Agendabundel

9

‘Autonome ontwikkelingen’). In het coalitieakkoord was nog geen rekening gehouden met dit effect. - Het tempo waarin de extra parkeerinkomsten worden gerealiseerd, is aangepast. Dit was noodzakelijk omdat de uitbreiding van het gebied met betaald parkeren minder snel mogelijk blijkt dan aangegeven ten tijde van het opstellen van het coalitieakkoord. De aanpassingen in het parkeerbeleid zijn enerzijds ondersteunend aan de beoogde mobiliteitstransitie en maken tegelijkertijd investeringen mogelijk om de groei van de stad in balans te laten verlopen. Bijvoorbeeld door te zorgen voor voldoende groen, maatschappelijke voorzieningen en sportmogelijkheden. - Het instellen van een risicoreservering in verband met de onzekerheden rondom de inkomsten uit het nog op te zetten Fonds Bovenwijkse Voorzieningen. Een nadere toelichting is opgenomen in de bijlage Meerjarenbeeld Groei in Balans. Door het vaststellen van het pakket Groei in Balans wordt het pakket meerjarig geactualiseerd en worden de begrote in komsten en uitgaven van 25,4 miljoen euro voor 2023. Kanttekeningen/ Risico’s 3.1

Beslispunt 4 Argumenten 4.1

Actuele ontwikkelingen hebben grote invloed op ons beleid. en kenmerkende ontwikkelingen, zoals de oorlog in Oekraïne, de energiecrisis, de krapte op de arbeidsmarkt en onduidelijkheden met betrekking tot de inkomsten van het Rijk hebben grote invloed op ons beleid. Dit vraagt om onze nodige aandacht. We monitoren de ontwikkelingen daarom scherp en zullen bijsturen waar nodig en waar effectief. De investeringskredieten 2023 (vervangings- en uitbreidingsinvesteringen) vrij te geven van in totaal 183,4 miljoen euro, zoals opgenomen in de paragraaf Investeringen. Hiermee worden de investeringen voor 2023 geautoriseerd. Door het budget voor de investeringskredieten van 183,4 miljoen euro vrij te geven autoriseert u de vervangings- en uitbreidingsinvesteringen A voor 2023. Daarmee is het budget van deze investeringen beschikbaar en kan worden gestart met de uitvoering. Een totaaloverzicht van de investeringskredieten per programma zijn opgenomen in de paragraaf Investeringen. De vervangingsinvesteringen B worden nu niet vrijgegeven, dit wordt in een separaat raadvoorstel aan u voorgelegd. De routine investeringen vallen onder het mandaat van het college.

Beslispunt 5

De toevoegingen en onttrekkingen aan reserves van per saldo 23,3 miljoen euro negatief voor het jaar 2023, bestaande uit toevoegingen aan reserves van 77,0 miljoen euro en onttrekkingen aan reserves van 100,2 miljoen euro vast te stellen.

Argumenten 5.1

De verwerkte mutaties aan reserves voor 2023 worden zo geautoriseerd. Het toevoegen en onttrekken aan reserves is een raadbevoegdheid. In het instellingsbesluit van de reserve zijn de doelstellingen, (beleids-) uitgangspunten en/of spelregels vastgesteld. Op deze wijze worden middelen gereserveerd en vervolgens ingezet voor het specifieke doel.

10

In het overzicht ‘Stand en mutaties reserves’ zijn de begrote onttrekkingen en toevoegingen aan reserves opgenomen. Door de mutaties aan de reserves per programma vast te stellen autoriseert u het college om deze middelen in te zetten dan wel toe te voegen aan de reserve. Beslispunt 6

Een reserve Groei in Balans om de geoormerkte inkomsten en uitgaven van het pakket Groei in Balans te egaliseren en daarmee te reserveren voor het realiseren van het pakket aan maatregelen voor de groei van de stad in te stellen.

Argumenten 6.1

Verschillen met de begrote de inkomsten en/ of uitgaven van het pakket Groei in Balans blijven beschikbaar voor de uitvoering van het pakket. Het pakket Groei in Balans is een meerjarig programma om de doelstellingen uit de Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040 te realiseren. Verschillende dekkingsbronnen maken het mogelijk om de benodigde investeringen in de stad de komende jaren te realiseren. Bij zo’n omvangrijk pakket is bijsturen voor fluctuaties van de inkomsten of het aanpassen van de planning van onderdelen het investeringspakket te verwachten. Dit heeft ook een effect op de begroting, om deze effecten binnen het pakket te behouden of op te vangen wordt een reserve Groei in Balans ingesteld. Met dit besluit wordt de reserve Groei in Balans ingesteld en de risicoreservering Groei in Balans van 5 miljoen euro toegevoegd aan deze reserves, ten laste van de Algemene dekkingsreserve.

Financiën De begroting is het instrument van de raad waarmee hij volgens de gemeentewet richting geeft aan wat de gemeente wil bereiken, wat ze daarvoor gaat doen en wat dat mag kosten.

Vervolg De begroting is onderdeel van de Planning & Control-cyclus, het geheel van sturing en verantwoording op de te bereiken prestaties door de gemeente. Na vaststelling wordt de begroting naar Gedeputeerde Staten van Utrecht gestuurd, die toezichthouder is

Participatie Er heeft geen participatie plaatsgevonden.

Communicatie Naast de beleidsinhoudelijke begroting is er een bewonerssamenvatting die in één oogopslag aan bewoners, bedrijven en instellingen laat zien hoe de gemeentebegroting is opgebouwd.

Niet-Referendabel Op dit raadsbesluit is de Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht niet van toepassing, omdat het een raadsbesluit betreft over de vaststelling van de gemeentelijke begroting en rekening (artikel 3 lid 2 onder d Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht).

Bijlagen Bijlagen besluitvorming - Programmabegroting 2023 Bijlagen informatief - GEHEIM Risicomodel - GEHEIM Investeringsstaten bij Programmabegroting 2023 - Investeringsstaat Groei in Balans Programmabegroting 2023 - Subsidiestaat 2022 en subsidiestaat 2023 11

-

Bewonerssamenvatting

12

1 Programmabegroting 2023.pdf

Begroting 2023

Colofon Uitgave: Gemeente Utrecht Fotografie: Andrea van den Haselkamp Thomas Duiker (coverfoto)

Informatie Gemeente Utrecht Bedrijfsvoerings- en strategienetwerk Afdeling FIJ Postbus 16200 3500 CE Utrecht www.utrecht.nl/begroting finutrecht@utrecht.nl

2

Ten Geleide Raadsvoorstel 2022, zaaknummer 10406834 Utrecht, 15 september 2022 Utrecht: veerkrachtige stad Hoewel de coronamaatregelen zijn versoepeld, mensen weer een terrasje kunnen pakken en de stad weer meer wordt bezocht heeft de coronacrisis ook duidelijk gemaakt wie er kwetsbaar zijn en dat we als gemeente moeten blijven investeren. Bij de Voorjaarsnota 2022 hebben we daarom voorstellen gedaan om sterker uit de crisis te komen. De Programmabegroting 2023 die voor ligt bevat de nadere uitwerking van de weg die de stad met de Voorjaarsnota 2022 is ingeslagen. In de begroting laten wij zien hoe wij met de stad, met de middelen die we hebben, werken aan de toekomst van Utrecht. Samen met het Rijk en partners in de stad zetten we ons in voor een snel en sterk herstel na de coronacrisis en houden we vast aan de koers van Gezond Stedelijk Leven voor Iedereen.

