Agendabundel
Tekst van het document
20 / 38
2021
Er is in 2022 extra ingezet op het informeren van Overvechters over gemeentelijke regelingen en mogelijkheden in de wijk voor ondersteuning, zoals voedsel, kleding en een warm onderkomen. (bijv. met het boekje 'Wegwijzer voor mensen met weinig geld - Overvecht'). Conclusie Moeite met rondkomen en financiële problematiek zijn veelvoorkomend in Overvecht. Ondanks de licht positieve ontwikkeling blijft een grote groep inwoners in Overvecht (langdurig) leven onder de armoedegrens. Er zijn zorgen voor de toekomst, de nu beschikbare cijfers betreffen de periode voor 2022 en geven dus nog geen beeld van de situatie na het jaar van de energiecrisis en forse inflatie.Relatief veel inwoners die wel recht hebben op financiële regelingen maken daar nog geen gebruik van. Het is voor veel mensen niet bekend welke regelingen er zijn en er is angst om het terug te moeten betalen.
3. Zorg en ondersteuning dichtbij en op maat 3.4 Zorg, ondersteuning en preventie meer samenhangend organiseren vanuit de integrale werkwijze van Krachtige Basiszorg. De ervaren gezondheid van de Overvechter staat hierin centraal. % 13-16 jarigen met een goed ervaren gezondheid
% 10-12 jarigen met een goed ervaren gezondheid
100%
100%
95% 90%
95% 90%
91% 88%
88%
89%
88%
85%
92% 90%
90%
90%
75% 85%
85%
80%
70%
82%
65%
80%
79%
60%
81%
87%
79%
2019
75% 2008
2010
2011
2013 Overvecht
2015
2017
2019
2021
Utrecht
86% 2021
Overvecht
Utrecht
Bron: Gezondheidsmonitor Jeugd (2019-2021), jongeren tussen 13 en 16 jaar
Bron: Jeugdmonitor Utrecht, 2008-2021, klas 7 en 8 op de basisschool
Na daling ervaren gezondheid kinderen in 2017 en 2019 weer een toename in 2021 Begin 2023 is een nieuwe ambitie vastgesteld op gezondheid en als vierde deelambitie toegevoegd aan de ambitie op zorg. Daarin staat de ervaren gezondheid van de inwoner centraal. Omdat ervaren gezondheid een overkoepelende maat is van gezondheid, gebruiken we dit als indicator voor deze ambitie. Dat doen we voor kinderen, jongeren en volwassenen. De ervaren gezondheid van jongvolwassenen staat beschreven in het hoofdstuk perspectief voor de jeugd. Tot aan 2015 loopt de ervaren gezondheid van kinderen tussen 10 en 12 jaar in Overvecht relatief gelijk op met het Utrechts gemiddelde. Sinds 2017 zien we een afname in Overvecht. In 2021 is de ervaren gezondheid van Overvechtse kinderen weer gelijk aan gemiddeld in de stad. Eind 2023 is een nieuwe meting.
21 / 38
Ervaren gezondheid jongeren in Overvecht Sinds 2019 voeren we de gezondheidsmonitor Jeugd uit onder middelbare scholieren in Utrecht. In 2021 geeft 79% van de Overvechtse jongeren aan dat ze een goed ervaren gezondheid hebben. Dit is net iets lager dan 2019 en lager dan gemiddeld in de stad.
3. Zorg en ondersteuning dichtbij en op maat 3.4 Zorg, ondersteuning en preventie meer samenhangend organiseren vanuit de integrale werkwijze van Krachtige Basiszorg. De ervaren gezondheid van de Overvechter staat hierin centraal. % Volwassenen (18+) met een goed ervaren gezondheid
84% 82% 80% 78% 76% 74% 72% 70% 68% 66% 64% 62% 60% 58%
78%
77%
77%
73%
83%
Input kenniskring bij vierde deelambitie De kenniskring committeert zich aan de nieuwe deelambitie en is akkoord met het voorstel voor de indicator ervaren gezondheid. De indicator geeft geen beeld van de samenwerking, wel het uiteindelijke effect wat je
75%
hiermee wilt behalen. De cijfers over ervaren gezondheid worden als redelijk goed bestempeld, fijn ook de positieve ontwikkeling te zien bij kinderen en volwassenen. Er heerst een positief gevoel bij de samenwerking tussen het sociale domein en het medische domein, we weten elkaar beter te vinden. Fijn om het netwerk rondom gezondheid ook weer meer te verbreden, ook als we kijken naar andere kenniskringen.
71% 68%
68%
65% 62%
over te dragen als je vertrekt, zodat de contacten gewaarborgd blijven.
59% 2012 Overvecht
2016
2018
Taagdreef, Wolgadreef
Vechtzoom, Klopvaart
Zamenhofdreef, Neckardreef
2020 Zambesidreef, Tigrisdreef
Utrecht
Bron: Gezondheidsmonitor Volwassenen 2012-2020
Na daling ervaren gezondheid volwassenen in 2016 en 2018 weer een toename in 2020 Elke twee jaar wordt met de gezondheidsmonitor volwassenen de gezondheid van volwassenen in Utrecht in kaart gebracht. In 2016 en 2018 zagen we in Overvecht een afname in ervaren gezondheid, in vergelijking met 2012. In 2020 zien we dat het weer stijgt tot 72%. Gemiddeld in Utrecht zien we dat 83% een goed ervaren gezondheid heeft. Sinds 2018 hebben we ook inzicht in subwijkverschillen. In alle subwijken is een toenane zichtbaar tussen 2018 en 2020. In de subwijk Vechtzoom, Kloptvaart is de ervaren gezondheid het hoogst, in Zambesidreef, Tigrisdreef het laagst.
22 / 38
Bij het interpreteren van de gegevens blijft het goed om te bedenken dat zorgverleners een hoge doorstroom zien van bewoners in hun praktijk. Ook is er een hoog verloop van medewerkers. Deelnemers uiten zorgen over het personeelstekort in de wijk. Het is dan des te belangrijker om je netwerk vitaal te houden en het goed
Conclusie De ervaren gezondheid van kinderen en volwassenen is, na een eerdere daling, weer gestegen. De ervaren gezondheid van jongeren blijft min of meer gelijk. Professionals zijn positief over de samenwerking tussen het sociale en medische domein. Zorgen zijn er over personeelstekorten en hoge doorstroom van medewerkers in zorg en welzijn.
