CConstaterende datUtrecht
Koppel je AI →
Document · PDF

Beantwoording Schriftelijke raadsvragen Jaarstukken 2025, Voorjaarsnota 2026 en Eerste bestuursrapportage 2026

Gemeenteraad 9 juli 2026, gemeente UtrechtBij agendapunt: Raadsbrief Beantwoording schriftelijke raadsvragen en errata Jaarstukken 2025, Voorjaarsnota 2026 en Eerste bestuursrapportage 202663.577 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 6 van 8

Op basis hier van kan vervolgens een kosteninschatting worden gemaakt. Een logisch moment is de vaststelling van een nieuwe Cultuurnota 2029-2032 in 2027, wat zou betekenen dat nieuwe indicatoren in de jaarstukken 2029 opgenomen worden. Vraagnummer: 210 Fractie ChristenUnie Portefeuillehouder(s) Rik van der Graaf Susanne Schilderman Document Eerste Bestuursrapportage 2026 Onderdeel 1. Majeure ontwikkelingen en bijstellingen Hoofdstuk 1.1 Majeure ontwikkelingen Paragraaf Bladzijde (in pdf) URL / Blz op website Verbijzondering/context 4. Risico lagere beoogde bijdrage Rijk Vreemdelingenvoorziening en Inburgering Erratum? Nee Heeft relatie met vraag Vraag -Hoe groot is het resterende netto begrotingsgat voor de Landelijke Vreemdelingenvoorziening (LVV) in 2026 indien de rechtszaak in het voordeel van de gemeente Utrecht uitvalt en de genoemde incidentele middelen voor de 'oude doelgroep' maximaal worden toegekend? Antwoord: We verwachten maximaal nog een beperkt bedrag te ontvangen op basis van de rechtszaak (maximaal een paar ton). Dit betekent dat we zeker niet het volledige bedrag aan inkomsten zullen ontvangen waar in de gemeentelijke begroting bij de inkomsten rijk, rekening mee is gehouden. Vraagnummer: 211 Fractie ChristenUnie Portefeuillehouder(s) Rik van der Graaf Susanne Schilderman Document Eerste Bestuursrapportage 2026 Onderdeel 1.

Majeure ontwikkelingen en bijstellingen Hoofdstuk 1.1 Majeure ontwikkelingen Paragraaf Bladzijde (in pdf) URL / Blz op website Verbijzondering/context 4. Risico lagere beoogde bijdrage Rijk Vreemdelingenvoorziening en Inburgering Erratum? Nee Heeft relatie met vraag Vraag -Op welke wijze denkt het college het totale misgelopen bedrag van ruim € 4,5 miljoen voor 2026 op te vangen bij de Tweede Bestuursrapportage? Antwoord: Bij de tweede bestuursrapportage hopen we meer zicht te hebben op de omvang van de lagere baten 2026 van het Rijk voor de landelijke vreemdelingenvoorzieningen en voor inburgering. Daarnaast worden bij de tweede bestuursrapportage ook de (incidentele) meevallers in beeld gebracht. Wanneer het niet mogelijk zal zijn om tegenvallers op te vangen met incidentele meevallers dan zal bij de tweede bestuursrapportage andere dekkingsvoorstellen gedaan worden aan uw Raad om de begroting bij te kunnen stellen. Hierop kan niet worden vooruitgelopen omdat dit om een integrale afweging vraagt. Eventuele structurele oplossingen/beleidswijzigingen betrekken we bij de voorjaarsnota 2027. Vraagnummer: 212 Fractie ChristenUnie Portefeuillehouder(s) Rik van der Graaf Susanne Schilderman Document Eerste Bestuursrapportage 2026 Onderdeel 1.

Majeure ontwikkelingen en bijstellingen Hoofdstuk 1.1 Majeure ontwikkelingen Paragraaf Bladzijde (in pdf) URL / Blz op website Verbijzondering/context 4. Risico lagere beoogde bijdrage Rijk Vreemdelingenvoorziening en Inburgering Erratum? Nee Heeft relatie met vraag Vraag -Welke specifieke groepen inburgeraars en vreemdelingen (qua status, herkomst of kwetsbaarheid) raken door het wegvallen van deze rijksmiddelen buiten beeld voor begeleiding, en voor hoeveel Utrechtse cliënten die momenteel in een inburgerings- of opvangtraject zitten heeft dit besluit direct impact op hun lopende begeleiding? Antwoord: Onderdeel van de financiële strategie bij de voorjaarsnota 2025 waren de inschattingen inkomsten Rijk waarin werd uitgegaan van reële compensatie voor de uitvoering van gemeentelijke taken waaronder inburgering en de landelijke vreemdelingenvoorzieningen. Wanneer we minder middelen ontvangen van het Rijk dan waar we in de gemeentebrede begroting rekening mee houden dan leidt dat tot een gemeentebreed financieel knelpunt en een bijstelling van het financiële beeld. De oplossing hiervan vraagt om een integrale afweging waarvan minder inzet op LVV en inburgering er één is. Uiteraard kunnen ook andere keuzes worden gemaakt. (zie ook het antwoord op vraag 211).

Vraagnummer: 213 Fractie ChristenUnie Portefeuillehouder(s) Linda Voortman Document Eerste Bestuursrapportage 2026 Onderdeel 2. Budgettair neutrale bijstellingen Hoofdstuk 2.3 Verlagen baten en lasten Paragraaf Bladzijde (in pdf) 12 URL / Blz op website Verbijzondering/context Over bijstelling voorlopig BUIG-budget 2026 Erratum? Nee Heeft relatie met vraag Vraag Heeft deze verlaging gevolgen voor ontvangers of voor de uitvoering? Waarom heeft deze verlaging een structureel karakter? Antwoord: Het uitvoeren van Participatiewet is een wettelijke taak, waardoor iedereen die recht heeft op een uitkering deze ook ontvangt, ongeacht de hoogte van het BUIG-budget. De uitvoering wordt niet bekostigd vanuit het BUIG-budget. De verlaging van het BUIG-budget wordt structureel doorgevoerd, omdat van de aankomende jaren nog niet bekend is wat de hoogte van de budgetten gaat worden, dus deze budgetten kunnen bij elke bijstelling vanuit het Rijk worden aangepast. Vraagnummer: 214 Fractie ChristenUnie Portefeuillehouder(s) Linda Voortman Document Eerste Bestuursrapportage 2026 Onderdeel 2. Budgettair neutrale bijstellingen Hoofdstuk 2.5 Verschuiven gelden naar ander programma Paragraaf Bladzijde (in pdf) 13 URL / Blz op website Verbijzondering/context Er worden verschillende middelen geschoven in het kader van de Hervormingen sociaal domein.

Erratum? Nee Heeft relatie met vraag Vraag Wat wordt nu het totale budget voor de subsidieregeling Sociale basis? En hoe verhoudt zich dat tot de oude regelingen? Antwoord: Vanwege de vele verschuivingen is er geen eenvoudige vergelijking te maken tussen het totaalbudget van de oude regelingen en de nieuwe regeling. Zie voor het totaalbudget van de subsidie sociale basis en hoe deze is opgebouwd de bijgevoegde afbeelding (totaal beschikbaar per jaar is 16,4 miljoen in 2027 oplopend tot 16,9 miljoen in 2029.) De budgetten van voorgaande subsidies zijn als volgt opgenomen in de subsidie sociale basis: Vrijwillige inzet voor elkaar: categorieën A, B en D zijn opgenomen in de subsidie sociale basis (9,9 miljoen). Categorie C is opgenomen in de subsidieregeling Beheerde speeltuinen en welzijnsaccommodaties in zelfbeheer. Het budget voor de activiteiten van het NIZU zijn niet opgenomen in de subsidie sociale basis, deze wordt opgenomen in de opdracht Basisvoorziening Vrijwilligersondersteuning. Tot slot zijn enkele incidentele budgetten niet opgenomen, zoals coalitiemiddelen (v)echtscheidingen, coalitiemiddelen gezond ouder worden en Integraal Zorgakkoord (IZA) middelen. Sociale prestatie en Dagondersteuning is deels opgenomen in de subsidie sociale basis (2,5 miljoen).

