Beantwoording SV2024 nr 54 over Stop het shamen van vrouwelijke studenten op bangalijst

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE RAADSVRAGEN 2024, NUMMER SV 2024 NR. 54

Datum Van Behandeld door Doorkiesnummer E-mailadres Kenmerk Beleidsveld

9 april 2024 College B&W F. Kamalizadeh 14030 Farzaneh.kamalizadeh@utrecht.nl 12263309 Openbare Orde en Veiligheid

Geachte leden van de raad, Hierbij ontvangt u de beantwoording van de schriftelijke raadsvragen jaargang 2024 nummer SV 2024 nr. 54 van Mariam Al-Saqaff (VVD), Emma Dolmans (D66), Nadia Stylianou (D66), Annemarijn Oudejans (Student & Starter) en Maartje Vermeulen (GroenLinks) van 14 maart 2024 over het shamen van vrouwelijke studenten op bangalijst. De gestelde vragen zijn onderaan bijgevoegd. Vraag 1 Is het college bekend met de online bangalijst? Antwoord 1 Ja, wij zijn bekend met het bestaan van de online bangalijst. Inmiddels is ook een tweede bangalijst opgedoken, waar de politie onderzoek naar doet. Het is op dit moment onduidelijk door wie deze tweede bangalijst is opgesteld. De VVD fractie heeft hierover (vervolg)vragen gesteld, die wij zullen beantwoorden. Vraag 2 Is het college het met de indieners eens dat we alle vormen van bangalijsten in de gemeente tegen moeten gaan? En dat we dit moeten veroordelen? Antwoord 2 Ja, de presentatie die circuleert en de vrouwonvriendelijke teksten die daarin staan vinden wij ronduit schokkend en grensoverschrijdend. We vinden het verschrikkelijk dat vrouwen hier slachtoffer van zijn geworden en leven met hen mee. De burgemeester heeft namens ons op woensdag 27 maart jl. een stevig, maar constructief gesprek gevoerd met USC.

Hierbij is nogmaals benadrukt dat de presentatie die door leden van het USC is gemaakt, alle perken te buiten gaat en niet zonder consequenties kan blijven. De burgemeester heeft aangekondigd dat de gezamenlijke ceremoniële activiteiten tussen het USC en de gemeente dit jaar niet doorgaan. Dat betekent dat USC geen onderdeel is van een erewacht bij de aubade op Koningsdag en bij de herdenking van de bevrijding van de stad op 7 mei. Ook komt er geen ontvangst bij het Koningsdagfestival op het Janskerkhof.

Overigens blijven we met USC in contact over initiatieven rondom mentale gezondheid, sociale veiligheid en grensoverschrijdend gedrag. Daarom is USC wel welkom bij het symposium Safe Space op 14 mei a.s. waar een aantal van deze thema's wordt besproken en waarvan Utrecht gaststad is. Verder wordt er expertise vanuit o.a. Fairspace en Sexmatters aangeboden om het USC te ondersteunen bij de beoogde cultuurverandering en we blijven hierover met USC in contact. Ook de Universiteit Utrecht en de Hogeschool Utrecht hebben gezamenlijk verklaard ontstemd te zijn en de bangalijst volledig ontoelaatbaar te vinden en hebben sancties aangekondigd. Een voorbeeld hiervan is het stopzetten van de subsidie voor de rest van dit kalenderjaar. Vraag 3 Welke stappen gaat het college ondernemen om ervoor te zorgen dat de makers van deze lijst aangesproken worden, hun namen staan immers op het voorblad van de ‘presentatie’. Is het college het ermee eens dat er consequenties horen te zijn aan de enorme privacy schending en het creëren van onveiligheid voor deze studenten? Antwoord 3 Zie beantwoording vraag 2. We hebben ervoor gekozen om het bestuur van USC hierop aan te spreken. Ook met het oog op het strafrechtelijk onderzoek dat wordt gestart na aangifte door de slachtoffers.

