Beantwoording SV2024 nr. 127 over Zorgen om zorgkosten voor minima

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE RAADSVRAGEN 2024, NUMMER 127

Datum Van Behandeld door Doorkiesnummer E-mailadres Kenmerk Beleidsveld

10 september 2024 College B&W Niels de Haan 14030 niels.de.haan@utrecht.nl 12703645 Werk en Inkomen

Geachte leden van de raad, Hierbij ontvangt u de beantwoording van de schriftelijke raadsvragen jaargang 2024 nummer 127 van Ilse Raaijmakers (PvdA) van 27 juni 2024 over Zorgen om zorgkosten voor minima. De gestelde vragen zijn onderaan bijgevoegd. Vraag 1 Kan het college aangeven wat het vervolg nu gaat zijn; wanneer wordt de U-polis in de huidige vorm opgeheven? Antwoord 1 De U-polis wordt per 1 januari 2025 opgeheven. Vraag 2 Hoe gaat het college ervoor zorgen dat de huidige gebruikers van de U-polis hiervan goed en tijdig op de hoogte worden gesteld? Antwoord 2 Alle U-polishouders worden door ons in oktober geïnformeerd over het stopzetten van de U-polis, de gevolgen die dat heeft voor hun zorgverzekering en de mogelijkheden die wij als gemeente aanbieden om hen te begeleiden naar een nieuw zorgverzekeringspakket dat past bij hun persoonlijke situatie. Vraag 3 Is het college van plan de huidige gebruikers te begeleiden bij een overstap naar een andere verzekering? Antwoord 3 Wij gaan U-polishouders ondersteunen bij het vinden van een andere zorgverzekering wanneer zij hier behoefte aan hebben. Deze ondersteuning vindt plaats door middel van spreekuren met professionele en onafhankelijke adviseurs. Zij zullen samen met de inwoner kijken welke zorgverzekering in het reguliere aanbod het beste aansluit bij de persoonlijke situatie.

Daarnaast kunnen inwoners via de website ‘Gezond Verzekerd’ informatie ontvangen over welke zorgverzekering bij hen past, aan de hand van een aantal vragen. Vraag 4 Zo ja, gaat het college dit samen met U-polis-aanbieder Zorg en Zekerheid doen? Antwoord 4 Nee. De begeleiding wordt uitgevoerd in samenwerking met BS&F, een professionele organisatie die onder andere gespecialiseerd is in het aanbieden van zorgpolissen. De medewerkers van BS&F zijn Wft gecertificeerd1 en adviseren onafhankelijk. Een samenwerking met Zorg en Zekerheid, een aanbieder van zorgverzekeringen, zou een dergelijke onafhankelijkheid in de weg staan. Vraag 5 Eén van de grootste en niet te onderschatten voordelen van de U-polis is dat die automatisch verrekend kan worden met een bijstandsuitkering. Dat scheelt iemand die iedere dag met geldzorgen leeft een hoop stress. Ziet het college mogelijkheden om een dergelijke automatisering voor mensen die een bijstandsuitkering bij de gemeente Utrecht krijgen te behouden? Antwoord 5 De mogelijkheid om vanaf 1 januari 2025 de zorgverzekeringspremie rechtstreeks in te houden op de uitkering en door te betalen aan de zorgverzekeraar hebben wij onderzocht. Door het vervallen van de collectieve zorgverzekering zijn er echter geen juridische mogelijkheden om dit te blijven doen voor de hele doelgroep.

Alleen wanneer een inwoner zelf echt niet in staat is om de zorgpremie zelf te betalen is dit mogelijk, waar de wet strenge eisen aan stelt. Dit vereist een individuele beoordeling per aanvraag. Gecombineerd met het inregelen van de betalingen voor meerdere zorgverzekeraars levert dit hoge administratieve lasten op. Bovendien moet elke poliswijziging aan de gemeente op tijd worden doorgegeven door de inwoner zelf, wat erg foutgevoelig is. Deze combinatie van factoren heeft ons doen besluiten om geen geautomatiseerde doorbetaling te realiseren vanaf 1 januari 2025. Vraag 6 Kan het college zich inzetten om betalingsproblemen bij deze kwetsbare groep Utrechters op een andere manier te voorkomen? Antwoord 6 We zetten in op het voorkomen van betalingsproblemen door middel van ‘vroegsignalering’. Maandelijks komen er ruim 1000 signalen bij ons binnen van vaste lasten partners als woningcorporaties, zorgverzekeraars, energie- en waterleveranciers. Wanneer een vaste lasten partner haar eigen sociaal verantwoord incassotraject heeft doorlopen sturen deze partners een vroegsignaal naar de gemeente. Wij nemen vervolgens contact op met de inwoner via e-mail, sms of brief, afhankelijk van de situatie van de inwoner. In enkele wijken voert het Buurtteam huisbezoeken uit. Naast de inzet op vroegsignalering bieden wij ook het Huishoudboekje aan wanneer inwoners moeite hebben met rondkomen.

