Beantwoording schriftelijke raadsvragen Programmabegroting 2027 en Tweede bestuursrapportage 2026
Tekst van het document
Daarom geldt ook de afspraak dat de tegenhanger van deze post, namelijk de stelpost aan de lastenkant, pas ingezet mag worden op het moment dat er zicht is op werkelijke compensatie vanuit het Rijk. Vraagnummer: 381 Fractie JA21 Portefeuillehouder(s) Sharon Dijksma Document Programmabegroting 2027 Onderdeel Hoofdstuk Veilige Stad Paragraaf Bladzijde (in pdf) 135 URL / Blz op website Verbijzondering/context Het aantal misdrijven steeg van 21.765 (2021) naar 27.512 (2025) (CBS/politie). Woninginbraken stegen in 2025 met 58% (Jaarstukken 2025). Het veiligheidsgevoel in de eigen buurt daalde van 70% (2021) naar 63% (2025) (p84191). Overlastmeldingen bij de gemeente verdubbelden in twee jaar naar 18.251 (p. 134). Tegelijk besloot het college in 2024 om bij de helft van de meldingen geen handhaver meer te sturen (p. 135), werd de nachtdienst teruggebracht naar vier nachten per week en vervielen per 2026 twee extra boa's in de binnenstad (begroting 2026). Voor 2027 staan er geen doelen voor misdrijven, overlast en veiligheidsgevoel; bij de aanpak van criminaliteit staat letterlijk "Nieuwe activiteiten: niet van toepassing" (p84191). Van de 80,2 miljoen euro van het programma gaat 39,5 miljoen naar de Veiligheidsregio en 23,5 miljoen naar "apparaatslasten" (p84165): van het eigen veiligheidsgeld is 58% apparaat.
Van de 3,5 miljoen euro extra voor overlast uit het coalitieakkoord komt 2,98 miljoen in het programma aan; de rest is overhead (p83962, p84718). Erratum? Heeft relatie met vraag 382, 383, 384 Vraag Hoeveel handhavers en boa's had de gemeente op 1 januari 2016, 2021 en 2026, en hoeveel in 2027? Groeide hun aantal even hard als de rest van de organisatie? Antwoord: Voor het antwoord op het aantal handhavers en BOA's verwijzen wij u naar de bijlage. Per saldo daalde het aantal fte voor gemeentelijke handhaving in de openbare ruimte met 7% in de periode 2022-2026; de gemeentelijke organisatie groeide tussen eind 2022 en eind 2025 met 18,7%.
Vraagnummer: 382 Fractie JA21 Portefeuillehouder(s) Sharon Dijksma Document Programmabegroting 2027 Onderdeel Hoofdstuk Veilige Stad Paragraaf Bladzijde (in pdf) URL / Blz op website Verbijzondering/context Het aantal misdrijven steeg van 21.765 (2021) naar 27.512 (2025) (CBS/politie). Woninginbraken stegen in 2025 met 58% (Jaarstukken 2025). Het veiligheidsgevoel in de eigen buurt daalde van 70% (2021) naar 63% (2025) (p84191). Overlastmeldingen bij de gemeente verdubbelden in twee jaar naar 18.251 (p. 134). Tegelijk besloot het college in 2024 om bij de helft van de meldingen geen handhaver meer te sturen (p. 135), werd de nachtdienst teruggebracht naar vier nachten per week en vervielen per 2026 twee extra boa's in de binnenstad (begroting 2026). Voor 2027 staan er geen doelen voor misdrijven, overlast en veiligheidsgevoel; bij de aanpak van criminaliteit staat letterlijk "Nieuwe activiteiten: niet van toepassing" (p84191). Van de 80,2 miljoen euro van het programma gaat 39,5 miljoen naar de Veiligheidsregio en 23,5 miljoen naar "apparaatslasten" (p84165): van het eigen veiligheidsgeld is 58% apparaat. Van de 3,5 miljoen euro extra voor overlast uit het coalitieakkoord komt 2,98 miljoen in het programma aan; de rest is overhead (p83962, p84718).
Erratum? Heeft relatie met vraag 381, 383, 384 Vraag Waaruit bestaan de 23,5 miljoen euro apparaatslasten van het programma Veilige stad? Graag per onderdeel in voltijdsbanen en euro's: handhavers en boa's op straat, meldkamer en cameratoezicht, beleid en programma's, coördinatie en projectleiding, communicatie en management. Welk deel van dit bedrag staat in 2027 werkelijk op straat? Antwoord: Doelstelling 1: Aanpakken en voorkomen van criminaliteit (1,995 miljoen euro): Op dit product worden de loonkosten van de medewerkers ondermijning verantwoord. Hieronder valt het Bibob-team, welke integriteitsonderzoeken uitvoert om te voorkomen dat de overheid onbewust criminaliteit faciliteert. Een groot deel van ons uitvoeringsteam 'Ondermijning in de Zorg' wordt gedekt uit het programma Grenzen Stellen Perspectief Bieden, waardoor enkel een deel van de inzet van dit uitvoeringsteam verantwoord wordt op de apparaatslasten aanpakken en voorkomen criminaliteit. Dit uitvoeringsteam focust zich op het screenen van signalen, subsidies, contracten, op weerbaarheidsacties bij de gemeente en partners en op de concrete controles en handhaving daar waar indicaties zijn van malafide zaken. Hier worden ook de medewerkers verantwoord die zich inzetten op het gebied van het tegengaan van uitbuiting en het realiseren van meer coffeeshops in onze stad.
Toezicht en handhaving - Voorkomen criminaliteit (2,184 miljoen euro): • Het Actualiteitenteam Preventief zet zich in voor het voorkomen van criminaliteit en overlast in de openbare ruimte. Op basis van onder meer politiecijfers over woninginbraken en autokraken brengt het team hotspots in beeld en voert het gerichte acties uit. Onder andere in voorlichting aan bewoners en ondernemers en zet het in op zichtbare preventieve aanwezigheid om de kans op overlast en strafbare feiten te verkleinen. • Het Bestuurlijk Utrechts Interventieteam (BUIT) voert controles en acties uit om ondermijnende criminaliteit tegen te gaan. Het gaat dan om grote acties met ketenpartners en zelfstandige controles. Er zijn bijvoorbeeld themacontroles op garageboxen, opvanglocaties en fraude in de zorg. Als het team gevaarlijke of ernstige situaties ziet, kunnen zij na bestuurlijk akkoord ook woningen of bedrijven sluiten. Denk aan hennepkwekerijen, harddrugs of illegaal gokken. De aandachtsgebieden zijn momenteel bedrijventerrein Nieuw-Overvecht en de Amsterdamsestraatweg Doelstelling 2: Voorkomen/tegengaan overlast (8,129 miljoen euro): Op dit product worden de loonkosten van de medewerkers Wijkveiligheid en Veiligheid & Zorg verantwoord. Medewerkers in het cluster Wijkveiligheid hebben als essentie van het dagelijks werk: • het aangaan en onderhouden van een sterk lokaal netwerk.
