Beantwoording SV 2022 nr 144 over Het niet halen van termijnen in bezwaarprocedure.docx.pdf

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE RAADSVRAGEN 2022, NUMMER 144

Datum Van Behandeld door Doorkiesnummer E-mailadres Kenmerk Beleidsveld

9 september 2022 College B&W P.C.van Doorn, J. Kleijwegt 030 286 11 80 pa.van.doorn@utrecht.nl, j.kleijwegt@utrecht.nl volgt Juridische Zaken/Ruimtelijke Ordening

Geachte leden van de raad, Hierbij ontvangt u de beantwoording van de schriftelijke raadsvragen jaargang 2022 nummer 144 van Jantine Zwinkels (CDA), Berdien van der Wilt (D66) van 24 augustus 2022 over: Niet halen van termijnen in bezwaarprocedures. De gestelde vragen zijn onderaan bijgevoegd. Vraag 1 Welke ontwikkelingen en trends ziet het college in bezwaarprocedures van inwoners? En hoe ziet dit beeld eruit bij de bezwaren van ondernemers, instellingen en belangenorganisaties? Antwoord 1 Uit een flink gedeelte van de bezwaarschriften is de trend te destilleren die breed in de samenleving leeft, namelijk ‘een niet vanzelfsprekend vertrouwen in de overheid’. Dat geldt voor inwoners, maar evenzo voor ondernemers en instellingen. Daarom wordt er meer bezwaar gemaakt en vaker tussenkomst van de rechter gevraagd bij een reactie op een bezwaar. Dat heeft ons ertoe gebracht om de afhandeling van een bezwaarschrift niet alleen meer te plaatsen in het kader van rechtsbescherming (heroverweging van het genomen besluit waar men het niet mee eens is), maar ook in te zetten op een betere communicatie en verbinding met de burger bij het voorbereiden en nemen van dat besluit. Met andere woorden: hoe we een bezwaarschrift kunnen voorkomen.

Vraag 2 Bij welke (type) besluiten ziet het college een hoog aantal bezwaren, en in welke mate evalueert de gemeente hoe dit kan kunnen worden voorkomen (denk aan contact, overleg en participatie)? Antwoord 2 In aantallen gaat het vooral om bezwaarschriften vanwege handhaving (weggesleepte auto’s, verkeerd aangeboden huishoudelijk afval of fietsen die op een verkeerde plek staan) en in mindere mate vanwege afwijzingen van aanvragen. Vooral indien het oordeel is, al dan niet met tussenkomst van de rechter, dat er ten onrechte is gehandhaafd, wordt gekeken samen met de betrokken afdeling wat of hiervan geleerd kan worden. Bij meerdere bezwaren tegen het afwijzen van een bepaald soort aanvraag wordt gekeken hoe dat komt. Vaak zit dat dan in de informatievoorziening. Bij nieuw of gewijzigd beleid ontvangen we op een bepaald beleidsterrein soms tijdelijk meer bezwaarschiften.

Bijvoorbeeld nadat we hadden ingestemd met het toestaan van tijdelijke terrassen in de binnenstad in de coronaperiode. Bij binnenkomst van de bezwaren tegen de toestemming voor ruim een 70-tal tijdelijke terrassen is onderzocht op welke wijze het voor een beperkte groep indieners van de bezwaren de uitbreiding wel acceptabel zou zijn. Dit heeft vervolgens geleid tot een oplossing naar tevredenheid voor alle partijen, bezwaarden en horecaondernemers. In zijn algemeenheid zijn de lijnen met vertegenwoordigers van de Horeca in Utrecht kort voor als wij bijvoorbeeld het beleid willen aanpassen of onnodige overlast voor inwoners van onze stad willen voorkomen. In het oog springen ook de aantallen bezwaarschriften tegen ondergrondse afvalcontainers. De analyse daarvan leerde dat de communicatie kon worden verbeterd, hetgeen ook is doorgevoerd. Desondanks blijft het aantal bezwaren wel hoog, maar zijn er korte lijnen om bij duidelijke fouten zaken op te lossen zonder dat het bezwaar hoeft te worden behandeld. Als het gaat om bezwaarschriften in het sociale domein is er sprake van een zogenoemd signaleringsoverleg, waarbij de sociale advocatuur, het juridisch loket en de gemeente in gesprek zijn over de trends en wat of er kan worden verbeterd. Ook wordt gesproken met bijvoorbeeld cliëntenplatforms.