De secretaris, Gabrielle G.H.M. Haanen

De burgemeester, Sharon A.M. Dijksma

3

Inhoudsopgave

Hoofdlijnen ......................................................................................................... 7 Bestuurlijke hoofdlijn .................................................................................................................. 7 Beleidsnota's ........................................................................................................................... 14

Programma's .................................................................................................... 15 Bewoners en Bestuur................................................................................................................ 15 Ruimtelijke ontwikkeling, Wonen en Erfgoed ................................................................................ 29 Duurzaamheid ......................................................................................................................... 51 Bereikbaarheid ........................................................................................................................ 69 Openbare ruimte en groen ........................................................................................................ 89 Economie & Werkgelegenheid voor Iedereen .............................................................................. 107 Werk en Inkomen .................................................................................................................. 121 Onderwijs ............................................................................................................................. 135 Ondersteuning op maat ..........................................................................................................

153 Volksgezondheid .................................................................................................................... 175 Veiligheid.............................................................................................................................. 187 Cultuur ................................................................................................................................. 195 Samenleven en Sport ............................................................................................................. 207 Utrechts Vastgoed .................................................................................................................. 224 Algemene middelen ................................................................................................................ 231 Overhead.............................................................................................................................. 235 Vennootschapsbelasting .......................................................................................................... 239

Paragrafen...................................................................................................... 241 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing ................................................................................. 241 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................... 255 Investeringen ........................................................................................................................ 259 Financiering .......................................................................................................................... 273 Bedrijfsvoering ...................................................................................................................... 283 Verbonden Partijen................................................................................................................. 293 Grondbeleid .......................................................................................................................... 339 Lokale heffingen .................................................................................................................... 341

Financiën ........................................................................................................ 357 Overzicht baten en lasten ............................................................................... 358 Actualisatie financieel beeld ..................................................................................................... 372 Reserves .............................................................................................................................. 374 Voorzieningen ....................................................................................................................... 379 Geprognosticeerde balans ....................................................................................................... 381 Taakvelden ........................................................................................................................... 383 Gewaarborgde geldleningen..................................................................................................... 391 EMU-saldo ............................................................................................................................ 394 Corresponderende posten ....................................................................................................... 395

Bijlagen .......................................................................................................... 397 Toelichting reserves ............................................................................................................... 398 Toelichting voorzieningen ........................................................................................................ 437 Subsidies .............................................................................................................................. 447 Wet Markt en overheid............................................................................................................ 448 Meerjarenbeeld Groei in Balans ................................................................................................ 456 Groei in Balans, investeringen versus kredieten .......................................................................... 468 Verklarende woordenlijst ......................................................................................................... 470

Hoofdlijnen Bestuurlijke hoofdlijn Op 1 juni verscheen het coalitieakkoord ‘Investeren in Utrecht: kiezen voor gelijke kansen, betaalbaar wonen en klimaat’. Een akkoord waarbij de focus gericht is op het aanpakken van de drie grote crises van onze tijd: de groeiende kansenongelijkheid, de woningnood en de gevolgen van klimaatverandering. De afgelopen maanden is de noodzaak om hierin te investeren nog relevanter geworden. Daarnaast werken we aan een levendige en leefbare stad, versterken we de uitvoeringsorganisatie en verhogen we de (subsidie)budgetten voor organisaties en inwoners. Deze eerste programmabegroting van het nieuwe college bevat per programma de inspanningen en investeringen in 2023.

Wat doen we in 2023 en verder? Utrecht moet een plek zijn en blijven voor iedereen. Daar werken we ook het komende jaar aan. Het gaat goed met Utrecht, maar we leven in onzekere tijden, financieel maar ook maatschappelijk en dat raakt ook onze inwoners. De doelstellingen van ons coalitieakkoord krijgen steeds meer urgentie. We kiezen voor een gezonde groei voor iedereen, waarbij we met belangrijke speerpunten aan de slag gaan om de groeiende ongelijkheid in onze stad, de grote woningnood en de klimaatcrisis tegen te gaan. Daarbij vragen invloeden van buitenaf op veel beleidsterreinen om bijsturing. In deze programmabegroting hebben we de ambities uit het coalitieakkoord vertaald naar investeringen en concrete maatregelen die bijdragen aan de realisatie daarvan. Daarbij zijn ten opzichte van de financiële onderbouwing in het coalitieakkoord nog een aantal aanpassingen gedaan, die noodzakelijk bleken om de ambities en speerpunten op een realistische manier tot uitvoering te brengen. Bij het opstellen van de begroting is gebleken dat in het coalitieakkoord met een aantal financiële effecten van beleidskeuzes onvoldoende rekening mee is gehouden en is een is een aantal uitgangspunten waarmee is gerekend binnen het investeringspakket ‘Groei in Balans’ niet juist gebleken. Dit corrigeren we in deze begroting.

Zo is het tempo waarin de beoogde parkeeropbrengsten kunnen worden gerealiseerd aangepast en is rekening gehouden met het vervallen van de meerwaarde afdracht uit verkoop van corporatiewoningen – nu het beleid is om sociale huurwoningen niet meer te verkopen. Daarnaast is geld gereserveerd om de kosten van het evenementenbeleid op het huidige niveau te houden, een start te maken met de locatieprofielen, voor de taskforce betaalbaar wonen en noodzakelijke uitvoeringskracht op het gebied van ruimtelijke ontwikkeling. Dit wordt verderop in dit hoofdstuk nader toegelicht in de paragraaf ‘Aanvullingen op het coalitieakkoord’. Hieronder noemen we enkele concrete voorbeelden van wat we in 2023 doen. Voor meer informatie verwijzen we u naar de uitgebreide programmateksten en de reeds toegezegde uitvoeringsbrief. Hierin staat welke concrete acties en beleidsvoornemens uit het coalitieakkoord we in 2023 uitvoeren en geven we, waar mogelijk, al een doorkijk naar de komende jaren.

Kansengelijkheid Het gaat goed met Utrecht, maar niet met iedereen en niet overal. Daarom gaan wij ongelijk investeren in gelijke kansen. We hebben daarbij aandacht voor de mensen en wijken in de stad die dat nodig hebben. Zo maken we in 2023, naast de bestaande aanpak ‘Samen voor Overvecht’, nieuwe gebiedsakkoorden in Kanaleneiland, Noordwest (Geuzenwijk en delen van Ondiep en Pijlsweerd) en Leidsche Rijn (Parkwijk-Zuid en Terwijde). We nemen aanvullende maatregelen om het bereik in de voorschoolse educatie te verhogen. We werken een brede aanpak uit op inclusie door verschillende agenda’s samen te voegen. Volgend jaar zetten we ook vol in op uitvoering van de nota Grenzen Stellen Perspectief Bieden, gericht op het doorbreken van criminele carrières en geldstromen en het uitbreiden van de persoonsgerichte aanpak. We investeren in een beter perspectief voor jongeren en in een veilige en leefbare stad door het tegengaan van ontwrichtende effecten van druggerelateerde criminaliteit.

7

Aanpakken woningnood Het tekort aan betaalbare woningen en het vermogen dat woningbezitters hebben opgebouwd, vergroten de ongelijkheid tussen mensen. We investeren daarom fors in het toevoegen van betaalbare woonruimte en in de toegankelijkheid van de woningmarkt. Zo zetten we volgend jaar een fonds op om extra betaalbare koopwoningen in de stad te realiseren. Ook bezien we hoe we corporaties - door de afschaffing van de verhuurdersheffing - een steviger positie kunnen geven in het realiseren van meer betaalbare woningenwoningen. Met de ‘Taskforce Versneld toevoegen tijdelijke woonruimte’ willen we in 2023 in samenwerking met het Rijk en de provincie in totaal 1.000 woningen in gemengde woonconcepten te realiseren in Utrecht. Daarnaast komen er naar verwachting 3.000 reguliere woningen bij in 2023.