4. Veilige buurten 4.1 Jongeren kiezen het goede pad en jongerenoverlast neemt af Aantal registraties jeugdoverlast - wijk Overvecht
Aantal registraties jeugdoverlast Utrecht - naar wijk
1.000
1.000 900
900
800 700 600
800 700
500 400 300 200
600 500 400
100 0
300 200
2017
100 0
West 560
525
631
946
403
345
2017
2018
2019
2020
2021
2022
Bron:Politie Midden-Nederland, bewerking Onderzoek & Advies.
2018
Noordwest
2019 Overvecht
Zuidwest
2020 Noordoost
Leidsche Rijn
2021 Oost
Binnenstad
2022 Zuid
Vleuten-De Meern
Bron:Politie Midden-Nederland, bewerking Onderzoek & Advies.
Aantal registraties jeugdoverlast in Overvecht neemt verder af
Kijken we naar het aantal registraties van jeugdoverlast bij de politie, dan zien we in 2022 een daling van 14% voor Overvecht (van 403 in 2021 naar 345 registraties in 2022). Het niveau komt hiermee op het laagste sinds jaren. In heel Utrecht daalde het aantal registraties jeugdoverlast met bijna een kwart in 2022 en ook hier is dit het laagste niveau sinds jaren.
Door de jaren heen zien we voor elke wijk een piek van jeugdoverlast in coronajaar 2020, toen de eerste lockdowns plaatsvonden. Het jaar erna daalde de jeugdoverlast, vooral in Overvecht (-57%). In 2022 is de daling in
23 / 38
Overvecht juist lager dan in de andere wijken. Als we kijken naar het absolute aantal registraties, dan deelt Overvecht samen met de wijk Binnenstad een vierde plaats (respectievelijk 345 en 343 registraties). In de Inwonersenquête wordt gevraagd naar ervaren jongerenoverlast. De laatste enquête is van 2021. Toen zei ruim een op de drie Overvechters (37%) vaak overlast te ervaren van jongeren. De ervaren jongerenoverlast bleef hiermee weliswaar stabiel voor Overvecht, maar het niveau lag hoger dan gemiddeld in Utrecht (22%). De volgende Inwonersenquête is in het najaar van 2023. Begin 2024 is er dan een nieuwe update van de ervaren jongerenoverlast.
4. Veilige buurten 4.1 Jongeren kiezen het goede pad en jongerenoverlast neemt af Input kenniskring: duiding In de kenniskring van 21 februari 2023 is uitgelegd dat de registraties jongerenoverlast zowel meldingen van inwoners kunnen zijn, als registraties van incidenten waar de politie zelf op af gaat. Het kan hierbij om diverse vormen van overlast gaan, zoals hanggedrag, overlast door gebruik van lachgas of overlast in winkelcentra. Eén van de aanwezigen merkt op dat de jeugdgroepen uiteen vallen en ook mobiel zijn. Ze verspreiden zich over de stad. Toch wordt ook gezegd dat jongeren die zijn opgegroeid in Overvecht, in deze wijk blijven. Als het gaat over de afname van jeugdige verdachten in Overvecht, merkt één van de aanwezigen op dat deze indicator eigenlijk niet zoveel zegt: verdacht zijn betekent nog niet dat je veroordeeld bent. Eigenlijk zou je dan het aantal veroordeelden als indicator moeten
% jeugdige verdachten (12 t/m 24) in Overvecht en Utrecht
4%
3%
2%
hebben.
0,9% 1,7% 1,5% 1,9%
0,9% 1,2% 0,8% 1,5%
2019
2020
2021
Utrecht
Overvecht
Overvecht 12-17
1,1%
1,1% 2,4% 3,2% 1,9%
2018
0,9% 0,9%
0,9% 1,7% 1,9% 1,6%
0
0,6%
1%
2022
Overvecht 18-24
Bron:Politie Midden-Nederland, bewerking Onderzoek & Advies.
Aandeel in Overvecht aangehouden jeugdige verdachten daalt
Het percentage (unieke) jeugdige verdachten, aangehouden in Overvecht, is gedaald naar 0,9% en is
daarmee nagenoeg gelijk aan het Utrechts gemiddelde. De afname betreft beide leeftijdscategorieën (de oudere leeftijdsgroep daalt iets harder).
Volgens de definitie van jeugdige verdachten gaat het om personen van 12 tot en met 24 jaar van wie een
redelijk vermoeden bestaat dat zij pleger zijn van een misdrijf, maar waarbij de bewijsvoering nog niet rond hoeft te zijn. De cijfers betreffen de pleegplaats (dit hoeft niet de woonwijk van de pleger te zijn). Om een aandeel weer te geven is het cijfer gedeeld door het aantal jeugdige inwoners van de wijk.
24 / 38
Conclusies Het aantal registraties jeugdoverlast is in 2022 in alle wijken afgenomen. Deze afname is in Overvecht minder sterk dan in de andere wijken. Daar staat tegenover dat de jeugdoverlast in Overvecht een jaar eerder (in 2021) juist veel sterker afnam dan in de andere wijken. In drie jaar tijd is Overvecht niet meer de wijk met de meeste jongerenoverlast, maar staat de wijk op plek 4. Het aandeel jeugdige verdachten daalt tot op het Utrechtse gemiddelde. De daling betreft vooral de groep 12-17 jaar.
4. Veilige buurten 4.2 Terugdringen van ondermijnende criminaliteit door herstellen van de norm en vergroten van maatschappelijke weerbaarheid Deze paragraaf bestaat deels uit data van 2021. Aantal MMA meldingen die toe te wijzen zijn aan Overvecht
% inwoners dat zich wel eens onveilig voelt in de eigen buurt - wijk Overvecht versus Utrecht
60
60%
50
50%
40
40%
30
30%
26 40
20
20%
30 27
10 0
25
16
16
7
21
8
26
14
18
6
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
Drugsgerelateerde meldingen
Overige meldingen
0 2010
2011
2012
2013
2014
2015
Overvecht
2016
2017
2018
Bron: inwonersenquête 2021 gemeente Utrecht, in 2020 is er geen inwonersenquête gehouden
Door trendbreuk geen conclusie t.a.v. ontwikkeling aantal drugsgerelateerde MMA meldingen
Overvechters voelen zich vaker dan gemiddeld onveilig in de eigen buurt
Meld Misdaad Anoniem (MMA). In 2022 is er sprake van een trendbreuk, omdat MMA de
meldingscategorieën heeft gewijzigd en dit niet met terugwerkende kracht over de voorgaande jaren heeft aangepast. Het is nu niet duidelijk of de afname in drugsgerelateerde meldingen (van 18 naar 6 in 2022) ook daadwerkelijk een afname is. Overall is er wel een daling in het totaal aantal meldingen te zien. Drugs is de meest voorkomende klasse bij MMA meldingen die zijn toe te wijzen aan de wijk Overvecht, op afstand gevolgd door witwassen/fraude en mensenhandel/illegalen/prostitutie.