Dat bestaat uit interne en externe partners, veiligheidsprofessionals, vrijwilligers, scholen en zorgorganisaties, bewoners en ondernemers. Veel contacten, bij organisaties in huis, en veel op straat, soms georganiseerd ('coffee with a cop') maar ook veel spontaan, bij schouwen van probleemlocaties. Eén medewerker groot deel van werk op straat: de straatconciërge voor de Kanaalstraat en Amsterdamse Straatweg. • contact met bewoners is belangrijk: bijvoorbeeld na een incident, maar ook bij het afdoen van meldingen. Het streven is om in alle gevallen contact op te nemen met de melder. Bij veel meldingen volgt een schouw van de betreffende omgeving. Soms gaan we gesprekken aan op straat of in winkelcentra of langs de deur na een impactvolle gebeurtenis. Soms gaan we gesprekken aan op straat of in winkelcentra of langs de deur na een impactvolle gebeurtenis. Op basis van meldingen van gemeente en politie wordt de operationele inzet van bijvoorbeeld de handhavers bepaald. • we monitoren de criminaliteitscijfers samen met politie, toezicht en handhaving en andere partners. Op basis van deze informatie kijken we met alle veiligheidsprofessionals naar wat nodig is in de wijk. Zoals inzet op hotspots, maken van beheerafspraken, nemen van maatregelen in het fysiek domein of cameratoezicht.
Ook organiseren we bijeenkomsten na grote incidenten, geven we voorlichting en organiseren we preventie-acties over veiligheidsonderwerpen. • we spelen in op actuele (landelijke) ontwikkelingen zoals de gevolgen van de oorlog in Oekraïne en de crisis in de vluchtelingenopvang, daartoe is het bondgenotennetwerk van belang, waarmee veel contact is. • verder stimuleren en ondersteunen we initiatieven van bewoners en ondernemers die een bijdrage leveren aan de wijkveiligheid. Het werken aan veiligere wijken is en blijft daarom belangrijk. We kijken daarbij wat de wijk nodig heeft en passen maatwerk toe. • verdeeld over de tien wijken gaat dit om ruim 30 medewerkers, en verder vijf medewerkers die stadsbreed werken, ter ondersteuning op trends, data, onderzoek, campagnes en strategie. De inzet vanuit het cluster Veiligheid en Zorg bestaat voor 70% uit uitvoeringscapaciteit zijnde PGA experts Jeugd (GSPB jonge aanwas en doorgroeiers en jeugdgroepen, criminele families), Hoog Risico Personen en Huiselijk Geweld, medewerkers Detentie en Terugkeer en uitvoerend projectleiders (Kapot Sterk, Veiligheid in en om School etc). Zij zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van persoonsgerichte aanpakken en zijn "op straat", voeren spreekuren in gevangenissen, doen hun werk in klinieken, op straat (Eropaf team), op scholen, komen bij PGA klanten thuis etc.
30% van de fte's betreft beleidsadviseurs, zij zijn vooral gericht op beleidsrealisatie en coördinatie en werken dicht naast en met de uitvoering samen (bijvoorbeeld uitwerken van straattriage in relatie tot het Eropaf team, aanpak overlastgevende en criminele vreemdelingen en realiseren van een landelijke casustafel, school en veiligheid, Geweld Tegen Vrouwen etc.) en uitvoeren van bestuurlijke maatregelen Wet Verplichte GGZ, Wet Zorg en Dwang en Tijdelijk Huisverbod. Een klein deel van het werk bestaat uit beleidsontwikkeling gerelateerd aan nieuwe wetgeving, onderzoek en Rijksbeleid en de impact daarvan op onze aanpakken en uitvoering. Toezicht en handhaving - Wijkveiligheid (4,724 miljoen euro): • De wijkboa’s zijn het vaste en zichtbare aanspreekpunt van de handhaving in de wijk. Wijkboa’s zijn veel aanwezig in de buurt en onderhouden actief contact met bewoners, jongeren, ondernemers en maatschappelijke partners. Zij signaleren problemen, spreken mensen aan op hun gedrag en treden waar nodig handhavend op. Door hun kennis van de wijk en hun netwerk kunnen zij snel inspelen op ontwikkelingen die van invloed zijn op de leefbaarheid en veiligheid. Ze werkt daarbij nauw samen met andere handhavers in de wijk, waaronder het Actualiteitenteam Preventief en het Actualiteitenteam Repressief.
• De boa’s met taakaccent jeugd richten zich op het voorkomen en aanpakken van overlast en onveilige situaties waarbij jongeren betrokken zijn. Door zichtbaar aanwezig te zijn op straat en actief contact te onderhouden met jongeren, ouders, scholen en ketenpartners. Waar nodig wordt handhavend opgetreden. • Het Actualiteitenteam Repressief richt zich op de aanpak van ernstige overlast op basis van actuele signalen, meldingen en veiligheidsinformatie. Het team voert gerichte handhavingsacties uit op overlastlocaties, denk hierbij aan het Stationsgebied, vaak in nauwe samenwerking met de politie. Daarmee levert het een belangrijke bijdrage aan de aanpak van leefbaarheids- en veiligheidsvraagstukken in de wijk. Doelstelling 3: Verstoring OO en crises (2,552 miljoen euro): Medewerkers richten zich op het voorkomen, signaleren en beheersen van openbare orde vraagstukken in de stad. Zij onderhouden actief contact met inwoners, maatschappelijke organisaties en partners om spanningen vroegtijdig te herkennen en escalatie te voorkomen. Medewerkers begeleiden en faciliteren demonstraties, voeren gesprekken met betrokken partijen en treffen waar nodig maatregelen om de openbare orde te bewaken. Zij adviseren over de inzet van bestuurlijke instrumentarium, zoals gebiedsverboden, dwangsommen en veiligheidsrisicogebieden.
Ook werken zij samen met politie, FC Utrecht, de KNVB en andere partners aan de aanpak van voetbalgerelateerde ordeverstoringen. Daarnaast voeren casusregisseurs de persoonsgerichte aanpak uit voor personen die een mogelijke bedreiging vormen voor de nationale veiligheid. Hierbij werken zij intensief samen met veiligheids-, zorg- en justitiepartners om risico's te beperken, passende interventies te organiseren en maatschappelijke ontwrichting te voorkomen. Verder versterken medewerkers de weerbaarheid van inwoners, organisaties en gemeentelijke processen tegen crises, uitval van voorzieningen en maatschappelijke ontwrichting. Medewerkers werken aan het tegengaan van polarisatie, radicalisering en online beïnvloeding door signalering, netwerksamenwerking en het trainen van professionals. Verder beheren en ontwikkelen zij cameratoezicht als ondersteunend instrument voor openbare orde en veiligheid. Tot slot bereiden zij de crisisorganisatie voor op grootschalige fysieke en digitale incidenten door te oefenen, plannen te ontwikkelen en samen te werken met partners zoals de Veiligheidsregio Utrecht. Onderdeel hiervan is een 24/7-piketorganisatie die direct inzetbaar is bij acute incidenten en crises, zoals de opvang van bewoners na een gaslek, grootschalige verstoringen van de openbare orde of andere situaties die snelle gemeentelijke coördinatie en besluitvorming vereisen.
Toezicht en handhaving - Evenementen (0,418 miljoen euro): • Boa’s houden zowel voorafgaand aan als tijdens evenementen toezicht op de naleving van vergunningvoorschriften en regelgeving. Zij onderhouden contact met organisatoren, zijn aanspreekbaar voor bezoekers en omwonenden en signaleren mogelijke risico’s. Tijdens het evenement werken zij nauw samen met de politie, organisatoren en andere betrokken partners. De inzet van boa’s is gericht op het voorkomen van overlast, het bevorderen van de veiligheid en het bijdragen aan een veilig en ordelijk verloop van het evenement. • Boa’s leveren een bijdrage aan het veilig en ordelijk verloop van demonstraties in Utrecht. Zij houden toezicht op de naleving van afspraken en regelgeving, monitoren de openbare orde en zijn aanspreekbaar voor deelnemers, organisatoren en omstanders. Daarbij werken zij nauw samen met de politie en andere betrokken partners. De inzet van boa’s is hierbij met name gericht op het begeleiden van de demonstratie en het bevorderen van een veilig verloop voor alle betrokkenen. Toezicht en handhaving - bijzondere wetten (3,461 miljoen euro): • In het team bijzondere wetten zitten 16 Fte's die toezicht houden op de volgende onderdelen: horeca, sekswerk, coffeeshops en speelautomaten.