Vraag 4 Utrechtse studentenverenigingen hebben de intentieverklaring voor ‘Het aanpakken van sociale veiligheid’ ondertekend en doen daar ook hun best voor. Toch gebeurt er zoiets schandaligs met grote impact voor de slachtoffers en de gehele studentenpopulatie. Welke stappen gaat het college ondernemen richting de studentenvereniging? En hoe gaat het college de studentenvereniging aanspreken op de verantwoordelijkheden die voortkomen uit het ondertekenen van de verklaring? Antwoord 4 Voor stappen vanuit ons als college richting USC zie beantwoording vraag 2. De intentieverklaring is opgesteld door VIDIUS, de belangenbehartiger van studenten en studentenorganisaties in Utrecht, samen met de studenten-/studieverenigingen, stichtingen en organisaties van Utrecht. De gemeente is geen partij hierin. Deze intentieverklaring is op 21 december 2022 tijdens het symposium: ‘Grensoverschrijdend gedrag; niet in onze stad!’ aan de burgemeester en regeringscommissaris seksueel overschrijdend gedrag Mariëtte Hamer uitgereikt. In een reactie van VIDIUS geven zij aan met afschuw kennis genomen te hebben van de grensoverschrijdende acties van de leden van USC. In december 2022 heeft USC de intentieverklaring ondertekend, maar gezien USC geen lidorganisatie is, is er tussen de twee partijen nauwelijks contact of een relatie.

VIDIUS ziet het als een kerntaak om de sociale veiligheid van studenten in Utrecht te waarborgen. Omdat de intentieverklaring niet voorziet in sancties, zullen zij geen maatregelen nemen tegen USC. Zij willen het gesprek over de verbetering van sociale veiligheid in Utrecht zoveel mogelijk stimuleren en organisaties faciliteren. Daarom gaat VIDIUS op korte termijn een inventarisatie houden van de voortgang van de intentieverklaring bij de ondertekenaars. Deze inventarisatie leidt tot een rapportage. Vraag 5 Vrouwelijke studenten geven nu al aan zich te willen uitschrijven en kunnen angstig zijn om weer in college te verschijnen, uit angst om veroordeeld te worden door studiegenoten om wat er in de bangalijst staat. Wat kan het college doen om de slachtoffers van deze bangalijst (mentaal) te ondersteunen? Is het faciliteren van slachtofferhulp mogelijk? Antwoord 5 Vanuit UVSV is een brief gestuurd naar alle potentiële slachtoffers, waarin zij wijzen op de mogelijkheid van het doen van aangifte. Iedereen die zich bij politie meldt voor het doen van aangifte, wordt slachtofferhulp aangeboden door de politie. Ook kunnen slachtoffers terecht bij diverse partners in de stad en de regio zoals Pretty Woman en Discriminatiepunt.nl Provincie Utrecht. Per slachtoffer 2

wordt bekeken wat een passend hulpaanbod kan zijn, afhankelijk van de wensen van het slachtoffer. Daarnaast hebben ook de Universiteit Utrecht en Hogeschool Utrecht in een brief en op de diverse kanalen van de onderwijsinstellingen aangegeven waar studenten terecht kunnen voor hulp. Vraag 6 Staat het college in contact met Universiteit Utrecht en de Hogeschool Utrecht over deze situatie? Wat komt er voort uit dit contact? Antwoord 6 Ja, zie beantwoording vraag 2. Alle partijen zijn het erover eens dat de bangalijst onacceptabel is en hebben sancties opgelegd aan USC. Over gemaakt afspraken en de voortgang blijven we met elkaar in contact. Vraag 7 Welke andere stappen gaat het college ondernemen om de sociale veiligheid van vrouwelijke studenten te beschermen? Antwoord 7 Wij vinden het belangrijk dat vrouwen zich in de openbare ruimte, tijdens het uitgaan, op studentenverenigingen, op onderwijsinstellingen en thuis veilig voelen. In alle portefeuilles die wij gezamenlijk behartigen voelen wij gemeenschappelijk de verantwoordelijkheid en we ondernemen ook actie om dit te verbeteren. Utrecht is een Safe-Street gemeente waarmee het actief uitvoering geeft aan het aanpakken van straatintimidatie. Het Actieplan Straatintimidatie voorziet in maatregelen die daadwerkelijk bijdragen aan veiligheid van vrouwen.