Via het huishoudboekje worden de vaste lasten van de inwoner betaald, na ontvangst van het inkomen. Wat overblijft gaat naar de inwoner.

1 Het Wft certificaat is een vereiste vanuit de Wet financieel toezicht voor financieel adviseurs, waar

ook adviseurs (zorg)verzekeringen onder vallen. Het diploma toont aan dat de adviseur beschikt over de kennis om anderen te adviseren over het financiële product en voldoet aan alle relevante wet- en regelgeving. 2

Ondanks onze inzet is het echter niet uitgesloten dat het afschaffen van de U-polis tot betalingsproblemen gaat leiden bij inwoners. Helaas kunnen wij niet iedereen bereiken met onze dienstverlening en is deze niet waterdicht. We zetten ons wel in om deze groep inwoners zo klein mogelijk te houden. Vraag 7 In Rotterdam biedt de gemeente een collectieve polis aan via verzekeraar VGZ. Bij de introductie van dit Rotterdampakket had VGZ de intentie om deze kennis mee te nemen naar andere gemeentes2.Bij de vraagstellers roept dit de vraag op waarom iedere gemeente eigenlijk een afzonderlijk pakket moet hebben. Ziet het college mogelijkheden om op een gegeven moment in G4-verband een collectieve voordelige en mogelijk goedkopere verzekeringsregeling af te sluiten? Antwoord 7 De Raad heeft besloten om de U-polis af te schaffen. Wij onderzoeken daarom momenteel geen alternatieven en focussen ons op het afronden van de U-polis in huidige vorm. Mocht er in de toekomst weer behoefte zijn voor een collectieve zorgverzekering, dan lijkt het ons verstandig om een polis in G4-verband te onderzoeken. Vraag 8 Het amendement3 dat zorgde voor het afschaffen van de U-polis stelt dat “minima met een complexe zorgvraag’’ via de bijzondere bijstand geholpen moeten worden.

In diezelfde raadsvergadering werd Motie M1374 aangenomen, die bijzondere bijstand wil aanwenden om de bezuiniging op de Regeling Tegemoetkoming Zorgkosten op te vangen voor mensen die dat nodig hebben. Is het college van plan om beide raadsbesluiten uit te voeren met een beroep op het budget van de bijzondere bijstand? Antwoord 8 Wij zijn van plan om in de geplande herziening van de bijzondere bijstand een regeling op te nemen voor hoge ziektekosten. Wanneer kwetsbare inwoners met een complexe zorgvraag geconfronteerd worden met hoge zorgkosten, kunnen zij een vergoeding krijgen. Hiermee geven wij uitvoering aan motie M137 en het amendement. De Raad wordt hierover in oktober verder geïnformeerd. Vraag 9 Kan het college beargumenteren of zij verwacht dat dit gevolgen gaat hebben voor de ruimte die het college heeft om bijzondere bijstand uit te keren aan mensen die een niet-zorggerelateerde bijstandsvraag hebben, bijvoorbeeld om kosten voor woninginrichting te dekken? Antwoord 9 Door de afschaffing van de U-polis komen er middelen vrij. Deze middelen zullen worden ingezet voor de financiering van de regeling complexe zorgvragen in de bijzondere bijstand. Vraag 10 Deze week verscheen in het nieuws dat het aantal zogeheten wanbetalers bij het Centraal Administratie Kantoor, dat boetes bij mensen die hun zorgpremie niet op tijd hebben kunnen betalen, gestegen is5.

2 Gemeente werkt samen met verzekeraar voor gezondere Rotterdammers | Trouw 3 A28(2024) A28 Help minima met complexe zorgvraag - U-reka Gemeente Utrecht 4 M137(2024) M137 Extra steun bij zorgkosten - U-reka Gemeente Utrecht 5 Meer mensen betalen zorgpremie niet: 'Wijst op grotere geldproblemen' (nos.nl)

3

Hoe helpt de gemeente Utrecht mensen die hun zorgpremie niet kunnen betalen? Antwoord 10 Inwoners van de gemeente Utrecht kunnen op een aantal manieren hulp krijgen van de gemeente of sociale partners in de stad. Een laagdrempelige ingang hiervoor ligt in de sociale basis en basiszorg. Zij kijken samen met de inwoner welke hulp het beste bij hun situatie past. Hierbij kan gedacht worden aan bijvoorbeeld de Geldzaak, een initiatief van U Centraal. Maar inwoners kunnen ook terecht bij de gemeente voor ondersteuning, bijvoorbeeld via het Huishoudboekje of rondkomengesprekken. Voor inwoners met schulden kan schuldhulpverlening worden ingeschakeld. Ook blijven wij ons inzetten op de eerder benoemde vroegsignalering. Vraag 11 Vraagt de gemeente Utrecht zelf zogeheten ‘CAK-lijsten’ op om inzichtelijk te maken hoeveel Utrechters te kampen hebben met deze schulden, of krijgt zij deze lijsten regelmatig aangeleverd van het CAK Antwoord 11 Wij vragen nog geen CAK-lijsten op. We kunnen deze informatie niet als eigenstandig vroegsignaal gebruiken om hulp bij schulden aan te bieden. De informatie van het CAK mag enkel gebruikt worden ter verrijking van een eerder ontvangen vroegsignaal.