2019
2020
2021
Utrecht
Bron: MMA: ruim een kwart van de meldingen is niet aan een wijk toe te wijzen
Voor de deelambitie 'terugdringen ondermijnende criminaliteit' kijken we onder andere naar meldingen bij
25 / 38
10%
Vorig jaar rapporteerden wij over de ervaren veiligheidsgevoelens van inwoners van Overvecht. Dit cijfer komt uit de Utrechtse Inwonersenquête. In 2022 is er geen nieuwe enquête geweest, dus rapporteren we hier over de meest recente van 2021. Bijna de helft (44%) van de Overvechters voelt zich in 2021 wel eens onveilig in de eigen buurt. Gemiddeld in Utrecht is dit 30%. In Overvecht voelt 10% zich vaak onveilig ten opzichte van 3% in Utrecht.
4. Veilige buurten 4.2 Terugdringen van ondermijnende criminaliteit door herstellen van de norm en vergroten van maatschappelijke weerbaarheid % inwoners dat zich wel eens onveilig voelt in de eigen buurt - naar subwijken binnen Overvecht 55% 50% 45% 40% 35%
50%
49% 41%
44%
44%
48%
44%
38%
30%
In de kenniskring wordt stilgestaan bij de ontwikkeling van het veiligheidsgevoel in Overvecht. In Overvecht voelen relatief meer inwoners zich wel eens onveilig in de eigen buurt dan gemiddeld in Utrecht. Vooral in de periode 20132016 is dit verschil opvallend. Aanwezigen merken op dat er in die periode aanslagen waren in Frankrijk en ook enkele schietincidenten in de wijk Overvecht. Deze incidenten dragen hoogstwaarschijnlijk bij aan het gevoel van (on)veiligheid. Na 2016 verbetert de veiligheidsbeleving in Overvecht en de afgelopen jaren is het cijfer relatief stabiel.
25% 20% 15% 10% 5% 0 Zamenhofdreef, Neckardreef
Vechtzoom, Klopvaart
2019
Zambesidreef, Tigrisdreef
Taagdreef, Wolgadreef
2021
Bron: inwonersenquête 2021, gemeente Utrecht, in 2020 is er geen inwonersenquête gehouden
Verschillen in onveiligheidsgevoelens tussen subwijken
In drie van de vier subwijken lijkt de veiligheidsbeleving te verbeteren, vooral in
Zambesidreef/Tigrisdreef (deze subwijk bevat de buurtaanpak gebieden). De verschillen tussen
26 / 38
Input kenniskring: ervaring en aanbeveling Bij de presentatie van de MMA meldingen is er teleurstelling dat deze niet vergeleken kunnen worden met voorgaande jaren, doordat er een trendbreuk is. Er wordt gesproken over een mogelijke afname van de meldingsbereidheid en of deze te wijten is aan een afnemend vertrouwen in de overheid. Daar kunnen helaas geen conclusies over worden getrokken. Enkele weken na de kenniskring werden de landelijke jaarcijfers van Meld Misdaad Anoniem bekend. Daaruit blijkt dat het aantal meldingen sinds het einde van de coronapandemie met bijna een kwart is afgenomen (Bron: RTV Utrecht, 21 maart 2023).
de jaren zijn echter niet significant, dat wil zeggen dat verschillen toeval kunnen zijn. De inwoners van de subwijken Taagdreef, Wolgadreef voelen zich in 2021 het vaakst onveilig in hun eigen buurt: 48% van hen geeft in 2021 aan zich wel eens onveilig te voelen in hun eigen buurt.
Conclusies Het aantal meldingen bij Meld Misdaad Anoniem is gedaald. Door een trendbreuk kunnen er geen conclusies worden verbonden aan de afname in het aantal drugsgerelateerde meldingen. Vanaf 2022 starten we een nieuwe reeks. Na 2016 verbetert de veiligheidsbeleving in Overvecht. Vanaf 2018 is er sprake van een stabilisatie. Het percentage inwoners dat zich wel een onveilig voelt in de eigen buurt ligt in Overvecht hoger dan gemiddeld in Utrecht. In 2024 komen er nieuwe cijfers over het veiligheidsgevoel.
4. Veilige buurten 4.3 Tegengaan van polarisatie en radicalisering. Deze paragraaf bestaat uit data van 2021. % inwoners dat zich gediscrimineerd voelt het afgelopen jaar 28%
Aandeel vertrouwen in lokale overheid (college, raad en ambtenaren) naar wijken - 2021
22%
17%
11%
6%
West
64%
16%
Noordwest
57%
Overvecht
50%
Noordoost
63%
Oost
60%
17%
19%
Binnenstad
60%
20%
5% 15%
Zuid
60%
18%
5% 17%
Zuidwest
60%
18%
5% 17%
Leidsche Rijn
55%
Vleuten-De Meern
48%
20%
5% 15% 6% 17%
22%
10%
18%
19%
20%
14%
5% 20%
25%
6% 21%
0 2012
2013
2014
2015
2016 Overvecht
2017
2018
2019
2020
2021
Utrecht
niet zoveel vertrouwen
helemaal geen vertrouwen
weet niet/geen mening
Bron: inwonersenquête 2021, gemeente Utrecht
Bron: inwonersenquête 2021, gemeente Utrecht
Kwart van Overvechters voelde zich gediscrimineerd
Overvechters hebben minder dan gemiddeld vertrouwen in lokale overheid
Uit de Inwonersenquête van 2021 bleek dat 26% van de inwoners van Overvecht zich gediscrimineerd voelt. Gemiddeld in Utrecht is dit 17%. Overvechters voelen zich voornamelijk gediscrimineerd vanwege hun
In Overvecht is het vertrouwen van inwoners in de lokale overheid 50%, stedelijk is dat 57%. De wijk kent bovendien het hoogste aandeel inwoners dat helemaal geen vertrouwen heeft in de lokale overheid, nl. 10%.
huidskleur, etniciteit en afkomst (16%) en vanwege hun geloof (7%). Discriminatiegevoelens in Overvecht zijn in 2021 gelijk gebleven ten opzichte van de jaren daarvoor.
