgestart. Hiervoor zijn altijd andere besluiten nodig.

Huurder van een woning Huurders van een woning van een woningcorporatie worden door de corporatie benaderd als er plannen zijn voor renovatie, sloop of andere wijzigingen. Ook voor deze plannen is altijd medewerking nodig van de huurders. Voor renovatie bijvoorbeeld moet 70% van de bewoners instemmen. Voor sloop geldt dat er een draagvlakmeting moet worden gehouden waarbij 60% van de bewoners instemt. Op basis van deze beleidsnota omgevingsvisie kan er dus geen woning worden gesloopt; er zijn altijd andere besluiten nodig.

•

•

Een fundamenteel recht voor elke huurder (dus ook als huurder bij een andere partij dan een woningcorporatie) is huurdersbescherming. Dit recht zorgt ervoor dat men niet zomaar uit een woning kan worden gezet. Wel kan de verhuurder het contract beëindigen met een goede reden. Leeswijzer ‘Beleidsnota Omgevingsvisie Overvecht 2040’ In de Beleidsnota Omgevingsvisie Overvecht 2040 staan de kaders voor de ruimtelijke ontwikkeling van Overvecht tot 2040. De Beleidsnota bestaat uit een drietal hoofdstukken: • A: Inleiding, met daarin de introductie, ambities en doelstellingen • B: Visie waarin de doelstellingen worden uitgewerkt • C: Monitoren, sturen en verantwoorden

•

2040’ weergeven doelstellingen. Ook zijn hier de buurtkaarten en de uitvoeringsstrategie met fasering te vinden. Reactienota omgevingsvisie Overvecht 2040. In deze reactienota staan de opmerkingen van bewoners, vastgoedeigenaren, ondernemers en andere belanghebbenden, plus onze antwoorden daarop. Participatieverslag ‘De 101 waarden van Overvecht’. We beschrijven in dit verslag hoe we Overvechters hebben betrokken bij het maken van de omgevingsvisie. En welke waarden en belangen de verschillende Overvechters hebben bij de ruimtelijke toekomst van hun wijk. Daarbij laten we zien wat Overvechters vinden van voorgestelde ideeën. En wat we vervolgens met die opbrengst hebben gedaan. We vertellen wat we hebben meegenomen en wat niet, met een uitleg waarom. Daarmee geven we inzicht in hoe we met elkaar een omgevingsvisie voor Overvecht hebben gemaakt. PlanMER met aanvulling planMER. Voor de Beleidsnota Omgevingsvisie Overvecht 2040 is een planMER opgesteld waarbij de mogelijke effecten van de ontwikkelingen zijn onderzocht. Aanvullend daarop is een aanvulling PlanMER gemaakt.

De volgende bijlagen zijn informatief: • Verdieping omgevingsvisie Overvecht 2040. In dit document worden aanvullend op de ‘Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040’ onderbouwingen en toelichtingen gepresenteerd ter ondersteuning en versterking van de in de ‘Beleidsnota omgevingsvisie

Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

9

A2 Ambities voor Overvecht Overvecht is een veelzijdige wijk, met sterke kanten en minder sterke kanten: Krachten en kansen van Overvecht: Eén van de groenste wijken van Utrecht Goede voorzieningen, zoals een station en het winkelcentrum

Uitdagingen voor Overvecht: Verkeer: barrières en onveiligheid Gezondheid: laagste score in Utrecht Woningen: weinig divers aanbod

Dichtbij de binnenstad van Utrecht én het landelijke buitengebied

Veiligheid: veiligheidsgevoel op straat is laag

Diversiteit aan bewoners

Leefbaarheid: laagste score in Utrecht

Cultureel erfgoed Ruimte voor bedrijvigheid

Samen voor Overvecht Samen met bewoners, professionals en ondernemers begon een paar jaar geleden de wijkaanpak ‘Samen voor Overvecht’. Deze wijkaanpak staat voor het werken aan een wijk waar bewoners samen prettig leven. Die aantrekkelijk is voor (nieuwe) bewoners, bezoekers en ondernemers. Een wijk waar iedereen meetelt en mee kan doen. De wijkaanpak betekent onder andere dat we extra geld steken in onderwijs, werk, zorg, veiligheid en de openbare ruimte.

10

A: Inleiding

De Omgevingsvisie Overvecht past bij Samen voor Overvecht. De omgevingsvisie wil bijvoorbeeld iets doen voor een van de doelen van de wijkaanpak: plezierig wonen in een meer gemengde wijk. We willen graag dat bewoners het beter krijgen. Dat doen we door te houden wat goed is en te verbeteren wat dat nog niet is. ‘Plezierig wonen’ betekent bijvoorbeeld dat je een woning kunt vinden die bij je past, dat je kunt verhuizen als je een groter of kleiner huis nodig hebt, en dat je, zodra je de voordeur uitgaat, in een prettige omgeving bent waar je je veilig voelt.

Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

11

A3 Doelstellingen voor Overvecht Opgave vanuit de stad Utrecht groeit. Van een stad met 368.000 inwoners in 2023 naar ongeveer 450.000 inwoners in 2040. Dat betekent ook voor Overvecht dat er meer nodig is. De omgevingsvisie legt ambities voor de wijk vast. Dat zijn:

+

Toevoeging van minimaal 5000 woningen

+

Toevoeging van minimaal 3000 werkplekken Uitbreiden, verbeteren en versterken van 80 hectare groen Klimaatadaptief en toekomstbestendig maken van Overvecht Uitbreiding sport- en speelvoorzieningen met 3 à 4 voetbalvelden Uitbreiding onderwijs, zorg en cultuurvoorzieningen (groeien mee met het aantal woningen) Betere verbindingen binnen de wijk en met de rest van de stad Iedereen (jong en oud) kan veilig deelnemen aan het verkeer Verandering naar aardgasvrij en circulair bouwen

12

De woningnood is groot in Utrecht. Te veel mensen kunnen geen passende woning vinden. In heel Utrecht moeten er daarom tot 2040 60.000 woningen bij komen (RSU). Daarvan zullen 5.000 woningen landen in Overvecht (Visiekaart uit de Ruimtelijke Strategie Utrecht).

Wat willen we bereiken? De omgevingsvisie geeft richting aan de ontwikkeling van Overvecht tot 2040. Wat we graag willen bereiken: • Overvecht beschikt over verschillende soorten huizen en draagt bij aan de groei van de stad. Zo kunnen mensen uit Overvecht makkelijker een passende woning vinden en van een kleine naar een grote woning of van een grote woning naar een kleine woning verhuizen. Hierdoor is er ruimte voor andere mensen die een woning zoeken. • Overvecht heeft ruimte voor (nieuwe) bedrijven en het is aantrekkelijk voor ondernemers om zich hier te vestigen. Zo kunnen Overvechters werken en ondernemen in de wijk. • Overvecht is de groenste wijk van Utrecht. Het klimaat verandert, en Overvecht verandert mee. De wijk bereidt zich voor op warmere droge zomers en plotselinge stortbuien.

