Beantwoording SV2025 nr 199 over Op weg naar een vernieuwd Musketon

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE RAADSVRAGEN 2025, NUMMER 199 Datum Van Behandeld door E-mailadres Kenmerk Beleidsveld

20 januari 2026 College B&W Hans Wiersma h.wiersma@utrecht.nl 34030112 Vastgoed

Geachte leden van de raad, Hierbij ontvangt u de beantwoording van de schriftelijke raadsvragen jaargang 2025 nummer 199 van Gert Dijkstra (EenUtrecht), Dirk-Jan van Vliet en Hans Geleijns (D66), Ruud Maas (Volt), Bert van Steeg (CDA), Maartje Vermeulen (GL), David Bosch (UtrechtNu!), Anne Sasbrink (PvdD), Romi Leever en Rick van der Zweth (PvdA), Pepijn Zwanenberg (LINK), Yvonne Hessel (Utrecht Solidair) van 2 december 2025 over Op weg naar een vernieuwd Musketon. De gestelde vragen zijn onderaan bijgevoegd. Inleiding De Musketon is voor de gemeente een belangrijke voorziening die sinds de oplevering in de jaren ’80 plek biedt aan maatschappelijke partijen die samen met veel betrokken bewoners talrijke sociale initiatieven en activiteiten voor Lunetten en omliggende wijken organiseren. Het is een plek waar bewoners van verschillende achtergronden elkaar ontmoeten en die ook voor de toekomst behouden moet worden. Verduurzaming en renovatie is belangrijk voor een toekomstbestendige Musketon. Vraag 1 Onderkent het college de noodzaak en de urgentie om de Musketon binnen afzienbare tijd stevig op te knappen en waar nodig te vernieuwen? a. Zo ja, hoe kan het dat na het wegvallen in 2021 van het Gezondheidscentrum als potentiële partner en huurder het werken aan nieuwe plannen voor de broodnodige vernieuwbouw van de Musketon zo lang is blijven liggen (meer dan 4 jaar)? b.

Wat is er nodig om dit proces te versnellen en zo ja, wat heeft het college daarin nodig van de gemeenteraad? Antwoord 1 We onderkenne de noodzaak om de Musketon te renoveren en toekomstbestendig te maken. Naast de technische verbouwing worden zowel de installaties als de uitstraling vernieuwd, dit moment wordt ook benut om samen met de huidige huurders en beleidsafdelingen de huisvesting te herzien. Daarnaast wordt de leegstaande ruimte in het pand beschikbaar gesteld voor nieuwe huurders. a. Na het wegvallen van het Gezondheidscentrum is een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd. Daarbij is onderzocht hoe een gezonde businesscase kan worden gerealiseerd. Tijdens het onderzoek kwamen nieuwe ontwikkelingen aan het licht die de businesscase ingewikkelder maken, zoals netcongestie en de toekenning van de monumentenstatus aan het gebouw. Deze status is onder meer verleend vanwege de bijzondere en zichtbare constructie, de theaterzaal, het tegelkunstwerk en de zitkuil. Het huisvesten van een Wijkcultuurhuis maakt onderdeel uit van het onderzoek en is belangrijk om een deel van de leegstand op te vullen. b. Een belangrijke voorwaarde om te kunnen versnellen is een gedegen samenwerkingsproces met de huurders en gebruikers van de Musketon en de bewoners van Lunetten, zie beantwoording vraag 5.

Vraag 2 In 2018 is in de investeringsbegroting een aanzienlijk bedrag van enkele miljoenen euro’s gereserveerd voor het vernieuwen van de Musketon, uit te geven tot en met 2025. Wat is de huidige status van die reserveringen?