27 / 38
heel veel/tamelijk veel vertrouwen
4. Veilige buurten 4.3 Tegengaan van polarisatie en radicalisering. Deze paragraaf bestaat uit data van 2021. aandeel vertrouwen in landelijke overheid (regering, 2de kamer en ambtenaren Rijksoverheid) ) naar wijken - 2021 West
49%
Noordwest
41%
Overvecht
37%
Noordoost
51%
Oost
46%
39%
8%
7%
Binnenstad
46%
39%
8%
7%
Zuid
46%
35%
Zuidwest
44%
Leidsche Rijn
39%
40%
10%
Vleuten-De Meern
38%
42%
12%
heel veel/tamelijk veel vertrouwen
35%
9%
39%
7%
11%
37%
9%
19%
7%
36%
7%
12%
33%
niet zoveel vertrouwen
12%
6%
7% 11%
8%
helemaal geen vertrouwen
Bron: inwonersenquête gemeente Utrecht
Overvechters hebben minder dan gemiddeld vertrouwen in landelijke overheid In Overvecht heeft 37% van de inwoners vertrouwen in de landelijke overheid, stedelijk is dat 43%. Ook hier heeft Overvecht van alle wijken het grootste aandeel inwoners dat helemaal geen vertrouwen heeft in de
28 / 38
doet, bijvoorbeeld via de buurthuizen waar veel vrouwen elkaar ontmoeten en (maatschappelijke) thema's bespreken.
11%
weet niet/geen mening
landelijke overheid (19%).
Input kenniskring: ervaringen Volgens één van de aanwezigen is het cijfer over vertrouwen in de overheid zorgwekkend in Overvecht. Mensen met weinig vertrouwen stemmen vaak niet. Het blijkt ook dat de opkomst bij stemmen het laagst is in Overvecht. Bij de afgelopen verkiezingen voor de Provinciale Staten (15-3-2023) was de opkomst in Overvecht 40%, het laagst van alle wijken. Hetzelfde geldt voor de laatste gemeenteraadsverkiezingen (16-3-2022), toen was de opkomst 35%. Eén van de aanwezigen zegt dat de opkomst bij verkiezingen meer met onbekendheid te maken heeft dan met gebrek aan vertrouwen. Vooral jongeren vragen zich af wat de gemeente voor hen doet. Resultaten van acties of beleid van de gemeente zijn vaak niet direct zichtbaar of tastbaar voor hen. Dat geldt ook voor oudere bewoners, die na jaren nog steeds dezelfde economische status hebben en het gevoel hebben dat het stemmen niets oplevert. De gemeente moet duidelijk communiceren wat ze voor bewoners
Conclusie Volgens de deelnemers van de vorige kenniskring is discriminatie een belangrijke voedingsbodem voor polarisatie en radicalisering. Het aandeel Overvechters dat zich in 2021 gediscrimineerd voelt blijft met 26% gelijk aan het jaar ervoor. Het aandeel blijft aanmerkelijk hoger dan gemiddeld in Utrecht (17%). Polarisatie kan gelinkt worden aan vertrouwen in de overheid. Inwoners van Overvecht hebben minder dan gemiddeld vertrouwen in de lokale overheid (50% versus 57% gemiddeld in Utrecht). Hetzelfde geldt voor het vertrouwen in de landelijke overheid (37% versus 43% gemiddeld in Utrecht).
5. Meedoen en ondernemen 5.1 Iedereen doet mee, van activering en scholing tot werk, aansluitend op intrinsieke motivatie en talenten van bewoners. De kansen van scholing, werk en ondernemen in Overvecht zelf worden benut. % personen van 15 jaar of ouder met werkloosheids- of bijstands-, of arbeidsongeschiktheidsuitkering 22% 20%
aantal personen met een werkloosheids- of bijstandsuitkering per buurt
Zamenhofdreef e.o.
18% 16%
12%
Taag- en Rubicondreef e.o.
8%
8%
8%
8%
8%
Vechtzoom-noord, Klopvaart
8%
14%
10% Wolga- en Donaudreef e.o.
3%
t
Vechtzoom-zuid
O 2 20 2
tre ch U
ve ch t
20 22
ve r
tre
9%
4% 4%
Neckardreef e.o.
ch t
10%
Zambesidreef e.o.
U
ve ch t
21
O 21 20
20
ve r
tre
ch t
… ch
20 20
U
t ch O 20
2% 4%
2% 10%
5%
5%
Bijstand
ve rv e
tre 20
20
19
U
rv ve
O
20
19
2% 4%
2% 11%
5%
ch t
Werkloosheid
ec h…
2% 4%
2% 11%
18
U
tre
ch rv e 20
20 18
O
ve
U
tre
ch
t
…
2% 4%
2% 11%
… ec h
ve O 7
uitkeringen:
20 17
tre ch U 20 1
20 16
20 16
O
ve rv
ec
h…
0
t
3%
2%
rv
4%
2% 4%
11%
6%
5%
5%
8%
Arbeidsongeschiktheid
Bron: CBS. alle cijfers tot en met 2019 van maart dat jaar, vanaf 2020 juni cijfers. 2020, 2021, 2022 voorlopig, arbeidsongeschiktheid 2022 is nog niet bekend
Tigrisdreef e.o. 0 ww 2020
50
ww 2021
100
150
ww 2022
200
250
300
bijstand 2020
350
400
bijstand 2021
450
500
550
600
bijstand 2022
Bron: CBS, juni 2020, juni2021 en juni 2022: voorlopig cijfers
Relatief veel werkloosheids- en bijstandsuitkeringen in Overvecht, aantallen uitkeringen dalen In de cijfers zien we een dalend aandeel personen met een werkloosheids- of bijstandsuitkering in Overvecht. Het aandeel werkloosheidsuitkeringen daalt tussen maart en juni van 2021 van 1,7% (afgerond 2%) naar 1,3% (afgerond 1%) en is in juni 2022 0,9%. Het aandeel personen van 15 jaar of ouder met een bijstandsuitkering daalt tussen september 2021 en december 2021 van 9,6% (afgerond 10%) naar 9,4% (afgerond 9%) en in in juni 2022 9,2%. Het aantal werkloosheidsuitkeringen daalt van juni 2020 tot juni 2022 van 560 naar 260: minder dan de helft. Het aantal bijstandsuitkeringen daalt in deze periode met 8% voor Overvecht als geheel: van 2.860 naar 2.620. De werkloosheid voor Overvecht is onbekend. Werkloosheid wordt bepaald op basis van een landelijke enquête en daarvan zijn er te weinig waarnemingen om op wijkniveau de werkloosheid te meten. Daarom volgen we het aantal werkloosheids-, arbeidsongeschiktheids- en bijstandsuitkeringen.