Wanneer er sprake is van de komst van bijvoorbeeld een impactvolle maatschappelijke voorziening wordt er veel gedaan aan communicatie omdat bezwaren leerden dat daardoor veel vragen van tevoren konden worden beantwoord. En intern worden al dan niet gevraagd tips gegeven over aanpassing van beleid of bij het formuleren van nieuw beleid zoals bij de uitvoering van de WMO. Vraag 3 Op welke wijze is de interne escalatie georganiseerd, zodat tijdiger ingegrepen kan worden bij het halen van de termijnen? Antwoord 3 Behandelaars van bezwaar treden eerst in overleg met de collega’s die betrokken zijn geweest bij het nemen van het bestreden besluit. Soms moet er ook worden geschakeld met het onderdeel dat verantwoordelijk is voor het betreffende achterliggende beleid. Leidt dat volgens de behandelaar niet tot het gewenste resultaat dan wordt er getrapt ambtelijk opgeschaald en indien nodig tot collegeniveau. Vraag 4 Wat heeft ertoe geleid dat deze situatie als zodanig complex is beoordeeld dat beslissingen op bezwaar ondanks de dreiging van dwangsommen zo lang zijn uitgesteld? Met andere woorden: Waarin zit de beweerdelijke complexiteit van deze casus? Antwoord 4 Zie in dit verband onze beantwoording SV 2022/140, vraag 2.

Vraag 5 Hoe verklaart het college dat er onvoldoende overzicht was en er te laat verantwoordelijkheid is genomen voor de afhandeling? Antwoord 5 Zie in dit verband onze beantwoording SV 2022/140, vraag 2. Vraag 6 Naar welke raadsvergadering of -brief verwijst de wethouder precies, als zij zegt dat de gemeenteraad is geïnformeerd over de onvoldoende alertheid op de ontstane complexiteit? Is dit de raadsbrief “Handhavingsdossier wijk Binnenstad”? Antwoord 6 Dat klopt.

2

Vraag 7 Hoeveel bezwaren, waarvan de beslistermijn verstreken is, lopen er momenteel nog? Antwoord 7 Vanwege het “Handhavingsdossier wijk Binnenstad” lopen er nog 20 bezwaren. Dit is in lijn met het plan van aanpak dat in deze aan de rechtbank is overgelegd. Vraag 8 Welke structurele aanpak (met welke concrete maatregelen) stelt het college voor om de afhandeling van bezwaarschriften beter op orde te krijgen? Antwoord 8 We hebben als college de intentie om de afhandeling van bezwaarschiften nog meer burgergericht in te zetten en onderdeel te laten zijn van de dienstverlening aan de burger, zie ook ons antwoord op vraag 1. Op dit moment is het vooral ingericht als rechtsbeschermingsinstrument en staat redelijk los (onafhankelijk) van de organisatie/de keten. Hoewel die onafhankelijkheid gewaarborgd dient te worden, moet de verantwoordelijkheid veel meer onderdeel worden van de gehele keten (van beleid t/m uitvoering). Concreet vertaalt dat zich naar de volgende maatregelen: - Het huidige verbeterplan bezwaarbehandeling heeft als inzet dat op 31 december 2022 bezwaarschriften grotendeels binnen de termijn worden afgehandeld. Er zullen zaken blijven voorkomen die om wat voor reden dan ook buiten de termijn schieten. Dit zullen we blijven monitoren.