Tegengaan klimaatcrisis We willen met investeringen in duurzame energieproductie- en besparing en in duurzaam (openbaar) vervoer een maximale bijdrage leveren aan het tegengaan van de klimaatcrisis. Steden spelen hier een cruciale rol in. Zo gaan er volgend jaar 500 woningen in Overvecht-Noord van het aardgas af en starten we met het aardgasvrij maken van 32.000 woningen met behulp van de buurtaanpak. We realiseren het zonnepark geluidswal A12 en doorlopen planologische besluitvorming voor windmolens in Rijnenburg en Reijerscop. We plaatsen datagestuurde oplaadinfrastructuur voor personenvervoer, logistiek transport en taxi’s en plaatsen snelladers op winkellocaties en bij sportvoorzieningen. Ook stellen we een klimaatvisie op. Om het afval- en hemelwater te scheiden wordt 7 kilometer aan riolering vervangen. Daardoor wordt zoveel mogelijk hemelwater vastgehouden en kan dit doordringen in de bodem.

Een levendige en leefbare stad 2023 stellen we samen met de sector een visie op over de Utrechtse nachtcultuur. Deze is gericht op versterking van de sector, een breder bereik en een goede balans tussen ruimte voor activiteiten en rust. Samen met de Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht (OMU) werken we aan de verdichting en verduurzaming van bedrijventerreinen. Via het programma ‘Ondernemer Centraal’ ondersteunen we ondernemers die onder andere door de coronacrisis in moeilijk vaarwater zijn gekomen. En we onderzoeken de uitbreiding van verschillende sportgelegenheden, leveren nieuwe sporthallen en -velden op en starten met het opstellen van locatieprofielen voor evenementen.

Sterke goede uitvoering en contact met de stad We werken aan het verbeteren van de menselijke maat in de gemeentelijke organisatie om de uitvoering te verbeteren. Met name op het gebied van publieksdienstverlening, openbare orde en veiligheid, overhead en ruimtelijke ontwikkeling. We willen onder andere via participatie en onze wijk- en buurtaanpak het contact met de stad behouden en versterken. We verbreden de wijkaanpak naar wijken en buurten waar het niet goed (genoeg) gaat. In 2023 intensiveren we het contact met bewoners bijvoorbeeld door het versterken van de positie van de wijkorganisatie (waaronder de wijkbureaus) en de rol van de wijkwethouder. En we starten we met de inrichting van de ombudsfunctie vanuit extra middelen die we van het Rijk hebben gekregen.

Groei in Balans Het coalitieakkoord bevat een omvangrijk investeringspakket, dat in deze programmabegroting is verwerkt. We investeren fors in het voorzieningenniveau, vergroening en duurzame mobiliteit. Ondertussen blijven we inzetten op integrale gebiedsontwikkeling in verschillende delen van de stad. In de bijlage Meerjareninvesteringspakket Groei in Balans wordt de samenstelling van het pakket toegelicht, inclusief de geactualiseerde inschatting van de uitvoering van de projecten en uitbreiding van de parkeergebieden. Om die groeiambities én de kwaliteit van de groei te realiseren investeren we ook in de uitvoeringskracht van de organisatie. Met deze extra middelen proberen we bijvoorbeeld de voortgang van (toekomstige) investeringen in betaalbaar wonen door woningcorporaties en ontwikkelaars, of de realisatie van publieke voorzieningen zoveel mogelijk te bewaken. Dit ook in de context van personeelstekorten en een zeer krappe arbeidsmarkt. De hieronder genoemde, invloeden van buitenaf raken zowel de publieke als private investeringen in de stad, met impact op bijvoorbeeld het ontwikkeltempo en het kostenverhaal in de gebiedsontwikkelingen.

8

Maatschappelijke ontwikkelingen Uiteraard worden ons beleid en de financiën van buitenaf beïnvloed en hebben we te maken met constant veranderende maatschappelijke ontwikkelingen. Met name de oorlog in Oekraïne heeft veel maatschappelijke impact. Het leidt tot een vluchtelingenstroom en de uitdaging om voor voldoende opvang te zorgen. Daarnaast heeft het conflict grote impact op de economie. De sterk stijgende energiekosten zijn een belangrijke aanjager van de hoogste inflatie sinds 1975. Dit raakt mensen die niet veel te besteden hebben hard in de portemonnee. Alle prijsstijgingen en materiaal schaarste hebben daarnaast veel effect op projectkosten. Dit raakt (het tempo van) de ontwikkeling van de stad en brengt een deel van onze inwoners financieel in de knel. Het is onzeker hoe de economie zich gaat ontwikkelen. Verschillende banken verwachten een milde recessie. We hebben als college oog voor de impact die dit heeft op de stad, onze partners en inwoners. De prijscompensatie van de subsidies is daarom verhoogd. We zetten ons in om mensen die dat nodig hebben bij te staan en schulden vroegtijdig te signaleren. Ook zetten we in op goed onderwijs, perspectief op een baan en investeren we in perspectief voor onze inwoners. Daarbij merken we op dat reparatie van de koopkracht primair een taak van het Rijk is, bij wie we hiervoor steeds aandacht vragen.

Ook de coronacrisis is nog niet geheel voorbij. De coronamaatregelen zijn inmiddels losgelaten, maar het is onduidelijk wat de toekomst brengt. Er wordt rekening gehouden met meerdere scenario’s. Wij gaan er vanuit dat corona niet zal verdwijnen, maar dat er steeds minder maatregelen nodig zijn voor de bestrijding van het virus en de gevolgen ervan. Toch zien we dat de stad nog niet over de hele linie is hersteld van de gevolgen van de coronacrisis. Zo zijn de culturele en andere essentiële voorzieningen de langdurige sluitingen nog niet te boven. Daarom houden we de huidige reservering in stand zodat we kunnen inspelen op het onzekere verloop van de crisis. Ook voor de meest getroffen ondernemers zullen de gevolgen na-ijlen, bijvoorbeeld in de vorm van faillissementen. De extra dienstverlening voor deze groep (Ondernemer Centraal) willen wij daarom ook na 2022 in stand houden. De huidige krapte op de arbeidsmarkt zorgt eveneens voor risico’s. Veel ondernemers in de stad kunnen niet genoeg personeel vinden en ook de gemeente Utrecht ondervindt de gevolgen van de krapte. Minder gekwalificeerd personeel betekent vaker uitstel van oplevering. Ten slotte, naast de economische onzekerheid zijn het ook op financieel gebied ongewisse tijden. Vanaf 2026 ontstaat een structureel tekort en is nog niet duidelijk welke inkomsten de gemeente Utrecht van het Rijk krijgt.

Dit heeft ons beperkt in het extra inzetten van structurele middelen om de drie grote crisis beter aan te pakken. Gelukkig heeft het kabinet besloten de extra bezuiniging van 500 miljoen euro op de jeugdzorg voor eigen rekening te nemen en niet meer te korten op de gemeentelijke budgetten. Daarnaast reserveert het kabinet extra middelen voor gemeenten voor de periode tot en met 2025. Al deze ontwikkelingen hebben veel invloed (gehad) op onze beleidskeuzes én zullen bepalend zijn voor de uitvoerbaarheid van deze en volgende begrotingen. We zullen nog meer dan anders vooraf risico’s moeten inschatten en erop anticiperen.

Financieel beeld: evenwicht t/m 2026 Uitgangspunt voor ons financiële beleid is een duurzame begroting; een begroting met ruimte voor noodzakelijke investeringen in onze stad en inwoners en die financieel in evenwicht is en leidt tot een toereikend weerstandsvermogen om financiële tegenvallers op te kunnen vangen. Dit principe is gehanteerd bij het opstellen van deze begroting.

Financiële ruimte om te investeren in Utrecht Het coalitieakkoord is beleidsmatig en financieel vertaald in deze begroting. Aanvullend zijn extra middelen gereserveerd om het realiseren van de ambities uit het coalitieakkoord mogelijk te maken. Ook hebben we rekening gehouden met de actuele ontwikkelingen en knelpunten die bij het coalitieakkoord nog niet als zodanig in beeld waren. Door de incidentele inkomsten uit de meicirculaire, presenteren we een begroting waar tot en met 2026 onze uitgaven gedekt zijn.