•

•

•

•

•

Overvechters voelen zich gezonder en veiliger. De omgeving biedt voldoende ruimte om te sporten, spelen en bewegen. Overvecht blijft een prettige en inclusieve wijk voor iedereen, met extra aandacht voor voorzieningen, ouderen, kinderen en zorgbehoevenden. De culturele diversiteit van Overvecht blijft een kracht. Overvecht is een belangrijk onderdeel van Utrecht, door goede verbindingen voor mens en dier wordt Overvecht beter verbonden met de omliggende gebieden. Overvecht is een verkeersveilige wijk waar je prettig kan lopen, fietsen en spelen. Overvecht wordt op een duurzame manier verwarmd. Waar mogelijk wordt er circulair gebouwd. Wegen, pleintjes, groen en parken worden zoveel mogelijk ingericht en onderhouden door gebruik te maken van bestaand materiaal. Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

13

B Visie

B1 Overvecht 2040 We weten dat er spanning tussen de verschillende ambities en doelstellingen zit. We willen bijvoorbeeld het groen behouden maar ook veel woningen bouwen. Of we willen verkeersveilige dreven maar ook overal met de auto naar toe kunnen. Dat betekent keuzes maken. Om de verbetering en groei van Overvecht mogelijk te maken: Behouden en verbeteren we de kwaliteit van het groen en maken we het aantrekkelijker voor sporten, spelen en ontmoeten. Maken we meer klimaatadaptief groen door asfalt, brede trottoirs, parkeerplekken en bebouwing te vergroenen. Maken we ruimte voor nieuwe woningen en werkplekken door nieuw te bouwen, bestaande gebouwen te transformeren en op een aantal plekken te slopen. Bouwen we verschillende woningen voor verschillende doelgroepen: het aantal sociale huurwoningen blijft minimaal gelijk en we voegen woningen toe in het midden en hogere segment.

Leggen we een snelle OV-verbinding met de rest van Utrecht centraal door de wijk, met ondersteunend OV door de buurten. Rondom de haltes van het snelle OV maken we nieuwe stedelijke buurten. Zetten we de fietser en voetganger op 1 en passen we de autostructuur aan. Versterken we de buurtcentra door maatschappelijke voorzieningen en winkels te clusteren. Pakken we de (ruimtelijke) opgaven in samenhang aan. En streven we naar een optimale indeling van de bovenen ondergrond.

Deze keuzes leggen we hierna in de volgende hoofdstukken verder uit: • • • • •

16

Groen en blauw verbeteren en versterken Veilig en verbonden Ruimte voor groei Verschillend en voor iedereen Duurzaam en toekomstbestendig

B: Visie

Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

17

B1 Overvecht 2040

18

B: Visie

Deze kaart geeft de themakaarten uit deze omgevingsvisie zoveel mogelijk samen in een afbeelding weer. In dit hoofdstuk wordt de kaart stap voor stap toegelicht.

Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

19

B1 Overvecht 2040 In 2040 is Overvecht een diverse, veilige, groene en levendige wijk. Er is voldoende afwisseling tussen rustige woonbuurten en levendige plekken met voorzieningen en werkgelegenheid. De buurten zijn onderling goed met elkaar verbonden voor voetgangers, fietsers en met het OV. De Centrale as is daarin het hart van de ontwikkelingen. De Centrale as als hart van de ontwikkelingen Van het station Overvecht in het zuiden tot het bedrijventerrein in het Noorden: de Centrale as zorgt voor verbinding en is het hart van het vernieuwde Overvecht. Het is de plek in de wijk waar de grootste ontwikkelingen zoals het nieuwe Overvecht Centrum en het stationsgebied aan liggen. Er is ruimte voor wonen, werken en voorzieningen in een groene en autovrije omgeving waar je kunt wandelen, fietsen en elkaar ontmoeten. En waar je makkelijk op een snelle bus stapt. Deze route is daarmee de drager voor de wijkverbetering, de verdichting, de verbinding noord-zuid, het groen en mobiliteit (HOV en langzaam verkeer). We kiezen hiervoor omdat: • Het toevoegen van 5.000 woningen alleen kan met een mobiliteitstransitie naar gezonde, schone en ruimteefficiënte vervoerswijzen. De Centrale as wordt een prominente en aantrekkelijke verbinding midden door Overvecht voor hoogwaardig openbaar vervoer, fietsen en lopen.

• Langs de Centrale as ruimte is om te verdichten en we woningen kunnen bouwen met minder parkeerplaatsen door de nabijheid van HOV.

20

B: Visie

•

•

•

•

Er ruimte is om groen toe te voegen en zo Park de Watertoren en Park de Gagel beter met elkaar te verbinden en er een nieuwe parkzone ontstaat. Een grotendeels autovrije as nodig is voor betrouwbaar en snel openbaar vervoer en ruimte biedt voor kwalitatief hoogwaardige leefomgeving met veel groen, wandelen en fietsen. We hiermee noord en zuid Overvecht met elkaar verbinden en zo een nieuw stuk Overvecht maken. Door op deze plekken de verdichting te concentreren, de hoofdgroenstructuur grotendeels intact blijf én we bestaande buurten groener en meer leefbaar kunnen maken.

Ruimte voor groen Een groenstructuur ligt centraal in de wijk en het groen is vanuit iedere woning dichtbij. Er wordt veel gebruik gemaakt van de parken voor wandelen, sporten, ontspannen, spelen en ontmoeten. Robuust groen zorgt voor schaduw en verkoeling waardoor de openbare ruimte in alle seizoenen een prettige plek is om je doorheen te bewegen of te verblijven.

Veilig en verbonden Door de groei van het aantal woningen, werkplekken en voorzieningen is het huidige verkeerssysteem niet meer houdbaar. Verkeersveiligheid is door bewoners van Overvecht bovendien als belangrijkste verbeterpunt genoemd. Daarom is de verkeersstructuur voor de auto, openbaar vervoer, fiets en voetganger aangepast.

Woonbuurten De meeste nieuwe woningen en werkplekken bouwen we dus rondom de best bereikbare plekken langs de Centrale as. Dat betekent dat in de omliggende woonbuurten we de aandacht richten op kleinschalige verbeteringen, die bijdragen aan een fijne en prettige woonomgeving. De herinrichting van de openbare ruimte speelt daarbij een belangrijke rol.

Carnegiedreef - Zamenhofdreef: levendige groene promenade De Carnegiedreef – Zamenhofdreef is in 2040 een aantrekkelijke en levendige groene autovrije promenade die de bestaande en nieuwe buurten met elkaar verbindt. De ruggengraat van Overvecht van noord naar zuid, met goed openbaar vervoer en nieuwe hoogstedelijke bebouwing. Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

21

Deze impressie is een product van de gemeente Utrecht.

22

Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

23

B2 Groen en blauw verbeteren

en versterken

Utrecht en Overvecht groeien en daarom is er ook meer groen nodig. We leveren samen onze maximale bijdrage om Overvecht aan het veranderende klimaat aan te passen. Groen speelt daarbij een belangrijke rol. In 2040 zijn er meer mensen in de Overvechtse buurten komen wonen en ook zij hebben groen nodig om te ontmoeten, spelen en verblijven. We maken nieuwe parken en plantsoenen en we maken pleintjes en straten groener. Iedereen heeft straks groen voor zijn deur. Bestaande groene gebieden maken we beter, mooier of toegankelijker. Meer groen (en minder autoverkeer) in de buurt draagt bij aan een betere gezondheid. Groen en minder verharding in de buurt houden water vast waar het valt en zorgen voor verkoeling op warme dagen. Verschillende soorten inheemse beplanting dragen bij aan een wijk met meer biodiversiteit. In de Verdieping omgevingsvisie Overvecht 2040 staat in hoofdstuk 4 gedetailleerd uitgelegd hoe groen en blauw in Overvecht verbeterd en versterkt kan worden.