Zij controleren of de activiteiten worden uitgevoerd zoals vergund, denk aan de vergunningen voor alcoholverkoop, de voorschriften op de specifieke vergunning en regels over terrassen. We houden contact met ondernemers, sekswerkers en andere exploitanten. Vraagnummer: 383 Fractie JA21 Portefeuillehouder(s) Sharon Dijksma Document Programmabegroting 2027 Onderdeel Hoofdstuk Veilige Stad Paragraaf Bladzijde (in pdf) 135 URL / Blz op website Verbijzondering/context Het aantal misdrijven steeg van 21.765 (2021) naar 27.512 (2025) (CBS/politie). Woninginbraken stegen in 2025 met 58% (Jaarstukken 2025). Het veiligheidsgevoel in de eigen buurt daalde van 70% (2021) naar 63% (2025) (p84191). Overlastmeldingen bij de gemeente verdubbelden in twee jaar naar 18.251 (p. 134). Tegelijk besloot het college in 2024 om bij de helft van de meldingen geen handhaver meer te sturen (p. 135), werd de nachtdienst teruggebracht naar vier nachten per week en vervielen per 2026 twee extra boa's in de binnenstad (begroting 2026). Voor 2027 staan er geen doelen voor misdrijven, overlast en veiligheidsgevoel; bij de aanpak van criminaliteit staat letterlijk "Nieuwe activiteiten: niet van toepassing" (p84191). Van de 80,2 miljoen euro van het programma gaat 39,5 miljoen naar de Veiligheidsregio en 23,5 miljoen naar "apparaatslasten" (p84165): van het eigen veiligheidsgeld is 58% apparaat.
Van de 3,5 miljoen euro extra voor overlast uit het coalitieakkoord komt 2,98 miljoen in het programma aan; de rest is overhead (p83962, p84718). Erratum? Heeft relatie met vraag 381, 382, 384 Vraag Wie heeft besloten welke meldingen sinds 2024 wél en niet worden opgepakt en welke "handhavingsprioriteiten" gelden (p84204)? Is dat een besluit van de raad, het college of de ambtelijke organisatie, waar is het vastgelegd, en hoeveel meldingen zijn in 2025 daardoor niet opgepakt? Is het college bereid de halvering en de kortere nachtdienst terug te draaien, betaald uit beleid, coördinatie en communicatie binnen het programma zelf? Antwoord: De bezuiniging op de afhandeling van overlastmeldingen door handhavers en het inkorten van de nachtdienst was onderdeel van de besluitvorming op de VJN2024 door de raad. Het college heeft vervolgens bij het vaststellen van het handhavingsprogramma besloten over de ureninzet per thema. Sinds 2026 worden door de bezuiniging minder meldingen individueel door een handhaver afgehandeld en meer meldingen automatisch afgehandeld en informatiegestuurd opgepakt. Op basis van patronen in meldingen wordt de handhavingsinzet gericht ingezet. Ambtelijk is, met bestuurlijke afstemming, bepaald welke meldingen individueel worden afgehandeld en welke informatiegestuurd worden opgepakt.
De raad is hierover geïnformeerd in de raadsbrief Afronding plan van aanpak rekenkamerrapport Lastig Handhaven van 27 maart 2026. De effecten van deze werkwijze worden gemonitord en in het eerste kwartaal van 2027 geëvalueerd. Op basis van de huidige ervaringen en de voortdurende druk op de handhavingscapaciteit ziet het college geen aanleiding deze werkwijze terug te draaien Ten aanzien van de laatste vraag: de halvering en verkorting van de nachtdienst zijn een invulling van een door de raad vastgestelde bezuinigingsmaatregel. Een eventuele heroverweging vraagt om een integrale financiële afweging door de raad. Vraagnummer: 384 Fractie JA21 Portefeuillehouder(s) Sharon Dijksma Document Programmabegroting 2027 Onderdeel Hoofdstuk Veilige stad Paragraaf Bladzijde (in pdf) 132 URL / Blz op website Verbijzondering/context Het aantal misdrijven steeg van 21.765 (2021) naar 27.512 (2025) (CBS/politie). Woninginbraken stegen in 2025 met 58% (Jaarstukken 2025). Het veiligheidsgevoel in de eigen buurt daalde van 70% (2021) naar 63% (2025) (p84191). Overlastmeldingen bij de gemeente verdubbelden in twee jaar naar 18.251 (p. 134). Tegelijk besloot het college in 2024 om bij de helft van de meldingen geen handhaver meer te sturen (p. 135), werd de nachtdienst teruggebracht naar vier nachten per week en vervielen per 2026 twee extra boa's in de binnenstad (begroting 2026).
Voor 2027 staan er geen doelen voor misdrijven, overlast en veiligheidsgevoel; bij de aanpak van criminaliteit staat letterlijk "Nieuwe activiteiten: niet van toepassing" (p84191). Van de 80,2 miljoen euro van het programma gaat 39,5 miljoen naar de Veiligheidsregio en 23,5 miljoen naar "apparaatslasten" (p84165): van het eigen veiligheidsgeld is 58% apparaat. Van de 3,5 miljoen euro extra voor overlast uit het coalitieakkoord komt 2,98 miljoen in het programma aan; de rest is overhead (p83962, p84718). Erratum? Heeft relatie met vraag 381, 382, 383 Vraag Waarom staan er in de begroting geen doelen voor veiligheid, nu de eigen doelen voor 2025 niet zijn gehaald, veiligheid als enig onderdeel geen extra geld uit het coalitieakkoord krijgt (p. 392), de subsidies voor veiligheid met 73% dalen (p. 469) en de uitgaven voor de aanpak van drugscriminaliteit op papier van 7,3 naar 2,2 miljoen euro gaan omdat toegekend rijksgeld "nog niet is verwerkt" (p84191)? Antwoord: Op 6 oktober jl. is het raadsvoorstel van de Veiligheidsagenda Utrecht 2027-2030 aangeboden aan de gemeenteraad. Hierin staan de doelstellingen voor de komende vier jaar opgenomen. Naar verwachting spreken wij hierover met u in de commissie en de raad in december 2026. In het coalitieakkoord is voor Veiligheid 4,487 miljoen euro aan coalitiemiddelen toegekend.
De daling van de subsidies voor veiligheid heeft een verklaring. Het Jongerenwerk is voor de periode 2027 tot en met 2036 gegund (Raadsbrief Gunning nieuwe opdracht jongerenwerk Utrecht - iBabs Publieksportaal) aan Stichting Jongerenwerk Utrecht (JOU); dit is niet langer een subsidieverlening, maar een inkoop, dat wil zeggen uitbesteed werk aan derden.De middelen die voorheen beschikbaar waren voor het jongerenwerk, blijven beschikbaar voor het jongerenwerk. Echter niet meer onder de noemer subsidie, maar onder de noemer inkoop. De rijkssubsidie Preventie Met Gezag is halverwege 2026 toegekend voor de periode juni-december 2026 tot en met 2029. Hierdoor heeft de verwerking in de begroting 2027 nog niet plaatsgevonden. Bij de tweede bestuursrapportage 2026 wordt de begroting voor 2027 tot en met 2028 opgehoogd met 4,778 miljoen euro baten en lasten. Vraagnummer: 385 Fractie JA21 Portefeuillehouder(s) Susanne Schilderman Document Programmabegroting 2027 Onderdeel Hoofdstuk Aantrekkelijke, groene leefomgeving en erfgoed Paragraaf Bladzijde (in pdf) 316 URL / Blz op website Verbijzondering/context De afvalstoffenheffing brengt in 2027 82,3 miljoen euro op en stijgt met 7,1%.
