Beantwoording schriftelijke raadsvragen 2023, Nr. 152 over Invoering van een nieuwe parkeerapp voor bezoek.

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE RAADSVRAGEN 2023, NUMMER 152

Datum Van Behandeld door Doorkiesnummer E-mailadres Kenmerk Beleidsveld

2 oktober 2023 College B&W L.S.A. van den Houten 030-2860344 l.van.den.houten@utrecht.nl 11641633 Mobiliteit

Geachte leden van de raad, Hierbij ontvangt u de beantwoording van de schriftelijke raadsvragen jaargang 2023 nummer 152, van Marijn de Pagter (VVD), Kirsten Alblas (ChristenUnie), Cees Bos (Stadsbelang Utrecht), David Bosch (PVV), Fred Dekkers (GroenLinks), Yvonne Hessel (Utrecht Solidair), Titus Stam (PvdA), Bert van Steeg (CDA), Mahmut Sungur (DENK) en Joost Vasters (D66), van 21 augustus 2023 over Invoering van een nieuwe parkeerapp voor bezoek. De gestelde vragen zijn onderaan bijgevoegd. Vraag 1 Wat was de aanleiding om het systeem van parkeerkorting voor o.a. bezoekers, mantelzorgers en thuiszorg te wijzigen? Antwoord 1 Mensen maken steeds vaker gebruik van digitale apps voor allerlei toepassingen. De markt speelt ruimschoots in op deze ontwikkeling. Ook parkeren is in de afgelopen jaren steeds verder gedigitaliseerd. In Utrecht parkeren bewoners en bedrijven met een digitale vergunning en een groot deel van de bezoekers betaalt parkeergeld via een app. Digitaal parkeren biedt veel voordelen. We krijgen dan ook met enige regelmaat vragen van bewoners of we voor de bezoekersvergunning een digitale oplossing kunnen aanbieden. Vanwege het aflopen van de huidige overeenkomsten voor onderhoud en beheer van zowel het parkeervergunningensysteem als van de parkeerautomaten, hebben wij beide activiteiten opnieuw moeten aanbesteden.

Uit de marktconsultatie bleek dat het aantal aanbieders van parkeervergunningsystemen beperkt is en dat de kortingsregeling via de parkeerautomaat niet meer wordt aangeboden. In lijn met de geschetste ontwikkeling in de door uw raad vastgestelde parkeermodule Aanpak parkeren in de openbare ruimte en met de ontwikkelingen in de parkeermarkt, hebben wij een kortingsregeling uitgevraagd die niet via de parkeerautomaat wordt geactiveerd maar via een app. Nu een aanzienlijk deel van de parkeerders parkeergeld betaalt via app, hebben we op straat minder parkeerautomaten nodig, die niet alleen kostbaar zijn in aanschaf, maar ook regelmatig onderhoud nodig hebben. Daarnaast nemen de parkeerautomaten schaarse openbare ruimte in en vormen zij soms een obstakel op het trottoir. We gaan dan ook het aantal parkeerautomaten in de openbare ruimte

afbouwen. Een belangrijke voorwaarde hierbij is dat we voor de bestaande bezoekersvergunning, die via de parkeerautomaat geactiveerd wordt, een goed (digitaal) alternatief ontwikkelen. De webapp voor het parkeren van bezoek, mantelzorg en thuiszorg is onderdeel van het nieuwe parkeervergunningensysteem. Met de komst van de webapp kunnen wij het aantal automaten op straat gaan afbouwen, conform de uitgangspunten als genoemd in onze brief van 18 november 2021. De reductie van het aantal parkeerautomaten is onderdeel van de nieuwe overeenkomst voor beheer en onderhoud van de parkeerautomaten. Vraag 2 Welk gebrek van het huidige kortingssysteem wordt met dit nieuwe systeem opgelost? Antwoord 2 De aanleiding voor het vervangen van de huidige kortingsregelingen is niet dat de regelingen niet goed functioneren. Ieder systeem kent zijn voor- en nadelen. Zie voor de aanleiding voor de vervanging het antwoord op vraag 1. We zien dat parkeerders steeds vaker een parkeerapp als betaalwijze gebruiken en minder gebruikmaken van de parkeerautomaat. Een digitale toepassing van de kortingsregelingen past in de trend van toenemende digitalisering. De nieuwe parkeerapp biedt een aantal voordelen. Bewoners (en hun bezoek) hoeven niet meer naar de parkeerautomaat te lopen om het parkeergeld te betalen, maar kunnen vanuit huis direct het kenteken aan- en afmelden.