9

Door een korting op het gemeentefonds in het regeerakkoord bestaat vanaf 2026 grote onzekerheid over de inkomsten. Er is nog steeds onduidelijkheid over hoe deze korting wordt ingevuld middels het vergroten van het lokaal belastinggebied. Zodra het Rijk meer duidelijkheid geeft kunnen we een reële inschatting maken van de inkomsten voor het jaar 2026 en verder. Door de incidentele inkomsten uit het regeerakkoord kunnen we overeenkomstig het advies van de minister van BZK het tekort in 2026 éénmalig dekken. Vanaf 2027 ontstaat echter een structureel tekort. Dit beperkt de mogelijkheid om voor lange termijn extra in te zetten om de effecten van de drie crises te verminderen Gelukkig heeft het kabinet besloten de extra bezuiniging van 500 miljoen euro op de jeugdzorg voor eigen rekening te nemen en niet meer te korten op de gemeentelijke budgetten. Daarnaast reserveert het kabinet extra middelen voor gemeenten voor de periode tot en met 2025. Deze ontwikkelingen hebben veel invloed (gehad) op onze beleidskeuzes én zullen bepalend zijn Dit geeft het onderstaande financiële beeld. Tabel: financieel beeld 2023-2026 x €1.000 Begroting 2022

2023

2024

2025

2026

Structureel

0

0

0

0

0

Voorjaarsnota 2023-2026

13.570

8.055

-169

-19.029

-19.429

A Coalitieakkoord 2022-2026

-12.058

-14.155

-10.193

12.661

19.759

B Autonome ontwikkelingen

17.895

36.619

57.803

-81

-3.093

C Prijsstijgingen

-22.220

-24.720

-26.220

-15.420

-15.420

D Uitwerking coalitieakkoord E Aanvullende inkomsten vanaf 2026 (Rijk of vergroten lokaal belastinggebied)

-11.880

-12.691

-3.826

-2.889 PM

-2.889 PM

Saldo

-14.693

-6.893

17.395

-24.759

-21.072

15.281

6.892

-17.395

24.759

-588 0

0

0

0

Begroting 2023

Egaliseren inkomsten uit meicirculaire 2022 Aanvullen algemene dekkingsreserve Totaal Programmabegroting 2023

-21.072

A) Coalitieakkoord 2022-2026 Met het financiële kader uit de voorjaarsnota als uitgangspunt, zijn bij het coalitieakkoord de financiële mutaties voorgesteld om de ambities te financieren en tot een sluitend beeld te komen. Dit is weer als uitgangspunt genomen voor het opstellen van deze begroting. B) Autonome ontwikkelingen In de meicirculaire 2022 is het effect van het regeerakkoord en de stijgende prijzen op de rijksbijdrage aan de gemeente opgenomen. Dit heeft geleid tot extra incidentele inkomsten die hoger zijn dan we bij de Voorjaarnota 2022 hebben ingeschat. De inkomsten tot en met 2025 nemen daardoor flink toe. Deze middelen worden voor een belangrijk deel ook ingezet ter dekking van de stijgende prijzen waar wij als gemeente mee worden geconfronteerd (zie C Prijsstijgingen). Daarnaast zetten wij deze extra inkomsten in om de ambities uit het coalitieakkoord te kunnen realiseren en de correcties te dekken die we daarvoor hebben moeten maken. (zie D) Uitwerking coalitieakkoord). Binnen de autonome ontwikkelingen vangen we in dit kader het financiële effect op van de beleidskeuze die in het coalitieakkoord is gemaakt om te stoppen met de verkoop van sociale huurwoningen. Uit die verkoop ontvangt de gemeente een bijdrage van circa 6 miljoen euro per jaar.

Een derde van dit bedrag (2 miljoen euro) landt jaarlijks in de exploitatiebegroting en twee derde (4 miljoen euro) wordt gestort in de reserve betaalbaar wonen voor het pakket Groei in Balans. Wanneer de stop op de verkoop van de sociale huurwoningen is geëffectueerd, vervalt deze bijdrage. Het deel van het tekort dat hierdoor ontstaat in de exploitatiebegroting (2 miljoen euro) is binnen de autonome ontwikkelingen opgevangen. Tot slot is met de extra middelen ook een aantal knelpunten opgelost: 10

•

•

Bij de coalitieonderhandelingen is onvoldoende duidelijk geworden dat, door de groei van de stad en aflopende incidentele middelen, knelpunten zijn ontstaan in de uitvoering. Met name bij publieksdienstverlening en openbare orde en veiligheid, moesten deze knelpunten worden opgelost. Dit hebben we in de begroting alsnog gedaan. Hierbij hebben we ook gezorgd dat de overhead meegroeit met het daarvoor afgesproken percentage (totaal 2,9 miljoen euro structureel) De rijksmiddelen die we ontvangen voor de proef met centrale stemopname bij verkiezingen zijn ontoereikend voor de uitvoering hiervan. Het tekort vullen we vanuit gemeentelijke middelen aan (éénmalig 0,2 miljoen euro in 2023). Daarnaast stellen we 0,03 miljoen euro structureel beschikbaar voor het toegankelijk maken van stemlocaties.

C) Prijsstijgingen De prijzen van (bouw)materialen en energiekosten blijven stijgen. Daardoor loopt de inflatie sterk op. Wij stellen voor om de budgetten in de programmabegroting aanvullend op de Voorjaarsnota te verhogen, voor de uitvoering, contracten en subsidies met: • Een generieke indexering: een verhoging van het percentage naar een actuele index (juni 2022) voor 2022 en 2023 en laten vervallen van de inkooptaakstelling (11,4 miljoen euro in 2022, oplopend naar structureel 15,4 miljoen euro vanaf 2025). Op deze wijze kan de organisatie de stijgende kosten beter opvangen en worden ook de budgetten voor gesubsidieerde partijen verhoogd met een hogere index. • Een specifieke aanvulling voor energie en brandstofprijzen o.b.v. huidige inschatting van de kostenontwikkeling (7,8 miljoen euro per jaar t/m 2025) • Reservering om extreme prijsstijgingen voor een deel te kunnen compenseren van lopende en nieuwe contracten en partners (3 miljoen euro per jaar t/m 2025) Wij verwachten dat de prijzen voor een langere periode op een hoger niveau blijven. Daarom zijn de incidentele reserveringen voor een periode van drie jaar opgenomen. Het is nog onzeker hoe de tarieven zicht de komende jaren gaan ontwikkelen. Dit is mede afhankelijk van het verloop van de oorlog in de Oekraïne. Daarom hebben we in de berekening van ons weerstandsvermogen het risico van prijsstijgingen verhoogd.

We blijven de prijsontwikkelingen actief volgen, ook met het oog op de toegenomen inflatie uit de augustusramingen 2022 van het CPB en de septembercirculaire 2023. D) Uitwerking coalitieakkoord Zoals eerder aangegeven, is bij het nader uitwerken van het coalitieakkoord gebleken dat onvoldoende rekening is gehouden met een aantal financiële effecten van beleidskeuzes in het coalitieakkoord. Daarnaast is een aantal uitgangspunten waarmee is gerekend binnen het investeringspakket ‘Groei in Balans’ niet juist gebleken. Op een aantal beleidsterreinen is daarom aanvullende middelen beschikbaar gesteld om de ambities te kunnen realiseren: Pakket Groei in Balans We realiseren dezelfde investeringen als aangegeven in het coalitieakkoord, maar we hebben aanpassingen verwerkt op basis van de meest recente uitvoeringsplanning en de versnellingsafspraken die met het Rijk zijn gemaakt. In het coalitieakkoord hebben we in het investeringspakket ook extra middelen beschikbaar gesteld om de uitvoeringskracht van de organisatie te versterken. Bij de onderhandelingen is echter onvoldoende duidelijk geworden dat er mede door aflopende incidentele middelen ook in de basis nog financiering moest komen voor uitvoeringskracht in het ruimtelijk domein (structureel 2,5 miljoen euro). Dit hebben we in de begroting alsnog gedaan.