a. En waarom, is hier geen update voor opgenomen in de recente programmabegroting voor 2026(2030)? Antwoord 2 De betreffende informatie kunt u vinden op p14 (Programma Levendige en Gezonde Stad) van de bijlage Investeringsstaat bij de Programmabegroting 2026 die we u vanwege financiële belangen onder geheimhouding hebben aangeboden. Vraag 3 Is de omvang van de Musketon wellicht een drempel om tot een goede herontwikkeling te komen omdat er sprake is van een relatief groot centrum van maar liefst 888 m2 en dit mogelijk niet gemakkelijk is op te delen dan wel te verhuren aan één hoofdhuurder? a. Zo nee, wat zijn dan wel de mogelijke drempels die een snelle voortgang van het proces om tot een gezamenlijk plan te komen belemmeren? Antwoord 3 De Musketon is in totaal ruim 3900m2. Het plan voor renovatie gaat over het volledige pand. Alle huurders en gebruikers krijgen er dan ook mee te maken: Buurtcentrum, Jongerenkamer, Buurtteam, Bibliotheek, Spelotheek, Weggeefwinkel en toekomstige huurder Wijkcultuurhuis. De grootte van het pand vormt geen belemmering voor een goede herontwikkeling. a. De drempels die momenteel voorliggen hebben te maken met de hoeveelheid van verschillende belangen die gebruikers en huurders hebben bij huisvesting in en gebruik van het pand.

Daarnaast bestaat er onzekerheid onder een deel van de gebruikers van het buurtcentrum over de voortgang van huidige activiteiten tijdens en na de verbouwing. Dit komt onder andere omdat in de plannen de huurders deels worden verplaatst binnen het pand en de ruimteverdeling tussen de verschillende huurders veranderd. Vraag 4 Tot op heden is een vorm van zelfbeheer voor bijvoorbeeld een deel van de Musketon, zo lijkt het, door de gemeente niet overwogen en/of aangereikt als optie. Of heeft het college dat wel in een eerder stadium overwogen en zo ja, waarom is dat dan niet ingebracht? a. Vaak blijken iets kleinere locaties juist uitstekend geschikt voor zelfbeheer, zoals bijvoorbeeld het geval is bij Podium Oost (op 387 m2). Heeft dit een rol gespeeld in het niet actief bespreekbaar maken van deze optie (in welke variant dan ook)? b. Is het college bereid om na te gaan of een variant van zelfbeheer, zo mogelijk voor een deel van de Musketon, uitkomst kan bieden en wellicht zelfs kan zorgen voor een versnelling van het proces? c. Zo ja, ziet het college kansen om ook dit met bewoners, buurtondernemers en gebruikers van de Musketon de komende periode te bespreken? Antwoord 4 In het verleden zijn er gesprekken gevoerd vanuit de gemeente met bewoners en wijkwelzijnsorganisatie om het buurtcentrum in zelfbeheer te laten beheren en exploiteren door een bewonersorganisatie.

Onder andere door de hoeveelheid en verscheidenheid van activiteiten en diversiteit van bewonersgroepen met hun verschillende belangen en interesses is zelfbeheer tot op heden niet gerealiseerd en wordt het beheer regulier geregeld; technisch door de gemeente en sociaal door de stedelijke samenwerkingspartner van het wijkwelzijnswerk. Hierdoor kon de gemeente waarborgen dat in het buurtcentrum laagdrempelige, inclusieve en een diverse mix aan activiteiten plaatsvindt. Indien de gemeente echter een voorstel voor zelfbeheer ontvangt, gaan we wederom met de initiatiefnemer in overleg. De initiatiefnemer kan ondersteuning krijgen van DOCK en/of Dwarsverband, de stedelijke vereniging van zelfbeheerde welzijnsvoorzieningen. In de huidige opzet maken de gebruikers (o.a. bewoners) deel uit van het lokale beheeroverleg, naast wijkwelzijnsorganisatie DOCK en de gemeente. a. De beschikbare m2 en ruimtes zijn één onderdeel van een businesscase bij een zelfbeheerde welzijnsvoorziening (in dit geval buurtkamer of buurtcentrum). Podium Oost beschikt over 905 m2 en is daarmee een van de grotere buurtcentra in zelfbeheer. De inhoudelijke overweging voor zelfbeheer begint ten eerste met de aanwezigheid van een buurt/wijkgebonden initiatief met de aanwezige bewonersparticipatie. Ten tweede, op basis van grotendeels vrijwillige inzet werkt het initiatief een beheer- en exploitatieplan uit welke

2

gedragen wordt door gebruikers, bewoners en de gemeente. b. Ja, wij zijn bereid om wederom met geïnteresseerden in gesprek te gaan. c.