29 / 38
5. Meedoen en ondernemen 5.1 Iedereen doet mee, van activering en scholing tot werk, aansluitend op intrinsieke motivatie en talenten van bewoners. De kansen van scholing, werk en ondernemen in Overvecht zelf worden benut. Deze pagina bestaat uit data uit 2021. % inwoners dat meedoet, naar onderdeel in Overvecht en Utrecht 100%
% inwoners dat meedoet 90% 80%
80%
70% 60%
60%
50% 40%
40%
30% 20%
e… M
R
41%
43%
87% 82% 72% 93% 86%
cultuur of sportdeelname activiteiten voor de buurt
en
-D
sociale contacten
Vl e
ut
id Le
e
sc he
w Zu id
(vrijwilligers)werk of school
Overvecht 2018
Overvecht 2019
Overvecht 2021
Utrecht 2019
Utrecht 2021
Bron: Gemeente Utrecht, inwonersenquête 2021. In 2022 is geen inwonersenquête gehouden.
Bron: inwonersenquête gemeente Utrecht, de vraag naar activiteiten in de buurt is anders gesteld dan voorheen en daarom zijn hiervoor geen oude jaren opgenomen. In 2020 en in 2022 is geen inwonersenquête gehouden.
Ambitie en indicator meedoen
Overvechters doen minder mee dan gemiddeld, activiteiten voor de buurt scoren hoger
De ambitie van Samen voor Overvecht is dat iedereen in de wijk kan meedoen, de wijk stimuleert dat bewoners meedoen en mogelijkheden biedt voor bewoners om hun talenten te ontplooien. Waar mogelijk worden deze
Het aandeel inwoners dat geen moeite ervaart met meedoen ligt in Overvecht (63%) lager dan stedelijk gemiddeld (78%). Kijken we naar de verschillende onderdelen van meedoen dan zien we dat inwoners van Overvecht behalve op activiteiten voor de buurt (iets) lager scoren dan gemiddeld. Ten opzichte van 2019 is in 2021 de deelname aan cultuur of sport in Overvecht met gedaald van 82% naar 72%, In Utrecht is dit van 93% naar 86% gedaald. De coronamaatregelen zullen hieraan bijgedragen hebben.
talenten in de wijk ingezet door werkgevers in de wijk. Dit draagt ook bij aan een aantrekkelijk ondernemersklimaat. Voor meedoen kijken we naar een samengestelde indicator op basis van vier aspecten: het verrichten van (vrijwilligers)werk of volgen van een opleiding · het deelnemen aan sport of culturele activiteiten · het verrichten van activiteiten in de buurt · het hebben van sociale contacten Als inwoners ten minste op drie van de vier genoemde gebieden actief zijn, doen ze mee.
30 / 38
0
81% 80% 82% 91% 90%
76%
ijn
73%
es t
id
st a en
74%
Bi
nn
76% Zu
87% d
86% os t
st oo oo rd
ve r O
N
ve
es N
oo
rd
w
W es
87%
O
63% ch t
75% t
80% t
0
77% 76% 81% 87% 89%
20%
10%
Vrijwilligerswerk, werk of school is gestegen van 76% naar 81%: dit zit in het percentage school of werk; het aandeel dat vrijwilligerswerk doet is stabiel op 35%. De verandering in het aandeel sociale contacten van 80% naar 82% is te klein om op basis van deze enquête te kunnen zeggen dat het stijgt.
5. Meedoen en ondernemen 5.1 Iedereen doet mee, van activering en scholing tot werk, aansluitend op intrinsieke motivatie en talenten van bewoners. De kansen van scholing, werk en ondernemen in Overvecht zelf worden benut. Input uit de kenniskring: duiding, ervaringen en aanbevelingen Werkloosheidsuitkeringen en bijstandsuitkeringen In de kenniskring worden een aantal vragen gesteld om meer informatie om de data meer in perspectief te zien. Zoals een analyse van het bijstandsbestand: zitten er in Overvecht relatief meer mensen in met een grote afstand tot de arbeidsmarkt? Wat voor soort mensen verhuizen naar en uit Overvecht? Hoe is het aandeel sociale huur in Overvecht en Utrecht en wat de samenstelling van de huishoudens? Dit gaan we in de volgende kenniskring met elkaar bespreken. In de Tigrisdreef neemt het aantal personen met een bijstandsuitkering, dat zou samen kunnen komen door het sociaal renoveren.
31 / 38
Conclusies Er zijn relatief veel bijstandsuitkeringen in Overvecht, maar de aantallen uitkeringen dalen. Het aandeel werkloosheidsuitkeringen in halverwege 2022 in Overvecht even hoog als voor Utrecht als geheel 1%.
5. Meedoen en ondernemen 5.2 We verbinden vraag van werkgevers aan talenten van bewoners. Bewoners zien mogelijkheden om aan werk te komen, een opleiding of stageplek te vinden. Resultaten voor 2022 Indicatoren In de voortgangsrapportage beschrijven we de resultaten van verschillende projecten die gerelateerd zijn aan deze deelambitie. Denk aan het werk van Focus, de Werkwinkel, Dok 030 en Pozitive. In het afgelopen jaar zijn
Focus
er in totaal 143 mensen uitgestroomd naar regulier werk, 63 zijn een eigen bedrijf begonnen en 59 zijn gestart met schoolopleiding of terug naar school gegaan.
Werkwinkel
Kenniskring In de kenniskring wordt aangegeven dat 70/80% van de mensen die aan het werk gaan via Pozitive of
Beroepentuin
Werkwinkel fulltime werkt. Bij opleidingen wordt Zorg veel gekozen en Techniek trekt ook aan. De ICT-sector is bij veel nieuwe Nederlanders in trek. Pozitive begeleidt een groep vrouwen die richting ICT willen.