De bestaande groene kwaliteit wordt behouden en beschermd.

Meer mensen in de wijk vraagt om meer aantrekkelijke groene ruimte.

24

B: Visie

De parken en groenzones krijgen een diverse programmering en zijn aantrekkelijk voor alle leeftijden.

De ontwikkelingen houden rekening met groen erfgoed, zoals de Nieuwe Hollandse Waterlinie.

Aantrekkelijke parken om te spelen, sporten en ontmoeten We vergroten de parken en maken ze autovrij. We richten de parken in met meer diverse beplanting die er aantrekkelijk uit ziet en biodiversiteit stimuleert. Het park is een plek om te sporten en spelen maar ook om van de rust te genieten. Groene ommetjes en sportrondjes verbinden de parken en de wijk. Bij het verbeteren van de parken is goed (licht)ontwerp belangrijk, waarbij we rekening houden met de sociale veiligheid en de ecologische kwaliteit. Bovendien zorgen we ervoor dat er altijd alternatieve routes zijn. We zetten in op beter gebruik van het groen door samen met de buurt te ontwerpen en aan de slag te gaan. Robuuste groen-blauwe verbindingen binnen en buiten de wijk We verbeteren de groen-blauwe verbindingen binnen de wijk en naar het buitengebied, voor mens en dier. De barrières van de NRU, het spoor en de Vecht overbruggen we met nieuwe wandel-, fiets- en faunaverbindingen. We zetten in op groene straten, een goede groeiplaats voor nieuwe en bestaande bomen, natuurlijke oevers, veenweide herstel, meer struiken, nestgelegenheid in gebouwen en het verbeteren van de ecologische verbindingen. Met de Centrale as verbinden we Park de Gagel met Park de Watertoren. Beschermen en versterken hoofdgroenstructuur De hoofdgroenstructuur wordt versterkt, diverser en beter verbonden.

Door tientallen hectaren verharding te vergroenen en verbindingen toe te voegen ontstaat een doorlopende structuur van de Vecht tot het Noorderpark. Langs de Einsteindreef, de Carnegiedreef, in het stationsgebied, bij de Ankaradreef en bij de Vechtsebanen maken we bebouwing mogelijk in de

hoofdgroenstructuur omdat dit kansen biedt voor een belangrijke kwaliteitsverbetering voor de omgeving van Overvecht Centrum, het station en de omgeving van de HOV haltes (zie ook de Verdieping omgevingsvisie Overvecht 2040, waarin dit verder wordt toegelicht). We zorgen ervoor dat de functie van de recreatieve, ecologische en groene verbinding behouden blijft en versterkt. Ook buiten de hoofdgroenstructuur staan grote bomen die we zo veel mogelijk koesteren. Bij een (hoog)stedelijke ontwikkeling geven we woningen prioriteit boven bomen. Versterken waterberging en beleefbaarheid water Een herinrichting van boven- en ondergrond maakt ruimte voor (verlaagd) groen en waterberging. Het uitbreiden van de hoeveelheid water draagt bij aan waterberging en water is ook plezierig en mooi om naar te kijken. We willen dat de waterkwaliteit goed is. Met de kano is het mogelijk om op de Klopvaart te varen en het aanleggen van natuurvriendelijke oevers verbetert de waterkwaliteit en de biodiversiteit. Koesteren en versterken Nieuwe Hollandse Waterlinie, Vechtlandschap en Natuurnetwerk Nederland Het Noorderpark-Ruigenhoek is een cultuurhistorisch waardevol natuur- en recreatiegebied dat sinds kort de status Unesco Werelderfgoed heeft. De Nieuwe Hollandse Waterlinie, het Vechtlandschap en Natuurnetwerk Nederland binnen en buiten de wijk worden gekoesterd en versterkt.

Het verbinden van deze gebieden is goed te combineren met de zoektocht naar meer oppervlaktewater, waarin water kan worden opgevangen. De ontwikkeling van het tuincentrum Steck tot groene ontmoetingsplek draagt bij aan het versterken van deze kwaliteiten. Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

25

B2 Groen en blauw verbeteren

en versterken

Groentypologieën in Overvecht In hoofdstuk 4 van de Verdieping omgevingsvisie Overvecht staat uitgelegd wat er moet gebeuren om dit toekomstbeeld te bereiken. 5.d

1 2

3

5.c

4.b

4.c

3

5.a

5.b

4.a

1. Het Groen om de stad aan de rand van Utrecht Overvecht (Noorderpark Ruigenhoek) is een bijzonder natuur- en recreatiegebied dat in 2021 als Unesco Werelderfgoed is benoemd. Stad en landschap zijn hier met elkaar vervlochten. Dit gebied vervult met een mix van recreatie, sport, natuurbeleving en water een belangrijke rol als groen om de stad voor Overvecht en Utrecht.

4. De groenblauwe verbindingen zijn aaneengesloten landschappelijke verbindingen en routes voor fietsers, voetgangers en dieren. Ze verbinden de woonbuurten met het omliggende landschap. Er is ruimte voor sport, bewegen en natuur. Barrières voor dieren worden geslecht met faunapassages boven of onder de weg.

2. De Vechtscheg is een landschappelijke structuur met betekenis voor de stad en de regio op het vlak van ecologie en recreatie: stad aan de rivier. Het gebied wordt gevormd door de Vechtdijk met lager gelegen karakteristieke (waardevolle) lintbebouwing op grote groene percelen.

3. De stadsparken zijn groene stedelijke parkruimtes met hoogwaardige verblijfskwaliteit. In de parken is voldoende ruimte voor ontspanning, buitensport, spelen en natuur. De parken zijn het domein van de voetganger, fietser, flora en fauna en dus autovrij.

26

B: Visie

5. Groene buurten. Overvecht wordt gezien als een groene wijk, maar veel woonstraten en (voor)tuinen zijn verhard en er is vergroening noodzakelijk. Er komen meer mensen wonen in de verschillende buurten waardoor de behoefte voor meer groen om te ontmoeten, spelen en verblijven nodig is. Een goede balans tussen groen en verdichten is noodzakelijk.

Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

27

B2 Groen en blauw verbeteren

LEGENDA

en versterken

Noorderpark/Polderlandschap Vechtscheg Park de Gagel, Park de Watertoren, Vechtzoompark Klopvaart, NRU, Spoorzoompark Franciscusdreef, Einsteindreef, Brailledreef Carnegiedreef, Zamenhofdreef Groene voegen en groene ommetjes Woonstraten, Woonerven en plantsoenen Molenwiek en speelstraten Groene verblijfsplekken Waterstructuur Groene buurtrand Ontwikkeling raakt hoofdgroenstructuur Robuuste groene verbindingen versterken Doorlopende groenstructuur langs NRU Verbindingen voor dieren tussen Vecht en Noorderpark Uitzicht op het landschap Cultuurhistorisch groen erfgoed Nieuwe Hollandse Waterlinie (hoofdweerstandslijn) Station Utrecht Overvecht

Noorderpark Vechtscheg Park de Gagel

Vechtzoompark

Met de omgevingsvisie wordt er naast de toename van 57 ha groen stevig ingezet op kwalitatieve verbetering van het groen. We voegen meer groen toe in de wijk en in het buitengebied maken we meer ecologisch en recreatief waardevol groen. We realiseren ongeveer 23,5 hectare nieuw buurt- en wijkgroen, in de parken en in de groenblauwe routes. Dit is afhankelijk van ambitieuze keuzes op het gebied van mobiliteit, parkeren en bouwen. In de Vechtscheg en in het groen om de stad willen we ongeveer 36 ha meer recreatief en ecologisch waardevol groen maken. De RSU opgave van 80 ha groen kunnen wij niet halen. In de berekening meegenomen is de maximale afname van het potentiële groen in de hoofdgroenstructuur van circa 2,5 ha. Zie de groenopgave in de Verdieping omgevingsvisie Overvecht 2040.

28

B: Visie

Park de Watertoren

Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

29

B3 Veilig en verbonden We geven in Utrecht voorrang aan gezonde en schone manieren van verplaatsen. We maken de weg vrij voor lopen, fietsen en openbaar vervoer. Bestaande parkeerplekken richten we zo veel mogelijk in voor spelen en verblijven. Verkeershinder, geluid en uitstoot proberen we zoveel mogelijk te beperken. In 2040 zijn de Overvechtse straten en fietspaden verkeersveilig, aantrekkelijk, groen en sociaal veilig. Overvecht blijft goed bereikbaar voor automobilisten en verbetert voor fietsers en voetgangers. Herstructurering biedt ruimte aan groen, ontmoeting en verbetert de oversteekbaarheid van de grootste barrières. Aanpassingen in de verkeersstructuur dragen daarnaast bij aan een gezondere leefomgeving (minder geluidsoverlast, betere luchtkwaliteit, meer ruimte voor bewegen).

Het verbeteren van de verkeersveiligheid is een belangrijke opgave.

Veilige en aantrekkelijke routes voor voetgangers en fietsers om actieve mobiliteit te stimuleren.

30

B: Visie

Door de groei van de wijk zijn de huidige parkeeroplossingen niet overal houdbaar.

Goede verbindingen binnen de wijk en met de rest van de stad.

Herinrichten van de buurten We gaan door met het herinrichten van buurten. Deze krijgen een veilige en aantrekkelijke inrichting als standaard buurtstraat (30 of 15 km/uur) waar fietsers en auto's samen rijden. Om dit voor alle buurtstraten mogelijk te maken gaan de grote bussen meerijden over de Centrale as. In de buurten gaat het openbaar vervoer met standaard bussen of kleiner rijden. Door de herinrichtingen wordt rijden door de buurten steeds minder logisch voor doorgaand autoverkeer. Centrale as grotendeels autovrij Om de steeds belangrijker wordende HOV verbinding door Overvecht te verbeteren (betrouwbaar, hoogfrequent, herkenbaar) is straks een route met zoveel mogelijk vrije busbaan noodzakelijk. Wanneer de grote aantallen woningen in Overvecht Centrum zijn opgeleverd willen ook deze bewoners dicht bij het groen wonen en de parken eenvoudig kunnen bereiken. De Centrale as wordt met het autovrij maken en herinrichten een belangrijke en aantrekkelijke drager voor lopen, fietsen en openbaar vervoer en een groene plek om te verblijven. Na introductie van de HOV-verbinding wordt besloten door de gemeenteraad in welke mate het autoverkeer op de Carnegiedreef zal worden beperkt. Minder autoverkeer door de buurten We willen veilige en leefbare buurten, daarom gaan we het aantal auto’s door de buurten monitoren.

Wanneer de mobiliteitstransitie niet snel genoeg gaat en er vanuit verkeersveiligheid en leefbaarheid te veel autoverkeer door de buurten rijdt (max. 20004000 mvt/etmaal, afhankelijk van type/locatie buurtstraat, grens samenrijden fiets en auto) gaan we na herinrichtingen onderzoeken welke maatregelen (type, locatie) er nodig zijn om de hoeveelheid autoverkeer door de buurten te verminderen. Bij deze aanvullende maatregelen kan, op volgorde van invloed, gedacht worden aan: meer snelheidsremmende maatregelen zoals bijvoorbeeld drempels, instellen

1-richtingsverkeer, toepassen filters waarbij bepaalde groepen toch door mogen of knips voor al het autoverkeer. We zorgen hierbij altijd voor een goede bereikbaarheid voor nood- & hulpdiensten. De snelheid van de mobiliteitstransitie is sterk bepalend voor de mate waarin deze aanvullende maatregelen in de toekomst nodig zullen zijn. Sterker fiets- en wandelnetwerk binnen en buiten de wijk, stimuleren van beweging We maken een fijnmazig netwerk met herkenbare, comfortabele en veilige fiets- en wandelroutes door de wijk. Bij alle fiets- en looproutes wordt gestreefd naar voldoende schaduw (40% hoofdroutes, 30% overig). De barrièrewerking van de grote dreven, Vecht, het spoor en de NRU wordt verminderd door bijvoorbeeld toevoeging van nieuwe tunnels en bruggen. Het aantal en de precieze locatie van nieuwe verbindingen moet nog bepaald worden. Opschaling van het openbaar vervoer: sneller én lokaler De grote bussen worden gebundeld en gaan rijden over een goed ingepaste Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV)-as centraal door de wijk. Het HOV over de centrale as zorgt voor een snelle, frequente en herkenbare verbinding tussen Overvecht en andere delen van de stad. Dit betekent korter wachten en sneller en comfortabeler reizen.

In eerste instantie rijdt het HOV op de centrale as mee met het autoverkeer, maar op termijn worden de Carnegiedreef, Zamenhofdreef, Marnedreef en een deel van de Moezeldreef autovrij. Ook komt er een knip voor autoverkeer op de route Mr.Tripkade/ Tiberdreef ten gunste van het HOV en de ontwikkeling van het stationsgebied. Voor snel en betrouwbaar HOV zijn ook verbeteringen aan het HOV-netwerk buiten Overvecht nodig. In de buurten zal ook een bus (blijven) rijden. Dit is nodig om alle bestemmingen in de buurten goed bereikbaar te houden en de loopafstand naar bushaltes te beperken. Het buurtgerichte openbaar vervoer heeft net zoals het huidige openbaar vervoer een dienstregeling en wordt in principe uitgevoerd met standaard bussen of kleiner. Daarmee is de bus in de buurten minder bepalend voor de inrichting van de straten. Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

31

Deze impressie is een product van de gemeente Utrecht.