Daarvan gaat 21,0 miljoen naar het verwerken van afval (p84164); de rest is inzameling en wagenpark (32,4 miljoen), "toegerekende kosten" (7,7 miljoen, zonder uitleg), kwijtschelding (7,2 miljoen), overhead (7,4 miljoen) en btw (6,6 miljoen) (p84114). De gemeente heeft een spaarpot van 4,7 miljoen euro om schommelingen in dit tarief op te vangen, maar zet die bij de stijging van 7,1% niet in: "geen mutaties begroot" (p84040). Ondertussen stegen de meldingen van afval naast containers van 2.810 (2018) naar ongeveer 83.000 (2024) (raadsbrief Bijplaatsingen 2024; DUIC/Pointer 13-12-2025) en geven Utrechters het schoonhouden van de stad een 6,4; het college wijst op "statiegeldproblematiek" (p84180). De rioolheffing brengt 52,8 miljoen euro op en stijgt in 2029 naar 57,3 miljoen (p84111). De kosten van het riool zelf staan vier jaar lang stil op 39,5 miljoen (p84164); 8,85 miljoen van de heffing is overhead en btw (p84113). Het vervangingsbudget is "sinds 2026 met 40% gereduceerd": er wordt 8 kilometer per jaar vervangen op 1.354 kilometer riool (p83999). Tegelijk wordt de heffing verhoogd "om … de openbare ruimte te ontharden en te vergroenen" (1,5 miljoen, oplopend naar 6,0 miljoen per jaar vanaf 2029, p84181, p84717), voor twee zwemlocaties (0,3 miljoen) en voor subsidie op groene daken (1,0 miljoen, p84094). Het onderhoud van straten en groen gaat van niveau B naar C (p.
97); de achterstand werd in 2021 geschat op 45 tot 55 miljoen euro (Nota Beheer Openbare Ruimte, p. 34). Van de 278,8 miljoen euro van het onderhoudsprogramma is 130,2 miljoen loon en 93,3 miljoen onderhoud (p84164). Erratum? Heeft relatie met vraag 386, 387, 388, 389, 390 Vraag Kan het college per euro afvalstoffenheffing aangeven wat er in 2027 naar ophalen, verwerken, kwijtschelding, overhead en btw gaat, en wat de 7,7 miljoen euro "toegerekende kosten" zijn? Waarom wordt de spaarpot van 4,7 miljoen euro niet gebruikt om de stijging van 7,1% te dempen? En is het college bereid de overhead en de kosten die niets met afval te maken hebben uit de heffing te halen, zodat inwoners alleen betalen voor het ophalen en verwerken van hun afval? Antwoord: De onderverdeling is opgenomen in een bijlage. Onder 'kosten taakveld' vallen de kosten voor de inzameling en verwerking. De verdeling hiervan is circa 1/3 verwerkingskosten en 2/3 inzamelkosten. De toegerekende kosten bestaan uit kosten voor het straatvegen en het opruimen van afval naast de containers, bijplaatsingen. Maar ook uit kosten voor handhaving op verkeerd aangeboden afval en diensten van het Klant Contact Centrum. De reserve van de afvalstoffenheffing is 4,7 miljoen euro.
Dit is nadrukkelijk geen spaarpot, maar een reserve om tegenvallende resultaten op te vangen, zoals op het gebied van brandstofkosten en verwerkingskosten. Daarnaast wordt bij de tweede Bestuursrapportage 2026 voorgesteld om een bedrag van 1,1 miljoen euro te onttrekken uit deze reserve als gevolg van lagere baten uit de SUP- regeling. ls de reserve ontoereikend is voor de tegenvallers, zal het tekort uit de algemene middelen gedekt moeten worden. De gehanteerde reserve is ten opzichte van de totale begroting beperkt. De afvalstoffenheffing is een doelbelasting. Daaruit mogen alleen kosten gedekt worden die direct met afvalbeheer te maken hebben. De toegerekende overhead is dus direct gerelateerd aan het afvalbeheer. De onderverdeling is als volgt: Omschrijving Aandeel Kosten taakveld 65% Toegerekende kosten 9% Kwijtschelding 9% Overhead 9% BTW 8% Vraagnummer: 386 Fractie JA21 Portefeuillehouder(s) Susanne Schilderman Document Programmabegroting 2027 Onderdeel Hoofdstuk Aantrekkelijke, groene leefomgeving en erfgoed Paragraaf Bladzijde (in pdf) 316 URL / Blz op website Verbijzondering/context De afvalstoffenheffing brengt in 2027 82,3 miljoen euro op en stijgt met 7,1%.
Daarvan gaat 21,0 miljoen naar het verwerken van afval (p84164); de rest is inzameling en wagenpark (32,4 miljoen), "toegerekende kosten" (7,7 miljoen, zonder uitleg), kwijtschelding (7,2 miljoen), overhead (7,4 miljoen) en btw (6,6 miljoen) (p84114). De gemeente heeft een spaarpot van 4,7 miljoen euro om schommelingen in dit tarief op te vangen, maar zet die bij de stijging van 7,1% niet in: "geen mutaties begroot" (p84040). Ondertussen stegen de meldingen van afval naast containers van 2.810 (2018) naar ongeveer 83.000 (2024) (raadsbrief Bijplaatsingen 2024; DUIC/Pointer 13-12-2025) en geven Utrechters het schoonhouden van de stad een 6,4; het college wijst op "statiegeldproblematiek" (p84180). De rioolheffing brengt 52,8 miljoen euro op en stijgt in 2029 naar 57,3 miljoen (p84111). De kosten van het riool zelf staan vier jaar lang stil op 39,5 miljoen (p84164); 8,85 miljoen van de heffing is overhead en btw (p84113). Het vervangingsbudget is "sinds 2026 met 40% gereduceerd": er wordt 8 kilometer per jaar vervangen op 1.354 kilometer riool (p83999). Tegelijk wordt de heffing verhoogd "om … de openbare ruimte te ontharden en te vergroenen" (1,5 miljoen, oplopend naar 6,0 miljoen per jaar vanaf 2029, p84181, p84717), voor twee zwemlocaties (0,3 miljoen) en voor subsidie op groene daken (1,0 miljoen, p84094). Het onderhoud van straten en groen gaat van niveau B naar C (p.
97); de achterstand werd in 2021 geschat op 45 tot 55 miljoen euro (Nota Beheer Openbare Ruimte, p. 34). Van de 278,8 miljoen euro van het onderhoudsprogramma is 130,2 miljoen loon en 93,3 miljoen onderhoud (p84164). Erratum? Heeft relatie met vraag 385, 387, 388, 389, 390 Vraag Welke uitgaven die geen riool, water of drainage zijn worden in 2027 tot en met 2030 uit de rioolheffing betaald, per post en bedrag? Hoe verhoudt dat zich tot de wettelijke regel dat de rioolheffing alleen de kosten van de riooltaak mag dekken (artikel 228a Gemeentewet)? En hoe kan de heffing in 2029 met 4,5 miljoen euro stijgen terwijl de rioolkosten gelijk blijven en de vervanging met 40% is verlaagd? Antwoord: Alle kosten die momenteel worden bekostigd uit de rioolheffing zijn aan de rioolheffing toe te rekenen. De juridische hoofdredenatie, die volgt uit de richtlijn van de BBV, is als volgt: kosten die worden toegerekend aan de rioolheffing moeten ‘meer dan zijdelings’ (meer dan 10%) te relateren zijn aan de gemeentelijke watertaken, te weten: - Inzameling en transport van stedelijk afvalwater - Doelmatige inzameling, verwerking en transport van afvloeiend hemelwater. - Voorkomen van structurele grondwateroverlast voor zover het treffen van maatregelen in openbaar gebied doelmatig is.
