Agendabundel

Bundel - Gemeenteraad van 7 juli 2022

Agenda bijlagen Coalitieakkoord 2022 Investeren in Utrecht.pdf 1 2 3

Opening Vaststellen agenda Geheimhouding Raadsvoorstel bekrachtiging geheimhouding 7 juli 2022.pdf Bekrachtiging geheimhouding - gemeenteraad 7 juli 2022.pdf Raadsbesluit Bekrachtiging Geheimhouding 7 juli 2022 (13072022)

4

Notulen raadsvergadering 9 juni 2022 10e raadsvergadering 9 juni 2022.docx

5

Notulen Vragenuur 2 en 9 juni 2022 20220602 vragenuur.doc 20220609 vragenuur.doc

6

Raadsvoorstel wijziging Verordening rechtspositie raads- en commissieleden Presidium Status: A Het Presidium stelt de raad voor te besluiten: Het Besluit tot wijziging van de “Verordening rechtspositie raads- en commissieleden’ vast te stellen. Dossier 2806 voorblad Raadsbesluit vaststellen besluit tot wijziging Verordening rechtspositie (13072022) Besluit tot wijziging Verordening rechtspositie raads- en commissieleden.docx

7

Raadsvoorstel wijziging Verordening adviescommissie Controle en Financiën Presidium Status: A Het Presidium stelt de raad voor te besluiten: 1. Het Besluit tot wijziging van de “Verordening op de adviescommissie Controle en Financiën’ vast te stellen. Dossier 2805 voorblad Raadsbesluit vaststellen besluit tot wijziging Verordening adviescommissie controle en financiën (13072022) Besluit tot wijziging Verordening Adviescommissie Controle en Financien.docx

8

Raadsvoorstel benoemen plaatsvervangend voorzitter Bezwaarschriftencommissie gemeenteraad Presidium Status: A Het Presidium stelt de raad voor te besluiten: 1. Op grond van het bepaalde in artikel 3 lid 3 van de Verordening inzake de behandeling van bezwaar- en beroepschriften Tess Meerding te benoemen tot plaatsvervangend voorzitter van de bezwaarschriftencommissie. Dossier 2804 voorblad Raadsbesluit benoeming plv voorzitter Bezwaarschriftencommissie (13072022)

9

Raadsvoorstel Afdoening bezwaar Programmaplan Wervengebied Status: A Het betreft een bezwaarschrift gericht tegen het besluit van de gemeenteraad van 15 juli 2021 dat betrekking heeft op het ‘Programmaplan wervengebied’. Het bezwaarschrift is behandeld door de door de raad benoemde bezwaarschriftencommissie en voorzien van advies en een concept beslissing op bezwaar. De Verordening raadgevend referendum is niet van toepassing. Het betreft een raadsvoorstel over bezwaarof beroepsprocedures of rechtsgedingen (artikel 3 lid 2 onder h Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht). Dossier 2809 voorblad

10

Debat buitenzwemwater in en om Utrecht

Wethouder Schilderman Status: B De fracties van de CU, CDA, D66, S&S en de PvdA willen graag nog enkele punten meegeven voor in de uitwerking van de visie stadswater die dit najaar naar de raad wordt gestuurd. Dossier 2764 voorblad Raadsbrief Monitoringbezoek aan buitenzwemwater in en om Utrecht.docx.pdf Rapport Monitoring buitenzwemwater Utrecht.pdf 11

Raadsvoorstel Voorjaarsnota en Eerste Bestuursrapportage 2022 Wethouder Schilderman Status: B Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten: Het financiële beeld vast te stellen, zoals opgenomen in hoofdstuk 2 van de Voorjaarsnota 2022 en deze te betrekken bij de integrale afweging later dit jaar, inclusief a.het doen van uitgaven voor noodzakelijke kosten voor het creëren van opvangplekken voor Oekraïense vluchtelingen, uitgaande van een volledige compensatie door het Rijk en de wijzigingen in de Programmabegroting 2022 bij de Tweede Bestuursrapportage 2022 te verwerken (zie hoofdstuk 1.1) b.de verwerking van de financiële ontwikkelingen in hoofdstuk 2.1 in de Programmabegroting 2022 en verder c.het naar boven bijstellen van de onvermijdelijke kosten scenario C met 5,071 miljoen euro (hoofdstuk 2.2) en deze na actualisatie bij de Tweede Bestuursrapportage 2022 te muteren op de algemene reserve d.de knelpunten en meevallers in hoofdstuk 2.3 e.de aanpassing van de begroting met de corresponderende posten in hoofdstuk 2.4 f.de budgetneutrale bijsturingsvoorstellen in hoofdstuk 2.5 g.het bestemmen van de inkomsten als gevolg van de groei van de stad te voor uitgaven voor de groei van de stad, zoals weergegeven in hoofdstuk 2.8 h.het incidenteel verhogen van de budgetten voor strategische en stedelijke inzet bij Ruimte (hoofdstuk 3.1) i.het inzetten

van de overgebleven TONK-middelen van 5,6 miljoen euro voor de ondersteuning van kwetsbare ondernemers en inwoners (hoofdstuk 3.2). j.het laten vrijvallen van 2,051 miljoen euro uit de coronareserve vanuit maatregelenpakket 3 Werken, opleiden en begeleiden (Hoofdstuk 3.4) k.het aanpassen van de begroting voor het jaar 2022 met de investeringen uit het coalitieakkoord 2022-2026 (Hoofdstuk 4). 2. In aanvulling op het bij de Programmabegroting 2022 genomen raadsbesluit om dotaties en onttrekkingen aan de egalisatiereserve Overhead te verwerken bij de eerstvolgende programmabegroting, de verwerking van dotaties en onttrekkingen aan de egalisatiereserve Overhead ook via de P&C-documenten van het lopende jaar mogelijk te maken (hoofdstuk 1.5). 3. In te stemmen met de wijzigingsvoorstellen bij de investeringsprojecten in hoofdstuk 5.1 4. In te stemmen met de aanpassing van de doelstellingen en indicatoren in de Programmabegroting zoals gepresenteerd in hoofdstuk 6. De Voorjaarsnota en Eerste Bestuursrapportage 2022 vast te stellen en te verwerken in de Programmabegroting 2022 en verder.

Dossier 2712 voorblad Raadsvoorstel Voorjaarsnota 2022 en eerste bestuursrapportage 2022 (juni 2022).docx Voorjaarsnota 2022 en Eerste Bestuursrapportage 2022 (juni 2022).docx Subsidiestaat 2022.pdf Subsidiestaat 2023 (juni 2022).pdf STREKT TER VERVANGING Raadsvoorstel Voorjaarsnota 2022 en eerste bestuursrapportage 2022.pdf STREKT TER VERVANGING Voorjaarsnota 2022 en Eerste Bestuursrapportage 2022.pdf STREKT TER VERVANGING Subsidiestaat 2023.pdf Coalitieakkoord 2022 Investeren in Utrecht.pdf Raadsbesluit Voorjaarsnota 2022 Eerste Bestuursrapportage 2022.(13072022)

11.1

Raadsbrief Beantwoording schriftelijke raadsvragen Voorjaarsnota 2022 en erratum Dossier 2782 voorblad

11.2

Raadsbrief Beantwoording toezeggingen voorjaarsnotacommissies Dossier 2830 voorblad Raadsbrief Beantwoording toezeggingen voorjaarsnotacommissies.docx.pdf

12

Raadsvoorstel Meerjarenperspectief Ruimte 2022

Wethouder Eerenberg Status: B Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten: De actualisatie van de programmering Investeringsimpuls RSU zoals opgenomen in de bijlage ‘Programmering Investeringsimpuls RSU 2022’ vast te stellen en op basis van deze bijstelling de begroting te wijzigen. De jaarlijkse bijstelling van het Meerjarenprogramma Bereikbaarheid (MPB) vast te stellen en op basis van deze jaarlijkse bijstelling de begroting vanaf 2022 te wijzigen, waarmee het volgende wordt verwerkt: ·oplossen van acute knelpunten op lopende projecten en personele organisatie, ·actualisatie kasritmes en overige technische wijzigingen zoals de budgettair neutrale bijsturingsvoorstellen. Een bedrag van 0,05 miljoen euro binnen het voorbereidingskrediet voor de Noordelijke Rondweg Utrecht (NRU) te bestemmen voor het onderzoeken van de verbetermaatregelen uit de quick scan (no-regret maatregelen). De voorstellen voor de jaarlijkse bijstelling van de Parkeerexploitatie zoals opgenomen in de actualisatie financieel beeld vast te stellen en de begroting vanaf 2022 daarop te wijzigen, waarmee het volgende wordt verwerkt: ·Oplossen van knelpunten van de personele organisatie, ·Opheffen van 50 betaald parkeerplekken in de binnenstad (A1 gebied).