Een deel van het budget is toegevoegd aan de opdracht Wmo Ondersteuning in de wijk en een deel aan de opdracht Welzijnswerk. De middelen voor Buurtbemiddeling, Onafhankelijke Clientondersteuning en Jongerenvoorzieningen Leidsche Rijn en Vleuten de Meern zijn geheel opgenomen in de subsidie sociale basis (950.000). Daarnaast is er budget aan de subsidieregeling sociale basis toegevoegd vanuit: Verschuivingen vanuit aanvullende zorg Wmo en Jeugd in het kader van Hervormingen sociaal domein, Hoofdlijnenakkoord Ouderen mantelzorgondersteuning, Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) (1,1 miljoen), budget voor de Wilg (1,4 miljoen) en nog wat kleinere budgettaire verschuivingen (750.000). In het kader van de Hervormingsbezuiniging efficiënt ruimtegebruik is er budget onttrokken (250.000). Vraagnummer: 215 Fractie ChristenUnie Portefeuillehouder(s) Sharon Dijksma Document Jaarstukken 2025 Onderdeel Programma's Hoofdstuk Veilige stad Paragraaf Subsidies Bladzijde (in pdf) URL / Blz op website Verbijzondering/context Als het gaat om ondersteuning aanpak jeugd en veiligheid is er sprake van een behoorlijke onderuitnutting van de subsidiegelden hiervoor.

Erratum? Nee Heeft relatie met vraag Vraag Wat maakt dat dit geld niet allemaal besteed is? Antwoord: Bij het invullen van de realisatie van de subsidiestaat heeft er een verschuiving tussen de verschillende doelstellingen plaatsgevonden. Een deel van de kosten die begroot zijn op de doelstelling ‘Ondersteuning aanpak jeugd en veiligheid’ worden verantwoord onder andere doelstellingen: Onder de doelstelling ‘Jongerenwerk en veiligheid’ wordt een bedrag van 0,112 miljoen euro verantwoord; Onder de doelstelling ‘Incidentele subsidie AWB art. 4.23d (niet op subsidiestaat)’ wordt een bedrag van 0,179 miljoen euro verantwoord Totaal ontstaat hier een verschuiving tussen de doelstellingen van 0,291 miljoen euro. Het overige verschil van 0,121 miljoen euro ontstaat doordat intensiveringen op het programma Grenzen Stellen Perspectief Bieden hebben plaatsgevonden middels een inkoopopdracht, i.p.v. het verlenen van een subsidie. Deze middelen zijn dus wel besteed, echter op een andere manier. Vraagnummer: 216 Fractie ChristenUnie Portefeuillehouder(s) Dennis de Vries Document Jaarstukken 2025 Onderdeel Programma's Hoofdstuk Kansrijk opgroeien Paragraaf Programma overzicht Bladzijde (in pdf) URL / Blz op website Doelstellingen | 6: Jeugdbescherming | Jaarverslag 2025 Verbijzondering/context De baten van Jeugdbescherming vallen veel lager uit dan begroot.

Dit zou komen door de inzet op POK-middelen, en ook zijn daardoor de lasten lager dan begroot. Tegelijk zien we dat de totale lasten van jeugdbescherming juist niet lager zijn. Erratum? Nee Heeft relatie met vraag Vraag Kan worden uitgelegd waar dit verschil 'm in zit? Antwoord: De baten en lasten zijn lager omdat we de in 2025 incidenteel ontvangen POK-middelen, bedoeld voor het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming, hebben doorgeschoven naar 2026. De totale lasten zijn lager dan begroot, namelijk 1,402 miljoen euro waarvan 1,295 in verband met de niet- ingezette POK middelen (begroting 15,926 miljoen euro en realisatie 14,524 miljoen euro). Vraagnummer: 217 Fractie ChristenUnie Portefeuillehouder(s) Dennis de Vries Rik van der Graaf Document Jaarstukken 2025 Onderdeel Programma's Hoofdstuk Ontwikkelen en wonen voor iedereen Paragraaf Doelstellingen Bladzijde (in pdf) 58 URL / Blz op website Verbijzondering/context Het gerealiseerd aandeel woonplekken voor kwetsbare of bijzondere woongroepen is wederom achtergebleven bij de doelstelling. Dit doelstelling is slechts voor 69 procent behaald.

Erratum? Nee Heeft relatie met vraag 132 Vraag Kan worden uitgelegd waarom de realisatie zo ver achter ligt op de doelstelling uit de begroting? Aan welke factoren ligt dit en worden niet behaalde aantallen meegenomen in de doelstelling voor komend jaar? Antwoord: In de raadsbrief Verdeling woningaanbod mensen in kwetsbare posities 2026 is toegelicht waarom het niet is gelukt om de doelstelling verdeelbesluit 2025 volledig te behalen. Eveneens wordt ingegaan op hoe het verdeelbesluit 2026 tot stand is gekomen; jaarlijks stelt het college de doelstelling van het verdeelbesluit vast. Met het definiëren van de behoefte van mensen in een kwetsbare positie is rekening gehouden met mensen die nog op de wachtlijst stonden. Vraagnummer: 218 Fractie ChristenUnie Portefeuillehouder(s) Dennis de Vries Document Jaarstukken 2025 Onderdeel Programma's Hoofdstuk Ontwikkelen en wonen voor iedereen Paragraaf Doelstellingen Bladzijde (in pdf) 59 URL / Blz op website Verbijzondering/context De subsidieregeling wooncoöperaties is nog niet uitgeput en staat nog open.

Erratum? Nee Heeft relatie met vraag Vraag Kan worden preciezer worden toegelicht wat de reden is dat de subsidie nog niet is uitgeput? Is conform M170 Een werkbaar uitvoeringsprogramma voor Utrechtse wooncoöperaties, ook al overwogen om de vergoeding per initiatief te verhogen? Antwoord: Binnen doelstelling huisvesting in het programma Ontwikkelen en Wonen voor iedereen is een bestemmingsreserve Stimuleren Wooncoöperaties en collectieve woonvormen ondergebracht. Doel van deze reserve is procesondersteuning van wooncoöperaties en Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO) en het financieel haalbaar maken van deze initiatieven. In 2025 is een onttrekking uit deze reserve gedaan en ingezet voor subsidie voor initiatieven die deelnamen aan de tender en een deel voor inhuur van expertise om te komen tot een handboek. Het bedrag is In 2025 nog niet volledig besteed omdat niet twee maar een wooncoöperaties is gestart en omdat de werkzaamheden voor het handboek in 2026 worden afgerond. Deze uitgaven worden begin 2026 alsnog gedaan. M.b.t. de vraag of ook al overwogen is om de vergoeding per initiatief te verhogen zullen wij u informeren wanneer de evaluatie van 1e fase van de 1e tender voor wooncoöperaties met betrokkenpartijen is afgerond zoals is toegezegd.

Vraagnummer: 219 Fractie ChristenUnie Portefeuillehouder(s) Dennis de Vries Susanne Schilderman Document Eerste Bestuursrapportage 2026 Onderdeel 1. Majeure ontwikkelingen en bijstellingen Hoofdstuk 1.1 Majeure ontwikkelingen Paragraaf 5. Risico SPUK Woonplaatsbeginsel Jeugd Bladzijde (in pdf) 6 URL / Blz op website Verbijzondering/context De baten zijn te hoog ingeschat, waardoor de lasten ook te hoog ingeschat zijn, wat automatisch leidt tot een negatief resultaat. Erratum? Nee Heeft relatie met vraag Vraag Wat betekent dit precies, en wat zijn de concrete gevolgen hiervan? Antwoord: Bij de Voorjaarsnota 2025 zijn bij de inschattingen inkomsten Rijk de hogere baten woonplaatsbeginsel ingeboekt als extra inkomsten. Het gevolg hiervan is, is dat het financiële beeld van de gemeente Utrecht hierdoor te positief is ingeschat. Vraagnummer: 220 Fractie ChristenUnie Portefeuillehouder(s) Senna Maatoug Document Jaarstukken 2025 Onderdeel Bijlagen Hoofdstuk Subsidies Paragraaf Subsidiestaat Klimaatvriendelijke stad Bladzijde (in pdf) 655 URL / Blz op website Verbijzondering/context De subsidie voor woningisolatie voor grote vve’s, kleine vve’s, alsook de subsidie voor het isoleren van sociale huurwoningen door woningcorporaties is grotendeels onbenut.

Erratum? Nee Heeft relatie met vraag Vraag Kan worden toegelicht waarom deze subsidies grotendeels op de plank zijn blijven liggen en wat betekent dat voor de doelstellingen voor wat betreft het isoleren van woningen? Worden er maatregelen genomen om deze subsidies doeltreffender in te zetten? Antwoord: De subsidie voor grote vve's bleef achter omdat de vve's langer nodig hadden voor het maken van plannen, de afstemming van juridische en financiele zaken en de besluitvorming daarover. Wel zagen we een forse stijging van aanvragen. Die zijn in financien nog niet terug te zien, waarvan we de eerste bedrag in 2026 inmiddels hebben uitgekeerd. De lening voor kleine vve's bestaat sinds 2024. Het genoemde bedrag betreft geen subsidie maar een lening met een totaalplafond. Ieder jaar neemt dit bedrag af met de verstrekte leningen, het resterende bedrag schuift door naar het volgend jaar, net zo lang totdat het totaalplafond is bereikt. Het in 2025 uitgegeven bedrag is conform de verwachting. De subsdie regeling voor corporaties is door hen gebruikt als bijdrage in de kosten, om zo'm 800 woningen te renoveren/verduurzamen). De boekhoudkundige verwerking daarvan vond echter pas plaats begin 2026, vandaar dat deze uitgave nog niet te zien is de susbsidieverantwoording van 2025.