De kosten die we nu toerekenen zijn vastgelegd in de Visie Water en Riolering en uitgewerkt in het jaarlijkse uitvoeringsprogramma water en riolering. De bedragen die aan verschillende kostenposten worden bijgedragen in de periode 2027 tot en met 2030 zijn terug te vinden in het Programma Water en Riolering 2027-2031. De stijging van 4,5 miljoen in 2029 uit het coalitieakkoord is ter dekking van beleidsdoelen. Welke beleidsdoelen en hoe moet nog worden uitgewerkt. Enerzijds zien we dat onze opgaven op het gebied van klimaatbestendigheid, waterkwaliteit en de groei van de stad aanvullende inspanning vragen. Anderzijds onderzoeken we of we meer kosten kunnen toerekenen aan de rioolheffing, bijvoorbeeld voor het vervangen van verharding door groen. Daarbij zullen de doelen waarvoor deze extra middelen worden besteed – zoals u terecht aangeeft – voldoen aan het criterium dat ze meer dan zijdelings (meer dan 10%) bijdragen aan de gemeentelijke watertaken. Actualisatie van het beleid op water en riolering is nodig om de verwachte kosten- en tariefontwikkelingen voor invulling van de gemeentelijke watertaken in beeld te brengen en nieuwe financiële kaders en een nieuwe kostentoerekening aan u voor te leggen. Het streven is dit in 2028 te doen.
Vraagnummer: 387 Fractie JA21 Portefeuillehouder(s) Susanne Schilderman Document Programmabegroting 2027 Onderdeel Hoofdstuk Aantrekkelijke, groene leefomgeving en erfgoed Paragraaf Bladzijde (in pdf) URL / Blz op website Verbijzondering/context De afvalstoffenheffing brengt in 2027 82,3 miljoen euro op en stijgt met 7,1%. Daarvan gaat 21,0 miljoen naar het verwerken van afval (p84164); de rest is inzameling en wagenpark (32,4 miljoen), "toegerekende kosten" (7,7 miljoen, zonder uitleg), kwijtschelding (7,2 miljoen), overhead (7,4 miljoen) en btw (6,6 miljoen) (p84114). De gemeente heeft een spaarpot van 4,7 miljoen euro om schommelingen in dit tarief op te vangen, maar zet die bij de stijging van 7,1% niet in: "geen mutaties begroot" (p84040). Ondertussen stegen de meldingen van afval naast containers van 2.810 (2018) naar ongeveer 83.000 (2024) (raadsbrief Bijplaatsingen 2024; DUIC/Pointer 13-12-2025) en geven Utrechters het schoonhouden van de stad een 6,4; het college wijst op "statiegeldproblematiek" (p84180). De rioolheffing brengt 52,8 miljoen euro op en stijgt in 2029 naar 57,3 miljoen (p84111). De kosten van het riool zelf staan vier jaar lang stil op 39,5 miljoen (p84164); 8,85 miljoen van de heffing is overhead en btw (p84113). Het vervangingsbudget is "sinds 2026 met 40% gereduceerd": er wordt 8 kilometer per jaar vervangen op 1.354 kilometer riool (p83999).
Tegelijk wordt de heffing verhoogd "om … de openbare ruimte te ontharden en te vergroenen" (1,5 miljoen, oplopend naar 6,0 miljoen per jaar vanaf 2029, p84181, p84717), voor twee zwemlocaties (0,3 miljoen) en voor subsidie op groene daken (1,0 miljoen, p84094). Het onderhoud van straten en groen gaat van niveau B naar C (p. 97); de achterstand werd in 2021 geschat op 45 tot 55 miljoen euro (Nota Beheer Openbare Ruimte, p. 34). Van de 278,8 miljoen euro van het onderhoudsprogramma is 130,2 miljoen loon en 93,3 miljoen onderhoud (p84164). Erratum? Heeft relatie met vraag 385, 386, 388, 389, 390 Vraag Hoeveel van de 278,8 miljoen euro van het programma openbare ruimte wordt in 2027 besteed aan daadwerkelijk onderhoud, reiniging en afvalinzameling, en hoeveel aan personeel in beleid, programma's, communicatie en management? Hoeveel mensen werkten er in 2018 en hoeveel in 2027 in reiniging en afvalinzameling, terwijl het aantal bijplaatsingen vertienvoudigde? Antwoord: De genoemde lasten à €278,8 mln zijn de lasten voor het gehele programma Aantrekkelijke groene leefomgeving en Erfgoed. Binnen dit programma zijn – naast de lasten voor het beheer van de openbare ruimte – lasten opgenomen voor onder andere Erfgoed, Extra Groen en Vergunningen,Toezicht en Handhaving.
Van het totaal van 278,8 miljoen gaat een bedrag van 238,9 miljoen euro naar onderhouds- en uitvoering gerelateerde taken. Personeel in bijvoorbeeld beleid en communicatie draagt ook bij aan het resultaat. Zoals aangegeven bij het antwoord op vraag nummer 62 worden de kosten van het ambtelijk apparaat niet als afzonderlijke begrotingspost gepresenteerd. Het beantwoorden van de vragen over specifieke rollen van de personele inzet is binnen de beschikbare termijn niet mogelijk. Dit vraagt meer afstemming over de interpretatie van de door de vraagsteller gehanteerde definities en indelingen. Daarbij is het goed om te benadrukken dat een belangrijke verklaring voor de toename van het aantal bijplaatsingen bij ondergrondse afvalcontainers het verkeerde aanbiedgedrag van bewoners is. Zij plaatsen vaker grofvuil illegaal op straat of naast een ondergrondse container, terwijl zij hiervoor een gratis ophaalafspraak moeten maken, dit gratis naar een van de drie afvalscheidingsstations moeten brengen, of dit voor hergebruik naar een kringloop kunnen brengen. In september hebben we de beschikbaarheid van ondergrondse containers onderzocht om te beoordelen wat de invloed van deze beschikbaarheid op het bijplaatsen van afval is. Hieruit concluderen we dat het uitzonderlijk is dat een restafvalcontainer niet beschikbaar is.
Bijplaatsingen zijn hier dan ook niet het gevolg van de onbeschikbaarheid van de containers. De oud-papiercontainers kennen een beschikbaarheid van 94%. Dit kan leiden tot bijplaatsingen, maar dat is niet uitsluitend de oorzaak omdat er vaker bijgeplaatst afval wordt aangetroffen dan dat de container niet beschikbaar is. Vraagnummer: 388 Fractie JA21 Portefeuillehouder(s) Susanne Schilderman Document Programmabegroting 2027 Onderdeel Hoofdstuk Paragraaf Bladzijde (in pdf) 97 URL / Blz op website Verbijzondering/context De afvalstoffenheffing brengt in 2027 82,3 miljoen euro op en stijgt met 7,1%. Daarvan gaat 21,0 miljoen naar het verwerken van afval (p84164); de rest is inzameling en wagenpark (32,4 miljoen), "toegerekende kosten" (7,7 miljoen, zonder uitleg), kwijtschelding (7,2 miljoen), overhead (7,4 miljoen) en btw (6,6 miljoen) (p84114). De gemeente heeft een spaarpot van 4,7 miljoen euro om schommelingen in dit tarief op te vangen, maar zet die bij de stijging van 7,1% niet in: "geen mutaties begroot" (p84040). Ondertussen stegen de meldingen van afval naast containers van 2.810 (2018) naar ongeveer 83.000 (2024) (raadsbrief Bijplaatsingen 2024; DUIC/Pointer 13-12-2025) en geven Utrechters het schoonhouden van de stad een 6,4; het college wijst op "statiegeldproblematiek" (p84180). De rioolheffing brengt 52,8 miljoen euro op en stijgt in 2029 naar 57,3 miljoen (p84111).