Tot slot zijn ten aanzien van de dekking twee belangrijke aanpassingen verwerkt: • Het vervallen van de dekking van het deel van de 4 miljoen euro door de stop op de verkoop van de sociale huurwoningen (zie ook toelichting onder ‘Autonome ontwikkelingen’). In het coalitieakkoord was nog geen rekening gehouden met dit effect. • Het tempo waarin de extra parkeerinkomsten worden gerealiseerd, is aangepast. Dit was noodzakelijk omdat de uitbreiding van het gebied met betaald parkeren minder snel mogelijk blijkt dan aangegeven ten tijde van het opstellen van het coalitieakkoord. De aanpassingen in het parkeerbeleid zijn enerzijds ondersteunend aan de beoogde mobiliteitstransitie en maken tegelijkertijd investeringen mogelijk om de groei van de stad in balans te laten verlopen. Bijvoorbeeld door te zorgen voor voldoende groen, maatschappelijke voorzieningen en sportmogelijkheden.

11

•

Het instellen van een risicoreservering in verband met de onzekerheden rondom de inkomsten uit het nog op te zetten Fonds Bovenwijkse Voorzieningen.

Kosten en dekking Groei in balans ("GiB")

(* 1000 euro) 2023

2024

2025

2026

cumulatief

Kosten

-25.380

-38.260

-43.440

-49.790

-156.870

Dekking

25.380

40.260

40.520

50.710

156.870

Kasschuif

0

-2.000

2.920

-920

0

Saldo

0

0

0

0

0

Een uitgebreide toelichting op deze aanpassingen en de effecten hiervan is opgenomen in de bijlage Pakket Groei in Balans en in de verschillende programma's, zoals programma Ruimtelijke ontwikkeling, wonen en erfgoed. Evenementen We stellen extra budget beschikbaar om de huidige inzet te behouden. Dat deze middelen afliepen was niet opgenomen in het overdrachtsdossier en daarmee niet in beeld bij het opstellen van het coalitieakkoord (structureel 0,4 miljoen euro). Het onderzoeken van locatieprofielen en het daarmee werken, vraagt meer middelen dan bekend was ten tijde van het coalitieakkoord. Om toch vaart te maken met de locatieprofielen kiezen we ervoor om nu 0,25 miljoen euro in te zetten om tien locatieprofielen te maken. Richting de Voorjaarsnota informeren wij u verder over het proces en de financiële implicaties in relatie tot de locatieprofielen. Tijdelijk wonen Om statushouders, vluchtelingen uit Oekraïne en vluchtelingen te huisvesten is het noodzakelijk om op de korte termijn meer tijdelijke wooneenheden te realiseren. Dit vraagt meer capaciteit om deze locaties ook daadwerkelijk te realiseren boven op de inzet uit het coalitieakkoord (voor periode van 3 jaar 2,7 miljoen euro).

E) Aanvullende inkomsten vanaf 2026 Wel willen we benadrukken dat de rijksinkomsten vanaf 2026 erg onzeker zijn, met het oog op mogelijke Zoals we hiervoor al hebben aangegeven zijn de rijksinkomsten vanaf 2026 erg onzeker, door een korting op het gemeentefonds. Deze korting op het gemeentefonds is, in afwijking op het coalitieakkoord, niet ingevuld met nog te ontvangen inkomsten van het Rijk of uit lokale heffingen. Deze werkwijze komt overeen met het advies uit de contourennota financieringssystematiek medeoverheden van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Deze daling wordt gedekt door de incidentele extra inkomsten uit de jaren 2022 t/m 2025, waardoor deze begroting meerjarig sluitend is. Voor 2027 laat de begroting een tekort zien. Dit heeft onze mogelijkheden om structureel extra middelen in te zetten beperkt.

Financiële positie weer op niveau coalitieakkoord is het weerstandsvermogen versneld op niveau gebracht door een extra aanvulling van de weerstandscapaciteit. De extra aanvulling uit het coalitieakkoord van 5 miljoen euro, wordt in de Tweede Bestuursrapportage verhoogd met 3 miljoen euro. De ratio van het weerstandsvermogen komt daarmee op 1,0 en voldoet aan de gestelde norm van uw raad en de Provincie Utrecht. Ook de overige financiële kengetallen laten een lichte verbetering zien. Zie hiervoor de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

12

Scherper aan de wind varen De financiële onzekerheden vanuit het Rijk zijn nog steeds groot. Daarom moeten we aannames doen over de meerjarige ontwikkelingen van de rijksbudgetten. In deze begroting zijn we in financiële zin scherper aan de wind gaan varen. Op een gericht aantal onderwerpen is een aanvaardbaar risico genomen: • Jeugd en Wmo: uitgangspunt is dat de korting op de Algemene uitkering zich vertaalt in een daling van de kosten voor jeugdhulp door uitvoering van de hervormingsagenda en extra inkomsten uit de verhoging van het abonnementstarief. • Oekraïne: uitgangspunt is volledige compensatie van het Rijk voor de gemaakte kosten. • Algemene uitkering: voortzetten van het bevriezen van de opschalingskorting vanaf 2026, reële compensatie uitvoeringskosten Omgevingswet, extra inkomsten Jeugdzorg (n.a.v. arbitrageafspraak) en de structurele verlaging van het gemeentefonds is alleen voor het jaar 2026 afgedekt. • Prijsstijgingen: de ontwikkeling en de effecten van de inflatie zijn lastig in te schatten. De begroting is aanvullend verhoogd met de actuele indexcijfers van juli 2022. • Inkomsten Fonds Bovenwijkse Voorzieningen: dit betreft een inschatting van opbrengsten, een voorstel voor het fonds wordt nog uitgewerkt. Daarna kan een betere inschatting worden gemaakt. De eerste vier aannames zijn opgenomen als risico in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Anticiperend op het risico van de laatste aanname gaan wij stapsgewijs verplichtingen aan voor de investeringen en reserveren we een risicobedrag in de reserve Groei in Balans.

Detail overzicht Actualisatie financieel beeld

Omschrijving Begroting 2022 Voorjaarsnota 2022

2023

2024

2025

2026

x € 1.000 structureel

0

0

0

0

0

13.570

8.055

-169

-19.029

-19.429

A1 Aanscherping financieel kader

4.680

6.380

13.180

36.355

31.855

A2 Ruimte maken in de begroting

23.965

24.801

25.436

25.536

25.636

A3 Beleidsprioriteiten

-40.703

-45.336

-48.809

-49.230

-37.732

0

0

0

0

0

Coalitieakkoord

-12.058

-14.155

-10.193

12.661

19.759

B1 Gemeentefonds

25.326

43.426

63.980

4.923

1.867

B2 Meerwaardeafdracht

-2.000

-2.000

-2.000

-2.000

-2.000

B3 Uitvoeringskracht dienstverlening en veiligheid B4 Nominale groei overheadvierkant

-1.888

-1.555

-1.213

-810,4

-810

-3.313

-3.223

-2.935

-2.164

-2.120

A4 Pakket Groei in Balans

B5 Centrale stemopneming

-200

0

0

0

0

B6 Toegankelijkheid stemlocaties

-30

-30

-30

-30

-30

Autonome ontwikkelingen

17.895

36.619

57.803

-82

-3.093

C1 Generieke indexering verhogen

-11.420

-13.920

-15.420

-15.420

-15.420

C2 Specifieke verhoging energielasten

-7.800

-7.800

-7.800

0

0

C3 Specifieke reservering onvoorzien

-3.000

-3.000

-3.000

0

0

Prijsstijgingen

-22.220

-24.720

-26.220

-15.420

-15.420

13

Omschrijving D1 Uitvoeringskracht groei in balans

2023

2024

2025

2026

x € 1.000 structureel

-10.230

-11.441

-2.576

-2.489

-2.489

S2 Taskforce wonen

-1.000

-850

-850

0

0

-650

-400

-400

-400

-400

Uitwerking coalitieakkoord

-11.880

-12.691

-3.826

-2.889

-2.889

Saldo Begroting 2023

-14.693

-6.892

17.395

-24.759

-21.072

Egaliseren incidentele inkomsten meicirculaire 2022 Aanvullen algemene dekkingsreserve