Vraagnummer: 221 Fractie ChristenUnie Portefeuillehouder(s) Rik van der Graaf Document Jaarstukken 2025 Onderdeel Programma's Hoofdstuk Passende ondersteuning en opvang Paragraaf Doelstellingen Bladzijde (in pdf) URL / Blz op website Verbijzondering/context "We zien een toenemende druk op de opvang, mede door het tekort aan kleine betaalbare woningen. Dit zorgt voor extra instroom én draagt eraan bij dat mensen minder snel kunnen uitstromen. Door deze druk lukt het nog onvoldoende om de beweging naar ‘eerst een thuis’ te maken en meer inwoners te ondersteunen binnen het beschikbare budget. We hebben in 2025 de maatschappelijke opvang uitgebreid met 50 plekken met de daarvoor in de voorjaarsnota bestemde middelen. " Erratum? Nee Heeft relatie met vraag Vraag Wat zijn alternatieven om meer mensen 'eerst een thuis' te kunnen bieden? Wat zijn de struikelblokken om meer opvangplekken te realiseren? Antwoord: De essentie van 'eerst een thuis' is mensen die geen woonplek hebben een eigen, zelfstandige woonplek bieden. We zien dus geen alternatieven hiervoor. De struikelblokken om meer opvangplekken te realiseren zijn fysieke locaties, financiële middelen en het feit dat opvang niet bijdraagt aan duurzaam herstel.

Vraagnummer: 222 Fractie ChristenUnie Portefeuillehouder(s) Dennis de Vries Susanne Schilderman Document Jaarstukken 2025 Onderdeel Bijlagen Hoofdstuk Monitor Bezuinigingsmaatregelen Paragraaf Bladzijde (in pdf) 719 URL / Blz op website Verbijzondering/context Het risico op overschrijding (…) Dit risico heeft zich voorgedaan Erratum? Nee Heeft relatie met vraag 262 Vraag Kan nader worden toegelicht wat dit risico behelst, welke kosten hiermee gemoeid zijn en wat dit betekent voor de realisatie van de bezuiniging in de komende jaren Antwoord: Het grootste deel van de overschrijding hangt samen met een stijging van het aantal jeugdigen dat gebruikt maakt van zwaardere en langdurige vormen van zorg. De kostenstijging concentreert zich met name binnen de volgende vormen: - Dagbehandeling en dagbesteding: Een groeiend aantal jeugdigen ontvangt intensieve begeleiding en behandeling gedurende meerdere dagdelen per week. - Verblijf: Zowel het aantal jeugdigen dat verblijft in een residentiële setting als de gemiddelde kosten per traject nemen toe. Het betreft vaak complexe situaties waarbij langdurige inzet noodzakelijk is. - Specialistische zorg: Er is sprake van een toenemende instroom van jeugdigen met complexe en meervoudige problematiek waarvoor specialistische behandeling noodzakelijk is. Deze trajecten zijn relatief kostbaar en kennen doorgaans een lange looptijd.

Zie daarnaast ook de beantwoording van de schriftelijke vragen over Contractafspraken Jeugdhulp. Dit betekent dat wij de bezuinigingen de komende jaren niet gaan realiseren. Daarom hebben wij in de VJN 2026 een knelpunt van €4 mln structureel opgenomen. Vraagnummer: 223 Fractie CDA Portefeuillehouder(s) Rik van der Graaf Document Resultaatbestemming 2025 Onderdeel Passende ondersteuning en opvang Hoofdstuk Regionale middelen Aanpak dakloosheid Paragraaf Bladzijde (in pdf) 0 URL / Blz op website Verbijzondering/context Erratum? Nee Heeft relatie met vraag Vraag Opnieuw wordt bijna € 800.000 doorgeschoven voor de regionale aanpak van dakloosheid en beschermd wonen. Welke stok achter de deur heeft het college zodat deze middelen daadwerkelijk worden uitgegeven? Kunnen deze middelen ook worden gebruikt voor de inzet in Utrecht zelf? Antwoord: De vraag lijkt te impliceren dat dit gaat om middelen die uitsluitend bestemd zijn voor de andere U16 gemeenten. Dit is niet het geval. De € 800.000 die zijn doorgeschoven zijn middelen die deels bestemd waren voor regionale activiteiten en deels voor lokale Utrechtse activiteiten. De Regionale Aanpak Dakloosheid loopt tot 2030. Er zijn meerjarige doelstellingen en plannen geformuleerd, waardoor niet vanaf de start voor het volledige bedrag structurele verplichtingen zijn aangegaan.

Wel is de afspraak gemaakt deze middelen voor dit doel beschikbaar te houden. Zie hiervoor ook de Regionale aanpak dakloosheid. Vraagnummer: 224 Fractie CDA Portefeuillehouder(s) Eva Oosters Document Resultaatbestemming 2025 Onderdeel Levendige en gezonde stad Hoofdstuk Verplaatsing URV Paragraaf Bladzijde (in pdf) 8 URL / Blz op website Verbijzondering/context Erratum? Nee Heeft relatie met vraag Vraag Op welk moment zullen de werkzaamheden daadwerkelijk plaatsvinden? Zijn er drempels die uitvoering verhinderen? Antwoord: Start van de werkzaamheden is gepland deze zomer, zodra de vergunningen onherroepelijk zijn en de sportverenigingen zomerstop hebben. De planning is om alles voor 2027 gereed te hebben. Dit is een strakke planning omdat Stedin nog een meterkast moet verzwaren, wat al lang geleden is aangevraagd maar nog niet uitgevoerd. Andere factoren zijn evt. bezwaren op de vergunningen en weeromstandigheden in de herfst/ winterperiode.

Vraagnummer: 225 Fractie CDA Portefeuillehouder(s) Rik van der Graaf Document Resultaatbestemming 2025 Onderdeel Levendige en gezonde stad Hoofdstuk Landelijke Vreemdelingenvoorzieningen Paragraaf Bladzijde (in pdf) 6 URL / Blz op website Verbijzondering/context Erratum? Nee Heeft relatie met vraag Vraag Hoe is de onderbesteding in 2025 te verklaren? Hoe kan het dat een onderbesteding in 2025 in 2026 nodig is voor een ander doel? Wat is de verwachte bijdrage van het Rijk in 2026 mede in het licht van de voorlopige voorziening? Antwoord: We hebben meer middelen van het rijk ontvangen vanuit de rechtszaak dan waar in de begroting rekening mee is gehouden. Hierdoor zijn niet alle beschikbare middelen besteed in 2025. In 2026 zetten we de middelen in voor hetzelfde doel; de opvang en begeleiding van ongedocumenteerde mensen. De bijdrage van het Rijk vanuit de voorlopige voorziening is nog onzeker, maar wordt geschat op €250.000 - €400.000. Vraagnummer: 226 Fractie CDA Portefeuillehouder(s) Susanne Schilderman Document Voorjaarsnota 2026 Onderdeel 2. Financiële ruimte en knelpunten Hoofdstuk 2.2 Toelichting op het startsaldo Paragraaf Bladzijde (in pdf) 7 URL / Blz op website Verbijzondering/context Erratum? Nee Heeft relatie met vraag Vraag De Rekenkamer geeft in haar onderzoek aan dat de baten als gevolg van lastenverhoging structureel te voorzichtig worden begroot.

Kan het college in dit licht de geprognotiseerde opbrengst voor de Toeristenbelasting nader toelichten? Zou hier niet alsnog een plus in de rede liggen? Antwoord: Er zit een verschil in timing tussen de uitkomsten van het Rekenkameronderzoek en de vaststelling van de Voorjaarsnota. De inkomstenramingen voor 2026 en verder zijn al opwaarts bijgesteld, waarbij is uitgegaan van een evenwichtige groei van circa 6% in combinatie met de tariefsverhoging van 8,5% naar 10% per overnachting. Daarmee is reeds invulling gegeven aan het signaal dat de baten mogelijk te voorzichtig werden geraamd. Een aanvullende opwaartse bijstelling achten wij op dit moment echter niet realistisch. Met de invoering van het hogere btw-tarief op hotelovernachtingen per 2026, in combinatie met de verdere tariefsverhoging, zijn er reële neerwaartse risico’s voor het aantal overnachtingen. Het risico ligt daarom momenteel eerder op lagere opbrengsten dan naar hogere opbrengsten.