De kosten van het riool zelf staan vier jaar lang stil op 39,5 miljoen (p84164); 8,85 miljoen van de heffing is overhead en btw (p84113). Het vervangingsbudget is "sinds 2026 met 40% gereduceerd": er wordt 8 kilometer per jaar vervangen op 1.354 kilometer riool (p83999). Tegelijk wordt de heffing verhoogd "om … de openbare ruimte te ontharden en te vergroenen" (1,5 miljoen, oplopend naar 6,0 miljoen per jaar vanaf 2029, p84181, p84717), voor twee zwemlocaties (0,3 miljoen) en voor subsidie op groene daken (1,0 miljoen, p84094). Het onderhoud van straten en groen gaat van niveau B naar C (p. 97); de achterstand werd in 2021 geschat op 45 tot 55 miljoen euro (Nota Beheer Openbare Ruimte, p. 34). Van de 278,8 miljoen euro van het onderhoudsprogramma is 130,2 miljoen loon en 93,3 miljoen onderhoud (p84164). Erratum? Heeft relatie met vraag 385, 386, 387, 389, 390 Vraag Hoe groot is de onderhoudsachterstand op 1 januari 2027 in euro's, en met hoeveel groeit die door het lagere onderhoudsniveau en het uitstel? Heeft het college berekend of niveau C over tien jaar werkelijk goedkoper is, nu het zelf waarschuwt voor hogere herstelkosten (begroting 2026) en nu de begroting al aankondigt dat de tevredenheid "mogelijk licht daalt" (p84190)? Antwoord: In de Nota Beheer Openbare Ruimte 2021 is een achterstallig onderhoudsopgave van circa € 50 miljoen vastgesteld.
Over de voortgang hiervan wordt jaarlijks gerapporteerd. Inmiddels is ongeveer de helft van deze opgave weggewerkt. Dit betreft de inhaalslag voor het achterstallig onderhoud dat in 2021 is vastgesteld en staat los van eventuele nieuwe ontwikkelingen in de onderhouds- en vervangingsopgave. Los van deze inhaalslag neemt de onderhouds- en vervangingsopgave van de openbare ruimte toe. Om te voorkomen dat de technische staat van assets verslechtert en in de toekomst hogere herstelkosten ontstaan, is in het coalitieakkoord gekozen om structureel extra te investeren in beheer en vervanging. Daarmee wordt geïnvesteerd in een veilige en functionele openbare ruimte, nu en in de toekomst. De verlaging van het beeldkwaliteitsniveau van wegen en groen van B naar C heeft per assetcategorie een verschillend effect. Bij groen gaat het met name om het verzorgingsniveau van de openbare ruimte. Bij wegen kan het beeldkwaliteitsniveau daarnaast van invloed zijn op het moment waarop bepaalde onderhoudsmaatregelen worden uitgevoerd. De financiële en kwalitatieve effecten hiervan op korte en lange termijn wordt momenteel nader uitgewerkt in het kader van de actualisatie van het beleid voor het beheer van de openbare ruimte.
Vraagnummer: 389 Fractie | JA21 Portefeuillehouder(s) | Susanne Schilderman Document | Programmabegroting 2027 Onderdeel Hoofdstuk Paragraaf Bladzijde (in pdf) | 97 URL / Blz op website Verbijzondering/context | De afvalstoffenheffing brengt in 2027 82,3 miljoen euro op en stijgt met 7,1%. Daarvan gaat 21,0 miljoen naar het verwerken van afval (p84164); de rest is inzameling en wagenpark (32,4 miljoen), "toegerekende kosten" (7,7 miljoen, zonder uitleg), kwijtschelding (7,2 miljoen), overhead (7,4 miljoen) en btw (6,6 miljoen) (p84114). De gemeente heeft een spaarpot van 4,7 miljoen euro om schommelingen in dit tarief op te vangen, maar zet die bij de stijging van 7,1% niet in: "geen mutaties begroot" (p84040). Ondertussen stegen de meldingen van afval naast containers van 2.810 (2018) naar ongeveer 83.000 (2024) (raadsbrief Bijplaatsingen 2024; DUIC/Pointer 13-12-2025) en geven Utrechters het schoonhouden van de stad een 6,4; het college wijst op "statiegeldproblematiek" (p84180). De rioolheffing brengt 52,8 miljoen euro op en stijgt in 2029 naar 57,3 miljoen (p84111). De kosten van het riool zelf staan vier jaar lang stil op 39,5 miljoen (p84164); 8,85 miljoen van de heffing is overhead en btw (p84113). Het vervangingsbudget is "sinds 2026 met 40% gereduceerd": er wordt 8 kilometer per jaar vervangen op 1.354 kilometer riool (p83999).
Tegelijk wordt de heffing verhoogd "om … de openbare ruimte te ontharden en te vergroenen" (1,5 miljoen, oplopend naar 6,0 miljoen per jaar vanaf 2029, p84181, p84717), voor twee zwemlocaties (0,3 miljoen) en voor subsidie op groene daken (1,0 miljoen, p84094). Het onderhoud van straten en groen gaat van niveau B naar C (p. 97); de achterstand werd in 2021 geschat op 45 tot 55 miljoen euro (Nota Beheer Openbare Ruimte, p. 34). Van de 278,8 miljoen euro van het onderhoudsprogramma is 130,2 miljoen loon en 93,3 miljoen onderhoud (p84164). Erratum? Heeft relatie met vraag | 385, 386, 387, 388, 390 Vraag | Hoeveel graffitimeldingen waren er in 2023, 2024 en 2025, en is het college bereid graffiti op gevels langs de openbare weg weer kosteloos te laten verwijderen, betaald uit het communicatiebudget? Antwoord: Meldingen op het gebied van graffiti worden geregistreerd in de hoofdcategorie 'afval en vervuiling openbare orde' en daarbinnen in de subcategorie 'graffiti/wildplak'. Hoewel het overgrote deel van deze meldingen om graffiti gaat, kunnen binnen deze subcategorie dus ook meldingen voorkomen over bijvoorbeeld geplakte stickers. In 2023, 2024 en 2025 zijn er respectievelijk 832, 949 en 931 meldingen gedaan in deze subcategorie. Het college is niet voornemens graffiti op particuliere gevels weer kosteloos te laten verwijderen.
Vraagnummer: 390 Fractie | JA21 Portefeuillehouder(s) | Matthijs Sienot Document | Programmabegroting 2027 Onderdeel Hoofdstuk Paragraaf Bladzijde (in pdf) URL / Blz op website Verbijzondering/context | De afvalstoffenheffing brengt in 2027 82,3 miljoen euro op en stijgt met 7,1%. Daarvan gaat 21,0 miljoen naar het verwerken van afval (p84164); de rest is inzameling en wagenpark (32,4 miljoen), "toegerekende kosten" (7,7 miljoen, zonder uitleg), kwijtschelding (7,2 miljoen), overhead (7,4 miljoen) en btw (6,6 miljoen) (p84114). De gemeente heeft een spaarpot van 4,7 miljoen euro om schommelingen in dit tarief op te vangen, maar zet die bij de stijging van 7,1% niet in: "geen mutaties begroot" (p84040). Ondertussen stegen de meldingen van afval naast containers van 2.810 (2018) naar ongeveer 83.000 (2024) (raadsbrief Bijplaatsingen 2024; DUIC/Pointer 13-12-2025) en geven Utrechters het schoonhouden van de stad een 6,4; het college wijst op "statiegeldproblematiek" (p84180). De rioolheffing brengt 52,8 miljoen euro op en stijgt in 2029 naar 57,3 miljoen (p84111). De kosten van het riool zelf staan vier jaar lang stil op 39,5 miljoen (p84164); 8,85 miljoen van de heffing is overhead en btw (p84113). Het vervangingsbudget is "sinds 2026 met 40% gereduceerd": er wordt 8 kilometer per jaar vervangen op 1.354 kilometer riool (p83999).