15.281

6.892

-17.395

24759

Totaal programmabegroting 2023

0

0

0

0

D3 Evenementen

-588 -21.072

Beleidsnota's Voorjaarsnota 2022 en eerste Bestuursrapportage 2022 De Voorjaarsnota is het document waarin de integrale afweging plaatsvindt en de beleidsmatige keuzes, inclusief de meerjarige doorkijk, worden voorgelegd voor het komende begrotingsjaar. Coalitieakkoord Dit betreft het coalitieakkoord ‘Investeren in Utrecht: kiezen voor gelijke kansen, betaalbaar wonen en klimaat’. In de periode van 2022-2026 wordt er aan de slag gegaan met de groeiende ongelijkheid in onze stad, de grote woningnood en de klimaatcrisis. Bestedings- en dekkingsvoorstellen In de resultaatbestemming wordt voorgesteld hoe het financiële resultaat wordt verwerkt. De resultaatbestemming bestaat uit twee delen: 1. Beleidsrelevante en 2. Technische bestedings- en dekkingsvoorstellen. Door het vaststellen van de resultaatbestemming worden budgetten doorgeschoven om alsnog uitvoering te geven aan voorgenomen beleid en vallen middelen vrij ten gunste van het resultaat.

14

Programma's Bewoners en Bestuur Portefeuillehouder(s): Sharon Dijksma; Dennis de Vries; Eva Oosters; Linda Voortman

Ambitie De Utrechter staat centraal in onze dienstverlening, besluitvorming en belangenbehartiging omdat we willen dat iedereen in de Utrechtse buurten en wijken zich gezien, gehoord en begrepen voelt. Bewoners zetten zich op allerlei manieren in voor elkaar en voor hun omgeving; in de straat of buurt, in de stad of op een bepaald onderwerp. Inwoners, ondernemers en organisaties praten en denken mee over ontwikkelingen in de stad. De gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders betrekken deze inbreng bij hun besluiten. De Utrechter staat centraal in onze dienstverlening. We zijn toegankelijk, bereikbaar, in contact en in gesprek met inwoners, ondernemers en organisaties. Onze basisregistratie personen is betrouwbaar en actueel. Gezond Stedelijk Leven voor Iedereen is ons inhoudelijk kompas in de samenwerking met partners lokaal, regionaal, landelijk en internationaal.

Wat willen we bereiken? In dit hoofdstuk leggen we uit welke effecten we in het komende jaar willen bereiken. Dit programma is onderverdeeld in één of meer doelstellingen. Ook zijn onze effectindicatoren en de wettelijk verplichte BBV indicatoren opgenomen wanneer deze van toepassing zijn.

1. De Utrechtse belangen zijn goed vertegenwoordigd in de regio, nationaal en internationaal We vertegenwoordigen de belangen van Utrecht in het perspectief van Gezond Stedelijk Leven voor Iedereen. We hebben anderen nodig om onze doelen te bereiken. De regionale verstedelijkingsopgave brengen we met urgentie onder de aandacht van de landelijke politiek als Metropoolregio Utrecht. We zetten Utrecht wereldwijd op de kaart met onze inzet op de thema’s klimaat en gezondheid.

2. De gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders vormen samen een betrouwbaar bestuur van de stad De raad stelt de kaders, heeft budgetrecht en controleert het gevoerde collegebeleid en de uitvoering. De griffie ondersteunt de gemeenteraad. Het college van B&W voert het dagelijkse bestuur van de stad en werkt daarbij samen met bewoners, ondernemers en partners op lokaal, regionaal, (inter)nationaal niveau. Voordat college en raad beslissen over plannen voor de stad, willen zij weten hoe Utrechters hierover denken. De ambtelijke organisatie adviseert het bestuur over te voeren beleid en zorgt voor de uitvoering van gemeentelijke taken.

3. Utrechters zijn actief in de eigen omgeving en/of oefenen invloed uit op gemeentelijke plannen, beleid en uitvoering in hun buurt, wijk en/of stad Contact maakt de stad. We zien veel betrokkenheid van inwoners bij de stad en mensen met een goed initiatief. Dat stimuleren en faciliteren we zo veel mogelijk. Utrechters hebben zeggenschap over ontwikkelingen in hun stad, wijk, buurt en straat ook inwoners die wij niet vanzelfsprekend bereiken. We zijn vooraf eerlijk over de mate waarin inspraak en invloed van bewoners aan de orde is als we ze vragen te participeren.

15

4. De informatievoorziening en dienstverlening aan de inwoners en ondernemers van Utrecht is betrouwbaar, actueel, begrijpelijk, toegankelijk en passend bij de vraag van de inwoner Als gemeente zijn we toegankelijk en bereikbaar voor inwoners en ondernemers. Wij voelen ons verantwoordelijk voor de vraag van de inwoner en voelen het als onze verantwoordelijkheid dat hij krijgt waar hij recht op. We vervullen ook een poortwachtersfunctie om ervoor te zorgen dat hij niet krijgt waar hij géén recht op heeft. Daarbij werken wij met de menselijke maat en gebaseerd op wederzijds vertrouwen. We benutten de feedback van inwoners voor het continu verbeteren van het werk van de gemeente.

Effect Indicatoren Reali DoelDoelDoelNulsatie stelling stelling stelling Doelstelling meting 2021 2022 2023 2024 3 Utrechters zijn actief in de eigen omgeving en/of oefenen invloed uit op gemeentelijke plannen, beleid en uitvoering in hun buurt, wijk en/of stad Percentage inwoners dat op een of meerdere 25% (2021) 25% 23% 25% 26% manieren heeft geparticipeerd om beleid, plannen of activiteiten van de gemeente te beïnvloeden

Doelstelling 2025

27%

Percentage inwoners dat het idee heeft dat de gemeente iets heeft gedaan met hun bijdrage om het beleid te beïnvloeden

27% (2010)

34%

40%

41%

41%

41%

Percentage inwoners dat een (burger)initiatief heeft genomen

5% (2017)

6%

6%

7%

7%

7%

4

De kwaliteit van de dienstverlening en informatievoorziening aan bewoners is adequaat.

Klanttevredenheid balie Burgerzaken (schaal 110)

N.v.t.

n.v.t

8

8

8

8

Klanttevredenheid Klant Contact Centrum (schaal 1-10)

6,8 (2015)

7,6

7,6

7,7

7.8

7,8

Digitale klanttevredenheid (schaal 1-10)

6,1 (2015)

7,6

7,6

7,7

7,7

7.8

Burgerzaken voldoet aan de kwaliteitseisen op het terrein van beheren van gegevens, processen en privacy-aspecten (auditnorm BZK

90% (2010)

90%

90%

90%

90%

90%

Analyse Doelstelling 3

Utrechters zijn actief in de eigen omgeving en/of oefenen invloed uit op gemeentelijke plannen, beleid en uitvoering in hun buurt, wijk en/of stad

Percentage inwoners dat op een of Door uitvoering van het vastgestelde actieprogramma Samen stad meerdere manieren heeft maken op de Utrechtse manier en de wijk en buurtaanpak, willen we geparticipeerd om beleid, plannen of bereiken dat het percentage stijgt. activiteiten van de gemeente te beïnvloeden Percentage inwoners dat het idee heeft dat de gemeente iets heeft gedaan met hun bijdrage om het beleid te beïnvloeden

Door uitvoering van het vastgestelde actieprogramma Samen stad maken op de Utrechtse manier, willen we bereiken dat het percentage stijgt.