Vraagnummer: 227 Fractie CDA Portefeuillehouder(s) Susanne Schilderman Document Jaarstukken 2025 Onderdeel Hoofdlijn Hoofdstuk Hoofdlijn Paragraaf Bladzijde (in pdf) 20 URL / Blz op website Verbijzondering/context Kunt u nader ingaan op de aanpassing van de methodiek voor de belastingcapaciteit en de genoemde landelijke verhoging? Erratum? Nee Heeft relatie met vraag Vraag Kunt u nader ingaan op de aanpassing van de methodiek voor de belastingcapaciteit en de genoemde landelijke verhoging? Antwoord: In de nominale begroting 2025 was het landelijk gemiddelde woonlastenniveau voor 2025 nog niet beschikbaar. Om toch een vergelijking te kunnen maken, is destijds uitgegaan van het meest recente bekende cijfer, zijnde het landelijk gemiddelde over 2024 (994 euro). Dit is een gangbare werkwijze bij het opstellen van de begroting. In de jaarrekening 2025 zijn alle relevante en definitief vastgestelde gegevens wél beschikbaar. Hierdoor kan worden gerekend met het daadwerkelijke landelijke gemiddelde woonlastenniveau voor 2025 (1.053 euro). De in de vraagstelling genoemde “landelijke verhoging” betreft daarmee geen beleidsmatige aanpassing, maar het effect van het beschikbaar komen van actuelere cijfers: het gemiddelde woonlastenniveau voor 2025 ligt hoger dan het eerder gebruikte referentiecijfer uit 2024.

Dit leidt tot een gewijzigde verhouding tussen de Utrechtse woonlasten en het landelijke gemiddelde. Daarnaast is in de jaarrekening 2025 gebruik gemaakt van meer volledige en actuele gegevens voor de berekening van de Utrechtse woonlasten. Zo is de onroerendezaakbelasting (OZB) gebaseerd op de werkelijke gemiddelde WOZ-waarde van een Utrechtse koopwoning in combinatie met het geldende OZB-tarief voor woningeigenaren over 2025. Ook is bij de afvalstoffenheffing uitgegaan van een gewogen gemiddeld tarief, in plaats van een enkelvoudig gemiddeld tarief. Het gebruik van deze actuele en volledige gegevens draagt bij aan een evenwichtiger en representatiever beeld van de werkelijke woonlasten en daarmee van de belastingcapaciteit. Hierdoor krijgt de gemeenteraad beter inzicht in hoe de Utrechtse woonlasten zich verhouden tot die in de rest van Nederland. Vraagnummer: 228 Fractie CDA Portefeuillehouder(s) Susanne Schilderman Document Jaarstukken 2025 Onderdeel Hoofdlijn Hoofdstuk Hoofdlijn Paragraaf Bladzijde (in pdf) 20 URL / Blz op website Verbijzondering/context Ten opzichte van voorgaande jaren was ook 2025 een verslechtering van de kengetallen voorzien. Maar extremer dan de voorgaande jaren heeft deze verslechtering niet of nauwelijks plaatsgevonden. Dit terwijl een aantal maatregelen zijn genomen om rekening te houden met planningsoptimisme.

Wat verklaart deze extreme afwijkingen van de kengetallen ten opzichte van de begroting? Erratum? Nee Heeft relatie met vraag Vraag Ten opzichte van voorgaande jaren was ook 2025 een verslechtering van de kengetallen voorzien. Maar extremer dan de voorgaande jaren heeft deze verslechtering niet of nauwelijks plaatsgevonden. Dit terwijl een aantal maatregelen zijn genomen om rekening te houden met planningsoptimisme. Wat verklaart deze extreme afwijkingen van de kengetallen ten opzichte van de begroting? Antwoord: In de Programmabegroting 2026 waar de geactualiseerde kengetallen voor 2025 waren opgenomen was inderdaad een verslechtering voorzien. Het eigen vermogen per eind 2025 is fors hoger dan geraamd wat een positieve uitwerking heeft op de solvabiliteit. Dat komt enerzijds door het rekeningresultaat dat was geraamd op 0 euro en is uitgekomen op 54,6 miljoen euro. Daarnaast zijn de reserves hoger dan geraamd, met name door hogere dotaties aan de reserve grondexploitaties die samenhangen met het verloop van grondexploitaties (programma Ontwikkelen en wonen voor iedereen) en corresponderende posten (taakmutaties) uit de september- en decembercirculaire 2025 die worden overgeheveld naar 2026 omdat de bijbehorende taken in 2026 worden uitgevoerd (programma Algemene Middelen en Overhead). Hogere gerealiseerde baten dan geraamd leiden tot een lagere schuldquote.

Vanwege planningsoptimisme is de verwachte uitgavenraming die is gebruikt voor de geprognotiseerde balans van de Programmabegroting 2026 gecorrigeerd. Daarbij was uitgegaan van 225 miljoen euro voor jaarschijf 2025. De gerealiseerde investeringsuitgaven in 2025 liggen daar met 222 miljoen euro niet ver vanaf. Vraagnummer: 229 Fractie CDA Portefeuillehouder(s) Sharon Dijksma Document Jaarstukken 2025 Onderdeel Programma's Hoofdstuk Veilige stad Paragraaf Bladzijde (in pdf) 137 URL / Blz op website Verbijzondering/context Erratum? Nee Heeft relatie met vraag Vraag De criminaliteit is in 2025 met 15% toegenomen. Traditionele criminaliteit als woninginbraken en autokraken vormen een belangrijke verklaring. Is het een landelijke trend dat deze vormen van criminaliteit weer stijgen? Wat is nodig om deze trend te keren? Antwoord: In Utrecht zien we structureel lagere criminaliteitscijfers dan tien jaar geleden, maar in 2025 wel een duidelijke stijging van autokraken en woninginbraken, boven het landelijke beeld. Landelijk stabiliseren deze delicten. De stijging hangt samen met meerdere factoren die tegelijk op elkaar inwerken, zoals de aanwezigheid van aantrekkelijke buit, beperkte sociale of fysieke controle, bewegingspatronen van plegers, seizoens-invloeden en de (toegenomen) financiële kwetsbaarheid van sommige mensen.

Daardoor reageren deze delicten sterk op veranderende omstandigheden en zijn effecten van maatregelen niet altijd direct zicht-baar in de cijfers. Wat we wél kunnen, is de omstandigheden zó beïnvloeden dat de kans op dit type criminaliteit kleiner wordt. Utrecht kent relatief veel autokraken in parkeergarages, mede door de centrale ligging in Nederland en het grote aantal bezoekers dat hier parkeert. Daarnaast gaat het vaak om auto onderdelen die op bestel-ling worden buitgemaakt. Deze delicten vinden vooral plaats in wijken met snelle vluchtroutes naar de snelwegen, zoals in Leidsche Rijn. Voor woninginbraken geldt dat de afgelopen jaren succesvolle preventie en bewustwordingscampagnes zijn ingezet. Hier gaan we mee door, met extra aandacht voor kwetsbare woningtypen en buurten waar de stijging het grootst is. Vanuit handhaving ondersteunt het handhavingsteam gericht op preventie de lokale aanpak door aanwezig te zijn op plekken waar veel incidenten plaatsvinden. De inzet richt zich op zichtbaarheid, aanspreekbaarheid en het vergroten van de sociale controle. Een knelpunt is dat de gemeente, mede door aangenomen amendementen op de Voorjaarsnota 2024 en de Eerste Bestuursrapportage 2024, heeft bezuinigd op toezicht op de tweedehandsmarkt, waaronder DOR inspecties (Digitaal Opkopersregister). Deze markt is een cruciale schakel in het verdienmodel van inbrekers en autokrakers.

Door minder toezicht wordt de afzet van gestolen goederen nauwelijks verstoord, wat de markt aantrekkelijker maakt en de stijging van deze delicten kan versterken. Daar-naast staat de capaciteit in de opsporingsketen, van wijkinzet tot recherche, zowel landelijk als in Utrecht onder druk. Dat heeft dagelijks consequenties voor prioritering en zichtbaarheid en beïnvloedt daarmee de uitvoeringskracht van de lokale aanpak. Om deze trends te keren is het nodig om de factoren die we kunnen beïnvloeden gericht aan te pakken. Dat betekent dat we doorgaan (en waar mogelijk) opschalen met preventiecampagnes en ondersteuning van het handhavingsteam gericht op preventie in kwetsbare buurten en landelijk zorgen voor voldoende capaciteit in de opsporingsketen zodat politie en partners hun werk goed kunnen blijven doen. Vraagnummer: 230 Fractie CDA Portefeuillehouder(s) Sharon Dijksma Document Jaarstukken 2025 Onderdeel Programma's Hoofdstuk Veilige stad Paragraaf Doelstellingen Bladzijde (in pdf) 139 URL / Blz op website Verbijzondering/context Erratum? Nee Heeft relatie met vraag Vraag Op welk kwalitatief onderzoek wordt gedoeld in relatie tot de verbetering van de aanpak van drugscriminaliteit? Om welke verbeteringen gaat het? Antwoord: In het afgelopen jaar heeft een procesevaluatie plaatsgevonden van de aanpak Grenzen Stellen, Perspectief Bieden.