Een uitdaging vormt wel het op peil brengen en houden van de capaciteit in deze arbeidsmarktomstandigheden en het tijdig aangeleverd krijgen van achterliggende dossiers. - Vanuit directie zal gestuurd worden op de hele keten, van besluit tot en met uitspraak. Het verbeterplan zal dan ook met de directie worden besproken, alsmede de resultaten van het nog te verrichten onderzoek. - Wij zullen erop toezien dat overeenkomstig de plannen, het wegwerken van achterstanden en verbeteren van de interne samenwerking leidt tot snellere beslissingen op bezwaar binnen de wettelijke termijnen. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Utrecht,

de secretaris,

de burgemeester,

3

Schriftelijke vragen Niet halen van termijnen in bezwaarprocedures 23 augustus 2022

Vragen: Op 5 augustus publiceerde Binnenlands Bestuur een artikel met de titel “Utrecht betaalt 930.000 euro aan dwangsommen aan inwoner”1.Dit artikel heeft betrekking op een uitspraak van de rechtbank Midden-Nederland van 22 juli 20222. Er staat onder andere het volgende citaat in: 'Dit geeft de rechtbank een ongemakkelijk gevoel. Als een overheidsorgaan zo lang onrechtmatig handelt, en als zelfs grote geldbedragen niet helpen om dat onrechtmatige handelen te stoppen, wat helpt dan wel?' De ondergetekende fracties zijn hiervan geschrokken en hebben behoefte aan een debat met de wethouder hierover. Ter voorbereiding hierop hebben wij enkele vragen, aanvullend op de eerdere vragen die door de Utrechtse VVD gesteld zijn. 1. Welke ontwikkelingen en trends ziet het college in bezwaarprocedures van inwoners? En hoe ziet dit beeld eruit bij de bezwaren van ondernemers, instellingen en belangenorganisaties? 2. Bij welke (type) besluiten ziet het college een hoog aantal bezwaren, en in welke mate evalueert de gemeente hoe dit kan kunnen worden voorkomen (denk aan contact, overleg en participatie)? 3.

Op welke wijze is de interne escalatie georganiseerd, zodat tijdiger ingegrepen kan worden bij het halen van de termijnen? Het artikel schrijft verder het volgende: “Wethouder Voortman erkende dat het lange tijd niet goed is gegaan, dat er onvoldoende overzicht was over de verschillende procedures en dat men op ambtelijk en bestuurlijk niveau te laat verantwoordelijkheid heeft genomen voor de afhandeling van het dossier. Ook heeft het college de gemeenteraad geïnformeerd dat het college 'onvoldoende alert is geweest op de ontstane complexiteit'.” 4. Wat heeft ertoe geleid dat deze situatie als zodanig complex is beoordeeld dat beslissingen op bezwaar ondanks de dreiging van dwangsommen zo lang zijn 1 Zie: https://www.binnenlandsbestuur.nl/juridisch/langlopend-geschil-kost-utrecht-bijna-miljoen-euro 2 Zie: UTR 22/2459 en ECLI:NL:RBMNE:2022:2943

4

uitgesteld? Met andere woorden: Waarin zit de beweerdelijke complexiteit van deze casus? 5. Hoe verklaart het college dat er onvoldoende overzicht was en er te laat verantwoordelijkheid is genomen voor de afhandeling? 6. Naar welke raadsvergadering of -brief verwijst de wethouder precies, als zij zegt dat de gemeenteraad is geïnformeerd over de onvoldoende alertheid op de ontstane complexiteit? Is dit de raadsbrief “Handhavingsdossier wijk Binnenstad”? 7. Hoeveel bezwaren, waarvan de beslistermijn verstreken is, lopen er momenteel nog? De ondergetekende partijen ziet uit de naar verbeteringen die het college wil gaan doen om situaties als deze te voorkomen. 8. Welke structurele aanpak (met welke concrete maatregelen) stelt het college voor om de afhandeling van bezwaarschriften beter op orde te krijgen?

Gesteld door: • •

Jantine Zwinkels, CDA Utrecht Berdien van der Wilt, D66 Utrecht

5