In het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 besteden we met een samenhangende aanpak expliciet aandacht aan veilige wijken. Verder voeren wij jaarlijks een gesprek met het onderwijsveld (primair, voortgezet en vervolgonderwijs) over seksueel en grensoverschrijdend gedrag binnen het onderwijs. Hierover hebben wij uw raad geïnformeerd op 17 januari jl. in de kwartaalbrief onderwijs. Ook is op 29 februari 2024 de Beleidsnota Inclusie en Diversiteit 2024 – 2033 vastgesteld door uw raad. Met deze nota werken we aan een stad waar iedereen in vrijheid en veiligheid zichzelf kan zijn. In deze intersectionele aanpak zetten we o.a. specifiek in op een veiligere stad voor hen in een (extra) gemarginaliseerde positie en werken we aan het verhogen van de kennis en bewustwording van alle vormen van discriminatie en uitsluiting, waaronder seksisme, specifiek bij hen in een geprivilegieerde positie. Specifiek voor studenten zijn we actief in het stimuleren, ondersteunen en verbinden van initiatieven zoals het studenteninitiatief Gelijk Spel (dat workshops op bijvoorbeeld studentenverenigingen organiseert over gezonde grenzen) en we zijn betrokken bij het symposium Safe Space over sociale veiligheid op 14 mei. Op het symposium wordt een handreiking van studentenorganisatie ECIO gepresenteerd aan onder andere de onderwijsinstellingen.

De eerstbetrokken partijen rond het onderwerp sociale veiligheid, namelijk studenten(initiatieven), studentenverenigingen zelf en onderwijsorganisaties worden zo ondersteund in hun verantwoordelijkheid. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Utrecht,

de secretaris,

de burgemeester,

3

Stop het shamen van vrouwelijke studenten op bangalijst 14-03-2024

Vragen: De VVD, D66 en Student & Starter krijgen signalen dat er een ‘grietenpresentatie’ oftewel een bangalijst online gedeeld wordt door een aantal leden van studentenvereniging USC in Utrecht. In de ‘grietenpresentatie’ staan foto’s van de vrouwen met soms hun familieleden, hun namen, adressen en telefoonnummers. Ook staan er teksten bij dat vrouwen “kk ordinair, wel lekker geil” zijn of een “kk enge vader” hebben. Ook wordt een groep vrouwen weggezet als ‘draken’. Alle vrouwen worden beoordeeld op hun uiterlijk De indieners schrikken enorm van de schending van privacy van deze vrouwen en van de onveiligheidsaspecten die dit met zich meebrengt. Om deze reden stellen wij de volgende vragen en spreken we ons fel uit tegen deze manier van het shamen van vrouwen: 1. Is het college bekend met de online bangalijst? 2. Is het college het met de indieners eens dat we alle vormen van bangalijsten in de gemeente tegen moeten gaan? En dat we dit moeten veroordelen? 3. Welke stappen gaat het college ondernemen om ervoor te zorgen dat de makers van deze lijst aangesproken worden, hun namen staan immers op het voorblad van de ‘presentatie’. Is het college het ermee eens dat er consequenties horen te zijn aan de enorme privacy schending en het creëren van onveiligheid voor deze studenten? 4.

Utrechtse studentenverenigingen hebben de intentieverklaring voor ‘Het aanpakken van sociale veiligheid’ ondertekend en doen daar ook hun best voor. Toch gebeurt er zoiets schandaligs met grote impact voor de slachtoffers en de gehele studentenpopulatie. Welke stappen gaat het college ondernemen richting de studentenvereniging? En hoe gaat het college de studentenvereniging aanspreken op de verantwoordelijkheden die voortkomen uit het ondertekenen van de verklaring? 5. Vrouwelijke studenten geven nu al aan zich te willen uitschrijven en kunnen angstig zijn om weer in college te verschijnen, uit angst om veroordeeld te worden door studiegenoten om wat er in de bangalijst staat. Wat kan het college doen om de slachtoffers van deze bangalijst (mentaal) te ondersteunen? Is het faciliteren van slachtofferhulp mogelijk? 6. Staat het college in contact met Universiteit Utrecht en de Hogeschool Utrecht over deze situatie? Wat komt er voort uit dit contact?

4

7. Welke andere stappen gaat het college ondernemen om de sociale veiligheid van vrouwelijke studenten te beschermen?

Gesteld door: • • • •

Mariam Al-Saqaff, VVD Utrecht Emma Dolmans en Nadia Stylianou, beide D66 Annemarijn Oudejans, Student & Starter Maartje Vermeulen, GroenLinks

5