De wijziging van de Verordening op de heffing en invordering van Parkeerbelastingen 2022 gemeente Utrecht vast te stellen, waarmee in zone A2 en B1 een tarief voor een 3e en 4e bewonersvergunning wordt vastgesteld, dat gelijk is aan het tarief van een 2e parkeervergunning. De wijziging van de Parkeerplaatsenverordening 2014 vast te stellen, waarmee de éénmalige overgangsregeling bij invoeren betaald parkeren mogelijk wordt. De actualisatie van de grondexploitaties vast te stellen, zowel financieel als wat betreft programma, in het Meerjaren Perspectief Ruimte 2022 (MPR) voor de onderdelen a) Binnenstedelijke grondexploitaties, b) Leidsche Rijn en c) Stationsgebied. Het voorbereidingsbudget voor de planvorming en begeleiding Lombokplein en doorvaarbare Leidse Rijn met 1,5 miljoen euro op te hogen en deze voorbereidingskosten te verantwoorden als immateriële vaste activa (IVA). In te stemmen met overschrijding van de 10 jaarstermijn op de grondexploitaties Leidsche Rijn en BEFU en vast te stellen dat de looptijd van de grondexploitatie Leidsche Rijn per medio 2039 eindigt en de dat de looptijd van de grondexploitatie BEFU eind 2036 eindigt.

In lijn met de ingediende aanvraag voor de Woningbouwimpuls Overvecht Centrum de volgende budgetten bestemmen voor de cofinanciering: ·Het verbeterde resultaat grondexploitatie Centrum Overvecht/NPD strook (3,3 miljoen euro) ·De reservering voor Betaalbaar Wonen (4,01 miljoen euro). Het startdocument van het project Merwede, dat valt onder de Regeling Risicovolle Projecten (RRP) vast te stellen, waarin de door de raad reeds vastgestelde kaders gebundeld en op een meer uniforme wijze zijn weergegeven. Het Meerjaren Perspectief Ruimte 2022 vast te stellen. Dossier 2629 voorblad Raadsvoorstel Meerjarenperspectief Ruimte 2022.docx Aanbiedingsbrief Toelichting Meerjaren Perspectief Ruimte 2022.docx Meerjaren Perspectief Ruimte 2022.pdf Wijzigingsbesluit parkeerbelastingverordening - DROP.docx Wijzigingsbesluit parkeerplaatsenverordening 2014 - DROP.docx Wijzigingsbesluit Nadere regel uitgifte parkeervergunningen en garageplaatsen.docx Toelichting op wijziging parkeerbelastingverordening en parkeerplaatsenverordening.pdf Merwede fase 1 Startdocument Regeling Risicovolle Projecten.pdf Bijlage Voortgang woningbouwprojecten 250+.pdf Bijlage MGP Ruimte voor Groen uitvoeringsprogramma 2022-2026.pdf Bijlage toelichting effect nota WAAVA op MPB.pdf Raadsbesluit Meerjarenperspectief Ruimte 2022(13072022) 13

Raadsvoorstel Meerjarenperspectief Utrechts Vastgoed (MPUV) 2022 Wethouder De Vries Status: B Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten: Het Meerjarenperspectief Utrechts Vastgoed vast te stellen, waarin: a)Verantwoording wordt afgelegd over het gevoerde vastgoedbeleid in het afgelopen boekjaar; b)Vooruitgekeken wordt naar de (financiële) positie van de vastgoedportefeuille in de toekomst, en; c)In de Voortgangsrapportage Nota Kapitaal Goederen de stand van zaken -inclusief wijzigingen daarin- van de vervangings- en uitbreidingsinvesteringen in het maatschappelijk vastgoed wordt gegeven. Dossier 2695 voorblad Raadsvoorstel Meerjarenperspectief Utrechts Vastgoed 2022.docx Meerjarenperspectief Utrechts Vastgoed 2022.pdf Raadsbesluit Meerjarenperspectief Utrechts Vastgoed (MPUV) 2022(13072022)

14

Raadsvoorstel Programma Water en Riolering Utrecht 2023-2027

Wethouder Schilderman Status: B Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten: Het Programma Water en Riolering Utrecht 2023-2027 vast te stellen met als belangrijkste wijzigingen ten opzichte van het Programma Water en riolering Utrecht 2022-2026: a)Het aanpassen van de budgetten als gevolg van de sterke inflatie in 2021 en de verwachte inflatie 20222023. b)Het aanvullend op de inflatiecorrectie aanpassen van de eenheidsprijs voor het baggeren als gevolg van strengere kwaliteitseisen voor de verwerking van bagger en het steeds schaarser worden van verwerkingslocaties. c)Het aanvullend op de inflatiecorrectie aanpassen van de eenheidsprijs voor rioolvervangingen als gevolg van hogere kosten voor het klimaatbestendig maken van het straatprofiel, omdat het straatprofiel gemiddeld breder blijkt dan eerder voorzien. d)Een geactualiseerde planning van de rioolvervangingsprojecten, waarmee we zoveel mogelijk werk met werk maken en een impuls geven aan de integrale vernieuwing van de openbare ruimte. 2. Behoudens grote onvoorziene ontwikkelingen bij de vaststelling van de rioolheffing 2023 bij de programmabegroting 2023 in te zetten op een tariefstijging van 3,8% ten opzichte van 2022. Pas bij de vaststelling van het Programma 2024-2028 te besluiten hoe om te gaan met de gevolgen van de sterke kostenstijging voor de jaren 2024 en verder.

Dossier 2694 voorblad Raadsvoorstel Programma Water en Riolering Utrecht 2023-2027.docx Programma water en riolering Utrecht 2023-2027.pdf Raadsbesluit Programma Water en Riolering Utrecht 2023-2027.(13072022) 15

Raadsbrief Voortgang Nota Beheer Openbare Ruimte en MJIP 2023-2027 Dossier 2746 voorblad Raadsbrief Nota Beheer Openbare Ruimte en MJIP 2023-2027.pdf Meerjaren Investerings Programma (MJIP) beheer openbare ruimte 2023-2027.pdf

Agenda bijlagen 1 Coalitieakkoord 2022 Investeren in Utrecht.pdf

Inhoud Voorwoord Inleiding Contact maakt de stad

2 4 8

Hoofdstuk 1: We maken ons hard voor kansengelijkheid 1.1 | Wijk- en buurtaanpak 1.2 | Bestaanszekerheid 1.3 | Arbeidsmarkt 1.4 | Openbare orde en veiligheid 1.5 | Gezondheid 1.6 | Welzijn, zorg en ondersteuning 1.7 | Inclusie 1.8 | Jeugd 1.9 | Onderwijs 1.10 | Vluchtelingen, asiel en integratie

10 11 12 14 16 18 20 21 23 25 28

Hoofdstuk 2: We pakken de woningnood aan 2.1 | Volkshuisvesting en wonen 2.2 | Gebiedsontwikkeling 2.3 | Bereikbaarheid

30 32 35 37

Hoofdstuk 3: We gaan de klimaatcrisis tegen 3.1 | Energie en klimaat 3.2 | Groen en klimaatbestendige leefomgeving 3.3 | Milieu en circulariteit 3.4 | Dierenwelzijn

40 41 44 46 48

Hoofdstuk 4: We werken aan een levendige en leefbare stad 4.1 | Lokale economie 4.2 | Digitale stad 4.3 | Cultuur en erfgoed 4.4 | Sport, spelen en bewegen 4.5 | Vastgoed

50 51 53 54 56 58

Hoofdstuk 5: Uitvoering 5.1 | Publieksdienstverlening 5.2 | Personeel, organisatie en bedrijfsvoering 5.3 | Financiën

60 61 63 64

Bijlage 1: beleidsprioriteiten Bijlage 2: investeringspakket Groei in Balans Bijlage 3: portefeuilleverdeling