Ook heeft Bureau Broekhuizen onderzoek gedaan naar het actuele beeld rond de drugsgerelateerde criminaliteit in Utrecht. Dit rapport (‘Van de top tot de straat: drugscriminaliteitbeeld Utrecht 2025’) is met uw raad gedeeld als bijlage bij de Voortgangsrapportage Veilig-heidsagenda 2025. We verwijzen kortheidshalve naar deze voortgangsrapportage, waar we op pagina 49-51 hebben beschreven wat de belangrijkste conclusies van deze on-derzoeken zijn en wat we daaruit leren voor (het verbeteren van) de aanpak van drugs-criminaliteit. Vraagnummer: 231 Fractie CDA Portefeuillehouder(s) Sharon Dijksma Document Jaarstukken 2025 Onderdeel Programma's Hoofdstuk Veilige stad Paragraaf Doelstellingen Bladzijde (in pdf) 142 URL / Blz op website Verbijzondering/context Erratum? Nee Heeft relatie met vraag Vraag Op welke buurt wordt gedoeld als het gaat om veelmelding van overlastgevend gedrag? In hoeverre verklaart dit de extreme stijging van het aantal overlastmeldingen? Antwoord: In een specifieke buurt van Overvecht zijn vorig jaar 658 registraties van personen met onbegrepen gedrag geweest (in heel Overvecht waren het er 1.238). Daarvan zijn bijna 470 meldingen te koppelen aan veelmelding (melding over/door één of enkele personen). Bijna 38% van alle meldingen in Overvecht hebben dus te maken met de bewuste veelmelding.

Om herleidbaarheid naar één of enkele personen te voorkomen kan de specifieke buurt niet genoemd worden. Vraagnummer: 232 Fractie CDA Portefeuillehouder(s) Sharon Dijksma Document Jaarstukken 2025 Onderdeel Programma's Hoofdstuk Veilige stad Paragraaf Doelstellingen Bladzijde (in pdf) 142 URL / Blz op website Verbijzondering/context Erratum? Nee Heeft relatie met vraag 237 Vraag De stijging van het aantal overlastmeldingen wordt verklaard vanuit overlastgevend gedrag. Toch is de stijging in Utrecht extreem ten opzichte van andere steden. Hoe valt dit te verklaren? wat is er nodig om deze trend te keren? Antwoord: Een mogelijke verklaring van de stijging ten opzichte van andere G4 is de centrale ligging van Utrecht en het knooppunt van OV dat hier samen komt. Dat heeft grote aantrekkingskracht op bepaalde groepen mensen: mensen met onbegrepen gedrag, mensen die overlast veroorzaken door drank- en drugsgebruik, overlast van dak- en thuisloze mensen en overlastgevende criminele vreemdelingen. Verder is ook de druk op de opvang hoog en zijn er lange wachtlijsten in de zorg, waardoor er geen plek is voor mensen in de opvang en sommigen ook langer moeten wachten op start van zorgbehandeling. Daarmee kunnen problemen verergeren, voor een aanpak kan starten.

Daarom is het van groot belang de aanpak van overlastgevende en criminele vreemdelingen voort te zetten, evenals de inzet van het Eropafteam. Zie verder ook antwoord op vraagnummer 237. Vraagnummer: 233 Fractie CDA Portefeuillehouder(s) Senna Maatoug Document Jaarstukken 2025 Onderdeel Programma's Hoofdstuk Duurzame bereikbaarheid Paragraaf Doelstellingen Bladzijde (in pdf) 92 URL / Blz op website Verbijzondering/context Erratum? Nee Heeft relatie met vraag Vraag We zien een daling van het percentage aantal bewoners dat tevreden is over verkeersveiligheid in de eigen buurt. Hoe kan dit ondanks alle investeringen in herinrichting van vele straten en inspanningen betreffende verplaatsbare flitspalen. Staan we hierin stil of gaan we achteruit? Antwoord: In de inwonersenquête zien we dat het aandeel Utrechters dat aangeeft (zeer) tevreden te zijn over de verkeersveiligheid licht is gedaald van 64% in 2023 naar 62% in 2025. Uit onderzoek dat we in het verleden hebben laten uitvoeren naar de tevredenheid kwam naar voren dat de verkeersveiligheidsbeleving een complex samenspel is van de fysieke inrichting, gedrag en persoonlijke omstandigheden. Er spelen dus ook andere factoren een rol, waar mobiliteitsbeleid en mobiliteitsmaatregelen minder invloed op hebben.

Zo beïnvloeden wijzigingen in persoonlijke omstandigheden, zoals het krijgen van een kind of ouder worden, de beleving van de verkeersveiligheid. De Utrecht monitor laat zien dat het bredere gevoel van onveiligheid toeneemt en dus ook in het verkeer. Dit is ook in de rest van het land te zien. Uit een peiling van Veilig Verkeer Nederland blijkt dat minder Nederlanders zich veilig voelen in het verkeer. Uit deze peiling blijkt onder andere dat automobilisten zich veiliger voelen dan andere verkeersdeelnemers en dat mensen zich vooral in de avond onveiliger voelen. Auto's die te hard rijden en fietsers zonder verlichting zijn oorzaken die vaak genoemd worden voor een gevoel van onveiligheid in het verkeer. Daarom gaan we door met de voorbereiding en realisatie van herinrichtingen, waarin we ook de verkeersveiligheid op straten verbeteren. Ook voeren we op 10 juli versneld 30 km/uur in op wegen, waarin fietsers de rijbaan delen met auto's. Tot slot werken we goed samen met de politie en het Openbaar Ministerie (OM) bij het plaatsen van tijdelijke flitspalen, die het OM sinds dit jaar ook op een aantal 30 km/uur wegen in onze stad plaatst.

Vraagnummer: 234 Fractie CDA Portefeuillehouder(s) Susanne Schilderman Document Jaarstukken 2025 Onderdeel Programma's Hoofdstuk Aantrekkelijke, groene leefomgeving & erfgoed Paragraaf Doelstellingen Bladzijde (in pdf) 114 URL / Blz op website Verbijzondering/context Erratum? Nee Heeft relatie met vraag Vraag We zien dat de tevredenheid over afvalinzameling achteruit gaat. Wat gaat de gemeente hieraan doen naast de al bestaande inzet van bijplaatsingen handhaven en inwoners betrekken? Antwoord: We hebben in de enquête de respondenten gevraagd een verklaring te geven voor het cijfer dat ze aan de dienstverlening geven. Uit de analyse van deze open antwoorden blijkt dat inwoners zich vooral storen aan bijplaatsingen en zwerfafval. De aanpak van bijplaatsingen is daarom cruciaal in de ervaring van onze inwoners. Daarom herijken we de huidige aanpak en zetten wij in 2026 een volgende, meer integrale stap richting een toekomstbestendige aanpak. In Q2 2026 versturen we de jaarlijkse update over de aanpak bijplaatsingen aan de raad.

Vraagnummer: 235 Fractie CDA Portefeuillehouder(s) Rik van der Graaf Document Jaarstukken 2025 Onderdeel Programma's Hoofdstuk Aantrekkelijke, groene leefomgeving & erfgoed Paragraaf Doelstellingen Bladzijde (in pdf) 116 URL / Blz op website Verbijzondering/context Erratum? Ja Heeft relatie met vraag Vraag We lezen het percentage inwoners dat tevreden is met het aanbod van monumenten en erfgoed. Doelstelling is 55% voor 2025, nulmeting is 29%, realisatie is nu 50%. Toch staat er een groen bolletje. De doelstelling is niet behaald en 1% hoger dan de nulmeting, hoe zit dit? Antwoord: De kleur van het stoplicht bij de doelstelling is per abuis groen gekleurd. De juiste kleur van het stoplicht is geel, de doelstelling is niet gehaald maar realisatie is geen probleem. Wij passen dit aan middels een Erratum. Vraagnummer: 236 Fractie CDA Portefeuillehouder(s) Sharon Dijksma Document Jaarstukken 2025 Onderdeel Programma's Hoofdstuk Veilige stad Paragraaf Doelstellingen Bladzijde (in pdf) 137 URL / Blz op website Verbijzondering/context Erratum? Nee Heeft relatie met vraag 0 Vraag We zien een flinke stijging in het aantal misdrijvien en het veiligheidsgevoel daalt fiks.