32

Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

33

B3 Veilig en verbonden Minder parkeren op straat De druk op de openbare ruimte is hoog. Autoparkeren neemt relatief veel ruimte in beslag. Deze ruimte kan ook gebruikt worden voor bijvoorbeeld groen, spelen en lopen. Daarom zetten we in op het verminderen van het aantal parkeerplaatsen in de openbare ruimte. De invoer van betaald parkeren en het verbeteren van HOV, fiets en voetgangersverbindingen zal voor een afname van de vraag naar parkeerplaatsen zorgen. Tegelijk mogen nieuwbouw ontwikkelingen in de wijk in principe niet tot meer parkeerdruk op straat leiden. Bij grotere nieuwbouw worden daarom gebouwde parkeervoorzieningen gemaakt die collectief gebruikt kunnen worden. De route van de parkeerplek naar de woning is veilig en prettig, ook in het donker. Bij stedelijke ontwikkelingen die goed bereikbaar zijn met openbaar vervoer en fiets, worden lagere parkeernormen gehanteerd. Kleinere ontwikkelingen in de buurten (bijvoorbeeld het optoppen van bestaande flats) zien we als maatwerk. Parkeren wordt hier in principe ook niet in de openbare ruimte opgelost, omdat dit het realiseren van de groen ambitie bemoeilijkt. Verminderen van parkeerplaatsen wordt per buurt verder onderzocht. Zoals in heel Utrecht, blijft het voor mensen die slecht ter been zijn mogelijk om dichtbij huis te parkeren.

Het stallen van fietsen, scooters en scootmobielen wordt in de nieuwbouw in de gebouwen ingepast en waar mogelijk bij renovatie meegenomen.

34

Wat verandert er voor OV reizigers in Overvecht? Overvechters die nu al gebruik maken van de bus kunnen dat in de toekomt ook doen. Bussen die door de verschillende buurten rijden blijven, zij het met kleinere voertuigen en mogelijk langs andere routes en met een andere frequentie. Deze buslijnen zijn

straks vooral voor verplaatsingen binnen Overvecht, bijvoorbeeld van de woning naar een winkelcentrum, het station of naar familie of vrienden in de wijk. Voor verplaatsingen naar andere delen van de stad zijn deze buslijnen door hun lange route door de buurten relatief langzaam en daardoor onaantrekkelijk voor veel (potentiële) reizigers. Daarom komt er in Overvecht ook een nieuwe snelle, frequente en herkenbare buslijn centraal door de wijk via de Carnegiedreef en Zamenhofdreef. Voor veel bewoners zal het naar de bushaltes van deze HOV-lijn verder lopen zijn, maar deze lijn biedt wel een snellere verbinding met Overvecht Centrum, Station Overvecht en andere delen van de stad zoals het Utrecht Science Park, de binnenstad, Leidsche Rijn en Lage Weide. Bewoners en bezoekers van de bestaande buurten hebben dus straks de keuze tussen twee bus-types. Zeker voor toekomstige bewoners van de nieuwe woningen die vooral rond de HOV-haltes worden gebouwd geldt, dat deze nieuwe lijn een aantrekkelijke en voor de hand liggende reiskeuze geeft. Programma Vervoersongelijkheid We werken aan het programma Vervoersongelijkheid. Onze ambitie is dat alle Utrechters zich kunnen verplaatsen in de stad. Een deel van onze inwoners ervaren hierbij echter drempels; bijvoorbeeld vanwege een smalle beurs of omdat ze een fysieke en/of mentale beperking hebben.

Overvecht is een van de aandachtswijken in het programma Vervoersongelijkheid. Aanpassingen NRU

De gemeente en provincie Utrecht werken samen met het Rijk aan een NRU die het autoverkeer kan verwerken en bijdraagt aan de leefbaarheid in Overvecht. Een goed functionerende NRU is nodig voor het alternatief voor de Ring Utrecht (ARU), een bereikbare regio, een robuust nationaal wegennet en de leefbaarheid van Overvecht. Op dit moment is nog niet bekend welke maatregelen voor de NRU worden genomen. Daarover moeten met de provincie en het rijk afspraken worden gemaakt. De inhoud van de gemaakte afspraken is mogelijk van invloed op de uiteindelijke uitvoering van maatregelen in de wijk.

Fiets & voetgangers Bestaande routes worden veiliger en aantrekkelijker ingericht. Ontbrekende routes in de wijk en verbindingen met de rest van de stad en het Noorderpark worden toegevoegd. Een fietsroute in Overvecht Noord is in vergelijking met het Mobiliteitsplan geoptimaliseerd. Recreatieve hoofdfiets- en wandelroute Hoofdfiets- en wandelroute Doorgaande fiets- en/of wandelroute Zoekgebied nieuwe fiets-/wandelroute

Openbaar vervoer De huidige busverbindingen die door de verschillende buurten rijden blijven, maar wel met kleinere voertuigen, mogelijk langs andere routes en met een andere frequentie. Er komt in Overvecht ook een nieuwe snelle, frequente en herkenbare HOV-lijn over de Centrale as. Station Overvecht, Overvecht Centrum en Nieuw Overvecht worden belangrijke knopen in het OV netwerk. HOV (U-link) Route HOV, ligging nog te bepalen HOV-halte, exacte ligging nog bepalen Zoekgebied route buurtgericht OV (U-bus/U-flex) Buslijn (U-bus)

Auto De centrale as wordt heringericht waarbij deze van Park de Gagel tot en met Park de Watertoren autovrij wordt. Bij het spoor (Mr. Tripkade/Tiberdreef) komt een knip voor autoverkeer. Waar nodig nemen we op termijn aanvullende maatregelen in de buurten om doorgaand autoverkeer te beperken. De Centrale / HOV as is op verschillende locaties over te steken met de auto. Onder andere bij de Japuradreef/Tigrisdreef, Einsteindreef, Moldaudreef. De Centrale / HOV as kent delen waar autoverkeer meerijdt en delen waar geen autoverkeer meerijdt (in kaart aangeduid met 'autovrije zone'). Hoofdautonetwerk Wijkstraten Knip voor auto's Mogelijke locatie aanvullende maatregel Autovrije zone Zoekgebied parkeervoorziening

Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

35

B3 Veilig en verbonden

LEGENDA Recreatieve hoofdfietsroute en wandelroute Hoofdfietsroute en wandelroute Doorgaande fiets- en/of wandelroute Zoekgebied gewenste nieuwe fiets-/wandelroute Route HOV (U-link) Route HOV, ligging nog te bepalen HOV-halte, exacte ligging nog bepalen Zoekgebied route buurtgericht OV (U-bus/U-flex) Buslijn (U-bus) Treinspoor NS-station Overvecht Hoofdautonetwerk Wijkstraten Knip voor auto's Mogelijke locatie aanvullende maatregel Autovrije zone Zoekgebied parkeervoorziening

Zuilen

Leidsche Rijn Lage Weide

Noordoost/Oost Utrecht Science Park Binnenstad/ Utrecht Centraal

36

B: Visie

Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

37

B4 Ruimte voor groei Utrecht groeit; in 2040 wonen er ongeveer 450.000 mensen in de stad. In de hele stad zoeken we daarom ruimte voor nieuwe woningen, werkplekken, voorzieningen en groen. Ook in Overvecht. In Overvecht behouden we wat sterk is, bouwen we verder aan wat goed is en pakken we aan wat nodig is. We benutten de groei om de leefbaarheid en kwaliteit van bestaande buurten te verbeteren. De wijk wordt klaar gemaakt voor de toekomst. Op plekken die goed bereikbaar zijn met het openbaar vervoer (zoals langs de Centrale as) zien we kansen om meer woningen te bouwen. Daar is ruimte voor hogere gebouwen met daarin voorzieningen, woningen en werkplekken. We zorgen in Overvecht voor fijne routes en ontmoetingsplekken voor jong en oud. De ontwikkelingen gaan stap voor stap en sluiten bijvoorbeeld aan op momenten van groot onderhoud, renovatie of andere initiatieven.