66 69 76

Coalitieakkoord Utrecht 2022-2026

1

De gesprekken om te komen tot dit akkoord vonden plaats door de hele stad: van Kanaleneiland tot Vleuten-De Meern en van de Merwedekanaalzone tot Overvecht. Dit hebben we gedaan om de verbinding te blijven maken tussen de onderwerpen die op de gesprekstafel lagen en wat er speelt in de stad. Op diverse locaties hebben we gesproken met betrokken bewoners, vrijwilligers, vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties en experts. We voelen de grote betrokkenheid van de stad, dit bleek uit de grote hoeveelheid berichten die we gedurende het proces hebben ontvangen, en uiteraard de vele gesprekken die we hebben gevoerd in de campagneperiode voorafgaand aan de gemeenteraads­verkiezingen. Dit akkoord is wat ons betreft het startpunt voor de komende vier jaar; we kijken ernaar uit dit verder invulling te geven in nauwe samenspraak met de stad. Mede namens onze fracties, Julia Kleinrensink - GroenLinks Maarten Koning - D66 Rick van der Zweth - Partij van de Arbeid Esma Kendir - Student & Starter Rik van der Graaf - ChristenUnie

Overvecht

Voorwoord

West

Noordwest

Noordoost

Leidsche Rijn Binnenstad

Vleuten - De Meern

Met trots presenteren wij u ons coalitieakkoord ‘Investeren in Utrecht: kiezen voor gelijke kansen, betaalbaar wonen en klimaat’. Bij het schrijven van dit akkoord hebben we continu de verantwoordelijkheid gevoeld om aan de slag te gaan met de drie grote crises van onze tijd: de groeiende kansenongelijkheid, woningnood en klimaatcrisis. Tegelijkertijd zien we de schoonheid en potentie van onze stad en hebben we ontzettend veel zin de schouders er deze periode onder te zetten, samen met Utrechters, maatschappelijke organisaties en bedrijven.

Oost

Zuidwest

Zuid

De locaties waar de coalitiebesprekingen plaatsvonden.

2

Coalitieakkoord Utrecht 2022-2026

Coalitieakkoord Utrecht 2022-2026

3

Het zijn crises waar stevig ingrijpen van de overheid noodzakelijk is. Dat doen we dan ook. We zetten een stap extra voor Utrechters die een steun in de rug nodig hebben, want juist in een succesvolle stad als de onze laten we mensen niet vallen. We zetten een sociaal volkshuisvestingsbeleid neer om ervoor te zorgen dat mensen in onze stad kunnen blijven of komen wonen. En we kiezen voor stevige maatregelen om onze bijdrage te leveren aan het aanpakken van de klimaatcrisis. Naast deze drie grote opdrachten zien we ook veel kansen voor Utrecht. Utrecht is een (veer)krachtige stad. Kennisinstituten, bedrijven en maatschappelijke organisaties die zich bezighouden met gezondheid clusteren zich in onze stad en regio. Dit past heel goed bij de jarenlange ambitie die de gemeente heeft om gezond stedelijk leven voor iedereen mogelijk te maken. Samenwerking met (maatschappelijke) partners op het thema gezondheid zien wij als één van de manieren om de grote uitdagingen van onze tijd te lijf te gaan.

Inleiding

Utrecht is een stad om van te houden. De stad beweegt: er wordt gebouwd, gewerkt en geleefd. Het gaat goed met veel bewoners. Maar er zijn ook Utrechters die moeite hebben mee te komen in de maatschappij. De groeiende ongelijkheid in onze stad, de grote woningnood en de klimaatcrisis zien wij als de belangrijkste drie onderwerpen waar wij in de periode 2022-2026 mee aan de slag moeten.

4

Coalitieakkoord Utrecht 2022-2026

Ongelijkheid bestrijden: ongelijk investeren voor gelijke kansen Het kan elke Utrechter overkomen dat het tegenzit in het leven. We zijn er voor iedereen die een steun in de rug nodig heeft. Onze aandacht gaat vooral naar Utrechters met wie het niet vanzelf goed gaat. Op de ambities en maatregelen die we in dit akkoord formuleren, passen we het principe ‘ongelijk investeren voor gelijke kansen’ toe. Dat houdt in dat de middelen die we beschikbaar hebben als gemeente gaan naar de mensen die dit het hardst nodig hebben. We sturen tegen als we zien dat het niet vanzelf goed komt. Zo breiden we bijvoorbeeld de wijkaanpak, die de afgelopen periode is gestart in Overvecht, uit naar een aantal andere wijken en buurten afhankelijk van wat er nodig is. We gunnen onze Utrechtse jongeren een goed perspectief. Want van een goede start, heb je de rest van je leven profijt. Sociale en ruimtelijke vraagstukken gaan hier hand in hand: een prettige en veilige leefomgeving met voldoende voorzieningen, goed onderwijs, een stage of baan en (mentale) gezondheid zijn hier allemaal van belang.

Wooncrisis aanpakken: betaalbaar wonen, goede voorzieningen Het aanzicht van onze stad verandert met de dag. Nieuwe stadswijken worden gebouwd. Dat biedt Utrechters die in de stad wonen de kans onderdeel van de stad te blijven en mensen die in de stad willen wonen of werken de kans hier onderdeel van te worden. Wij vinden het belangrijk dat Utrecht een leefbare, betaalbare, duurzame en gezonde stad is en blijft met oog voor de bestaande inwoners en een verwelkomende houding richting nieuwe Utrechters. Maar groei is geen doel op zich en moet duurzaam in balans zijn. Dat betekent dat er zowel voor rust als reuring ruimte gemaakt moet worden. Het houdt ook in dat woningen duurzaam, betaalbaar en van goede kwaliteit zijn. En dat het voorzieningenniveau in de wijken op peil komt en blijft. We investeren de komende jaren fors in de bestaande stad en op de plekken waar de komende jaren gebouwd wordt. Het grote tekort aan betaalbare woningen vergroot de ongelijkheid tussen mensen. Daarom grijpen we als overheid in bij excessen op de woningmarkt. Ook hier hebben we extra aandacht voor groepen die niet automatisch de ruimte krijgen zoals mensen met lage inkomens, studenten, daklozen, starters en ouderen.

Klimaatcrisis tegengaan Er is wereldwijd een klimaatcrisis gaande en de urgentie om maatregelen te nemen, neemt alleen maar toe, om de aarde leefbaar te houden voor de generaties na ons. We gaan al decennia ver voorbij de grenzen van de draagkracht van onze planeet met als gevolg klimaatverandering, klimaatrampen en het afbreken van de biodiversiteit. We hebben geen tijd meer te verliezen: wat we de komende 50 jaar doen zal nog duizenden jaren effect hebben en wat we zeker weten is dat het niet vanzelf goed komt. Wij voelen daarom de verantwoordelijkheid om het onderste uit de kan te halen. Dat doen we door alle mogelijkheden te benutten voor duurzame energieproductie binnen onze gemeentegrenzen. Door met bewoners en ondernemers ambitieus aan de slag te gaan met energiebesparing. Door als overheid een stap naar voren te zetten. En door verder te blijven investeren in lopen, fietsen, openbaar vervoer en elektrisch rijden om de brandstofmotor uit de stad te laten

Coalitieakkoord Utrecht 2022-2026

5

verdwijnen. Daarmee lossen we als stad de klimaatcrisis niet in ons eentje op, maar doen we binnen onze mogelijkheden wel alles om een bijdrage te leveren aan de wereldwijde klimaataanpak. Werken aan een levendige en leefbare stad Op de bovenstaande grote uitdagingen richten wij ons de komende vier jaar maximaal. Dat doen we omdat we de fijne stad die we zijn, willen blijven. Een stad waar kennisinstellingen en ondernemers die een bijdrage leveren aan onze maatschappelijke doelstellingen meer dan welkom zijn. Een stad met een kleurrijk cultuuraanbod, zodat alle Utrechters zich kunnen ontplooien. Maar ook een stad waarin sport en spel onderdeel zijn van het gezonde dagelijkse leven. Die fijne stad, is ons Utrecht.

Een samenwerking met álle partners in de stad: van de ondernemer, tot de basisschool, van de grote multinational tot de buurtconciërge. Met een groot netwerk van spelers in de stad, in het land en internationaal, kunnen we samen een herhalend proces van verandering in gang zetten. Want een circulaire stad met sociale en klimaatrechtvaardigheid is niet van de ene op de andere dag geboren. Met coöperaties, andere overheden, maatschappelijk middenveld, buurtinitiatieven, bedrijfsleven en kennisinstituten maken we ons hard voor een eerlijke, duurzame, groene en toekomstbestendige stad.