DOK 030 Pozitive Studentjobcoach 10
20
30
40
50
60
70
80
90
Totaal
0
0
20
40
uitstroom naar regulier werk
32 / 38
60
80 start eigen bedrijf
100
120
140
160
start opleiding/ terug naar school
5. Meedoen en ondernemen 5.3 We zorgen voor een aantrekkelijk ondernemersklimaat Aantal vestigingen
4.000
groei tov jaar ervoor:
Aantal banen 12%
8%
9%
16.000
3.500
14.000
3.000
12.000
2.500
10.000
2.000
8.000
1.500
6.000
1.000
4.000
500
2.000
0
2.806
3.139
3.389
3.691
2019
2020
2021
2022
Bron: Provinciaal arbeidsplaatsenregister (PAR), bewerking afdeling Onderzoek & Advies gemeente Utrecht, meetmoment is april
0
groei tov jaar ervoor:
1%
2%
3%
13.719
13.865
14.168
14.620
2019
2020
2021
2022
Bron: Provinciaal arbeidsplaatsenregister (PAR), bewerking afdeling Onderzoek & Advies gemeente Utrecht, meetmoment is april
Vestigingen: groei in gezondheids- en welzijnszorg Op basis van het provinciale arbeidsplaatsenregister (een jaarlijkse enquête in april die gekoppeld is aan het handelsregister) weten we van elk bedrijf waar het gevestigd is, in welke sector het actief is én hoeveel mensen er werken. Het aantal vestigingen groeit tussen 2021 en 2022 met 9%, de jaren ervoor met 12% en 8%. Het laatste jaar groeiden de sectoren gezondheidszorg (116), bouw (61) en zakelijke dienstverlening (60) in absolute zin het meeste. Sinds 2019 zit de grootste groei in Overvecht in absoluut aantal vestigingen bij de gezondheidszorg (257, 69%), zakelijke dienstverlening (172, 29%), transport/communicatie (126, 32%) en de bouw (113, 41%). Banen: Het aantal banen groeit tussen 2021 en 2022 met 3%, de jaren ervoor met 1% en 2%. Het aantal banen in de gezondheidszorg bleef gelijk ten opzichte van 2021 en steeg met 60 ten opzichte van 2019, een groei van 2%. Dit komt mede door een administratieve wijziging: één bedrijf in de gezondheidszorg met nevenvestigingen in de rest van de stad die nu niet meer in Overvecht geteld worden. Dat bedrijf daalde mede daardoor met ruim 300 personen. De hoge groei van het aantal vestigingen en de veel lagere groei van het aantal banen komt daarnaast door een groei van het aantal zzp'ers en een daling van het werkzaam personeel in de grotere organisaties.
Tussen 2021 en 2022 groeide vooral het aantal banen in de bouw (179), zakelijke dienstverlening (79) en de horeca (68). De horeca is daarmee wat betreft werkgelegenheid in Overvecht hersteld van de dip in 2021 door de coronamaatregelen. Ten opzichte van 2019 is er een groei van 41 banen (12%). In de periode 2019 - 2022 zijn de bouw (212), zakelijke dienstverlening (179) en ook onderwijs (142) in absolute zin de grootste groeiers. In relatieve zin groeien de industrie (31%, 94 banen) en cultuur / sport / recreatie (24%, 99 banen) het meest.
33 / 38
5. Meedoen en ondernemen 5.3 We zorgen voor een aantrekkelijk ondernemersklimaat veranderingen in banen 2019-2020, 2020-2021 en 2021 - 2022 naar grootteklasse
verandering in aantal vestigingen 2019 - 2020, 2020 - 2021, 2021 - 2022 naar oorzaak
1 werkzame persoon
starters
2 - 49 werkzame personen
opheffingen
50 - 199 werkzame personen
verhuisd naar Overvecht
200 - 799 werkzame personen
verhuisd uit Overvecht -400 -300 -200 -100
2019 - 2020
2020 - 2021
0 100 200 300 400 500 600 2021 - 2022
Bron: Provinciaal arbeidsplaatsenregister (PAR), bewerking afdeling Onderzoek & Advies gemeente Utrecht
-200 verandering 2019 - 2020
-100
0
100
200
verandering 2020 - 2021
300
400
500
600
verandering 2021 - 2022
Bron: Provinciaal arbeidsplaatsenregister (PAR), bewerking afdeling Onderzoek & Advies gemeente Utrecht
Groei blijft vooral in 1 persoonsvestigingen Krimp en groei kunnen ontstaan doordat een bedrijf zich in de wijk vestigt, uit de wijk vertrekt, wordt opgeheven of doordat starters beginnen. Kijken we gedetailleerder naar de ontwikkelingen in aantallen banen, dan zien we dat het aantal banen voor vestigingen met 1 werkzame personen de afgelopen jaren gestaag groeit. Het aantal banen met 2 to 50 werkzame personen steeg ook. Bij het aantal banen in de groep van 50-199 werkzame personen zien we tussen 2019 en 2021 een afname, maar tussen 2021 en 2022 een sterke groei. Deels komt dat doordat twee 200+ bedrijven minder werknemers hebben waardoor die in de groep tot 199 banen vallen. De groep 200+ werkzame personen bestond in 2019 uit 7 bedrijven, in 2020 en 2021 uit 8 bedrijven en in 2022 uit 6 bedrijven. Daardoor daalde het aantal werkzame personen tussen 2021 en 2022. Ook vond er een administratieve wijziging plaats van een bedrijf met nevenvestigingen in de rest van de stad die nu niet meer in Overvecht geteld worden. Dat bedrijf daalde mede daardoor met ruim 300 personen. Andere bedrijven in deze groep groeiden daarentegen. Veel starters Voor alle perioden zien we veel meer starters (ongeveer 500) dan opheffingen (ongeveer 200).
Wat betreft verhuizingen naar en uit Overvecht zien we dat die tussen 2019 en 2020 elkaar in evenwicht houden en dat er tussen 2020 en 2021 (+ 46) en tussen 2021 en 2022 (+49) er meer vertrekkers uit Overvecht zijn dan vestigers.