Wat gaat de gemeente hier concreet aan doen? Wat gaan we eraan doen dan inwoners zich veiliger voelen in hun eigen buurt? Antwoord: Voor de duiding van de stijging in misdrijven, de onderliggende factoren en de daarbij passende inzet verwijzen wij naar de beantwoording van vraag 229. Zoals we al antwoordden bij vraag 1, liggen aan toenemende onveiligheidsgevoelens meerdere oorzaken ten grondslag. Zowel lokale factoren als landelijke en internationale ontwikkelingen kunnen daarbij een rol spelen. De gemeente werkt aan het versterken van het veiligheidsgevoel via maatregelen die eerder met de raad zijn gedeeld, zoals de aanpak van straatintimidatie, de gebiedsgerichte inzet op plekken waar mensen zich onveilig voelen (zoals het Bollendak en de Van Sijpesteijntunnel) en de bredere gebiedsgerichte veiligheidsaanpakken. Een concreet voorbeeld is het schouwen van de openbare ruimte samen met vrouwen, zodat zij kunnen aangeven wat er moet veranderen in de fysieke omgeving om zich veiliger te voelen op straat. In het najaar van 2025 zijn we gestart met deze schouwen. Dit leverde waardevolle suggesties op voor de herinrichting van de openbare ruimte. Daarnaast zetten we vanuit handhaving een speciaal team in op preventie op hotspots waar de criminaliteit het hoogst is.

Dit team is flexibel inzetbaar en zorgt voor zichtbare aanwezigheid en aanspreekbaarheid op plekken waar dat het meest nodig is. Verder hebben we de afgelopen jaren succesvolle preventie- en bewustwordingscampagnes over het voorkomen van woninginbraken en autokraken ingezet in de meest kwetsbare buurten, waar de misdaadcijfers het hoogst waren. Ook geven we voorlichting aan risicogroepen, zoals senioren, om hen alert op risico’s en weerbaar te maken tegen babbeltrucs en oplichtingspraktijken zoals nepagenten. Daarmee pakken we beïnvloedbare factoren aan en verkleinen we de kans op dit soort delicten. Vraagnummer: 237 Fractie CDA Portefeuillehouder(s) Sharon Dijksma Document Jaarstukken 2025 Onderdeel Programma's Hoofdstuk Veilige stad Paragraaf Doelstellingen Bladzijde (in pdf) 141 URL / Blz op website Verbijzondering/context Erratum? Nee Heeft relatie met vraag Vraag De geregistreerde overlast van personen en groepen is fors gestegen, zowel politie als gemeentelijke meldingen. Tussen 2023 en 2025 verdubbeld. Hoe verklaart de gemeente dit en wat gaan we hieraan doen? Antwoord: Het aantal politieregistraties geregistreerde overlast is in 2025 met 20% gestegen (ten opzichte van 2024) tot 17.653 politiemeldingen.

In de Voortgangsrapportage Veiligheidsagenda 2025 is op pagina 11 hierop ingegaan: de stijging is grotendeels te wijten aan de toegenomen overlast van personen met onbegrepen gedrag (hierbij was ook sprake van veelmelding[1]) en daarnaast overlast drank- en drugsgebruik, overlast van dak- en thuisloze mensen (totaal 12.044 politieregistraties, zie ook Raadsbrief Uitvoering Motie Stoppen met beboeten buitenslapen (12-03-2026)). Deze vormen van overlast betreffen dus 68% van het totaal politieregistraties over overlast. In de Voortgangsrapportage Veiligheidsagenda 2025 en meerdere raadsbrieven is eerder ingegaan op oorzaak en acties om deze problematiek aan te pakken: • Raadsbrief verlengen verblijfsontzeggingsgebied Lucasbolwerk Hieronymusplantsoen Lepelenburg Utrecht - iBabs Publieksportaal (31-01-2025) Raadsbrief Herziening Alcoholverbodsgebieden Utrecht - iBabs Publieksportaal (27-03-2025) Raadsbrief Afsluiten Hoog Catharijne in de nacht Utrecht - iBabs Publieksportaal (06-06- 2025) Raadsbrief Toelichting verbod buitenslapen APV Utrecht - iBabs Publieksportaal (10-06- 2025) Raadsbrief overlast station en omgeving Utrecht - iBabs Publieksportaal (11-06-2025) Raadsbrief Toegezegde rijksmiddelen t.b.v.

aanpak overlastgevende en criminele vreemdelingen Utrecht - iBabs Publieksportaal (11-06-2025) Raadsbrief Verlenging en aanpassing verblijfsontzeggingsgebied Stationsgebied en Lombok- Oost Utrecht - iBabs Publieksportaal (16-09-2025) Raadsbrief Steekincident Overvecht, oproep Kabinet Utrecht - iBabs Publieksportaal (23-09- 2025). Raadsbrief Ingangsdatum nachtsluiting Hoog Catharijne Utrecht - iBabs Publieksportaal (05- 11-2025) Daarnaast was het een uitdaging om te komen tot een goed werkende aanpak van overlastgevend gedrag van mensen die niet graag uit eigen beweging met zorg- en hulpverleningspartners in gesprek gaan. Voor de aanpak van deze overlast specifiek in het Stationsgebied waren en zijn we bovendien grotendeels afhankelijk van het Rijk. Ook jongerenoverlast steeg in 2025 binnen zowel de politieregistraties als bij de gemeentelijke meldingen. In 2026 heeft deze vorm van overlast zich voortgezet en samen met politie, OM en jongerenwerk hebben we acties ingezet. Zie ook Raadsbrief Acties jongerenoverlast Utrecht - iBabs Publieksportaal (3 juni 2026).

[1] Totaal 17.653 waarvan bijna 470 zogenaamde veelmeldingen (meldingen over/door één of enkele personen) Vraagnummer: 238 Fractie CDA Portefeuillehouder(s) Susanne Schilderman Document Jaarstukken 2025 Onderdeel Paragrafen Hoofdstuk Weerstandsvermogen en risicobeheersing Paragraaf Weerstandsvermogen Bladzijde (in pdf) 301 URL / Blz op website Verbijzondering/context Erratum? Nee Heeft relatie met vraag Vraag Risico 6: deel van de geplande bezuinigingsopgave van voorjaarsnota 2024 en 2025 bestaat de kans dat we deze later realiseren. Leidt dit tot financieel nadeel? Hoe komt dit en wat gaat het college hieraan doen? Wanneer je afspreekt om te bezuinigen tbv financiele degelijkheid en stevigheid moet je dit ook doen. Antwoord: Wij spannen ons in om de bezuinigingsopgave te realiseren. Via de begrotingscyclus wordt de voortgang ook bewaakt en zo nodig bijgestuurd. Vanwege de omvang en de breedte van de bezuingingsopgave bestaat er echter een kans dat bij de uitwerking of implementatie van een maatregel vertraging optreedt, bijvoorbeeld door de uitval van personeel. Daarvoor is vanaf de Jaarrekening 2024 een risico opgenomen. Zoals bij de Jaarstukken 2025 in de Monitor Bezuinigingsmaatregelen is aangegeven, zijn de bezuinigingsmaatregelen voor 2025 volledig gerealiseerd. Deze leidden tot een totale besparing van 29,5 miljoen euro.

Van de Hervormingsbezuinigingsmaatregelen 2025 is 6,5 miljoen euro van de begrote 8,7 miljoen euro gerealiseerd. Vraagnummer: 239 Fractie CDA Portefeuillehouder(s) Susanne Schilderman Document Jaarstukken 2025 Onderdeel Paragrafen Hoofdstuk Verbonden partijen Paragraaf Ontwikkelingen en actualiteiten Bladzijde (in pdf) 333 URL / Blz op website Verbijzondering/context Erratum? Nee Heeft relatie met vraag Vraag We lezen teksten over voortzetting WOM's, herfinanciering, aankoop panden etc. terwijl aanpak Kanaalstraat/Damstraat en ASW incidenteel is gefinancierd en aflopend is in 2026. Is inzet van de WOM nog wel nuttig en mogelijk ook noodzakelijk wanneer het overige deel van de integrale aanpak (mogelijk) vervalt vanwege gebrek aan financiering? Antwoord: In 2024 is een evaluatie uitgevoerd naar de WOM’s, wij hebben u middels een brief (Evaluatieonderzoek Wijkontwikkelingsmaatschappijen Utrecht) over de uitkomsten geïnformeerd. Vanwege de positieve maatschappelijke impact op Lombok en de Amsterdamsestraatweg is geadviseerd om de WOM’s te behouden, aangezien de oorspronkelijke opgave van de WOM’s (het verbeteren van de sociaaleconomische ontwikkeling) nog steeds actueel is.