Aan de slag Om deze grote vraagstukken aan te pakken, heeft de gemeentelijke organisatie meer slagkracht nodig. Ondanks de financiële krapte zien we de urgentie van investeren in de uitvoering en doen dit daarom ook. Maar er is meer nodig dan alleen de gemeente.

6

Coalitieakkoord Utrecht 2022-2026

Investeren in Utrecht: kiezen voor gelijke kansen, betaalbaar wonen en klimaat

Contact maakt de stad De grote uitdagingen waar we in deze periode voor staan, willen we samen met de stad, met Utrechters aanpakken. Dit betekent dat Utrechters zeggenschap hebben over ontwikkelingen in hun stad, wijk, buurt en straat. Wij willen een college zijn dat eenvoudig toegankelijk is voor onze bewoners, dat aanwezig is in wijken en buurten en waar we relaties leggen en bestendigen.

Hier investeren we in en we spelen een voorbeeldrol voor de gehele gemeentelijke organisatie. We zien dat er de afgelopen jaren veel is gepraat óver participatie. We gaan het de komende jaren vooral doen om het vertrouwen (terug) te winnen. Met het programma ‘samen stad maken’ is een fundament gelegd als het gaat om participatie en initiatief. Hier bouwen we op voort. Het duurzame contact dat we hebben met bewoners zorgt ervoor dat we signalen uit wijken en buurten kunnen oppikken. We zijn

8

vooraf eerlijk over de mate waarin inspraak en invloed van bewoners aan de orde is als we ze vragen te participeren. Wat vraagt dit van ons? We hebben een grote verantwoordelijkheid om de brug te bouwen met inwoners die wij niet vanzelfsprekend bereiken. Inwoners die veranderingen snel vinden gaan. Maar natuurlijk ook inwoners en ondernemers die juist kansen zien in onze koers. Voor al die mensen willen en moeten we er zijn. Democratische instrumenten, tegenspraak, meedoen: het is voor iedereen, ongeacht

Coalitieakkoord Utrecht 2022-2026

opleidingsniveau, buurt en achtergrond. De stad is volop in beweging, dit brengt uitdagingen met zich mee waarbij belangen botsen. We zijn eerlijk: het gaat niet altijd goed. Daarom voelen we de noodzaak om zeggenschap en tegenmacht te organiseren om het samen met de stad te kunnen doen. We maken onderscheid tussen vraagstukken die impact op de hele stad hebben en onderwerpen die over een specifieke wijk, buurt of straat gaan. Naarmate de impact van een vraagstuk specifieker wordt, kunnen we verder gaan met inspraak van betrokkenen.

budgetten en online tools. We staan open voor nieuwe ontwikkelingen op dit vlak.

Samen met de gemeenteraad werken we aan het levend en levendig maken van lokale politiek, ook om de opkomst voor verkiezingen te bevorderen. We spannen ons in om ook de geluiden uit de stad op te zoeken die niet automatisch boven komen drijven, een stevige positie van de lokale media zijn hier wat ons betreft onderdeel van.

We zien dat het instrument burgerberaad in opkomst is en zijn hier nieuwsgierig naar. We doen in deze periode verdere ervaring op met burgerberaden (met een diverse vertegenwoordiging van Utrechters, geselecteerd door loting). De wijkplatforms hebben hierin een belangrijke rol.

De grote uitdagingen die spelen in onze stad, wijken en buurten vragen om meer ideeën, zeggenschap en tegenmacht van Utrechters, jong en oud. We zien ook dat in de afgelopen jaren dat soms onvoldoende zo is ervaren door inwoners. Daar blijven we van leren. Wel is het zo dat het succes van participatie niet af te meten valt aan de consensus. Hier moeten we realistisch over zijn, en vraagt aan de voorkant helderheid over kaders en verwachtingen.

Welke instrumenten zetten we hiervoor in? We vinden het belangrijk om ‘gewoon’ van mensen te horen hoe het gaat en wat ze nodig hebben, en niet alleen maar aan te kloppen als er een concrete aanleiding is. We verstevigen de rol van de wijkorganisatie en wijkwethouder, als meest nabije en toegankelijke contact met de gemeente. Sommige mensen lopen vast bij de gemeentelijke overheid. We stellen daarom een gemeentelijke ombudsman in die bewoners die zijn vastgelopen in hun contact met de gemeente verder kan helpen. De gemeentelijke ombudsman is laagdrempelig toegankelijk en heeft als rol op tijd te constateren dat het niet goed gaat tussen overheid en bewoner. Dit draagt bij aan het herstel van vertrouwen. We zien veel betrokkenheid van inwoners bij de stad en mensen met een goed initiatief. Dat willen we zo veel mogelijk stimuleren en faciliteren. Dat doen we via beproefde middelen zoals het initiatievenfonds, maar we kijken ook naar eigentijdse vormen die hieraan kunnen bijdragen zoals buurt­

Coalitieakkoord Utrecht 2022-2026

9

1 We maken ons hard voor kansengelijkheid

1.1 Wijk- en buurtaanpak Utrecht is een veerkrachtige stad waar mensen omzien naar elkaar. Toch zien we dat bepaalde buurten en wijken op groeiende achterstand staan. Op een aantal plekken stapelen problemen zich op en is er te weinig perspectief op verbetering als we niets doen. De coronacrisis heeft de verschillen vergroot en ook schrijnender gemaakt. Het is noodzakelijk deze vicieuze cirkel van toenemende ongelijkheid te doorbreken. We realiseren ons dat dit niet van vandaag op morgen geregeld is en een lange adem vergt.

10

Coalitieakkoord Utrecht 2022-2026

We staan dan ook voor een langjarige en structurele aanpak waarmee we de omstandigheden en perspectieven van Utrechters in een aantal specifieke wijken en buurten flink verbeteren, door gecombineerd in te zetten op de fysieke en sociale leefomgeving, economische ontwikkeling en veiligheid. Maatwerk is hierbij de norm. We richten ons op de grootste sociale problemen per wijk of buurt met als kern de focus op versterking van jeugd en onderwijs.

Coalitieakkoord Utrecht 2022-2026

11

We zetten de succesvolle aanpak Samen voor Overvecht door en maken deze structureel. We evalueren welke onderdelen van de aanpak het meest effectief zijn en richten onze energie hierop. Er komt een scherpe focus op in ieder geval: opvoeding, onderwijs, gemengd wonen, veiligheid, en betere toegankelijkheid tot goede, passende banen voor de mensen in Overvecht. De kennis en ervaringen van bewoners zijn daarbij leidend en professionals in de wijk zijn daaraan maximaal ondersteunend. We verbreden de wijkaanpak naar andere wijken en buurten waar het niet goed (genoeg) gaat en waar we de ambitie hebben een significante verbetering aan te brengen. We zien in drie gebieden zorgwekkende scores op indicatoren die duiden op een vergroting van kansenongelijkheid en die aanleiding geven hier met voorrang naar te kijken. Het gaat om Kanaleneiland, Noordwest (Geuzenwijk en delen van Ondiep en Pijlsweerd) en Leidsche Rijn (Parkwijk-Zuid en Terwijde-Oost).

bewoners toe. De aanpak kan worden uitgewerkt in gebiedsakkoorden tussen de gemeente, bewoners, organisaties en ondernemers. We versterken het wijkwethouderschap om vraagstukken in de wijk integraal aan te pakken. De wijkwethouder is boegbeeld en aanspreekpunt vanuit het college. De wijkregisseur die de wijk door en door kent ondersteunt hierbij en is de verbinding tussen de inwoners, de informele basis, instituties, politie en andere belangrijke betrokkenen in de wijk. Bij het geven van vertrouwen accepteren we dat er ook fouten worden gemaakt. Binnen de werkwijze van de gemeente versterken we de rol en positie van de wijkorganisatie (onder andere de wijkbureaus). Er wordt meer contact gelegd met bewoners en dit contact wordt ook bestendigd. Medewerkers van de gemeente zijn zichtbaar en aanspreekbaar in de wijk. De wijkregisseur is de spil in de verbinding tussen bewoners en de (wijk) organisatie.

De focus op de kwetsbare wijken komt terug in de wijkaanpak maar ook in onze inzet op veel andere terreinen: denk aan het bestrijden van armoede, werkloosheid, achterstanden in het onderwijs.