34 / 38
5. Meedoen en ondernemen 5.3 We zorgen voor een aantrekkelijk ondernemersklimaat Input uit de kenniskring: ondernemersklimaat In de kenniskring wordt stilgestaan bij de grafiek over verhuizers. Er zijn meer verhuizingen uit Overvecht dan naar Overvecht sinds 2020. De volgende vragen komen op: Wat zijn de redenen van verhuizingen van ondernemers? Vinden zzp’ers geen passende huisvesting? Moeten ze naar een andere wijk om door te groeien? Bedrijven die groeien moet je willen houden in Overvecht. Signaal vertrekkende ondernemers, waarom? Imago? Wordt Overvecht te groot? Dit ook onderzoeken. Er wordt aangegeven dat er meer duiding nodig is en focus en regie. Wat hebben we nodig om het verschil te maken? De wens wordt geuit dat meedoen en ondernemen ook in de omgevingsvisie komt. Het is belangrijk om partijen op tijd te binden aan de visie op het winkelcentrum. Er is ook vraag naar betaalbare atelierruimte voor kunstenaars. Voor het imago van Overvecht is bijvoorbeeld de vestiging van de brouwerij in Overvecht, de positionering van buurtjes, organiseren van ondernemers, een broedplaats creëren zeer waardevol voor de dynamiek die dan ontstaat. Conclusie Sinds 2019 zit de grootste groei in absoluut aantal vestigingen bij de gezondheidszorg, zakelijke dienstverlening, transport/communicatie en de bouw.
In de periode 2019 - 2022 zijn wat betreft banengroei de bouw (212), zakelijke dienstverlening (179) en ook onderwijs (142) in absolute zin de grootste groeiers. In relatieve zin groeien de industrie (31%, 94 banen) en cultuur / sport / recreatie (24%, 99 banen) het meest. De 1 persoonsvestigingen groeien in de jaren 2019 - 2022 met 200 tot 300 per jaar. Voor deze perioden zien we veel meer starters (ongeveer 500) dan opheffingen (ongeveer 200). Sinds 2021 zien we ongeveer 50 meer ondernemingen die vertrekken dan ondernemingen die zich vestigen in Overvecht.
35 / 38
Aanpakbrede ambitie Samen voor Overvecht betekent werken aan een wijk waar bewoners prettig samen leven en die aantrekkelijk is voor nieuwe bewoners, bezoekers, en ondernemers. Een wijk waarin de veerkracht van bewoners wordt versterkt en iedereen mee kan doen. Cijfers uit 2021 Rapportcijfer algemeen buurtoordeel 8
Vindt het moeilijk om hoopvol te zijn over de toekomst van de buurt
60% 55% 50% 45% 40% 35% 30% 25% 20%
7 6 5 4 3 2
15% 10% 5%
1
0
0
5,8 7,1
5,6 7
5,3 7,1
4,9 7,1
5,3 7,2
5,5 7,3
5,6 7,3
0
0
5,7 7,3
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
Overvecht
Utrecht
Bron: Inwonersenquête gemeente Utrecht, in 2020 is er geen inwonersenquête gehouden
Positief buurtoordeel Overvecht neemt toe, vooral in de subwijk Zambesidreef, Tigrisdreef Overvechters beoordelen hun buurt gemiddeld met een 5,7. Dat is lager dan in de andere wijken van de stad, maar hoger dan de beoordeling in 2019. Vanaf 2016 zien we een opwaartse trend. Binnen Overvecht zijn de verschillen tussen subwijken verminderd. Vooral de score van de subwijk Zambesidreef, Tigrisdreef, waar de buurtaanpakken lopen, is tussen 2019 en 2021 verbeterd van 5,0 naar 5,8. Zie bijlage 2 voor de grenzen en indeling van de subwijken. Eind 2023 is een nieuwe meting.
36 / 38
2016
2017
Subwijk Taagdreef, Wolgadreef
2018
2019
Subwijk Zamenhofdreef, Neckardreef
Subwijk Zambesidreef, Tigrisdreef
Wijk Overvecht
2020
2021
Subwijk Vechtzoom Klopvaart Utrecht
Bron: Inwonersenquête gemeente Utrecht, in 2020 is er geen inwonersenquête gehouden
Veerkracht blijft gelijk, vertrouwen in de toekomst van de buurt neemt af Iets meer dan de helft van de inwoners in Overvecht vindt dat over het algemeen de meeste mensen wel te vertrouwen zijn (56%), stedelijk gemiddeld is dit 72%. Vier op de tien Overvechters (40%) vindt dat je niet voorzichtig genoeg kan zijn in omgang met andere mensen. Dit is ten opzichte van 2019 iets gestegen. Gemiddeld in Utrecht is dit 27%. Als het gaat om vertrouwen in de toekomst, zien we een negatieve ontwikkeling. in 2019 vond 41% het moeilijk om hoopvol te zijn, in 2021 is dit percentage gestegen naar 45%. Voor heel Utrecht was de stijging groter: van 20% naar 27%. In de kenniskring wordt geduid dat de stijgingen ook samenvallen met de coronaperiode. Dat de cijfers van Overvecht minder stijgen dan van Utrecht kan komen doordat hier relatief meer mensen wonen die al langer minder hoopvol zijn.
Bijlage 1: buurtindeling
Vragen?
Mail naar overvecht@utrecht.nl of kijk op echtovervecht.nl/ samen-voor-overvecht
37 / 38
Bijlage 2: lijst aanwezigen kenniskringen
Sinds de laatste monitorrapportage zijn er meerdere kenniskringen geweest. Hieronder geven we de deelnemers weer die aanwezig waren bij de laatst gehouden kenniskring. Kenniskring ’Plezier wonen in een meer gemengde wijk’ Aanwezigen: 2 inwoners uit de wijk, Albrona, Heijmans, Woonin, 2 wijkambassadeurs (o.m. van Beheergroep Gagelpark), Veelzijdig wonen/Tussenvoorziening, 4 medewerkers van de gemeente Utrecht (Ruimte, Wonen en Wijken), organisatie (datacoach, gespreksleider, notulist). Kenniskring ’Jonge Kind ’ (Maart 2023) Aanwezigen: 5 moeders uit de wijk, Brede school Overvecht, DOCK, SWV Jonge Kind, Buurtteam Jeugd en Gezin, Moederbabygroep, Raedelijn, Jeugdgezondheidszorg, Bibliotheek Utrecht, Spoor 030, Kidsclub, Moeders voor elkaar, Ludens, Overvecht Gezond, , Gemeente Utrecht (Volksgezondheid, MO Onderwijs). Kenniskring ‘Veilige buurten’ Aanwezigen: 5 bewoners (waarvan 3 van het Wijkplatform Overvecht en 1 van het Moedernetwerk), 1 buurthost Overvecht-Zuid,wijkagent, JoU, 3 medewerkers van de gemeente Utrecht.(Openbare Orde en Veiligheid, Onderzoek en Advies, Samen voor Overvecht). Brede Kenniskring (Maart 2023) Aanwezigen: 3 bewoners, Project O, Positive, JoU, Buurtteam Jeugd en Gezin, Overvecht Gezond, Era Contour
Kenniskring ‘Zorg en ondersteuning dichtbij en op maat’ (Februari 2023) Aanwezigen: 1 inwoner uit de wijk, Overvecht Gezond, Sport Utrecht, Pozitive, Buurtteam Jeugd en Gezin, DOCK, Taal Doet Meer, Kleurrijke Zorg, Zin in Utrecht,WIJ3.0, Gemeente Utrecht (Maatschappelijke Ontwikkeling en Volksgezondheid). Duidingsgesprek Jongvolwassenen (in kernteam, Maart 2023) Aanwezigen: Sport Utrecht, Pozitive, Al Amal, buurtteam Sociaal, JoU, Gemeente Utrecht (MO Sport, Focus, Volksgezondheid en Projectmanagement). Kenniskring ‘Meedoen en Ondernemen’ (Februari 2023) Aanwezigen: Ondernemers, Dok030, Project O, JoU, Power by Peers, Pozitive, Wij 3.0, Idid, Voedseltuin, gemeente Utrecht: Werk&Inkomen, Samen voor Overvecht, Onderzoek&Advies. Wijkbrede kenniskring (Maart 2023) Aanwezigen: 2 bewoners, Project O, JoU, Pozitive, buurtteam jeugd, Overvecht Gezond, Era Contour, Portaal, gemeente Utrecht: Openbare Orde & Veiligheid, Samen voor Overvecht, Onderzoek&Advies.