Er zijn inmiddels flink wat doelstellingen vanuit de programmateams ASW/Kanaalstraat-Damstraat gerealiseerd, over de voortgang heeft u een brief (Voortgang gebiedsgerichte aanpak Amsterdamsestraatweg en Kanaalstraat-Damstraat) ontvangen. Lombok en de Amsterdamsestraatweg blijven gebieden met speciale aandacht voor veiligheid en ondermijning, handhaving, openbare ruimte en economie. De WOM’s zijn ook een van de weinige overgebleven instrumenten om te sturen op de branchering en economische vitaliteit, alsmede de kwaliteit en uitstraling van het vastgoed in de winkelstraten. Gelet op het voorgaande wordt de inzet van de WOM's nuttig en noodzakelijk bevonden. Vraagnummer: 240 Fractie VVD Portefeuillehouder(s) Susanne Schilderman Document Jaarstukken 2025 Onderdeel Programma's Hoofdstuk Aantrekkelijke, groene leefomgeving & erfgoed Paragraaf Doelstellingen Bladzijde (in pdf) 102 URL / Blz op website Verbijzondering/context Waardering schoonhouden openbare ruimte Erratum? Nee Heeft relatie met vraag 0 Vraag Wat gaat het college extra doen om de waardering voor het schoonhouden van de openbare ruimte in de buurt de komende jaren te verhogen? Hoe wordt de afvalproblematiek rond statiegeldzoekers aangepakt? Antwoord: De druk op de openbare ruimte neemt verder toe door groei en verdichting van de stad. Hierdoor neemt de vervuilingssnelheid toe. Dit vraagt steeds meer van onze inzet.

Om de problematiek beheersbaar te houden, herijken we de huidige aanpak bijplaatsingen en zetten we in 2026 een volgende, meer integrale stap richting een toekomstbestendige aanpak. In Q2 2026 sturen we uw raad de jaarlijkse update over de aanpak bijplaatsingen. Daarnaast starten wij in 2027 met de implementatie van datagestuurd reinigen. Op basis van data worden veeg- en reinigingsroutes geoptimaliseerd voor het opruimen van zwerfafval. De verwachting is dat deze data ons op termijn ook kan helpen bij het tegengaan van bijplaatsingen. Verpact is de Nederlandse organisatie die verantwoordelijk is voor de uitvoering van de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) voor verpakkingen, en heeft als taak om ervoor te zorgen dat bedrijven die producten op de markt brengen ook verantwoordelijkheid nemen voor de inzameling en recycling van de verpakkingen daarvan. Eind november 2025 is door Verpact de Totaalaanpak Statiegeld gepresenteerd. We zijn in G4- verband met Verpact in gesprek over deze Totaalaanpak, om zo te komen tot afgestemde kaders, afspraken en initiatieven m.b.t. een gebiedsgerichte aanpak, de omgang met verpakkingsdozen en het statiegeldsysteem (extra innamepunten). Concreet kijken we momenteel samen met Verpact naar oplossingen voor een twintigtal statiegeld- hotspots in Utrecht Centrum.

Daarnaast is Verpact in gesprek met winkelcentra uit verschillende gebieden om waar nodig tot betere afspraken te komen over het beheer van de omgeving. Tenslotte zien we kansen om bij de aanbesteding voor nieuwe prullenbakken (die binnenkort start) de statiegeldproblematiek mee te nemen, door hier in de uitvraag voor het ontwerp rekening mee te houden. Vraagnummer: 241 Fractie VVD Portefeuillehouder(s) Susanne Schilderman Document Jaarstukken 2025 Onderdeel Programma's Hoofdstuk Aantrekkelijke, groene leefomgeving & erfgoed Paragraaf Doelstellingen Bladzijde (in pdf) 102 URL / Blz op website Verbijzondering/context Waardering onderhoud verharding buurt Erratum? Nee Heeft relatie met vraag 0 Vraag Wat gaat het college extra doen om de waardering van het onderhoud van de verharding in de buurt de komende jaren te verhogen? Antwoord: We werken aan het inhalen van het in 2021 geconstateerde achterstallig onderhoud. De verwachting was dat het waarderingsniveau van de verharding in de buurt hierdoor wellicht zou gaan stijgen, maar dit is niet gebeurd. De waardering is niet alleen afhankelijk van het (inlopen van achterstallig) onderhoud. Zie de analyse bij de effectindicator voor de waardering van het onderhoud van de verharding. Tevens wordt groot onderhoud soms bewust beperkt, omdat op dezelfde locaties binnenkort grote herinrichtings- en vervangingsprojecten starten.

Extra onderhoud zou dan kapitaalvernietiging zijn. Daardoor kan de kwaliteit van de verharding tijdelijk lager zijn. Het knelpunt in 2026 en 2027 voor de voorziening groot onderhoud civiel (Voorjaarsnota) wordt voor een groot deel ingezet voor het onderhoud van de verharding. Deze knelpunten zijn gebaseerd op de actuele programmering van groot onderhoud, (onderdeel van het MJIP 2027-2036). Vraagnummer: 242 Fractie VVD Portefeuillehouder(s) Linda Voortman Susanne Schilderman Document Jaarstukken 2025 Onderdeel Programma's Hoofdstuk Aantrekkelijke, groene leefomgeving & erfgoed Paragraaf Doelstellingen Bladzijde (in pdf) 110 URL / Blz op website Verbijzondering/context Hoeveelheid (m2) openbaar groen en water per huishouden in de stad. Erratum? Nee Heeft relatie met vraag 0 Vraag Wat zijn de belangrijkste oorzaken dat de realisatie van openbaar groen en water achterblijft? Wat zijn de lokale verschillen in de stad en welke wijken hebben het minste openbaar groen? Antwoord: Het areaal groen en water per huishouden is gestegen van 99 m2 in 2024 naar 100 m2 in 2025, maar blijft achter bij de doelstelling van 105 m2 doordat de stad sneller groeit dan de toename van groen en water. Voor de inhoudelijke duiding wordt verwezen naar de beantwoording van vraag 56 en 165.

Er zijn duidelijke lokale verschillen binnen Utrecht, zoals ook zichtbaar in de Utrecht Monitor (thema groen en water). De meeste m² openbaar groen en water per huishouden zijn te vinden in de stadsranden, zoals Leidsche Rijn en Vleuten-De Meern, waar grotere groengebieden, parken en waterstructuren aanwezig zijn. De minste m² openbaar groen en water per huishouden is te vinden in de meest stedelijke delen van de stad, met name de binnenstad, het stationsgebied en de direct omliggende hoogstedelijke schil. Vraagnummer: 243 Fractie VVD Portefeuillehouder(s) Susanne Schilderman Document Jaarstukken 2025 Onderdeel Programma's Hoofdstuk Aantrekkelijke, groene leefomgeving & erfgoed Paragraaf Doelstellingen Bladzijde (in pdf) 114 URL / Blz op website Verbijzondering/context Tevredenheid over de afvalinzameling (cijfer) Erratum? Nee Heeft relatie met vraag 0 Vraag Welke opties ziet het college om de tevredenheid over de afvalinzameling de komende jaren nu echt te verhogen en nu echt prioriteit aan dit probleem te geven? Antwoord: We zien in de toelichting die bewoners bij het invullen van de inwonersenquete geven dat ze dit cijfer met name in verband brengen met de overlast door bijplaatsingen. Ondanks de intensivering van onze inzet en aanpak en de toepassing van diverse interventies blijft de problematiek bestaan en zien we in delen van de stad zelfs een toename.

In 2026 zetten we in op een verdere doorontwikkeling van onze aanpak waarbij we voortbouwen op onze eerdere ervaringen en versterken we de samenwerking met bewoners en woningcorporaties. In Q4 2026 versturen we de jaarlijkse update over de aanpak bijplaatsingen aan de raad. Verder stimuleren we met de uitbreiding van de gescheiden inzameling van gfe beter scheidingsgedrag. Door meer service te bieden, beïnvloeden we het duurzame gedrag van onze inwoners. Vraagnummer: 244 Fractie VVD Portefeuillehouder(s) Susanne Schilderman Document Jaarstukken 2025 Onderdeel Programma's Hoofdstuk Aantrekkelijke, groene leefomgeving & erfgoed Paragraaf Investeringen Bladzijde (in pdf) 130 URL / Blz op website Verbijzondering/context Erratum? Nee Heeft relatie met vraag Vraag Wanneer zullen deze investeringen alsnog worden doorgevoerd en verwacht het college dat door deze vertraging de tevredenheidscijfers in de stad nog verder zullen teruglopen? Antwoord: De achterstand voor de uitbreidingsinvesteringen (m.n. bij nieuwbouw) voor ondergrondse containers is sinds eind 2025 ingelopen. We verwachten niet dat deze situaties - waarin een overgang plaatsvindt van tijdelijke naar definitieve voorzieningen - het tevredenheidscijfer negatief beïnvloeden. We zorgen dat er altijd een mogelijkheid nabij is om het afval kwijt te kunnen.