Zie antwoord 1b.

Vraag 5 Onderkent het college dat actieve burgerparticipatie, waar mogelijk co-creatie en op onderdelen ‘bewoners aan zet’ hier van groot belang is? a. Zo ja, waarom is dan toch de samenwerking met betrokken en actieve bewoners en gebruikers van de Musketon de afgelopen jaren zo beperkt gebleven? b. Op welke manier is het college voornemens die samenwerking met hen beter in te gaan richten? c. Wil het college nagaan of op verschillende niveaus de participatie goed kan worden vormgegeven, dus zowel voor (van groot naar kleiner): (i) het formuleren van de functie van de Musketon voor de gehele wijk Lunetten, (ii) welke partners elkaar kunnen versterken in de Musketon, als ook voor (iii) het ‘buurtcentrumdeel’ binnen de Musketon (inclusief varianten van zelfbeheer)? d. Is het college bereid om nu wel voorafgaand een samenwerkingsplan op te stellen, zoals ook vastgelegd in de principes van ‘Samen Stad Maken’ waar zo mogelijk op elk niveau goed wordt omschreven hoe de participatie vorm kan krijgen? e. En ten slotte, is het college het met ons eens dat het raadzaam is om een neutrale onafhankelijke procesbegeleider aan te stellen, in opdracht van gemeente en bewoners samen, om dit proces nu toch eindelijk eens goed vlot te trekken? Antwoord 5 We onderkennen dat een passende samenwerkingsvorm hier van groot belang is.

Daarbij kijken we uiteraard ook naar onderwerpen waar we gezamenlijk kunnen optrekken en waar Utrechters eigenaar van kunnen worden. We zien namelijk veel energie en betrokkenheid bij bewoners en gebruikers en vinden deze als gemeente waardevol. a. Om te beginnen vinden we het zeer spijtig dat het proces van verbouwing en de daarmee samenhangende keuzes zo lang heeft geduurd. In de huidige planfase waarin het project zich nog steeds bevindt, worden op basis van eerdere beleidsinhoudelijke besluiten afwegingen gemaakt over het gebruik van de m2/ruimtes binnen de multifunctionele accommodatie De Musketon. Door de jaren heen waren er veranderingen op het technische vastgoedgebied én wisselende mogelijke huurders binnen de multifunctionele accommodatie zoals uitgelegd bij antwoord 1a. De m2 die deze mogelijke huurders nodig hebben, zijn van invloed op de m2 van het buurtcentrum. Deze complexiteit maakte het lastig om een concrete samenwerking met bewoners voor elkaar te krijgen. b. Om de samenwerking beter in te richten willen we samen met gebruikers en bewoners een samenwerkingsplan maken. In het samenwerkingsplan formuleren we de kwesties die in deze fase van het project aan de orde zijn, we doorlopen gezamenlijk het kompas voor zeggenschap en komen uit op een samenwerkingsvorm per kwestie.

Dit geeft voor alle partijen de nodige duidelijkheid om stappen vooruit te zetten in het proces. c.

De drie punten zullen we als kwestie zoals genoemd bij b) meenemen in het proces van het maken van het samenwerkingsplan. (i) ‘het formuleren van de functie van de Musketon voor de gehele wijk Lunetten’; De Musketon is een multifunctionele accommodatie (MFA) waarin de aanwezige gebruikers bijdragen aan de diverse doeleinden van de gemeente met onder andere zorg, welzijn en cultuur. (ii) ‘welke partners elkaar kunnen versterken in de Musketon’; Ja, binnen de bestaande afspraken en contracten hebben de bestaande partners de taak om elkaar op te zoeken en te versterken (DOCK). De samenwerking met de

