Beantwoording SV2025 nr 160 over Het behoud van Utrechtse cultuuriconen, van Rembrandt tot Broodje Mario
Tekst van het document
BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE RAADSVRAGEN 2025, NUMMER 160 Datum Van Behandeld door E-mailadres Kenmerk Beleidsveld
10 november 2025 College B&W G. van Dam g.van.dam@utrecht.nl 32379410 Erfgoed
Geachte leden van de raad, Hierbij ontvangt u de beantwoording van de schriftelijke raadsvragen jaargang 2025 nummer 160 van Romi Leever en Hester Assen (Partij van de Arbeid) van 30 september 2025 over Het behoud van Utrechtse cultuuriconen: van Rembrandt tot Broodje Mario. De gestelde vragen zijn onderaan bijgevoegd. Vraag 1 Is het college op de hoogte van de sluiting van bioscoop Rembrandt? Wat vindt het college van dit nieuws? Antwoord 1 Ja, het college is sinds de zomer op de hoogte van de sluiting van de bioscoop aan de Oudegracht. Vele Utrechters hebben mooie herinneringen aan deze bioscoop, dus het vertrek van deze publiek toegankelijke voorziening uit de binnenstad heeft onze aandacht. Het vertrek van Pathé biedt wel kansen voor een nieuwe passende invulling. Vraag 2 Deelt het college het beeld dat bioscoop Rembrandt een bijzondere culturele en historische waarde heeft voor de stad Utrecht? Antwoord 2 We delen het beeld dat (de functie van) deze bioscoop sinds haar oprichting in 1913 kleur heeft gegeven aan het culturele landschap van de binnenstad. Vele Utrechters hebben hier genoten van het filmaanbod.
Vraag 3 Is er contact gezocht tussen Pathé en de gemeente over mogelijke alternatieven of samenwerking rondom behoud of herontwikkeling van de locatie? Vroeger vonden er ook nog theatervoorstellingen plaats in het pand, zo’n kruisbestuiving van culturele activiteiten zou daar natuurlijk nog plaats kunnen vinden. Antwoord 3 Pathé zal het pand verkopen aan een andere partij. We zijn in gesprek met deze beoogd nieuwe eigenaar over de mogelijkheden rondom behoud en herontwikkeling van het pand. Daarnaast wordt er uiteraard ook nagedacht over de programmering van het pand. Er zijn nadrukkelijk nog geen keuzes gemaakt of besluiten genomen. De stad wordt hier nog bij betrokken.
Vraag 4 Pathé gaat op zoek naar een nieuwe eigenaar van het pand. Is het college bereid om in gesprek te gaan met Pathé over mogelijkheden om het pand, al dan niet in samenwerking met andere (culturele) partners, toch een toekomst als toegankelijke culturele plek te geven? Denk hier ook aan publiekprivate samenwerking of maatschappelijke initiatieven. Antwoord 4 We zijn in gesprek met de beoogd nieuwe eigenaar over zowel de ruimtelijke inpassing als de programmatische invulling van het pand. Deze partij staat open voor ideeën, initiatieven en samenwerking, maar heeft uiteraard ook een zakelijk belang bij deze (her)ontwikkeling. Vraag 5 Ziet het college kansen om bioscoop Rembrandt (of in ieder geval Oudegracht 73) - bijvoorbeeld via een monumentenstatus – te behouden op een manier die eer doet aan de culturele en architectonische/historische waarde van het pand? Antwoord 5 Een monumentenstatus toekennen is hier niet aan de orde, omdat het pand door ingrijpende verbouwingen aan zowel interieur al exterieur in de jaren '70 nog weinig cultuurhistorische waarden heeft. Eventueel behoud van een culturele functie kan niet via een monumentstatus geregeld worden. Vraag 6 Herkent het college ook het beeld dat steeds meer van dit soort iconische en historische plekken verdwijnen of dreigen te verdwijnen? Antwoord 6 Nee.
De Utrechtse binnenstad beweegt met de tijd mee waarbij veel cultuurhistorisch waardevolle panden, als herbestemming aan de orde is, behouden blijven door ze een passende nieuwe functie te geven. Als voorbeelden: het oude postkantoor op de Neude, het oude Tivoli aan de Oudegracht, de Westerkerk op de Catharijnekade. Vraag 7 Is het college het met de Partij van de Arbeid eens dat de identiteit van de stad en haar straatbeeld niet moet worden bepaald door wie het meeste geld heeft? Antwoord 7 Ja. De gemeente tracht bij ontwikkelingen te sturen op zo hoog mogelijke kwaliteit en behoud van de Utrechtse culturele waarden en identiteit. Daartoe gaan we in gesprek met initiatiefnemers om ze te overtuigen van de bijzondere cultuurhistorische waarden van een gebouw en de omgeving en de meerwaarde daarvan. Een voorbeeld van die sturing is de herontwikkeling van Magazijn de Zon, een prominent gebouw. Dit rijksmonument was al in eigendom van gemeente en is niet verkocht aan een projectontwikkelaar of andere partij. Gemeente Utrecht heeft het in eigen beheer gehouden en het pand wordt momenteel gerestaureerd en verduurzaamd. In het pand keert een culturele functie (Nationaal Literatuurmuseum en Kinderboekenmuseum) terug.