Percentage inwoners dat een (burger)initiatief heeft genomen

Door initiatieven te stimuleren en te versterken, willen we bereiken dat het percentage stijgt.

16

Analyse Doelstelling 4

De kwaliteit van de dienstverlening en informatievoorziening aan bewoners is adequaat.

Klanttevredenheid balie Burgerzaken (schaal 1-10)

We streven naar het continueren van de hoge klanttevredenheid. Voor dit kanaal is een 8 een hoge score en een goede balans tussen inzet en resultaat.

Klanttevredenheid Klant Contact Centrum (schaal 1-10)

We streven ernaar het klanttevredenheidsniveau geleidelijk iets te verhogen, waarbij we de meting verbreden naar álle telefonische contacten. Voor het telefonische contacten is een 7,8 een hoge score en een goede balans tussen inzet en resultaat.

Digitale klanttevredenheid (schaal 1-10)

We streven ernaar het niveau van klanttevredenheid geleidelijk nog iets te verhogen. Voor het dit kanaal is een 7,8 een hoge score en een goede balans tussen inzet en resultaat

Burgerzaken voldoet aan de kwaliteitseisen op het terrein van beheren van gegevens, processen en privacy-aspecten (auditnorm BZK

We hanteren de auditnormen van BZK om de kwaliteit te meten. De daarbij behorende norm van een 90% score is de optimale balans tussen een goede kwaliteit en realistische kosten.

Verplichte BBV indicatoren Om een eenduidig beeld te vormen over de beleidsresultaten van de gemeente en gemeenten onderling te kunnen vergelijken zijn er een aantal wettelijke verplichte indicatoren bij de programma’s opgenomen. Dit programma heeft geen verplichte BBV indicatoren.

Wat gaan we daarvoor doen? Wat gaan we doen, hebben we onderverdeeld naar: • Wat doen we in dit begrotingsjaar? • Wat doen we altijd? • Meerjarige trajecten. Hiermee willen we onderscheid maken tussen onze opgaven en ‘Wat doen we altijd’ in de begroting. Hierdoor maken we inzichtelijk waar de prioriteiten liggen en wanneer deze worden uitgevoerd.

Wat doen we in dit begrotingsjaar? Omschrijving Doelstelling 1 De Utrechtse belangen zijn goed vertegenwoordigd in de regio, nationaal en internationaal • Het Utrechtse coalitieakkoord benoemt grote opgaven op gebied van kansengelijkheid, betaalbaar wonen en klimaat. We vertalen dit naar lobbyprioriteiten die we onder de aandacht brengen bij bewindspersonen en Tweede Kamerleden om zo onze lokale doelstellingen voor onze inwoners en ondernemers te behalen. • We bouwen aan een relevant regionaal en (inter)nationaal netwerk voor al onze bestuurders, met wie zij kunnen optrekken om de lobbydoelen uit het coalitieakkoord te halen. • Dit jaar zijn wij voorzitter van de G4, dit betekent dat we een agenderende rol hebben in het voor het voetlicht brengen van de grootstedelijke opgaven op het gebied van verstedelijking en kansengelijkheid. We zien dat er veel opgaven bij elkaar komen in onze grote steden, bijvoorbeeld: oververhitte woningmarkt, lerarentekort, relatief veel bijstandsgerechtigden en willen wij hierin met het rijk op zoek naar oplossingen. We investeren daarvoor in de contacten van de nieuwe colleges met het kabinet. • We verstevigen het profiel van Metropoolregio Utrecht om samen met de regio Utrechtse belangen op het gebied van wonen en mobiliteit nationaal aan te kaarten.

17

Omschrijving •

Wij willen dat Utrecht een voortrekkersrol speelt bij de internationale klimaatdoelstellingen en daarom zoeken we zowel op nationaal als op internationaal niveau strategische samenwerkingen op. Wij zetten ons in voor een grotere rol van steden in de klimaatafspraken (COP) en zorgen voor een vervolg op de afspraken die hierover op de COP in 2022 worden gemaakt. Doelstelling 2 De gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders vormen samen een betrouwbaar bestuur van de stad. • In 2023 willen raadsleden participatie-instrumenten zoals petitie, burgeragendering en burgerinitiatief laagdrempeliger maken. Dat doen we door de procedures bij de indiening eenvoudiger te maken voor inwoners. • De afgelopen jaren is het aantal onderwerpen, besluiten en daarmee vergadermomenten van de raad toegenomen. Dit hangt mede samen met de uitbreiding van de taken van de gemeente en met de schaalsprong van de stad. De raad wil zijn werk goed blijven doen en goed invulling geven aan de volksvertegenwoordigende, kaderstellende en controlerende rol. Ter uitvoering van de motie Doeltreffende raad van 3 december 2020 waarin om een voorstel is gevraagd voor vervanging van de subdoelstelling 2.1 van het programma Bewoners en Bestuur, is een onderzoek opgesteld met zachte doelstellingen als cultuur en werkdruk waarin in 2021 de oude raadsleden zijn bevraagd.

In 2023 bevragen we de nieuwe raadsleden en op basis van de uitkomsten bepaalt het presidium vervolgens de nieuwe doelstellingen, zodat de raad goede invulling kan geven aan het werk en Utrechters bereid blijven zich in te zetten als volksvertegenwoordiger. • Het college voert, op basis van collegiaal bestuur, beleid op een breed scala aan onderwerpen waar gemeenten voor verantwoordelijk zijn. Met oog voor continuïteit van bestuur vinden bijstellingen plaats op basis van het coalitieakkoord ‘Investeren in Utrecht’. Gezond Stedelijk Leven voor Iedereen is daarbij het overkoepelende thema. De planning van de uitvoering van het coalitieakkoord wordt conform de overgenomen motie ’Van coalitieakkoord naar uitvoering’ bij de Voorjaarsnota 2023 inzichtelijk gemaakt zodat de uitvoering onderdeel wordt van de P&C cyclus. • In het kader van inwerken worden ook in 2023 voor de collegeleden (gezamenlijke) thematische werkbezoeken en kennismakingen/ontmoetingen met stedelijke en regionale partners georganiseerd. Doelstelling 3 Utrechters zijn actief in de eigen omgeving en/of oefenen invloed uit op gemeentelijke plannen, beleid en uitvoering in hun buurt, wijk en/of stad.

• Met bewoners, ondernemers en organisaties die actief zijn in de wijk en weten wat er speelt stellen we gebiedsakkoorden op en voeren die uit in Kanaleneiland, Noordwest (Geuzenwijk en delen van Ondiep en Pijlsweerd) en in Leidsche Rijn (Parkwijk-Zuid en Terwijde). Doelstelling 4 De informatievoorziening en dienstverlening aan de inwoners en ondernemers van Utrecht is betrouwbaar, actueel, begrijpelijk en toegankelijk en passend bij de vraag van de inwoner. • Eind 2022 stellen we een plan van aanpak op om het verbeteren van de ‘menselijke maat’ in de gemeentelijke dienstverlening uit te werken in concrete stappen in deze meerjarige ontwikkeling. Op basis daarvan zullen de speerpunten voor 2023 worden vastgesteld en gestart • We maken een start met de zogenaamde 'Stadskamer'; een fysieke plek waar alle signalen van inwoners bij elkaar komen, geanalyseerd en geduid worden met als doel het versnellen van (proces)verbeteringen in de ketens van dienstverlening, in de uitvoering en in het beleid.