Tegelijk wordt de heffing verhoogd "om … de openbare ruimte te ontharden en te vergroenen" (1,5 miljoen, oplopend naar 6,0 miljoen per jaar vanaf 2029, p84181, p84717), voor twee zwemlocaties (0,3 miljoen) en voor subsidie op groene daken (1,0 miljoen, p84094). Het onderhoud van straten en groen gaat van niveau B naar C (p. 97); de achterstand werd in 2021 geschat op 45 tot 55 miljoen euro (Nota Beheer Openbare Ruimte, p. 34). Van de 278,8 miljoen euro van het onderhoudsprogramma is 130,2 miljoen loon en 93,3 miljoen onderhoud (p84164). Erratum? Heeft relatie met vraag | 385, 386, 387, 388, 389 Vraag | Parkeren brengt in 2027 99,2 miljoen euro op; het programma draagt 18,3 miljoen af aan de algemene middelen en stort de komende jaren 12 tot 15 miljoen euro per jaar in reserves, terwijl de kosten van handhaving en vergunningen stijgen van 17,3 naar 26,4 miljoen euro (2025-2030) en het budget voor verkeersveiligheid daalt van 5,1 naar 1,3 miljoen (p84163, p84178, p84179). Hoeveel van het parkeergeld gaat in 2027 naar wegen en verkeersveiligheid, hoeveel naar de organisatie van het parkeren zelf, en hoeveel naar spaarpotten en de algemene middelen? Antwoord: Van de totale parkeerbaten van circa € 100,7 miljoen (zowel fiets- als autoparkeren) wordt ongeveer € 52,9 miljoen ingezet voor de parkeerexploitatie. Het resterende deel vloeit naar de algemene middelen.
Er is geen afzonderlijke geldstroom vanuit de Parkeerexploitatie naar verkeersveiligheid, wegen of vergelijkbare doeleinden. Deze uitgaven worden gefinancierd uit de algemene middelen, waarbij de raad besluit over de inzet van deze middelen. Vraagnummer: 391 Fractie JA21 Portefeuillehouder(s) Brahim Abid Document Programmabegroting 2027 Onderdeel Hoofdstuk Paragraaf Bladzijde (in pdf) URL / Blz op website Verbijzondering/context Het college schrijft dat de gemeente "zonder verdere maatregelen niet meer aan de wettelijke Wmo-taken kan voldoen" en dat er al wachtlijsten zijn (p. 160); wachttijden staan alleen als grafiek zonder cijfers in de webversie (p84225). 466 kinderen wachten op jeugdhulp (p. 202). Tegelijk stijgen de subsidies voor welzijn en "sociale basis" van 2,6 naar 24,8 miljoen euro (p. 265), deels door "een schuif van budgetten én clientèle" uit de wettelijke Wmo-zorg (p84187). Het nieuwkomersbeleid kost 22,1 miljoen euro, waarvan het Rijk 16.000 euro betaalt (p. 225). 14,2 miljoen euro rijksgeld voor Oekraïense vluchtelingen wordt omgezet in een pot voor onder meer opvang van EU-arbeidsmigranten en mensen zonder verblijfsvergunning (p. 449). Het college schrijft, met verwijzing naar motie "Verzet tegen de asielwet", "niet mee te werken aan toekomstige strafbaarstelling van illegaal verblijf" (p84186).
Erratum? Heeft relatie met vraag 392, 393 Vraag Kan het college een lijst geven van alle uitgaven in zorg, welzijn, jeugd en werk die niet wettelijk verplicht zijn, met het bedrag voor 2027? Antwoord: Voor het beleidsveld werk geldt dat deze uitgaven voorvloeien uit de wettelijke verplichting en gefinancierd worden met rijksmiddelen. Er zijn dus geen buitenwettelijke uitgaven. De taken onder de beleidsvelden zorg en welzijn (aanvullende zorg en de sociale basis) zijn ook allemaal wettelijke taken en vallen allemaal onder de WMO. Er zijn wel keuzes te maken in het soort en de mate van de ondersteuning die wordt geboden en de omvang van de sociale basis, maar er is geen onderscheid in wettelijk en niet-wettelijk. Vraagnummer: 392 Fractie JA21 Portefeuillehouder(s) Brahim Abid Document Programmabegroting 2027 Onderdeel Hoofdstuk Paragraaf Bladzijde (in pdf) 160 URL / Blz op website Verbijzondering/context Het college schrijft dat de gemeente "zonder verdere maatregelen niet meer aan de wettelijke Wmo-taken kan voldoen" en dat er al wachtlijsten zijn (p. 160); wachttijden staan alleen als grafiek zonder cijfers in de webversie (p84225). 466 kinderen wachten op jeugdhulp (p. 202). Tegelijk stijgen de subsidies voor welzijn en "sociale basis" van 2,6 naar 24,8 miljoen euro (p. 265), deels door "een schuif van budgetten én clientèle" uit de wettelijke Wmo-zorg (p84187).
Het nieuwkomersbeleid kost 22,1 miljoen euro, waarvan het Rijk 16.000 euro betaalt (p. 225). 14,2 miljoen euro rijksgeld voor Oekraïense vluchtelingen wordt omgezet in een pot voor onder meer opvang van EU-arbeidsmigranten en mensen zonder verblijfsvergunning (p. 449). Het college schrijft, met verwijzing naar motie "Verzet tegen de asielwet", "niet mee te werken aan toekomstige strafbaarstelling van illegaal verblijf" (p84186). Erratum? Heeft relatie met vraag 391, 393 Vraag Waarom komt er 22 miljoen euro bij voor niet-verplichte welzijnssubsidies voordat de wettelijke zorgtaken op orde zijn, welke wettelijke taak krijgt in 2027 voorrang als de wachtlijsten oplopen, en hoeveel dagen wachten inwoners nu gemiddeld per Wmo-voorziening (de cijfers achter de grafieken)? Antwoord: De bedragen in de subsidiestaat in de verschillende jaren kunnen niet zo worden vergeleken. Het betreft een andere groepering van de budgetten dan voorgaande jaren en geeft een vertekend beeld door deze vergelijking. De subisidiestaat wordt ook niet voor dit doel opgesteld (het vergelijken van de budgetten over de jaren). De ontwikkeling van het budget met de toelichting van de mutatie naar het volgende jaar vindt u terug in het onderdeel van de betreffende programmadoelstelling. Het college ziet de sociale basis en de uitvoering van zorgtaken niet als concurrerende opgaven.