Vraagnummer: 245 Fractie VVD Portefeuillehouder(s) Susanne Schilderman Document Voorjaarsnota 2026 Onderdeel 2. Financiële ruimte en knelpunten Hoofdstuk 2.3 Knelpunten Paragraaf Bladzijde (in pdf) 10 URL / Blz op website Verbijzondering/context Erratum? Nee Heeft relatie met vraag 252 Vraag Kan het college een overzicht maken van de specifieke wegen, bruggen en muren die aan groot onderhoud toe zijn? En daarbij uiteen te zetten welke civiele technieken prioriteit hebben en welke de grootste risico's vormen voor onveilige situaties? Antwoord: Geplande groot onderhoudswerkzaamheden aan wegen, bruggen, kademuren en andere civiele infrastructuur zijn weergegeven in het MJIP 2027-2036. Hierbij wordt altijd prioriteit gegeven aan onveilige situaties. Groot onderhoud vindt periodiek plaats om te zorgen dat de asset veilig blijft en zijn beoogde levensduur haalt. Daarmee worden onveilige situaties en achterstallig onderhoud zo veel mogelijk voorkomen. De programmering van deze werkzaamheden wordt op basis van onder andere inspecties opgesteld en geprioriteerd.. In het MJIP worden de integrale en multidisciplinaire projecten specifiek benoemd. Monodisciplinaire projecten worden alleen in aantallen benoemd, dat omvat grotendeels het groot onderhoud aan wegen en civiele kunstwerken.

Gezien de grote hoeveelheid onderhoudsprojecten aan specifieke objecten is het niet haalbaar om voor al deze projecten apart inzichtelijk te maken wat de specifieke risico's zijn. Enkele voorbeelden die in 2026 en 2027 worden uitgevoerd zijn het conserveren van de Prins Clausbrug, het versterken van de Mozartbrug, het op verschillende locaties vervangen van deklaag van asfalt en het herstellen van boomwortelopdruk bij elementenverharding. Vraagnummer: 246 Fractie VVD Portefeuillehouder(s) Susanne Schilderman Document Voorjaarsnota 2026 Onderdeel 2. Financiële ruimte en knelpunten Hoofdstuk 2.4 Overige knellende opgave Paragraaf Betrouwbare Overheid Bladzijde (in pdf) 14 URL / Blz op website Verbijzondering/context De verschillende bedragen die genoemd worden in de knellende opgaven bij het Ombudsloket. Erratum? Nee Heeft relatie met vraag Vraag Waarom is er sprake van een oplopende knellende opgave? Waar komt het verschil in opbouw van de bedragen vandaan? Antwoord: Door de toename van de zichtbaarheid van het Ombudsloket en de daarmee gepaard gaande stijging van klachten en meldingen is er vanaf het lopende jaar de noodzaak van een stapsgewijze uitbreiding van personele capaciteit (€ 80.000 in 2026 en € 160.000 in 2027).

Vanaf 2028 heeft het Ombudsloket te maken met aflopende financiering; de voeding van hun budget vanuit de zogenoemde POK- middelen (parlementaire ondervraging kinderopvangtoeslagen) houdt dan op te bestaan. De POK middelen zijn na de toeslagenaffaire in het leven geroepen om de gemeentelijke dienstverlening aan mensen in kwetsbare posities duurzaam te verbeteren en zo het vertrouwen in de overheid te herstellen en om de inwoners voldoende ondersteuning te bieden (zowel eerstelijns sociaaljuridische ondersteuning als een gemeentelijke ombudsfunctie). Om het principiële raadsbesluit tot het instellen van een lokale ombudsman en de daaruit voortvloeiende benoeming van een ombudsman voor 6 jaar (vanaf 2025) uit te kunnen voeren, zal de gemeente vanaf 2028 zelf ruimte (€ 600.000) in de begroting moeten vinden. Als de raad het Ombudsloket wil continueren, dan is deze aanvullende dekking noodzakelijk. Vraagnummer: 247 Fractie VVD Portefeuillehouder(s) Sharon Dijksma Document Jaarstukken 2025 Onderdeel Programma's Hoofdstuk Veilige stad Paragraaf Risico's Bladzijde (in pdf) 0 URL / Blz op website Verbijzondering/context De actuele ontwikkelingen leggen aanzienlijk beslag op onze beschikbare capaciteit, onder andere door de toegenomen inzet voor het faciliteren van demonstraties.

Hierdoor lopen enkele activiteiten ter bescherming van de democratische rechtsorde vertraging op, bijvoorbeeld dat preparatie van de crisisorganisatie op langdurige crisissituaties, zoals een langdurige stroom uitval, achterblijft. Erratum? Nee Heeft relatie met vraag 5 Vraag Wat betekent het concreet dat de preparatie van de crisisorganisatie op langdurige crisissituaties, zoals een langdurige stroom uitval, achterblijft? Zijn we hier nu onvoldoende op voorbereid als Utrecht? En wat heeft dit te maken met het aantal demonstraties? Antwoord: Het genoemde risico is dat de schaarse capaciteit binnen openbare orde en crisisbeheersing in de praktijk vooral wordt ingezet voor wettelijke taken, zoals is gebleken in 2025 voor demonstraties en acute incidenten (bijvoorbeeld de explosie bij de Visschersteeg). Ondanks de stappen die samen met de VRU zijn gezet, zullen zonder aanvullende middelen de ambities voor gemeentelijke taken – zoals een dekkend netwerk van noodsteunpunten en de bescherming van vitale voorzieningen (bijv. afvalverzameling) – evenals binnen openbare orde en veiligheid moeten worden bijgesteld. Met de huidige incidentele middelen zijn slechts beperkte investeringen in weerbaarheid mogelijk, waardoor het risico bestaat dat we op termijn minder goed voorbereid zijn op langdurige crises.

De gemeente Utrecht werkt aan de samen- en zelfredzaamheid van inwoners, vitale voorzieningen (zoals rioolgemalen), de crisisorganisatie en de continuïteit van de eigen organisatie. Daarnaast vraagt het Rijk aan gemeenten zoals Utrecht, om voorzieningen te treffen, bijvoorbeeld met het opzetten van noodsteunpunten. Naast de inzet die de gemeente Utrecht pleegt, werken binnen het samenwerkingsverband van de Veiligheidsregio Utrecht (VRU) de 26 Utrechtse gemeenten samen aan de veiligheid van mensen in de regio. Een wettelijke kerntaak van een veiligheidsregio is het voorkomen van en voorbereiden op incidenten en crises; weerbaarheid maakt onderdeel uit van het reguliere werk. De activiteiten van de VRU en die van de gemeente Utrecht zijn complementair aan elkaar. Daarnaast bereiden veiligheidsregio’s zich voor op een aanvullende taak: het omgaan met langdurige maatschappelijke verstoringen en het vergroten van de veerkracht van de samenleving. De VRU en gemeenten werken samen aan de invulling van het landelijk netwerk noodsteunpunten in de regio Utrecht.

Vraagnummer: 248 Fractie VVD Portefeuillehouder(s) Sharon Dijksma Document Jaarstukken 2025 Onderdeel Programma's Hoofdstuk Veilige stad Paragraaf Doelstellingen Bladzijde (in pdf) 0 URL / Blz op website Verbijzondering/context Effectindicatoren Erratum? Nee Heeft relatie met vraag 229 Vraag Bij beide effectindicatoren voor de doelstelling '1. Aanpakken/voorkomen criminaliteit' staan de stoplichten op rood en is in 2025 dus niet voldaan aan de doelstelling. De toelichting/analyse die hierbij nu gegeven wordt is nog erg summier en noemt geen duidelijk oorzaak en ook geen oplossing. Kan hierop meer duidelijkheid worden gegeven? Wat is volgens het college de oorzaak en wat gaat hier aan gedaan worden? Antwoord: De geregistreerde criminaliteit is in 2025 met +10% gestegen ten opzichte van 2024 en met +15% ten opzichte van het peiljaar 2022. Deze stijging komt vooral door woninginbraken (+58%), autokraken (+19%), terwijl de landelijke trend stabiel is en andere G4 steden een daling of beperkte stijging laten zien.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://utrecht.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/06cd43c8-09f0-4997-903a-e5a27530463a?agendaItemId=12af3e4a-b2a9-4ff7-b9c4-c1b781f173a1