• We geven vorm aan de in 2022 opgestelde uitwerking van de Ombudsfunctie • De pilot 'eerst bellen voordat de brief verstuurd wordt' wordt gestart • We gaan verder met het organiseren van de Provinciale Staten- en Waterschapsverkiezingen (maart 2023) Na deze verkiezingen zal er een begin gemaakt worden met de organisatie van de verkiezing Europees Parlement in 2024 • We continueren het project Staatloosheid

18

Wat doen we altijd? Omschrijving Doelstelling 1 De Utrechtse belangen zijn goed vertegenwoordigd in de regio, nationaal en internationaal • We werken aan goede relaties met bewindspersonen en Kamerleden door middel van werkbezoeken en gesprekken. • We werken samen met de G4 en VNG voor effectieve belangenbehartiging in Den Haag en Brussel. • We werken samen met onze regiogemeenten in de U10 aan de uitvoering van onze gezamenlijke opgaven (wonen, bereikbaarheid, energie, groen, economie etcetera) • We zijn actief lid van onder andere Eurocities, ICLEI (local governments for sustainability) en de WHO en nemen waar nuttig bestuurlijke posities in zoals het voorzitterschap van het Social Affairs Forum. • We organiseren kennisuitwisseling met de ontvangst van internationale delegaties op de thema’s fiets, mobiliteit, economie en verstedelijking. Doelstelling 2 De gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders vormen het stadsbestuur. Doelstelling is een zorgvuldig, rechtmatig en betrouwbaar bestuur van de stad. • De gemeenteraad heeft elke donderdag Raadsdag. Dat wil zeggen dat de raad op donderdag in de ochtend, de middag en de avond bijeenkomt voor meningsvormende commissievergaderingen en besluitvormende raadsvergaderingen. Deze vergaderingen zijn te volgen via de livestream en bij te wonen op de publieke tribune.

• Voordat raadsleden beslissen over plannen voor de stad, willen zij weten hoe Utrechters erover denken. Dat komen ze onder meer te weten door met inwoners, organisaties en ondernemers in gesprek te gaan tijdens een raadsinformatiebijeenkomst. Het aantal bijeenkomsten hangt af van de onderwerpen die in de gemeenteraad aan bod komen. In principe zijn drie dinsdagavonden per maand gereserveerd voor meerdere parallelle bijeenkomsten. Utrechters worden onder meer via sociale media voor deze bijeenkomsten uitgenodigd. En de bijeenkomsten zijn ook digitaal te volgen via de stream op de website en op Facebook. • Los van de activiteiten die de raadsleden dagelijks op eigen initiatief ondernemen, brengen ze ieder jaar een werkbezoek aan alle Utrechtse wijken. Tijdens dit bezoek gaan ze in gesprek met inwoners en ondernemers over onderwerpen die in de wijk spelen. Voor de raadsleden een waardevolle informatiebron om mee aan de slag te gaan. • Het College van Burgemeester & Wethouders voert het dagelijks bestuur van gemeente Utrecht binnen de kaders die door de gemeenteraad zijn vastgesteld. Collegeleden vertegenwoordigen het gemeentebestuur bij uiteenlopende gelegenheden op de diverse beleidsterreinen. Het college betrekt de inbreng van inwoners, ondernemers en organisaties over ontwikkelingen in de stad bij hun activiteiten.

• Het college verzorgt de voorbereiding, de communicatie en participatie, de besluitvorming én de uitvoering van de dossiers op de verschillende beleidsterreinen. Het college komt wekelijks bijeen voor besluitvorming over voorstellen die door de ambtelijke organisatie worden voorbereid, een deel van die voorstellen wordt ter besluitvorming doorgeleid naar de gemeenteraad. Daarnaast informeert het college de gemeenteraad onder andere via raadsbrieven over de voortgang, toezeggingen en actuele ontwikkelingen. De gemeenteraad controleert de uitvoering van het college. Doelstelling 3 Utrechters zijn actief in de eigen omgeving en/of oefenen invloed uit op gemeentelijke plannen, beleid en uitvoering in hun buurt, wijk en/of stad. • Faciliteren van bewoners en organisaties bij hun initiatieven in buurt, wijk en stad met onder andere het Initiatievenfonds en het Groene golf-team. • Doorgaan met online participatie via onder andere ons digitale participatieplatform Denkmee Utrecht. • Ondersteunen en faciliteren van wijkplatforms. • Werken aan het vakmanschap van onze medewerkers op het gebied van Samen stad maken en daarmee aan de continue ontwikkeling en kwaliteit van participatie en initiatief door onder andere trainingen, kennisbijeenkomsten, casusbesprekingen, gemeentebrede participatie en initiatiefnetwerk en het interne portal participatie en initiatief.

19

Omschrijving •

Laagdrempelige dienstverlening aan inwoners en ondernemers via het wijkbureau. Inwoners kunnen terecht met vragen, meldingen of ideeën over hun leefomgeving en kunnen terecht op het wijkspreekuur van de wijkwethouder. • Kennis van de buurten samen met de stad verbinden en vertalen naar wat nodig is in buurten. • Het wijkbureau openstellen als netwerkplek voor medewerkers en professionals in de wijk om kennis en kunde over de Utrechtse buurten uit te wisselen en samen te laten komen. Doelstelling 4 De informatievoorziening en dienstverlening aan de inwoners en ondernemers van Utrecht is betrouwbaar, actueel, begrijpelijk en toegankelijk en passend bij de vraag van de inwoner •

• • •

• •

•

• •

Geven van actuele, duidelijk en eenduidige informatie aan bewoners  Helder serviceniveau  Goede kwaliteit  Actueel, toegankelijk en begrijpelijk voor alle inwoners van Utrecht (conform de doelstellingen van agenda 22)  Eenvoudig vindbaar  Via alle beschikbare kanalen te raadplegen of op te vragen Inwoners en ondernemers zo goed mogelijk faciliteren in het verkrijgen van de juiste diensten en producten van de gemeente We meten continu de kwaliteit van onze dienstverlening met behulp van onder andere doorlopende klanttevredenheidsonderzoeken. Voldoen aan wet- en regelgeving die behoort bij dienstverlening zoals:  Wet digitale overheid  Wetgeving op gebied van toegankelijkheid  Privacywet  Wet single Digital gateway Zorgdragen voor het organiseren van veilige, transparante en rechtmatige verkiezingen die voldoen aan alle eisen die daaraan gesteld worden, leidend tot een betrouwbare verkiezingsuitslag Leveren van voorzieningen zoals het vastleggen van geboorte, overlijden, huwelijk of partnerschap, nationaliteit, inschrijvingen, de registratie in de Basisregistratie Personen (BRP) en vandaar uit het verstrekken van reisdocumenten, uittreksels, rijbewijzen etc.

Kwaliteitsborging van de Basis Registratie Personen (BRP) door:  Steekproefsgewijze kwaliteitsmetingen  Investeren in kennis van de medewerkers  Voortdurend aandacht voor onder andere adres- en identiteitsfraude Beschikbaar stellen van de BRP aan relevante afnemers en binnengemeentelijke organisatieonderdelen voor de uitvoering van de publiekrechtelijke taken We onderzoeken 1.000 adressen in het kader van Landelijke Aanpak Adreskwaliteit. Dit onderzoek wordt integraal uitgevoerd volgens vastgestelde protocollen.

Meerjarige trajecten Omschrijving Doelstelling 1 De Utrechtse belangen zijn goed vertegenwoordigd in de regio, nationaal en internationaal • We werken aan langjarig en duurzaam relatiebeheer in Den Haag en Brussel om zo de Utrechtse agenda goed aan te sluiten op die van belangrijke partners. • We werken samen met de regio om meer landelijke investeringen in schaalsprong OV in Utrecht te krijgen. • We werken samen met de regio aan onze opgaven, onder andere door uitvoering te geven aan het Integraal Ruimtelijk Perspectief (IRP) dat we samen met de regio hebben opgesteld. • We bouwen als Metropoolregio Utrecht aan een herkenbaar profiel van onze regio om onze Utrechtse belangen nationaal onder de aandacht te brengen. • We zetten in op het aantrekken van internationale evenementen of conferenties die passen bij de ambities van onze stad. • We nemen gericht deel aan internationale economische missies die bijdragen aan het Utrechtse profiel en vestigingsklimaat in samenwerking met partners als RVO, ROM en EBU. 20