Woningbouw vergroot de mogelijkheden voor een wooncarrière in de eigen wijk.

Er worden voldoende ontmoetingsplekken in de openbare ruimte gerealiseerd.

38

B: Visie

Ook werkplekken, winkels en voorzieningen groeien mee met de woningbouw.

De architectuur van nieuwe ontwikkelingen biedt de kans om meer allure te geven aan de wijk.

Overvechts karakter Bepaalde kenmerken van Overvecht geven de wijk een eigen karakter en identiteit. Zoals de parken, de ruimtelijke verschillen tussen zuid en noord en de cultuurhistorisch waardevolle elementen (zie de Verdieping omgevingsvisie Overvecht 2040, hoofdstuk 3, Overvechtse karakteristiek). Hier moet zorgvuldig mee worden omgegaan. Door de groei van de wijk tasten we deze Overvechtse kwaliteiten niet aan, maar versterken we ze. Hoe we dit doen verschilt per type transformatiegebied (zie pagina 46 en verder) en per uitwerking. Nieuwe ontwikkelingen passen we zorgvuldig in en voegen meerwaarde toe aan de omgeving. Nieuwe ontwikkelingen - Centrale as De meeste nieuwe woningen en werkplekken bouwen we rondom de best bereikbare plekken: 55-60% van de woningbouwopgave in Overvecht Centrum en rondom het station, bij de HOV-haltes (15-20% van de woningbouwopgave) en op het bedrijventerrein Nieuw Overvecht (alleen werken). Zo stimuleren we het gebruik van openbaar vervoer en verminderen we het autogebruik. Dit geeft niet alleen draagvlak voor een goede HOV-lijn, maar ook draagvlak voor goede voorzieningen, nieuwe werkplekken en levendige ontmoetingsplekken.

Door aan de Centrale as de verdichting te concentreren, maken we een nieuw stuk Overvecht met een aantrekkelijke groene promenade, blijft de hoofdgroenstructuur grotendeels intact én kunnen we bestaande buurten groener en meer leefbaar maken.

Stadsentrees als prettige routes De Franciscusdreef en Einsteindreef zijn de stadsentrees van de wijk. Veel bewoners ervaren deze dreven als barrières. Ze zijn erg breed en ruim opgezet, het oversteken gaat moeizaam en er is weinig sociale interactie. We versmallen deze stadsentrees waar dat kan en realiseren betere oversteekplekken. Door het toevoegen van bebouwing aan deze stadsentrees zorgen we voor meer levendigheid op straat en fijnere plekken. Meer levendigheid en contact We zorgen voor een fijne beleving op straatniveau. De bestaande anonieme begane grond (bijvoorbeeld de garageboxen) krijgt (woon) functies en wordt meer open. Bij nieuwbouw maken we een aantrekkelijke, levendige begane grond, met entrees aan de straat en zicht op de straat en het groen. We zorgen voor prettige overgangen tussen gebouwen en de straat en het groen. Zo zorgen we voor meer verbinding en contact met elkaar. We maken vooral de eerste twee bouwlagen aantrekkelijk. Slimmer omgaan met bestaande ruimte Meer woningen betekent meer mensen die gebruik maken van de stoep, een speelplekje en een park. We willen het groen zo veel mogelijk behouden en verbeteren. We bouwen hoger en mengen functies (wonen boven de kapper, een sportschool in het appartement of een tuin op het dak).

Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

39

B4 Ruimte voor groei

We stappen langzaam af van grote verharde parkeervelden en gaan bij nieuwe ontwikkelingen over op gedeelde gebouwde auto- en fietsparkeervoorzieningen. Ook andere voorzieningen zoals het laden en lossen of transformatorruimtes voor elektriciteit zitten in principe in het gebouw. Bij de (hoog) stedelijke gebieden wordt speciaal aandacht besteed aan slimme afvalinzameling die zo min mogelijk ruimte kost. Voorzieningen, parkeerplekken, de ondergrond, bovengrond en daken gebruiken we zo optimaal mogelijk. Daken benutten we voor klimaat (zonnepanelen, wateropvang, verkoeling), daktuinen voor bewoners en biodiversiteit of voor het toevoegen van woningen (optoppen). Een meer gemengde wijk In Overvecht zoeken we ruimte voor tenminste 5.000 extra woningen. Deze woningen moeten bijdragen aan de doelstelling om meer variatie aan het woningaanbod toe te voegen, voor Overvechters om door te stromen en om andere woningzoekenden een plek te bieden. Voor heel Overvecht streven we naar een verdeling van 50% sociaal, 30% middensegment en 20% vrije sector. Deze percentages zijn geen doel op zich, maar geven de ontwikkelrichting voor Overvecht aan. Het aantal sociale huurwoningen mag niet dalen in Overvecht. De ontwikkeling naar een meer gemengde wijk bereiken we door nieuwbouw waarin ook ruimte is voor nieuwe sociale huurwoningen.

In de bestaande bouw biedt dit ruimte voor corporaties om bijvoorbeeld woningen in het middensegment te verhuren.

40

B: Visie

Bouwen aan gemeenschappen De ambitie is om met de woningbouw de anonimiteit in de wijk te verminderen en de sociale veiligheid te vergroten. Dit doen we door toekomstige bouwprojecten te toetsen op de bijdrage aan de gemeenschap, in en om het gebouw. Dit kan bijvoorbeeld door ruimtes te reserveren voor collectieve voorzieningen en geen anonieme woningtoegangen te realiseren. Om ontmoeting te stimuleren verbinden we parkeervoorzieningen niet binnendoor. Daarnaast worden er in de wijk specifieke woonvormen voor bepaalde doelgroepen ontwikkeld, zoals wooncoöperaties en gemengde woonvormen. Met deze woonvormen bestrijden we eenzaamheid en geven we kwetsbaren een steuntje in de rug. De experimentele flats in Overvecht Noord zijn daarbij een inspiratiebron. Toevoeging aan bestaande bouw Naast nieuwbouw zien we ook kansen woningen toe te voegen in de bestaande bouw. Denk aan optoppen (het toevoegen van extra woonlagen aan een bestaand gebouw) of het ombouwen van bergingen op de begane grond naar woningen of andere passende levendige functies.

Sloop-nieuwbouw? We zijn terughoudend met sloop/nieuwbouw. We stellen dit alleen voor als we ervan overtuigd zijn dat dit nodig is voor: 1. een substantiële verbetering van de buurt, verbinding of park (zoals bijvoorbeeld sociale veiligheid, aangename herkenbare routes, leefbaarheid, goede woningmix, ontmoetingsplekken etc), en/of 2. een substantiële bijdrage aan de stadsbrede opgave zoals het verminderen van het grote woningtekort. Per kleur type gebied geven we aan bij het kopje ‘ontwikkeling’ wanneer we sloopnieuwbouw nodig of wenselijk achten om de doelstellingen te halen. We hanteren bij de afweging de 'Utrechtse Leidraad bij sloop of renovatie'. Ook houden we ons aan afspraken die we maken met bijvoorbeeld corporaties en huurdersorganisaties die toezien op de positie van huurders (denk aan een draagvlakmeting) en alle geldende wet- en regelgeving rond huurrechten, eigendomsrechten, etc.

Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

41

B4 Ruimte voor groei Het toevoegen van woningen, werkplekken, voorzieningen en groen vraagt ruimte. Aangezien de ruimte beperkt is gaan we hier zorgvuldig mee om. De ruimte voor groei zoeken we zoveel mogelijk binnen het bestaande bebouwde gebied en op plekken met goede OV-bereikbaarheid. Hierdoor laten we de hoofdgroenstructuur voor het overgrote deel intact en versterken we deze waar mogelijk. Overvecht “wijk van herkenbare buurten in een groen raamwerk” blijft de basis, maar wordt verbeterd en aangevuld met een verbindende Centrale as als groene promenade met het stedelijk wijkhart in het midden.

Woonbuurten

Stedelijke buurten

Intensief bedrijventerrein 42

B: Visie

We kiezen voor een verschillende aanpak en mate van verdichting per gebied en onderscheiden daarbij de volgende gebiedstypen: • Hoogstedelijk gebied (Overvecht Centrum & station Overvecht) • Centrale as • Stedelijke buurten • Woonbuurten • Intensief bedrijventerrein • Gemengde zone bedrijventerrein • Groene buurtranden Per gebiedstype worden op de volgende pagina’s onderscheidende spelregels gegeven voor ruimtelijke structuur, bouwhoogten, architectuur, groen en openbaar gebied, parkeren en woonprogramma.

Centrale as

Gemengde zone bedrijventerrein

Hoogstedelijk gebied

Groene buurtranden

Hoogbouw Bebouwing hoger dan 30 meter (= 10 lagen) noemen we in Utrecht hoogbouw. Hoogbouw is nodig om meer woningen en werkplekken te kunnen bouwen én het levert een bijdrage aan het verbeteren van de buurt. Denk aan variatie aan woningen, een parkeergarage, voorzieningen en een prettig verblijfsgebied. Hoogbouw is gekoppeld aan belangrijke centrale plekken, zoals de CarnegiedreefZamenhofdreef en station Overvecht. Hoogbouw houdt rekening met de specifieke kwaliteiten van de plek, met licht, lucht en ruimte en zorgt voor een prettige omgeving. Boven de eerste 4 tot 6 bouwlagen staat het hoogbouwaccent minimaal 5 meter terug. Zon-, licht- en windstudies zijn vanaf het begin onderdeel van het ontwerpproces. Bovendien worden voor hoogbouw specifieke hoogbouwprincipes opgesteld. We volgen daarmee de kwaliteitsprincipes en doelstellingen van de Stedenbouwvisie.

Hoogbouwinitiatieven worden beoordeeld aan de hand van deze omgevingsvisie als gebiedsspecifieke uitwerking zoals bedoeld in de Stedenbouwvisie. Passende bouwhoogtes per gebiedstype Per gebiedstype worden uitgangspunten voor bouwhoogten weergegeven. Hierbij zien we een gebouwhoogte van 4 tot 6 lagen als de meest voorkomende Overvechtse laag voor nieuwe ontwikkelingen. Deze nieuwe Overvechtse laag is ondergeschikt aan de hoogte van de bestaande bomen in de wijk en zorgt voor minder contrast tussen de hoogbouw en laagbouw. Nieuwe gebouwen die hoger zijn, zullen op specifieke plekken en op aanzienlijke afstand van elkaar ingepast worden, zodat het open beeld van Overvecht intact blijft. Per gebiedstype wordt hier op ingegaan.

Spelregels hoogbouw • Hoogbouw is onderdeel van een bouwblok: een stedelijke laag van 4-6 bouwlagen met daarboven terugliggende bebouwing. • Vormgeven aan menselijke maat (vertalen naar Overvecht) • Ruimte voor ontmoeting • Vroegtijdig ontwerpen aan een aangenaam microklimaat voor de nieuwbouw en de omgeving: • Windonderzoek • Bezonningsvereisten • Geluidsbelasting op de gevels & akoestiek van verblijfsplekken (zoals bijvoorbeeld gezamenlijke binnentuin). Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

43

Verdeling aantal nieuwe woningen per gebied

B4 Ruimte voor groei

Woonbuurten

5-10% Stedelijke buurten & Groene buurtrand

Centrale as

15-20% 15-20%

55-60%

Overvecht Centrum & Station

LEGENDA Woonbuurten Stedelijke buurten Hoogstedelijk gebied Centrale as Intensief bedrijventerrein Gemengde zone bedrijventerrein Groene buurtrand Rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) Route HOV (U-link) Route HOV, ligging nog te bepalen HOV-halte, exacte ligging nog bepalen

Deze kaart en de uitleg op de volgende bladzijden laat zien waar we kansen zien voor de toevoeging van woningen, werkplekken en voorzieningen. Voor de uitvoering zijn we altijd afhankelijk van de medewerking van eigenaren, woningcorporaties en bewoners. Over ieder plan of initiatief zal apart worden besloten.

44

B: Visie

Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

45

Woonbuurten In de gele zones zorgen we voor het verbeteren van de buurt en een betere woningmix. We behouden wat sterk is en vernieuwen wat nodig is. We sluiten aan op de ruimtelijke karakteristieken van de buurt. Buurtstraten worden opnieuw ingericht (in combinatie met warmtenet/riolering) met meer ruimte voor sociale en verkeersveiligheid, vergroening en klimaatbestendigheid. Bestaande woningen worden klaargemaakt voor de toekomst door verduurzaming en renovatie. Kleinschalige nieuwbouw voor wonen, werken of voorzieningen is mogelijk.

Ontwikkeling

46

B: Visie

Groen en openbare ruimte

Bij elk initiatief groeit groen mee. Openbare en particuliere ruimte wordt sterk vergroend en verkeersluwer. Ontwikkelingen houden rekening met waardevol groen en dragen bij aan het versterken van het groen/de groenstructuur in de buurt.

Door het beperken van materiaalgebruik, door gebouwen beter te benutten en de levensduur zoveel mogelijk te verlengen. Zoveel mogelijk toepassen van Duurzaamheid herbruikbare, duurzame en circulaire materialen. Inzet op verlagen van het energieverbruik en lokaal energie opwekken stimuleren. De openbare ruimte wordt klimaatadaptief ingericht.

Verbeteren en verduurzamen van bestaande bebouwing met mogelijkheden voor kleine toevoegingen is het uitgangspunt. Transformeren bijvoorbeeld door optoppen/ aanbouwen en veranderen van garageboxen en bergingen voor levendige (woon) plinten. Het toevoegen van kleinschalige nieuwe bebouwing is ook mogelijk. Uitgangspunt is geen sloop.

Structuur

De stedenbouwkundige opzet van de buurt blijft intact. Kenmerkend is de rechthoekige structuur (de bebouwing staat in een hoek van 45 graden voor ideale bezonning) en de open verkaveling. Bijzondere aandacht is er voor het verbeteren van de relatie tussen bebouwing en de parken.