3

(iii)

aanwezige gebruikers is één van de selectiecriteria van de nieuw te selecteren partner (exploitant wijkcultuurhuis). ‘als ook voor het ‘buurtcentrumdeel’ binnen de Musketon (inclusief varianten van zelfbeheer)’; De gemeente gaat onderzoeken welke vorm van beheer het meest recht doet aan de vraag en behoefte van gebruikers en bewoners, zoals ook eerder is gebeurd. De gemeente let hierbij ook op de gemaakte afspraken met het sociaal beheer van wijkwelzijnsorganisatie DOCK.

d. Zie antwoord op vraag 5b e. De procesbegeleiding van het project is een onderwerp wat aan bod komt in het komende participatietraject en het samenwerkingsplan. We zijn benieuwd wat de behoeften van de gebruikers en bewoners hierover zijn. Hoogachtend Burgemeester en wethouders van Utrecht, de secretaris,

de burgemeester,

4

Schriftelijke vragen Op weg naar een vernieuwd Musketon 2 december 2025 Vanaf 2016 bestaan er plannen om het activiteitencentrum de Musketon in de wijk Lunetten te renoveren en waar nodig te vernieuwen. Het gebouw is nu bijna 40 jaar oud en heeft een grote opknapbeurt nodig. Er vinden nog steeds talloze wijkactiviteiten plaats en de gemeente wil graag dat het (nog meer) een ‘wijkcultuurhuis’ gaat worden. Op dit moment is de gemeente zelf eigenaar en (hoofd)verhuurder. De Musketon wordt op dit moment verhuurd aan 5 afzonderlijke huurders: DOCK (Buurtcentrum Lunetten), JOU (jongerenhuiskamer), Buurtteam Lunetten, Bibliotheek Lunetten en deels tijdelijk aan AdHoc (anti-kraak). Eerder is geprobeerd Gezondheidscentrum Lunetten te betrekken als potentiële nieuwe huurder, maar die hebben zich in 2021 teruggetrokken. Dat was een belangrijk onderdeel destijds van de vernieuwbouwplannen. Door het wegvallen van het Gezondheidscentrum viel ook de financiële basis onder het plan weg en moest worden gezocht naar een alternatieve invulling en nieuw plan. Er is in 2022 (formeel) gestart met een nieuw haalbaarheidsonderzoek, o.a. samen met de beoogde huurders Bibliotheek, Buurtcentrum (DOCK), Buurtteam en het sinds 2019 actieve bewonersplatform Samen Musketon. Tot op heden nog zonder resultaat.

Nog eerder, in 2020, is in overleg met de buurtbewoners een Plan van Eisen (PvE) opgesteld voor het ‘buurtgedeelte’ in de Musketon. Dat PvE is ook gezamenlijk door gemeente (afdeling MO) en bewoners vastgesteld en ondertekend. Maar zoals nu door de betrokkenen bewoners wordt aangegeven, daar is nadien niet echt iets concreets mee gedaan. Sterker

5

nog, in de afgelopen jaren is er nagenoeg geen overleg over de vernieuwbouw van de Musketon geweest. Pas weer in een recente bijeenkomst (9 juli 2025) is door de gemeente aangegeven dat niet aan dat eerdere PvE kan worden voldaan en er (nog) geen nieuwe ontwikkelingen zijn. Het proces gaat, zo geven betrokken en actieve bewoners aan, ‘heel traag en is niet echt transparant te noemen’. Zo laat het Bewoners Overleg Lunetten (BOL), mede namens vele andere groepen in de wijk, ons nu weten. De bewoners geven aan dat er alle aanleiding is om nu wel écht haast te gaan maken met een stevige vernieuwbouw van de Musketon, want: i. Er is veel meer synergie mogelijk tussen alle actieve groepen en organisaties; ofwel je kunt nog meer doen met de Musketon dan nu al het geval is (en daar is ook behoefte aan). ii. Het gebouw is echt toe aan een opknapbeurt, is niet meer van deze tijd en heeft geen aansprekende ingang(en). Ook de indeling maakt een optimaal gebruik niet goed mogelijk. iii. In de afgelopen jaren, keer op keer, worden de ideeën van bewoners en gebruikers niet goed benut, waardoor er kansen blijven liggen. Lunetten verdient een betere participatie. Vandaar onze volgende vragen. Vragen: 1. Onderkent het college de noodzaak en de urgentie om de Musketon binnen afzienbare tijd stevig op te knappen en waar nodig te vernieuwen? a.