Ze kunnen dit ook al van tevoren doen. Bewoners kunnen kentekens van mensen die vaak langskomen opslaan, zodat ze die snel kunnen kiezen. Bewoners (en hun bezoek) hoeven zich niet te haasten wanneer de parkeertijd afloopt: ze kunnen de parkeersessie via de webapp eenvoudig verlengen. Ook hoeven bewoners niet van tevoren de parkeertijd in te schatten: ze kunnen de parkeersessie via de webapp eenvoudig afmelden op het moment dat het bezoek vertrekt. Op die manier betaal je altijd voor de daadwerkelijke parkeerduur. Bewoners hebben altijd toegang tot de webapp en kunnen zelf hun gegevens, waaronder de parkeergeschiedenis, bekijken en beheren. Een belangrijk verschil met de huidige regeling is dat met de webapp in eerste instantie standaard de bewoner betaalt voor het parkeren van het bezoek. Wij verwachten dat bewoner en bezoek in goed overleg zullen afspreken wie uiteindelijk de parkeerkosten voor zijn/haar rekening neemt (zie ook het antwoord op vraag 12). Ook in de huidige situatie is dit, naast contact over het verkrijgen van de bezoekerscode voor betaling bij de parkeerautomaat, onderwerp van gesprek tussen bewoner en bezoek. Ook voor de gemeente heeft het betalen van parkeergeld via de webapp voordelen.

Door de mogelijkheid tot het afbouwen van het aantal automaten hoeven wij minder automaten aan te schaffen, is er minder beheer en onderhoud nodig en zijn er minder objecten in de openbare ruimte. Vraag 3 Hoe heeft het college de voor- en nadelen van het oude en nieuwe systeem afgewogen? Antwoord 3 Zie de antwoorden op vraag 1 en 2. Vraag 4 Welke alternatieven waren of zijn er in het algemeen voor de invoering van dit systeem? Waarom heeft het college voor dit systeem gekozen? Antwoord 4 Het gebruik van de kortingsregeling via de parkeerautomaat is uitzonderlijk. De meeste gemeenten die een bezoekersvergunning aanbieden, maken gebruik van een digitale app die ongeveer op dezelfde manier werkt als het systeem dat wij hebben geïntroduceerd: de bewoner vraagt de vergunning aan, voegt saldo toe aan het account (digitaal, via overschrijving of aan de balie) en betaalt daarmee voor de parkeerkosten van het bezoek. De bewoner (en in sommige gevallen ook het bezoek zelf) meldt 2

kentekens digitaal of telefonisch (buiten kantoortijden soms met behulp van een spraakcomputer) aan en af. Voor de keuze voor de webapp verwijzen wij naar het antwoord op vraag 1 en 2. Vraag 5 Heeft participatie plaatsgevonden over de ontwikkeling en invoering van het nieuwe kortingssysteem? Zo ja, op welke manier en wie waren of zijn hierbij betrokken? Zo nee, waarom niet? Antwoord 5 De webapp is onderdeel van het nieuwe parkeervergunningensysteem, dat via een aanbesteding is gekozen. Als aangegeven in antwoord 1, hebben we in de afgelopen jaren regelmatig via mail, telefoon en tijdens bijeenkomsten signalen en vragen van bewoners ontvangen met het concrete verzoek om een digitale bezoekersregeling in Utrecht. Wij hebben de nieuwe kortingsregeling eerder dit jaar gepresenteerd aan Solgu en Cosbo-Aco (april) en aan Anbo (juli) Vraag 6 Is de raad geïnformeerd over het plan om een nieuw kortingssysteem in te voeren? Zo ja, wanneer? Zo nee, waarom niet? Antwoord 6 De komst van een goed (digitaal) alternatief voor de huidige bezoekersregeling staat, in de context van het toenemende gebruik van een parkeerapp als betaalwijze en de daaruit voortkomende mogelijkheid tot vermindering van het aantal parkeerautomaten op straat, in de parkeermodule Aanpak parkeren openbare ruimte.