Hoogte

Per buurt een zorgvuldige mix van bouwhoogten, rekening houdend met de stedenbouwkundige eigenschappen van Overvecht Zuid (stempelstructuur met velden) en Overvecht Noord (cluster). Optoppen met maximaal 2 (terugliggende) bouwlagen is bloksgewijs mogelijk, en gaat niet ten koste van de samenhang binnen een bestaand cluster bouwblokken. Kleinschalige nieuwbouw voegt zich in de omgeving met een maximaal verschil van 2 bouwlagen, mits de bouwhoogte niet hoger wordt dan 6 bouwlagen. Uitzondering hierop zijn aanbouwen bij de bestaande hoogbouw.

Architectuur

Sluit aan op de bestaande naoorlogse, heldere bloksgewijze bebouwing. In zuid per veld, in noord per samenhangend cluster. Horizontaal ritme in de gevels met lichte kleuren. Eigentijdse, frisse uitstraling. Aandacht voor een prettige, actieve begane grond en de overgangszone naar het openbaar gebied.

Programma

Hoofdzakelijk wonen, met ruimte voor buurt- en wijkgerichte voorzieningen (bijvoorbeeld kinderopvang, huiswerkbegeleiding, buurtkamer, horeca of fitness). Ook worden er woningtypen gerealiseerd waarbij werken aan huis mogelijk is. Bij transformatie streven we naar een actieve begane grond, waar o.a. werk een plek krijgt. Elke buurt heeft ruimte voor een eigen (maatschappelijk) voorzieningencluster (zie kaart “Verschillend en voor iedereen”).

Woonmix

Bij transformatie is het uitgangspunt dat het huidige aantal sociale huurwoningen behouden blijft en dat de extra woningen vallen in het midden- en hogere segment. Dat kan ook door bouw van nieuwe sociale huurwoningen en omzetten van bestaande bouw naar het middensegment.

Parkeren

Bij kleinschalige toevoegingen is parkeren maatwerk, waarbij parkeren in principe niet in de openbare ruimte wordt opgelost. We streven naar een forse reductie van parkeerplaatsen in de openbare ruimte.

Optoppen maximaal 2 (terugliggende) bouwlagen

Levendige (woon)plinten Kleinschalige nieuwbouw (tot een max. van 6 bouwlagen) wijkt maximaal 2 bouwlagen af van de directe omgeving

Nieuwe ontsluiting van de galerijen, met trap en lift

Passende, frisse en eigentijdse architectuur

Aan- en verbouwen van bestaande flats

Optoppen van bestaande flats

Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

47

Deze impressie is een product van de gemeente Utrecht.

48

Beleidsnota omgevingsvisie Overvecht 2040

49

Stedelijke buurten De oranje gebieden dragen bij aan de overgang tussen de woonbuurten en de hoogstedelijke gebieden. Soms vormen zij ook de overgang tussen drukke wegen en de rustige woonbuurten. Transformatie van de bestaande bebouwing draagt bij aan het versterken van de herkenbaarheid van stedelijke structuren als de Franciscusdreef, Einsteindreef en Brailledreef en het verbeteren van gebieden die (van oorsprong) een wat onduidelijkere stedenbouwkundige structuur hebben. We bouwen voort op bestaande Overvechtse kwaliteiten (zie de Verdieping omgevingsvisie Overvecht 2040 “Overvechtse karakteristiek”), en vernieuwen waar kan.

Ontwikkeling

50

B: Visie

Groen en openbare ruimte

Bij elk initiatief groeit groen mee. Openbare en particuliere ruimte wordt (sterk) vergroend en verkeersluwer. Ontwikkelingen houden rekening met waardevol groen en dragen bij aan het versterken van het groen/de groenstructuur in de buurt.

Door het beperken van materiaalgebruik, door gebouwen beter te benutten en de levensduur zoveel mogelijk te verlengen. Zoveel mogelijk toepassen van Duurzaamheid herbruikbare, duurzame en circulaire materialen. Inzet op verlagen van het energieverbruik en lokaal energie opwekken stimuleren. De openbare ruimte wordt klimaatadaptief ingericht.

Transformatie van bestaande bebouwing door renoveren, optoppen, aanbouwen, bijbouwen. Mogelijk sloop-nieuwbouw, mits dit bijdraagt aan bredere doelen voor buurtverbetering, zoals woningmix, leefbaarheid, voorzieningen en de openbare ruimte. Uiteraard geldt hierbij ook de 'Utrechtse Leidraad bij sloop of renovatie.

Structuur

Speelt in op de stedenbouwkundige opzet van de omgeving, tenzij aanpassing kansen biedt voor het verhelderen van de ruimtelijke structuur, herkenbaarheid en de toegankelijkheid van parken en voorzieningen. Bijzondere aandacht is er voor het verbeteren van de relatie van de bebouwing met de parken.

Hoogte

De basishoogte van bebouwing is 4 tot 6 lagen (stedelijke laag). Daarboven is afhankelijk van de locatie meer bouwhoogte mogelijk (tot 10 lagen). Optoppen met maximaal 2 (terugliggende) bouwlagen is bloksgewijs mogelijk en gaat niet ten koste van de samenhang binnen een bestaand cluster van gebouwen.

Architectuur

Sluit qua structuur aan op de bestaande bloksgewijze naoorlogse bebouwing, maar de materialisering mag hiervan afwijken, met een eigentijdse, frisse uitstraling. Aandacht voor een prettige, actieve begane grond en de overgangszone naar het openbaar gebied. We streven naar horizontaal ritme in de gevels.

Programma

Hoofdzakelijk wonen, met ruimte voor buurt- en wijkgerichte voorzieningen (bijvoorbeeld kinderopvang, huiswerkbegeleiding, buurtkamer, horeca of fitness). Ook worden woningtypen gerealiseerd waarbij werken aan huis mogelijk is. Bij transformatie streven we naar een actieve begane grond, waar o.a. werk een plek krijgt. In sommige buurten is er plek voor een (maatschappelijk) voorzieningencluster (kaart ‘Verschillend en voor iedereen”).

Woonmix

Bij transformatie is het uitgangspunt is dat het huidige aantal sociale huurwoningen behouden blijft en dat de extra woningen vallen in het midden- en hogere segment. Dat kan ook door de bouw van nieuwe sociale huurwoningen en omzetten van bestaande bouw naar het middensegment. De nieuwe woningen bieden zowel ruimte voor doorstroming van bestaande bewoners als voor andere woningzoekenden. Bij gebiedsontwikkelingen met een toevoeging van meer dan 300 woningen gelden uitgangspunten gebiedstype Centrale as.

Parkeren

Bij ontwikkelingen (auto)parkeren in gebouwde voorzieningen. Bij kleinschalige toevoegingen maatwerk, waarbij parkeren in principe ook niet in de openbare ruimte wordt opgelost. We streven naar een forse reductie van parkeerplaatsen in de openbare ruimte.

Optoppen maximaal 2 (terugliggende) bouwlagen Hoogteaccent boven de stedelijke laag (tot 10 bouwlagen) Stedelijke laag 4-6 bouwlagen Levendige (woon)plinten