Om een wijk- en buurtaanpak flexibel en wendbaar te houden, moeten (deel) projecten en interventies tussentijds kunnen starten, stoppen of worden bijgesteld.

De wijk- en buurtaanpak komt van onderop en wordt opgesteld én uitgevoerd in samenwerking met bewoners, ondernemers en organisaties die actief zijn in de wijk en weten wat er speelt. We werken waarderend en uitnodigend naar

Er komt geen grote nieuwe projectorganisatie of reorganisatie van bestaande capaciteit. De kracht van de aanpak komt uit de wijk zelf die bij elkaar wordt gebracht en versterkt door bestaande financieringsstromen.

12

In Utrecht zorgen we voor een menswaardige bijstand. We kijken wat mensen nodig hebben en werken vanuit vertrouwen. Waar nodig gaan we in het belang van onze inwoners verder dan de contraproductieve regels van de participatiewet. We bekijken of we volledig kunnen stoppen met het hanteren van de kostendelersnorm. Wij sluiten ons aan bij oproepen aan de landelijke overheid om vaart te maken met structurele herziening van de participatiewet. We geven een impuls aan ons armoedebeleid. We vereenvoudigen de armoederegelingen, passen deze ruimhartiger toe en maken deze breder toegankelijk voor verschillende groepen (bijv. Huishoudboekje en Virtueel Inkomstenloket). Ook focussen we op het bestrijden van kinderarmoede en het bereiken van werkende armen met armoederegelingen. Hiermee handelen we in de geest van het stembusakkoord van de Armoedecoalitie. We betrekken de Armoedecoalitie bij de uitvoering. Rijksmiddelen (o.a. ‘Schoutengelden’) die beschikbaar komen, gaan we benutten voor ons armoedebeleid waaronder het verruimen van de mogelijkheden van de U-pas. En we onderzoeken de mogelijkheden van het anders organiseren van de U-polis. Eventuele vrijval van middelen hieruit wordt eveneens bestemd voor armoedebeleid. We voorkomen het stapelen van regels en wetgeving: de mens staat centraal en niet het systeem. Armoede moet geen dagtaak zijn.

1.2 Bestaanszekerheid Utrecht kent -net als de andere grote stedeneen relatief ongelijke inkomensverdeling. Groepen met hoogste en laagste inkomens zijn oververtegenwoordigd in de stad. Ondanks dat het aantal huishoudens met een laag inkomen in Utrecht is gedaald, blijven de verschillen te groot. Het grootste probleem zien we bij huishoudens die langdurig in armoede leven. Dit aandeel stijgt ieder jaar. De nasleep van de

We willen hen een vangnet én perspectief bieden. Daarom zetten we de komende periode in op de volgende maatregelen:

coronapandemie, de oorlog in Oekraïne en daarmee de oplopende prijzen voor bijvoorbeeld energie en voedsel leiden ertoe dat voor deze huishoudens het betalen van levensbehoeften zoals wonen en zorg in gevaar komt. Een te grote groep mensen, van alleenstaanden tot gezinnen en van jongeren tot ouderen, dreigt hierdoor niet meer mee te kunnen doen. Dit vinden wij onacceptabel.

Coalitieakkoord Utrecht 2022-2026

Wij vinden het belangrijk om door te gaan met de actieagenda ‘Utrechters Schuldenvrij’. We willen armoede nog meer bespreekbaar maken, gerichte hulp bij schulden bieden en gaan verder met het saneren van schulden. Ook zetten we de vroegsignalering van schulden voort. We breiden deze uit met bijvoorbeeld de armoedefunctionaris op scholen en de verdere inzet van ervaringsdeskundigen.

We breiden het ‘Convenant Samenwerken voor Utrechters Schuldenvrij’ uit en ontwikkelen een keurmerk voor bewindvoerders. We breiden de bijverdienregeling uit (tot het niveau van het minimumloon). We vinden de vermogensnorm te streng. We gaan kijken of we de grens voor vermogen kunnen ophogen om zodoende meer mensen ontheffing van lokale belastingen te geven. We willen geen huisuitzettingen in Utrecht vanwege financiële problemen. We gaan hierover met de woningbouwcorporaties in gesprek en geven het mogelijk een plek binnen de prestatieafspraken. We sluiten ons aan bij de proef van de Provincie om OV voor ouderen met een kleine portemonnee gratis te maken. We zien dat energiearmoede toeneemt: daarom hebben we een tijdelijke regeling om de sterk gestegen energierekening via de bijzondere bijstand te compenseren - in afwachting van compensatie vanuit het Rijk. Via lobby blijven we aandacht vragen bij het Rijk om met een oplossing te komen voor de toenemende inkomensproblematiek. We onderzoeken of we de Bijzondere Bijstand nog toegankelijker kunnen maken door aanvragen minder ingewikkeld te maken en proactief hulp aan te bieden bij de aanvraag. We kijken of we de Bijzondere Bijstand verder kunnen verruimen.

Dat doen we door het giftenbeleid voor bijstandsgerechtigden verder te onderzoeken; door te kijken of het vervangen van witgoed een gift kan zijn in plaats van een lening en te bestuderen of we inwoners tegemoet kunnen komen in hun tandartskosten. We gaan experimenteren met een volledig gezinstegoed voor U-pashouders. Op deze manier kunnen alle tegoeden gezamenlijk worden ingezet voor het hele gezin. Wij monitoren dit en informeren de raad over de uitkomsten.

Coalitieakkoord Utrecht 2022-2026

13

1.3 Arbeidsmarkt In de Utrechtse arbeidsmarkt van de toekomst, komt iedereen mee. We kijken naar de mensen en werken vanuit vertrouwen. We bieden begeleiding waar nodig en pakken dit aan op basis van maatwerk in de stad: in wijken als Noordoost verwachten we minder te hoeven sturen dan in Zuidwest. We houden vast aan de missie Gezond Stedelijk Leven voor Iedereen en stimuleren werkgelegenheid die hierbij past en toekomstbestendig is. Dat betekent dat we ons de komende periode richten op een aantal specifieke kansrijke sectoren te weten: ICT, gezondheid, onderwijs, bouw en techniek, energie en duurzaamheid. Hierin is voldoende werkgelegenheid, nu en in de toekomst. Ze zijn essentieel voor de ontwikkeling van de stad: zonder voldoende, goed geschoold personeel halen we ambities op bijvoorbeeld woningbouw of de energietransitie niet. Door deze focus werken we aan een herkenbaar economisch profiel en beleid. We maken ons klaar voor uitdagingen van de toekomst en beginnen aan het wegwerken van het tekort aan arbeidskrachten. We werken expliciet samen met onze maatschappelijke partners waaronder ADSU (Aan de Slag Utrecht) en de Utrechtse Werkbedrijven. Er is een groot tekort aan arbeidskrachten.

We richten ons in het economisch en arbeidsmarktbeleid voornamelijk op de sectoren waar dit speelt en die nodig zijn om de ambities van de stad te halen, zoals de bouw en de politie (marktgroepenaanpak). Praktische geschoolden zijn onmisbaar voor het halen van ambities voor de toekomst. Naast een tekort aan arbeidskrachten zijn er ook nog steeds mensen die aan de kant staan. De regelgeving van het Rijk helpt ons niet om deze mensen aan een baan te helpen. Daarom gaan we zelf de regie voeren. We maken een banenplan met werkgevers in de stad om mensen die aan de kant staan aan het werk te helpen. Ons doel is om uiteindelijk 1000 mensen die nu moeilijk aan het werk komen, aan het werk te helpen. Daarbij denken we aan

14

mensen die langdurig in de bijstand zitten, statushouders en jongeren in een kwetsbare positie. We verstevigen de samenwerking met de regiogemeenten, onderwijsorganisaties, sociale partners, provincie en UWV om de regeldruk te verminderen. Eén herkenbaar aanspreekpunt voor werkzoekenden in Utrecht is ons uitgangspunt. Wij vinden het cruciaal dat we onze beroepsbevolking fit houden voor de snel veranderende arbeidsmarkt. Daarom continueren we de aanpak op toekomstbestendig werk en ontwikkelperspectief - inclusief het ontwikkelen van voldoende digitale vaardigheden - met speciale aandacht voor 50-plussers. We zorgen voor meer maatwerk en persoonlijke begeleiding in de bijstand. Daarbij baseren we ons op de uitkomsten van het onderzoek ‘Weten wat werkt’. De ingezette intensievere begeleiding in de bijstand wordt structureel. Hierbij is de beweging naar duurzaam werk belangrijker dan iemand zo snel mogelijk uit de uitkering krijgen met het risico op snelle terugkeer.