Desubsidies voor de sociale basis en preventie dragen daarnaast bij aan de wettelijke opdracht van gemeenten in het kader van de Wmo. Een stevige sociale basis is een belangrijke voorwaarde om ondersteuning en zorg op langere termijn toegankelijk en houdbaar te houden. Dit sluit aan bij de Utrechtse koers en strategie zoals omschreven in de door de raad vastgestelde Wmo Nota Samen leven, Samen zorgen 2024- 2034, waarin gemeenschapskracht, laagdrempelige ondersteuning en maatwerk in samenhang worden bezien. Deze benadering sluit aan bij inzichten uit het onderzoek van het Rijk naar de houdbaarheid van de Wmo dat investeringen in de sociale basis kunnen bijdragen aan het dempen van de groei van de Wmo. Daarnaast laten CBS- cijfers zien dat het gebruik van Wmo- maatwerkvoorzieningen in Utrecht relatief laag is in vergelijking met veel andere gemeenten. Daarbij zien we ook dat onze investeringen in de sociale basis en basiszorg hoger zijn dan in andere gemeenten. Deze beweging wordt door het Rijk ondersteund en aangemoedigd. Daarbij blijven we de maatwerkvoorzieningen beschikbaar voor inwoners die dat echt nodig hebben en dient de sociale basis niet ter vervanging daarvan.
Hoeveel dagen inwoners gemiddeld wachten per Wmo voorziening kunt u ieder jaar teruglezen in de jaarstukken en de programmabegroting, de staafdiagrammen geven het gemiddeld aantal dagen weer: https://utrecht.jaarverslag-2025.nl/p65532/2-passende-aanvullende-zorg Vraagnummer: 393 Fractie JA21 Portefeuillehouder(s) Brahim Abid, Matthijs Sienot Document Programmabegroting 2027 Onderdeel Hoofdstuk Paragraaf Bladzijde (in pdf) 224 URL / Blz op website Verbijzondering/context Het college schrijft dat de gemeente "zonder verdere maatregelen niet meer aan de wettelijke Wmo-taken kan voldoen" en dat er al wachtlijsten zijn (p. 160); wachttijden staan alleen als grafiek zonder cijfers in de webversie (p84225). 466 kinderen wachten op jeugdhulp (p. 202). Tegelijk stijgen de subsidies voor welzijn en "sociale basis" van 2,6 naar 24,8 miljoen euro (p. 265), deels door "een schuif van budgetten én clientèle" uit de wettelijke Wmo-zorg (p84187). Het nieuwkomersbeleid kost 22,1 miljoen euro, waarvan het Rijk 16.000 euro betaalt (p. 225). 14,2 miljoen euro rijksgeld voor Oekraïense vluchtelingen wordt omgezet in een pot voor onder meer opvang van EU-arbeidsmigranten en mensen zonder verblijfsvergunning (p. 449). Het college schrijft, met verwijzing naar motie "Verzet tegen de asielwet", "niet mee te werken aan toekomstige strafbaarstelling van illegaal verblijf" (p84186).
Erratum? Heeft relatie met vraag 391, 392 Vraag Op grond van welk raadsbesluit kondigt het college aan een toekomstige wet niet uit te voeren, en is met het Rijk afgesproken dat het Oekraïne-geld hiervoor mag worden gebruikt? Is het college bereid de opvang van mensen zonder verblijfsvergunning, hun U-pas (200.000 euro, p. 175) en hun onderwijs (150.000 euro, p. 220) te beperken tot wat het Rijk betaalt, en het verschil in te zetten voor de Wmo-wachtlijsten? Antwoord: De inzet van de resterende Oekraïne middelen in de reserve opvang wordt aan uw Raad voorgelegd bij de tweede bestuursrapportage 2026 (pagina 19). Daarbij wordt verwezen naar de managementletter van 2025 waarin was geconstateerd dat op de balans onterecht een balanspost van € 14,2 miljoen was opgenomen voor de SPUK Oekraïne. Aangezien deze middelen niet meer hoeven te worden terugbetaald aan het Rijk was een balanspost hiervoor niet meer correct en worden deze middelen in een reserve gestort. De passage in de begroting over het niet meewerken aan een eventuele toekomstige strafbaarstelling van illegaal verblijf geeft de beleidslijn van het college weer en sluit aan bij eerder door de raad aangenomen moties op dit onderwerp.
Conform het coalitieakkoord is in de begroting 2027 de begrotingswijziging verwerkt om deze middelen de komende jaren vervolgens grotendeels in te zetten voor opvang, breder dan alleen de Oekraïnedoelgroep. Daarmee wordt de inzet van deze middelen met deze begroting aan uw raad voorgelegd. De kosten van de U-pas voor Oekraïense ontheemden worden door het Rijk vergoed. Ook de opvang van mensen zonder verblijfsvergunning, hun U-pas en onderwijs worden via de Oekraïnereserve gedekt. Het college is niet voornemens deze uitgaven te beperken tot het bedrag dat hiervoor door het Rijk wordt vergoed en de middelen vervolgens in te zetten voor andere doeleinden, zoals het terugdringen van Wmo-wachtlijsten. Vraagnummer: 394 Fractie JA21 Portefeuillehouder(s) Susanne Schilderman Document Programmabegroting 2027 Onderdeel Hoofdstuk Paragraaf Bladzijde (in pdf) 11 URL / Blz op website Verbijzondering/context De gemeentesecretaris schreef in april 2026 dat de gemeente "een pas op de plaats moet maken", dat er "in alle jaren vanaf 2027 een tekort is" en dat de ambities, budgetten en spelregels het onmogelijk maken "planmatig, doeltreffend en efficiënt" te werken (Binnenlands Bestuur, 2-4-2026). De ambtelijke organisatie zette 300 miljoen euro aan mogelijke bezuinigingen op een rij. Het college koos voor een OZB-verhoging.
Het coalitieakkoord belooft "minder nieuw beleid"; de begroting kondigt tien nieuwe visies, nota's en kaders aan (Omgevingsvisie 2050, Klimaatvisie, Warmteprogramma, Veiligheidsagenda, nota Jongerenwerk, nota Openbare Ruimte, Nota Reserves, nota Sekswerk, mensenrechtenkader, beleidsnota Arbeidsmarkt). Erratum? Heeft relatie met vraag Vraag Is het college bereid de lijst van 300 miljoen euro aan mogelijke bezuinigingen aan de raad te geven, met per maatregel waarom die niet is gekozen? En welke van de tien aangekondigde visies en nota's laat het college vallen om de belofte "minder nieuw beleid" waar te maken? Antwoord: We kennen alleen de lijst die optelt tot € 300 miljoen aan potentiële heroverwegingen; maar niet per regel de overwegingen die de onderhandelaars bij het opstellen van het coalitieakkoord gemaakt hebben. Veel van de aangekondigde visies en nota's zaten al in de pijplijn of waren reeds toegezegd. In zijn algemeenheid kan nieuw beleid wettelijk beleid zijn, nodig zijn voor een snellere uitvoering of om aflopend beleid te vervangen. Over de genoemde visies en nota’s het volgende: - Omgevingsvisie: wettelijke verplichting om die te maken. - De Klimaatvisie is dit voorjaar (door het vorige college) ter inzage gelegd, en liep dus al.
- Het Warmteprogramma is een wettelijk verplicht product en bevat geen nieuw beleid, maar een uitwerking (uitvoeringsprogramma) van de bestaande beleidsnota Warmte. - De Veiligheidsagenda loopt dit jaar af - Er komt geen nota Jongerenwerk, wel hebben we op basis van een Nota van uitgangspunten (februari 2026) recent een nieuwe opdracht verstrekt aan JOU. - De beleidsnota Openbare ruimte vervangt de bestaande nota Beheer Openbare Ruimte, ook wettelijk verplicht en vastgelegde in de Financiële verordening als Nota kapitaalgoederen. - Dat laatste geldt ook voor de nota Reserves. Die wordt aangepast op verzoek van de raad.