Vraag 8 Welke instrumenten heeft de gemeente om te voorkomen dat waardevolle, laagdrempelige plekken verdwijnen uit de stad – zeker nu de (markt-)druk zo hoog is? Antwoord 8 In de raadsbrief van 3 juni 2025 staat de aanpak voor de binnenstad opgenomen. In samenwerking met Centrummanagement Utrecht ondersteunen we ondernemers in de binnenstad op verschillende wijzen. Er is overigens geen eenduidige definitie van een waardevolle, laagdrempelige plek.
2
In het verleden heeft de gemeente subsidies verleend aan startende ondernemers die bijvoorbeeld zich onderscheiden als maker of op het gebied van duurzaamheid. Dat was in het kader van Morgen Mooier Maken. Op dit moment is geen geld hiervoor beschikbaar gesteld. Vraag 9 Ziet het college hier een rol voor zichzelf om te helpen bij het voortbestaan van het Broodje Mario? Antwoord 9 Nee, het helpen voorbestaan van Broodje Mario is geen taak voor de gemeente. Vraag 10 Zou het college een verbindende rol willen/kunnen spelen in het geval dat een pand/bedrijf te koop staat met monumentale waarde? Antwoord 10 Nee. Wij toetsen of een nieuwe functie past in het Omgevingsplan en of de monumentale waarden niet worden aangetast bij een mogelijke verbouwing of herbestemming. Vraag 11 Kan het college toezeggen dat het blijft monitoren dat het (pand van) de drogisterij zoveel mogelijk in de huidige vorm behouden blijft? Antwoord 11 Ja. Wij streven naar een goede balans tussen monumentale waarden van het pand en de mogelijkheden van een eventueel nieuw gebruik. Vraag 12 Kan het college in gesprek gaat (t.z.t.) met de nieuwe eigenaar om het belang en de waarde van het pand te bespreken en hier afspraken over te maken? Antwoord 12 Ja, dit doen we regelmatig bij ontwikkelingen van beschermde monumenten.
Voor de herontwikkeling van het pand is aan de huidige eigenaar gevraagd om een bouwhistorische opname met waardenstelling te maken. Vraag 13 Heeft het college al contact opgenomen? Zo ja, hoe is dat gesprek verlopen? Wat voor afspraken zijn er met de eigenaar gemaakt? Antwoord 13 Nee, want er is nog geen nieuwe eigenaar of gebruiker. Vraag 14 Wat voor onderhoud wordt er uitgevoerd bij de bioscoop? Antwoord 14 Alleen het minimaal noodzakelijke onderhoud voor zover wij kunnen zien. Wij verwijzen u hier ook naar de beantwoording op de SV 2025 nr. 66 Onderhoud City bioscoop (met antwoord0 Utrecht iBabs Publieksportaal Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Utrecht,
de secretaris,
de burgemeester,
3
Schriftelijke vragen: Het behoud van Utrechtse cultuuriconen: van Rembrandt tot Broodje Mario 30 september 2025 Na ruim een eeuw sluit bioscoop Rembrandt aan de Oudegracht haar deuren. Met haar 683 zitplaatsen heeft de bioscoop vele Utrechters een mooie dag bezorgd. De bioscoop is opgericht in een herenhuis en meermaals verbouwd tot het aan haar formaat kwam die ze nu heeft. Films werden van geluid voorzien door een orkest en explicateurs. Nog altijd is de bioscoop aan de gracht een geliefde plek en komen er wekelijks nog veel bezoekers. Sinds 1995 hoort de bioscoop bij de filmmaatschappij Pathé. Sinds die tijd is er weinig veranderd aan het pand. Pathé heeft in augustus laten weten dat ze de deuren van de iconische Rembrandt bioscoop gaan sluiten in de zomer van 2026. Het pand blijkt ingrijpende renovaties nodig te hebben die niet meer rendabel zijn voor de filmmaatschappij. De Partij van de Arbeid betreurt deze ontwikkeling. Het is de zoveelste speciale plek in Utrecht die haar deuren sluit door stijgende (markt)prijzen waarin betaalbare en toegankelijke plekken voor ontmoeting, ontspanning en cultuur de stad verlaten. Bijzondere, historische en geliefde plekken, die voor vele Utrechters een speciale plek inneemt, verdwijnen uit het straatbeeld. Dat leidt de Partij van de Arbeid tot de volgende vragen: 1.