In onze brief van 20 december 2022 hebben we de komst van een nieuw parkeervergunningensysteem aangekondigd en op hoofdlijnen aangegeven dat dit nieuwe systeem beschikt over digitale kortingsregelingen (‘via een webapp op smartphone, tablet of computer’) voor het parkeren door bezoek, mantelzorg en kraamzorg. Vraag 7 Is het college met de fracties eens dat de gemeente een of meer volwaardige alternatieven moet bieden voor bewoners die anders niet mee kunnen komen in de digitaliserende samenleving of die andere redenen (zoals privacyoverwegingen) hebben om de app niet te gebruiken? Zo nee, waarom niet? Antwoord 7 Ja. Digitalisering biedt kansen om onze dienstverlening te innoveren en te verbeteren en kan bewoners snelheid en gemak bieden. Tegelijkertijd beseffen we dat niet alle Utrechters digitaal even vaardig zijn. Iedere bewoner moet gebruik kunnen maken van de bezoekersvergunning en daarom bieden we alternatieven voor bewoners die de webapp niet willen of kunnen gebruiken. Vraag 8 Waarom is er niet gelijk met de aankondiging van de webapp gecommuniceerd over een offline alternatief? Antwoord 8 Bewoners kunnen de webapp sinds 29 augustus jl. gebruiken.

We wilden de bewoners al voor de zomervakantie op de hoogte brengen van de komst van de webapp (inclusief de aankondiging van hulp bij de ingebruikname en alternatieven voor bewoners die geen gebruik van de webapp willen of kunnen maken), zodat ze na een eventuele vakantie niet pas een paar dagen voor 29 augustus over de webapp zouden horen. Voor de zomervakantie waren we de alternatieven echter nog aan het inventariseren. Daarom hebben we ervoor gekozen in de eerste brief voor de zomervakantie de webapp aan te kondigen en in de tweede brief aan het einde van de zomer uit te leggen hoe de webapp werkt en wat de mogelijkheden voor hulp en de offline alternatieven zijn. Terugkijkend was het beter geweest, wanneer wij voor de zomer ook inhoudelijk al over de alternatieven hadden gecommuniceerd. Die waren op dat moment echter nog niet volledig uitgewerkt. 3

Vraag 9 Welke offline alternatieven worden ontwikkeld om toegang tot de parkeerkorting voor bewoners te garanderen? Op welke manier worden deze offline alternatieven beschikbaar gesteld? Antwoord 9 Bewoners die geen gebruik kunnen of willen maken van de webapp kunnen het parkeersaldo voor de kortingsregeling op het stadskantoor opwaarderen. Voor het parkeren van hun bezoek kunnen zij het kenteken en de parkeertijd (begin- en eindtijd) telefonisch doorgeven. Tot 1 november kan dat tijdens kantoortijden (maandag t/m vrijdag tussen 8.30 en 17.30 uur en donderdagavond tot 20.00 uur). Buiten kantoortijden kunnen bewoners dan nog gebruik maken van de kortingsregeling op de parkeerautomaat. Na 1 november kan het aan- en afmelden van bezoek ook in de vroege ochtenduren, in de avonduren en tijdens het weekend (maandag t/m zaterdag van 06.00 – 01.00 uur, zondag van 11.00 – 19.00 uur). Zo hebben bewoners op alle tijden waarop betaald parkeren geldt, de mogelijkheid telefonisch een kenteken aan en af te melden. Bewoners hebben ook de mogelijkheid om iemand te machtigen namens hen de webapp te gebruiken om een parkeersessie te starten. Dit geldt niet voor het opwaarderen van het saldo.