Aangezien de inwoner op het moment van het uitsturen van een aanbod in het kader van vroegsignalering al bekend is bij de gemeente, heeft het opvragen van CAK-lijsten geen toegevoegde waarde bij het bereiken van nieuwe inwoners met betalingsproblemen.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Utrecht,

de secretaris,

de burgemeester,

4

Schriftelijke vragen Zorgen om zorgkosten voor minima 27 juni 2024

Vragen: Tijdens de raadsvergadering van 28 maart 2024 werd de U-polis, de collectieve zorgverzekering voor Utrechters met een U-pas, afgeschaft.6 Utrecht heeft straks als enige G4-gemeente geen collectieve zorgverzekering voor mensen met een kleine portemonnee. Er zijn 294 gemeentes met een gemeentelijke zorgverzekering.7 De fracties van de PvdA maakt zich zorgen over mogelijke betalingsproblemen en geldzorgen bij de duizenden Utrechters die hier gebruik van maken. Zij heeft hierover de volgende vragen. 1. Kan het college aangeven wat het vervolg nu gaat zijn; wanneer wordt de Upolis in de huidige vorm opgeheven? 2. Hoe gaat het college ervoor zorgen dat de huidige gebruikers van de U-polis hiervan goed en tijdig op de hoogte worden gesteld? 3. Is het college van plan de huidige gebruikers te begeleiden bij een overstap naar een andere verzekering? 4. Zo ja, gaat het college dit samen met U-polis-aanbieder Zorg en Zekerheid doen? Eén van de grootste en niet te onderschatten voordelen van de U-polis is dat die automatisch verrekend kan worden met een bijstandsuitkering. Dat scheelt iemand die iedere dag met geldzorgen leeft een hoop stress. 5. Ziet het college mogelijkheden om een dergelijke automatisering voor mensen die een bijstandsuitkering bij de gemeente Utrecht krijgen te behouden? 6.

Kan het college zich inzetten om betalingsproblemen bij deze kwetsbare groep Utrechters op een andere manier te voorkomen? In Rotterdam biedt de gemeente een collectieve polis aan via verzekeraar VGZ. Bij de introductie van dit Rotterdampakket had VGZ de intentie om deze kennis mee te nemen naar andere gemeentes.8 Bij de vraagstellers roept dit de vraag op waarom iedere gemeente eigenlijk een afzonderlijk pakket moet hebben. 7. Ziet het college mogelijkheden om op een gegeven moment in G4-verband een collectieve voordelige en mogelijk goedkopere verzekeringsregeling af te sluiten? 6 Amendement 2024, nr. 28, A28 Help minima met complexe zorgvraag Utrecht - iBabs

Publieksportaal (bestuurlijkeinformatie.nl) 7 Cijfers 2021, Gemeentepolis - BS&F (bsenf.nl) 8 Gemeente werkt samen met verzekeraar voor gezondere Rotterdammers | Trouw 5

Het amendement9 dat zorgde voor het afschaffen van de U-polis stelt dat “minima met een complexe zorgvraag’’ via de bijzondere bijstand geholpen moeten worden. In diezelfde raadsvergadering werd Motie M13710 aangenomen, die bijzondere bijstand wil aanwenden om de bezuiniging op de Regeling Tegemoetkoming Zorgkosten op te vangen voor mensen die dat nodig hebben. 8. Is het college van plan om beide raadsbesluiten uit te voeren met een beroep op het budget van de bijzondere bijstand? 9. Kan het college beargumenteren of zij verwacht dat dit gevolgen gaat hebben voor de ruimte die het college heeft om bijzondere bijstand uit te keren aan mensen die een niet-zorggerelateerde bijstandsvraag hebben, bijvoorbeeld om kosten voor woninginrichting te dekken? Deze week verscheen in het nieuws dat het aantal zogeheten wanbetalers bij het Centraal Administratie Kantoor, dat boetes bij mensen die hun zorgpremie niet op tijd hebben kunnen betalen, gestegen is.11 10. Hoe helpt de gemeente Utrecht mensen die hun zorgpremie niet kunnen betalen? 11. Vraagt de gemeente Utrecht zelf zogeheten ‘CAK-lijsten’ op om inzichtelijk te maken hoeveel Utrechters te kampen hebben met deze schulden, of krijgt zij deze lijsten regelmatig aangeleverd van het CAK?

Gesteld door: •

Ilse Raaijmakers, Partij van de Arbeid

9 A28(2024) A28 Help minima met complexe zorgvraag - U-reka Gemeente Utrecht 10 M137(2024) M137 Extra steun bij zorgkosten - U-reka Gemeente Utrecht 11 Meer mensen betalen zorgpremie niet: 'Wijst op grotere geldproblemen' (nos.nl)

6