Naast de banenafspraak voor mensen met een beperking zetten we ons ook in om mensen die hier niet onder vallen in dienst te nemen. Daarnaast gebruikt de gemeente haar regierol op de arbeidsmarkt voor mensen met een beperking door stimulerende maatregelen, harde afspraken en mogelijke sancties. We zetten in op werk voor mensen met een arbeidsbeperking o.a. op behalen van de gestelde doelen op Nieuw Beschut Werk. Bestaande instrumenten gaan we beter benutten (zoals loonkostensubsidie) of omvormen om meer mensen aan het werk te helpen. Arbeidsdiscriminatie gaan we tegen. We sporen discriminatie op met bijvoorbeeld mystery guests en pakken daarna ook door. Daarbij willen we alle middelen inzetten die mogelijk zijn.

Een minimumloon van € 14 is nodig om rond te komen in een dure stad als Utrecht. Als gemeente doen we dit al. Bij aanbestedingen worden organisaties die hieraan voldoen hoger gescoord. We komen met voorstellen om de norm verder uit te breiden. Onbetaalde werkervaringsplekken en stageplaatsen zijn onwenselijk. We geven hier zelf het goede voorbeeld en laten dit terugkomen in onze samenwerkingen. Arbeidsmigranten hebben recht op goed werk, een dak boven het hoofd en goede zorg. Deze groep kan kwetsbaar zijn en verdient extra aandacht. We coördineren de hulp en dienstverlening rondom inschrijvingen, aanpak malafide uitzendbureaus en huisjesmelkers, sociale aspecten zoals eenzaamheid, het tegengaan van dakloosheid en (psychische) zorg.

Op de arbeidsmarkt is iedereen welkom. Utrecht gaat door met open hiring (als je wilt werken ga je aan de slag) en moedigt andere organisaties aan dit ook te doen.

We zorgen dat de gemeente dicht bij de mensen is: de werkwinkels in Kanaleneiland en Overvecht vinden we hier een mooi voorbeeld van. Werkmatchers gaan ook op locatie of in de wijk werken. We realiseren basisbanen voor Utrechters met een grote afstand tot de arbeidsmarkt, zoals conciërge bij sportverenigingen of op scholen. Dit draagt op twee manieren bij aan onze stad: het werk voegt maatschappelijke waarde toe en mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt worden aan passend werk geholpen. Hiervoor kijken we ook naar de G4propositie aan het Rijk.

Coalitieakkoord Utrecht 2022-2026

Coalitieakkoord Utrecht 2022-2026

15

1.4 Openbare orde en veiligheid Veiligheid is een eerste levensbehoefte. In een veilige omgeving ben je gezonder en heb je meer perspectief op een goede toekomst. We hebben andere, nieuwe en complexere vraagstukken op het gebied van openbare orde en veiligheid ten opzichte van een aantal jaren geleden. Denk aan de (gevolgen van) criminaliteit in onze wijken, het toenemend aantal personen met verward gedrag en radicalisering en polarisatie. We leggen in de aanpak de nadruk op preventie en perspectief en sluiten tegelijkertijd onze ogen niet voor de ontwrichtende effecten van ondermijning. Hierbij zijn wij vanzelfsprekend altijd tegen etnisch profileren. Vanuit het principe van ongelijk investeren voor gelijke kansen focussen we op Utrechters en wijken/buurten waar de problematiek het meest urgent is. Veiligheid is in de kern een sociaalmaatschappelijk vraagstuk. Het heeft een nauwe relatie met andere beleidsvelden zoals de wijkaanpak en ook met de betrokkenheid van gemeenschappen en sociale netwerken. We zoeken naar de juiste balans tussen preventief werken en perspectief bieden waar dat kan en hard optreden waar het moet. Wij maken structureel middelen vrij voor de uitvoering van de nota ‘grenzen stellen en perspectief bieden’ zodat we die dubbelslag kunnen maken. We zien een aantal prioritaire bestedingsrichtingen: Speciale aandacht voor jongeren.

Daarbij gaat het allereerst om voorkomen dat jongeren een criminele carrière opbouwen. Als dit toch gebeurt, willen we deze doorbreken. Perspectief bieden op een fijne en leefbare woonomgeving, sport, onderwijs, stage en werk en het voorkomen van armoede en schulden is hier expliciet onderdeel van. Sleutelfiguren in de wijk en influencers zoals sporters met aanzien kunnen een rol van betekenis spelen. We organiseren nabijheid met oren en ogen op straat en in de buurt in de breedste zin van het woord. Daarbij denken we aan jongerenwerkers,

16

straatcoaches en buurtconciërges, naast ruimte voor handhaving. De uitvoering geschiedt in nauwe samenwerking met andere afdelingen zoals maatschappelijke ontwikkeling en sport. We investeren in de integrale gebiedsgerichte aanpak Amsterdamsestraatweg en Kanaalstraat-Damstraat. Het mes snijdt hier aan twee kanten: de aanpak van (georganiseerde) criminaliteit gaat altijd hand in hand met de sociaalmaatschappelijke ontwikkelingen en investeringen in de openbare ruimte in deze gebieden. Veel Utrechters hebben te maken met straatintimidatie. Iedere Utrechter moet overal veilig over straat kunnen. Daarom steunen en stimuleren we de aanpak straatintimidatie die wordt uitgewerkt om dit probleem aan te pakken. De focus van deze aanpak ligt op het bewust maken en aanpakken van de daders en niet op het weerbaar(der) maken van slachtoffers. We zetten de strijd tegen ondermijnende criminaliteit door. Dat houdt in dat we optreden tegen witwassen en ons ervoor inzetten criminele carrières te doorbreken. We gaan door met de aanpak op polarisatie en radicalisering met extra aandacht voor de sentimenten die hieraan ten grondslag liggen. Hierbij valt te denken aan toenemende antioverheidssentimenten zoals die tijdens de coronacrisis aan de oppervlakte kwamen. Cameratoezicht is één van de middelen om de openbare orde en veiligheid in de stad te handhaven.

Het is altijd een sluitstuk, in combinatie met andere maatregelen. Camera’s worden niet lichtzinnig geplaatst: ze hebben gevolgen voor de privacy van onze bewoners. We zien dat het maximumaantal camera’s dat op dit moment beschikbaar is niet altijd voldoet aan de vraag op verschillende plekken in de stad waar de openbare orde en veiligheid in het geding is. Daarom voegen we tien flexibele camera’s toe.

Coalitieakkoord Utrecht 2022-2026

Deze worden alleen ingezet indien noodzakelijk. De burgemeester blijft volgens de huidige werkwijze halfjaarlijks verantwoording afleggen aan de gemeenteraad over de inzet van camera’s. Het aantal vaste camera’s is en blijft gelimiteerd op 75. Mogelijk worden er vaste camera’s ingewisseld voor flexibele camera’s. We zijn terughoudend met het toepassen van technieken zoals gezichtsherkenning en andere kunstmatige intelligentie.

Steeds meer Utrechters installeren private camera’s rondom huizen en gebouwen (zoals deurbel camera’s of in auto’s). Deze mogen volgens de wet niet worden gericht op de openbare ruimte. We nemen een actieve rol om privacy beter te beschermen.

We letten bij de inzet van en inkoopprocedures voor camera’s (openbare orde maar ook andere camera’s die de gemeente inkoopt) scherp op privacy en mensenrechten.