Is het college op de hoogte van de sluiting van bioscoop Rembrandt? Wat vindt het college van dit nieuws? 2. Deelt het college het beeld dat bioscoop Rembrandt een bijzondere culturele en historische waarde heeft voor de stad Utrecht? 3. Is er contact gezocht tussen Pathé en de gemeente over mogelijke alternatieven of samenwerking rondom behoud of herontwikkeling van de locatie? Vroeger vonden er ook nog theatervoorstellingen plaats in het pand, zo’n kruisbestuiving van culturele activiteiten zou daar natuurlijk nog plaats kunnen vinden. 4. Pathé gaat op zoek naar een nieuwe eigenaar van het pand. Is het college bereid om in gesprek te gaan met Pathé over mogelijkheden om het pand, al dan niet in samenwerking met andere (culturele) partners, toch een toekomst als toegankelijke culturele plek te geven? Denk hier ook aan publiek-private samenwerking of maatschappelijke initiatieven.
4
5. Ziet het college kansen om bioscoop Rembrandt (of in ieder geval Oudegracht 73) - bijvoorbeeld via een monumentenstatus – te behouden op een manier die eer doet aan de culturele en architectonische/historische waarde van het pand? Helaas is bioscoop Rembrandt niet de eerste plek van historische en sociale waarde die de stad verlaat. Steeds vaker zien we deze plekken verdwijnen, vaak door grote bedrijven/internationale ketens die de marktdruk verhogen. Het kapitaal begint steeds meer de dienst uit te maken in de stad. Zo sloot drogisterij Woortman na 174 jaar begin 2025 haar deuren en zijn er al meerdere bruine kroegen in de wijken en in het centrum verdwenen. 6. Herkent het college ook het beeld dat steeds meer van dit soort iconische en historische plekken verdwijnen of dreigen te verdwijnen? 7. Is het college het met de Partij van de Arbeid eens dat de identiteit van de stad en haar straatbeeld niet moet worden bepaald door wie het meeste geld heeft? 8. Welke instrumenten heeft de gemeente om te voorkomen dat waardevolle, laagdrempelige plekken verdwijnen uit de stad – zeker nu de (markt-)druk zo hoog is? Gelukkig zijn er nog plekken waar we nog kunnen helpen voor het te laat is. Broodje Mario is na bijna 50 jaar op zoek is naar een nieuwe eigenaar. Voor veel Utrechters is het broodje immaterieel erfgoed.
De Partij van de Arbeid heeft wel vaker aandacht gevraagd voor immaterieel erfgoed, maar helaas krijgt dit niet altijd de aandacht die het verdient. De vraag is nu of het broodje wel blijft bestaan als er een nieuwe eigenaar is of juist geen eigenaar zich meldt. 9. Ziet het college hier een rol voor zichzelf om te helpen bij het voortbestaan van het Broodje Mario? 10. Zou het college een verbindende rol willen/kunnen spelen in het geval dat een pand/bedrijf te koop staat met monumentale waarde? Bij drogisterij Woortman hangt er een poster in het venster met ‘Horeca gezocht’ erop. Dit zou dus een voorbeeld kunnen zijn van geschiedenis die verdwijnt uit het pand voor de zoveelste horeca-tent. 11. Kan het college toezeggen dat het blijft monitoren dat het (pand van) de drogisterij zoveel mogelijk in de huidige vorm behouden blijft? 12. Kan het college in gesprek gaat (t.z.t.) met de nieuwe eigenaar om het belang en de waarde van het pand te bespreken en hier afspraken over te maken? Er zijn door ons eerder vragen gesteld over de City bioscoop. Een pand met een monumentale status, maar een sleetse uitstraling. Het rijksmonument aan de Voorstraat 89, gebouwd in de stijl van De Nieuwe Zakelijkheid, heeft helaas niet meer de statuur van vroeger. Het pand is de afgelopen jaren zichtbaar in verval geraakt.
In de schriftelijke vragen die eerder gesteld zijn heeft het college toegezegd om contact op te nemen met de eigenaar van de bioscoop. 13. Heeft het college al contact opgenomen? Zo ja, hoe is dat gesprek verlopen? Wat voor afspraken zijn er met de eigenaar gemaakt? 14. Wat voor onderhoud wordt er uitgevoerd bij de bioscoop?
5
Gesteld door: •
Romi Leever en Hester Assen, Partij van de Arbeid
6