Vraag 10 Is het college bereid de huidige parkeerkorting via de bezoekerscode langer dan 1 november en voor onbepaalde tijd beschikbaar te houden? Zo nee, waarom niet? Antwoord 10 Wij kunnen de huidige kortingsregelingen op de parkeerautomaat niet langer dan 1 november beschikbaar houden. Het nieuwe parkeervergunningensysteem werkt alleen met de nieuwe digitale regeling. Met ingang van 1 november zijn er geen automaten meer die de huidige kortingsregeling ondersteunen. Wij verwachten dat uiteindelijk het grootste deel van de bewoners in staat zal zijn gebruik te maken van de digitale toepassing. Tegelijkertijd realiseren we ons dat er ook een groep mensen is die moeite blijft houden met het gebruik van de app. Omdat de huidige regeling nog tot 1 november beschikbaar is, hebben bewoners de tijd om te wennen aan de nieuwe kortingsregeling en zich deze eigen te maken. Daarnaast ondersteunen we bewoners bij de ingebruikname en toepassing en bieden langs verschillende kanalen hulp:  Met behulp van handleidingen en instructiefilmpjes helpen wij bewoners stap voor stap met het gebruik van de parkeerapp.  Inwoners die meer begeleiding nodig hebben of dat fijn vinden kunnen terecht bij medewerkers van de wijkbureaus en bibliotheken in de stad en bij het Servicepunt op het Stadskantoor.

 In de bibliotheek kunnen inwoners bij het informatiepunt digitale overheidszaken ook terecht voor het aanvragen van een DigiD.  We organiseren inloopavonden in de verschillende wijken. Tijdens deze avonden laten medewerkers van de gemeente zien hoe de webapp werkt en kunnen inwoners het onder hun begeleiding zelf uitproberen. Voor bewoners die geen gebruik kunnen of willen maken van de webapp blijft het alternatief als omschreven in antwoord 9 beschikbaar. Zij kunnen voor hun parkeertransacties altijd terecht op het stadskantoor, fysiek en/of telefonisch. De ervaring die we tot nu hebben is dat er bewoners zijn die het in gebruik nemen van de app inderdaad lastig vinden, maar na uitleg en begeleiding gemotiveerd zijn om de app te gaan gebruiken. De komende tijd zullen wij, aan de hand van de schriftelijke reacties van en de contacten (aan balie en telefoon) met deze doelgroep, blijven monitoren hoe de ervaringen met de webapp zijn. Op basis daarvan zullen we voortdurend bezien of we de huidige alternatieven kunnen optimaliseren .

4

Vraag 11 Herkent het college dat dit kortingssysteem een drempel kan zijn voor inwoners om bezoek te ontvangen? Zo ja, wat doet het college om die drempel te verlagen? Zo nee, waarom niet? Antwoord 11 Wij begrijpen dat de nieuwe webapp voor sommige bewoners een drempel kan zijn om de bezoekersvergunning te gebruiken. Daarom bieden wij hulp aan bij het gebruik van de app, en een alternatief voor bewoners die de app niet kunnen of willen gebruiken. Zie ook de antwoorden op vraag 7, 9 en 10. Vraag 12 Hoe gaat de gemeente om met inwoners die afhankelijk zijn van mantelzorgers, thuiszorgmedewerkers en/of familieleden bij hun dagelijkse activiteiten en waar betaald parkeren en deze webapp leidt tot hogere lasten? Antwoord 12 Het aantal kortingsuren en het kortingspercentage blijven hetzelfde. Een belangrijk verschil is dat met de nieuwe regeling de bewoner zelf via de webapp het parkeergeld betaalt (en niet langer de bezoeker die met de kortingscode zelf zijn parkeertransactie regelt bij de automaat). Wij begrijpen dat dit de eerste tijd, met name bij zorg door familieleden en vrienden, ongemakkelijke situaties kan opleveren. We verwachten dat betrokkenen hierin in de meeste gevallen en in goede harmonie een modus zullen vinden.