Zo ja, hoe kan het dat na het wegvallen in 2021 van het Gezondheidscentrum als potentiële partner en huurder het werken aan nieuwe plannen voor de broodnodige vernieuwbouw van de Musketon zo lang is blijven liggen (meer dan 4 jaar)? b. Wat is er nodig om dit proces te versnellen en zo ja, wat heeft het college daarin nodig van de gemeenteraad? 1. In 2018 is in de investeringsbegroting een aanzienlijk bedrag van enkele miljoenen euro’s gereserveerd voor het vernieuwen van de Musketon, uit te geven tot en met 2025. Wat is de huidige status van die reserveringen? a. En waarom, is hier geen update voor opgenomen in de recente programmabegroting voor 2026(-2030)? 2. Is de omvang van de Musketon wellicht een drempel om tot een goede herontwikkeling te komen omdat er sprake is van een relatief groot centrum van maar liefst 888 m2 en dit mogelijk niet gemakkelijk is op te delen dan wel te verhuren aan één hoofdhuurder? a. Zo nee, wat zijn dan wel de mogelijke drempels die een snelle voortgang van het proces om tot een gezamenlijk plan te komen belemmeren? 3. Tot op heden is een vorm van zelfbeheer voor bijvoorbeeld een deel van de Musketon, zo lijkt het, door de gemeente niet overwogen en/of aangereikt als optie. Of heeft het college dat wel in een eerder stadium overwogen en zo ja, waarom is dat dan niet ingebracht? a.

Vaak blijken iets kleinere locaties juist uitstekend geschikt voor zelfbeheer, zoals bijvoorbeeld het geval is bij Podium Oost (op 387 m2). Heeft dit een rol

6

gespeeld in het niet actief bespreekbaar maken van deze optie (in welke variant dan ook)? b. Is het college bereid om na te gaan of een variant van zelfbeheer, zo mogelijk voor een deel van de Musketon, uitkomst kan bieden en wellicht zelfs kan zorgen voor een versnelling van het proces? c. Zo ja, ziet het college kansen om ook dit met bewoners, buurtondernemers en gebruikers van de Musketon de komende periode te bespreken? 4. Onderkent het college dat actieve burgerparticipatie, waar mogelijk co-creatie en op onderdelen ‘bewoners aan zet’ hier van groot belang is? a. Zo ja, waarom is dan toch de samenwerking met betrokken en actieve bewoners en gebruikers van de Musketon de afgelopen jaren zo beperkt gebleven? b. Op welke manier is het college voornemens die samenwerking met hen beter in te gaan richten? c. Wil het college nagaan of op verschillende niveaus de participatie goed kan worden vormgegeven, dus zowel voor (van groot naar kleiner): (i) het formuleren van de functie van de Musketon voor de gehele wijk Lunetten, (ii) welke partners elkaar kunnen versterken in de Musketon, als ook voor (iii) het ‘buurtcentrumdeel’ binnen de Musketon (inclusief varianten van zelfbeheer)? d.

Is het college bereid om nu wel voorafgaand een samenwerkingsplan op te stellen, zoals ook vastgelegd in de principes van ‘Samen Stad Maken’ waar zo mogelijk op elk niveau goed wordt omschreven hoe de participatie vorm kan krijgen? e. En ten slotte, is het college het met ons eens dat het raadzaam is om een neutrale onafhankelijke procesbegeleider aan te stellen, in opdracht van gemeente en bewoners samen, om dit proces nu toch eindelijk eens goed vlot te trekken? Gesteld door: • Gert Dijkstra, EenUtrecht • Dirk-Jan van Vliet en Hans Geleijns, D66 • Ruud Maas, Volt • Bert van Steeg, CDA • Maartje Vermeulen, GL • David Bosch, UtrechtNu! • Anne Sasbrink, PvdD • Romi Leever, PvdA • Pepijn Zwanenberg, LINK • Yvonne Hessel, US

7