Sekswerk Een commissie onder leiding van minister van Staat Sorgdrager werkt aan een voorstel voor beleid over sekswerk in Utrecht dat inspeelt op de huidige tijd en ontwikkelingen. Wij kijken met belangstelling uit naar dit rapport. We kijken voor de uitwerking in eerste instantie naar de bestaande middelen. Naar aanleiding van het rapport van de commissie Sorgdrager gaan we met de gemeenteraad in gesprek over het vervolg. De volgende uitgangspunten zijn voor ons leidend: Sekswerk is een legaal beroep waarvoor ruimte is in Utrecht. Dit moet schoon, veilig en transparant plaatsvinden. Op dit moment zijn er weinig plekken waar sekswerk legaal kan worden uitgeoefend. Dit werkt illegaliteit en onveiligheid in de hand. Regulering moet echter niet leiden tot meer illegale sekswerkers. De laatste tender Zandpad is mislukt. We gaan daarom aan de slag met het advies van de commissie Sorgdrager: voorzieningen en locaties voor sekswerk

houden we in principe kleinschalig, overzichtelijk en verspreid door de stad, met een voorkeur voor sekswerkers die zichzelf organiseren. We sluiten onze ogen niet voor de risico’s op het gebied van gezondheid, criminaliteit en mensenhandel. Om mensenhandel te voorkomen werken we nauw samen met de driehoek (burgemeester, het Openbaar Ministerie en politie). We zorgen voor ruimhartige en eenvoudige toegang tot zorg, hulp- en dienstverlening, en uitstapprogramma’s voor alle sekswerkers die dat willen. Het Zandpad is een bestaande locatie die bestemd is voor sekswerk. We kennen ook de bezwaren die er zijn omtrent deze locatie. Daarom zoeken we -afhankelijk van de uitkomsten van de commissie Sorgdrager- eerst naar andere plekken voor sekswerk. Wanneer op andere locaties in de stad voldoende plek gevonden is voor sekswerk, heroverwegen we of en hoe het Zandpad voor sekswerk behouden moet blijven.

Coalitieakkoord Utrecht 2022-2026

17

1.5 Gezondheid

In het kader van seksuele gezondheid breiden we de SOA-poli uit.

Leven in goede gezondheid is van enorme waarde. Helaas is dat niet voor iedereen in Utrecht vanzelfsprekend. We zien dat de gezondheidsverschillen tussen buurten en wijken groot zijn en blijven, ondanks de inspanning die we hier al op plegen. Er is ook een duidelijk verband tussen gezondheid en armoede: niet kunnen rondkomen gaat vaak gepaard met gezondheidsproblemen. Corona heeft daar een extra dimensie aan toegevoegd. Er is enorme veerkracht getoond, maar we zien ook dat mensen kampen met de nasleep: fysiek of mentaal. De wijken Tuindorp en Overvecht worden gescheiden door een tunnel onder het spoor. Met iedere meter die je aflegt richting Overvecht, neemt het aantal gezonde levensjaren af. Dat vinden wij voor een stad als Utrecht onbestaanbaar. In de wetenschap dat het een taai en complex probleem is, willen we de komende jaren alles op alles zetten om de gezondheid van onze inwoners te verbeteren. Daarbij focussen we ons op leefstijl en de omgeving. We plegen de meeste inzet daar waar dit het hardst nodig is met preventie als belangrijke pijler in ons beleid. Gezondheid zien wij als het begin van de oplossing op veel terreinen en vormt daarom de rode draad in ons handelen. Of het nu gaat om ons economische beleid, de ontwerpkeuzes die we maken ten aanzien van de openbare ruimte of om onze inzet voor de jeugd: ons doel is gezond stedelijk leven voor iedereen.

Mentale gezondheid vormt een van de speerpunten van het volksgezondheidsbeleid. Door prestatiedruk en de nasleep van corona is dit een urgent thema. We geven de inzet hierop een impuls met speciale aandacht voor de jeugd en jongvolwassenen. De aanpak richt zich onder andere op het verzachten van de wachttijd voor de GGZ, bijvoorbeeld door het toegankelijker maken van de praktijkondersteuner huisarts (‘wachtverzachter’).

18

Gelet op het mentaal welbevinden van specifiek jongeren en studenten zoeken we naar een passende en slimme samenwerking met onderwijsinstellingen om zo extra ondersteuning te bieden aan deze groep en wachttijden te overbruggen. Hierin zien we een rol weggelegd voor onze buurtteams. We pakken onder- en overgewicht onder kinderen en jongeren aan met een samenhangend pakket aan maatregelen gericht op sport en bewegen, gezond eten, mentale gezondheid en een gezonde schoolomgeving.

Om gezond ouder worden te bevorderen zorgen we voor passend aanbod voor deze groep o.a. gericht op valpreventie, sport, beweegmakelaars. De geleerde lessen uit de coronacrisis maken we blijvend onderdeel van onze manier van werken. Dat betekent ruimte voor maatwerk, inzet van sleutelfiguren in de wijk en werken in de haarvaten van de stad.

We zetten in op het omarmen en verder brengen van innovaties in de zorg. Dat is nodig gezien de krappe arbeidsmarkt en stijgende zorgvraag. Bovendien is onze regio met haar universiteit, overheden, zorginstellingen en ondernemers (verenigd in de ‘Health Hub Utrecht’) goed in deze zorginnovaties. Dit netwerk versterken we en richten we meer naar actuele maat­ schappelijke problemen in de zorg. We bewaken daarbij wel dat zorginnovaties niet tot nieuwe scheidslijnen in de stad leiden.

We waken ervoor dat het streven naar gezondheid zorgt voor een negatieve relatie met voedsel of eetstoornissen. Daarom hebben we volop aandacht voor inwoners die worstelen met deze problematiek, zowel in onze communicatie als in ons aanbod. We maken werk van de voedselagenda. Hierbij zien we ook voor de horeca een rol in het bijdragen aan een gezonde leefstijl. We voeren de gezonde schoollunch in op een beperkt aantal scholen daar waar het bijdraagt aan een gezonde schoolomgeving en gericht nodig is. We bedden dit in een breder programma in met beweegonderwijs en ouderbetrokkenheid. Indien het Rijk hier middelen voor beschikbaar stelt, behouden we het nu beschikbare budget voor dit domein en voegen we het toe aan de inzet op de Rijke Schooldag. We zetten de ambitie voort dat alle Utrechtse kinderen in 2035 rookvrij moeten kunnen opgroeien en spelen: geen kind in de stad rookt, begint met roken of wordt geconfronteerd met sigarettenrook. In Utrecht zijn al rookvrije bushaltes, speeltuinen en speelaccommodaties. We sluiten een pact met de horeca over rookvrije terrassen.

Coalitieakkoord Utrecht 2022-2026

Drugs, alcohol en gokken We hebben een realistische kijk op drugs. Volksgezondheid staat centraal in het drugsbeleid, waarbij regulering en legalisering hand in hand gaan. Dat doen we zonder de ogen te sluiten voor de problematische kanten van drugsgebruik waaronder de gezondheidsrisico’s, drugsgerelateerde criminaliteit en onveiligheid. Deze laatste worden bestreden via de reguliere aanpak door de partijen in de driehoek (burgemeester, Openbaar Ministerie en politie). Onze aanpak ziet er op het moment van schrijven als volgt uit: We zoeken bij drugs telkens naar de balans tussen ruimte om te experimenteren met legalisering en regulering van de keten, en het voorkomen van misbruik, verslaving en criminaliteit.

Samen met maatschappelijk partners zetten we in op preventie van problematisch alcohol- en middelengebruik en gokken. Niet alleen richting jeugd maar ook in de richting van ouders en (jong) volwassenen. We bieden verslavingszorg aan mensen die niet meer los kunnen komen van deze middelen. Zo is er hulp voor mensen die kortdurende verslavingszorg nodig hebben, maar ook voor mensen met chronische verslavings­problemen gaan we actief met de partners in gesprek om juiste en passende zorg te bieden. We willen als stad een rol vervullen in het landelijk coffeeshop-experiment om zicht te krijgen of door het sluiten van de keten de criminaliteit rondom deze branche afneemt. De Rijksoverheid stelt aan gemeenten een aantal eisen om mee te kunnen doen aan het wietexperiment. Het overleg hierover met coffeeshop­houders zetten we voort.