Bij professionele mantel- en thuiszorg zien we dat de zorgmedewerkers de parkeerkosten veelal zelf betalen omdat deze door de zorgorganisatie worden vergoed. Een deel van de zorgmedewerkers gebruikt de fiets. Vraag 13 Hoe lang is opgewaardeerd saldo in de app geldig? Wat gebeurt er na die einddatum, na verhuizing of na overlijden met het geldbedrag dat nog in de app is geladen? Antwoord 13 Het parkeersaldo blijft geldig totdat de bewoner het parkeerproduct opzegt. Als de bewoner de parkeerkortingsregeling opzegt (bijvoorbeeld vanwege verhuizing), dan krijgt die het resterende parkeersaldo terug op de rekening. De bewoner kan het product zowel digitaal als analoog opzeggen. Vraag 14 Klopt het dat kentekens en bezoektijden in de app moeten worden opgeslagen? Antwoord 14 Ja. Vraag 15 Hoe is de privacy van inwoners en bezoekers hierbij afgewogen? Antwoord 15 De gegevens die in de app worden verwerkt, zijn beperkt tot het kenteken, de parkeertijden en de locatie. Deze beperkte set gegevens wordt niet verder verrijkt met andere gegevens in deze app. De leverancier van de app is gecertificeerd op het gebied van informatiebeveiliging. Zie ook het antwoord op de vragen 16 en 17. Vraag 16 Hoe lang en waar worden de parkeergegevens en kentekengegevens opgeslagen? Antwoord 16 De parkeer- en kentekengegevens worden opgeslagen in de beveiligde databaseomgeving van de leverancier.

De bewaartermijn voor deze gegevens is vastgesteld op 12 maanden na beëindiging van het parkeerrecht. 5

Vraag 17 Is er een Data protection impact assessment (DPIA) uitgevoerd? Zo ja, wat was het resultaat daarvan? Zo nee, waarom niet? Antwoord 17 In het nieuwe parkeervergunningensysteem verwerken wij op verschillende wijzen persoonsgegevens. Alle verwerkingen worden vastgelegd in het verwerkingsregister en voorzien van informatie over doel en wettelijke grondslag. Voor elke verwerking wordt een zogenaamde ‘privacy risico assessment’ gedaan. Hierbij bepalen wij aan de hand van een set vragen, gebaseerd op de privacywetgeving, of er sprake is van een verwerking met een verhoogd risico op het gebied van privacy. Als hier sprake van is voeren wij een DPIA uit. Conform de privacywetgeving hebben we voor een drietal verwerkingen van persoonsgegevens, die een hoog risico inhouden voor de privacy-rechten en vrijheden van natuurlijke personen, een DPIA uitgevoerd: (1) geautomatiseerde besluitvorming, (2) medisch oordeel gehandicapten parkeren en (3) het gebruik van het BSN nummer. In de DPIA beschrijven wij de kenmerken van de gegevensverwerkingen, de rechtmatigheid ervan, de risico’s voor betrokkenen en de voorgenomen maatregelen om deze risico’s weg te nemen of beheersbaar te maken. De DPIA is voorzien van een positief advies van de gemeentelijk privacy officer en wordt voor advies voorgelegd aan de functionaris voor de gegevensbescherming.

Daarnaast hebben we op het onderdeel geautomatiseerde besluitvorming een Uthiek (Utrechtse ethiek) Assessment uitgevoerd. Vanuit Uthiek is positief geadviseerd. Vraag 18 Welk alternatief is er voor bezoekers die anoniem willen blijven, zoals dat ook kan bij de parkeerautomaat, via een fictief kenteken? Antwoord 18 De mogelijkheid om anoniem te blijven met een fictief kenteken verandert niet. Bewoners kunnen digitaal een fictief kenteken aanmelden. Dit betekent wel dat er aan het kenteken van de auto die geparkeerd staat geen parkeerrecht is gekoppeld.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Utrecht,

de secretaris,

de burgemeester,

6

7

8