Coalitieakkoord Utrecht 2022-2026

19

1.6 Welzijn, zorg en ondersteuning Of je nu geboren en getogen bent in de Bokkenbuurt of Vleuten, tijdens de oorlog in Syrië naar Utrecht bent gevlucht, na je studie bent blijven hangen, of net uit Marioepol bent aangekomen op Utrecht CS: we vinden het belangrijk dat iedereen gezond, prettig en zelfstandig kan wonen en leven in onze stad. En wanneer dit even niet vanzelfsprekend is, dat iedereen kan rekenen op goede zorg en ondersteuning. We willen dit realiseren binnen het beschikbare budget, tegen een goede kwaliteit en met geen of acceptabele wachtduur. Wij willen dat bij de zorg die we bieden de inwoner en diens behoefte centraal staat, we het dichtbij in de buurt aanbieden, dat we doen wat nodig is, er ruimte is voor de professional, we uitgaan van mogelijkheden en we het eenvoudig houden. Hierbij kijken we ook uitdrukkelijk naar de sociale omgeving van mensen. Dit zijn de leidende principes van het Utrechtse model en hier houden we aan vast. We zien dat de toenemende ongelijkheid niet alleen de individuele gezondheid en het welzijn van de inwoners waar het over gaat aantast, maar ook de maatschappelijke cohesie, leefbaarheid en veerkracht van de stad als geheel. Hiernaast zien we dat kwalitatief goede zorg en ondersteuning onder druk staat door enerzijds de groei van het zorggebruik en anderzijds de personeelskrapte. Dit vraagt om het maken van stevige keuzes.

Mensen staan centraal in onze manier van werken; niet het systeem er omheen. Zij moeten daarom geen last hebben van verschillende wetten, regels en afdelingen, bijvoorbeeld van Wmo naar werk & inkomen of 18- naar 18+. We streven daarom naar doorlopende lijnen; we denken daarbij vanuit de inwoners. Aanbesteden in het sociaal domein is geen automatisme. We zetten in op: stabiliteit van de dienstverlening, een langdurige relatie met en bekende gezichten in de wijk, het betrekken van ervaringsdeskundigen, een bestaand netwerk en langere looptijden van de contracten.

20

We gaan samen met werkgevers een plan van aanpak voor de tekorten in de zorg opstellen. Dat benaderen we in de brede zin, dus ook hulp bij huishouden. Daarbij zijn van belang: goede arbeidsvoorwaarden, scholing en begeleiding van (nieuwe) medewerkers om uitval te voorkomen, instroom stimuleren en zo tijdig, goede hulp en zorg te bieden met vaste gezichten. Preventie begint met een dak boven het hoofd. We zetten ‘Living Lab Eerst een Thuis’ voort: de beweging naar meer betaalbare woonplekken met passende begeleiding voor kwetsbare doelgroepen. Dit doen we samen met regiogemeenten. De ambitie ‘niemand slaapt op straat’ willen we blijvend waarmaken met voldoende zorg en begeleiding, een 24-uurs opvang en aandacht voor uitstroom en doorstroom. Dakloze jongeren verdienen daarbij onze specifieke aandacht. De manier waarop we dat nu vormgeven komt echter steeds meer onder druk te staan. We zien dat een aanpak op G4-niveau nodig is. We komen samen met de G4 met een plan richting de raad. De buurtteams vervullen een belangrijke rol in zorg en ondersteuning dicht bij de mensen. We blijven mensen wijzen op het bestaan van de buurtteams. Verder onderzoeken we de mogelijkheden om buurtteams nog meer integraal te laten werken in de wijken zoals we nu al doen in Overvecht met een buurtteam rondom werk & inkomen.

Samen met organisaties voor ouderen, mantelzorgers, vrijwilligers en professionele instellingen stimuleren en ondersteunen we initiatieven om ouderen zelfredzaam te maken via het programma Samen Redzaam. Zorg en ondersteuning voor ouderen organiseren we dichtbij en in de eigen wijk. Tegelijkertijd willen we daar waar nodig de overgang van zelfstandig wonen naar een verpleeghuis ondersteunen en zo soepel mogelijk laten lopen.

Coalitieakkoord Utrecht 2022-2026

In Utrecht hebben we een goede traditie van woon-zorgvormen waar studenten en ouderen of mensen met minder/ meer draagkracht samenwonen. We omarmen en stimuleren deze manier van wonen. Juist in de wijk kunnen informele en formele zorg samen zorgen dat onze inwoners zo lang mogelijk in hun vertrouwde omgeving kunnen blijven. De kwaliteit van leven blijft hoger en het versterkt de sociale cohesie in de stad. Daarom ondersteunen we vrijwillige inzet, bewonersinitiatieven, mantelzorg, eenzaamheidsbestrijding, sociaal makelaarschap en gemeenschapskracht. Dat doen we door onder andere extra te investeren in buurtcentra en buurtkamers via het investeringspakket ‘Groei in balans’.

1.7 Inclusie Utrecht is een diverse stad. Daar zijn we trots op. Er wonen 172 nationaliteiten in onze stad en 30 procent van de bevolking heeft een migratie-achtergrond. Er is een actieve LHBTIQA+ gemeenschap. Diverse organisaties voor en door mensen met een beperking zijn actief. We vinden het belangrijk dat iedereen zichzelf kan zijn en veilig is, ongeacht afkomst, (seksuele) identiteit, leeftijd, sociaal-economische status, levensbeschouwing of beperking. Het mag niet uitmaken waar je vandaan komt en wie je bent voor de kansen die je krijgt. Om een inclusieve stad te zijn en te blijven gaan we daarom door met krachtig diversiteitsbeleid, bevorderen we inclusie en treden we hard op tegen discriminatie, (institutioneel) racisme en etnisch profileren. De stad moet een plek zijn waar iedereen veilig is en zich veilig voelt. Ook maken we werk van toegankelijkheid: van onze eigen gemeentelijke gebouwen tot de openbare ruimte. We zorgen ervoor dat in onze stad naast de nationale feestdagen er ook ruimte is om andere dagen te vieren en te herdenken, zoals Keti Koti en Coming Out Day. We geven

het goede voorbeeld door zowel binnen de eigen organisatie als de partners waarmee wij samenwerken het gesprek te voeren over discriminatie en inclusie. We gaan voor een brede aanpak rondom inclusie door de verschillende agenda’s samen te voegen tot een brede inclusieagenda. Per onderwerp formuleren we actieplannen om discriminatie tegen te gaan. Het Regenboogakkoord betrekken we bij de uitwerking van deze agenda. Discriminatie is onacceptabel. We doen alles wat in onze mogelijkheden ligt om hier tegenop te treden. We pakken discriminatie maximaal aan op bijvoorbeeld de woningmarkt en bij stages. In Utrecht verzetten we ons samen met politie en onze eigen handhavings­organisatie- fel tegen etnisch profileren. Dit doen we door middel van de uitvoering van de nieuwe inclusie-agenda, samen met partijen in de stad. De antidiscriminatie-agenda maakt hier onderdeel van uit.

Coalitieakkoord Utrecht 2022-2026

21

We gaan samen met organisaties in de stad, zoals Artikel 1, Utrecht 030 en Utrecht Marketing, actief ons veelkleurige verleden vertellen. Daarin is onder andere plaats voor ons slavernijverleden, de bijdrage van gastarbeiders aan onze stad, LHBTIQA+ geschiedenis en verhalen van gevluchte mensen.

We stellen alles in het werk om de streefcijfers voor een divers personeels­ bestand te behalen. De raad wordt jaarlijks op de hoogte gehouden van de vorderingen rondom streefcijfers van aantallen bi-culturele medewerkers in de hogere schalen. Hiervoor zetten we onder andere ervaringsdeskundigen in en mentorprogramma’s voor divers talent.

In vervolg op de excuses voor het slavernijverleden gaan we met de stad in gesprek om meer bewustwording te creëren. We onderzoeken andere manieren om aandacht te besteden aan dit thema en de verhalen die te vertellen zijn over de keerzijden van de geschiedenis van onze stad. Om dat te stimuleren stellen we een subsidieregeling in.

We maken meer werk van Utrecht mensenrechtenstad. We herzien ons mensenrechtenbeleid van 10 jaar geleden. We gaan -gekoppeld aan de Utrecht Monitor- ons beleid periodiek toetsen op mensenrechten. Tevens stellen we een lokale mensenrechtenambassadeur aan.

In het straatbeeld houden we rekening met de diversiteit van de stad bijvoorbeeld door bij straatnamen en pleinen meer vrouwen en mensen met een biculturele achtergrond terug te laten komen. Hierover gaan we in gesprek met de straatnamen­ commissie die in opdracht van de gemeente werkt.

Utrecht is een kinderrechtenstad. We maken er werk van dat het perspectief van kinderen wordt meegenomen in het beleid dat de gemeente voert, bijvoorbeeld door de kinderraad te betrekken en de vierjarigentoets. Ook vinden wij jeugdparticipatie belangrijk: jongeren weten vaak zelf goed wat in hun situatie het beste is; ze hebben het recht op zeggenschap over hun eigen leven.