en 4 medewerkers van de gemeente Utrecht.
Vragen?
Mail naar overvecht@utrecht.nl of kijk op echtovervecht.nl/ samen-voor-overvecht
38 / 38
Burgemeester en wethouders Postadres Postbus 16200, 3500 CE Utrecht Telefoon 14 030 www.utrecht.nl
Aan de leden
Behandeld door
Marco van den Berg
Datum
31 mei 2023
Doorkiesnummer
14030
Kenmerk
1136954
marco.van.den.berg@utrecht.nl
Onderwerp
Voortgangsrapportage Samen voor Overvecht
Bijlage(n)
3
Beleidsveld
Samen voor Overvecht
Geachte leden van de raad, Bij deze sturen wij u de voortgangsrapportage met betrekking tot de integrale wijkaanpak Samen voor Overvecht toe. In deze jaarlijkse rapportage beschrijven we de voortgang op de vijf ambities die we voor Overvecht hebben vastgesteld, en trekken we conclusies voor de vervolgaanpak. De voortgangsrapportage bevat – naast een beknopt kerndeel – een uitgebreide verdieping, waarin u meer leest over initiatieven vanuit en voor de wijk en de kansen die de wijkaanpak biedt. Daarnaast sturen we u de monitorrapportage toe, waarin we de meest recente cijfers op de indicatoren van onze vijf ambities weergeven en duiden. Samen voor Overvecht In 2019 is, samen met de wijk, het ambitiedocument Samen voor Overvecht ontwikkeld en door de gemeenteraad vastgesteld. Met een coalitie van betrokken bewoners en professionals uit de wijk werken we met veel energie samen aan de wijkaanpak Samen voor Overvecht. Kern van deze integrale aanpak is dat we gezamenlijk en langjarig werken aan het realiseren van vijf ambities. Het gaat dan om 1) het plezierig wonen in een meer gemengde wijk, 2) het versterken van het perspectief voor de jeugd, 3) de inzet op veilig buurten, 4) het dichtbij en op maat organiseren van zorg en ondersteuning en 5) het stimuleren van meedoen en ondernemen.
Het Rijk, de provincie Utrecht en het VSB-Fonds ondersteunen de wijkaanpak Samen voor Overvecht met extra middelen. Dat gebeurt langs de lijn van de Regio Deal vitale wijken, de Woningbouwimpuls, het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid en de Wijkimpuls. We monitoren de ontwikkeling van onze vijf ambities middels (twee)jaarlijkse cijfers op betekenisvolle indicatoren en duiding daarvan in kenniskringen. De beschikbare nieuwe cijfers tonen een overwegend positieve ontwikkeling. Zo zien we, op hoofdlijnen: •
Het aantal werkloosheidsuitkeringen dalen van 560 in juni 2020 tot 260 in juni 2022;
Datum Ons kenmerk
• • • • •
• •
31 mei 2023 1136954
een daling van het aantal bijstandsuitkeringen met 8% voor Overvecht als geheel: van 2.860 naar 2.620; een groei van het aantal banen van 3% tussen 2021 en 2022; het gaat dan vooral om ZZP’ers; een toename van het aandeel jongvolwassenen met een startkwalificatie, van 87,5% in 2021 naar 88,6% in 2023; dat het bereik van de voorschool met 80% het op één na hoogste van Utrecht is (waar het bereik in de afgelopen jaren nog achterbleef bij het Utrechts gemiddelde); een toename van de ervaren gezondheid van kinderen en volwassenen in Overvecht; zo neemt de als ‘goed’ ervaren gezondheid van kinderen in de leeftijd van tien tot twaalf jaar toe van 79% in 2019 naar 90% in 2021; het aantal politieregistraties van jeugdoverlast in Overvecht dalen met 14%, waarmee de jeugdoverlast op het laagste niveau sinds 2017 uitkomt; het percentage (unieke) jeugdige verdachten, aangehouden in Overvecht, dalen naar 0,9%, waarmee het nagenoeg gelijk is aan het Utrechts gemiddelde.
De bijgevoegde voortgangsrapportage en monitor bieden een volledig overzicht van de beschikbare resultaten. Gezien de beschikbaar gekomen resultaten lijkt de weg omhoog zich door te zetten. Een belangrijke kanttekening die daarbij gemaakt moet worden, is dat er geen nieuwe cijfers zijn op de indicatoren die iets zeggen over hoe bewoners hun wijk, buurt of eigen situatie ervaren. Deze cijfers komen uit de tweejaarlijkse inwonersenquête, die (pas) in het najaar van 2023 weer wordt uitgevoerd. De conclusie is dat de positieve ontwikkeling nog wel fragiel is, en dat de achterstand van Overvecht op de rest van Utrecht groot blijft. Als Samen voor Overvecht ons íets duidelijk maakt, is het dat een lange adem cruciaal is. Vervolg Op basis van de voortgangsrapportage en monitor – en de duiding daarvan in kenniskringen – kiezen we ervoor om een groter deel van ons budget in te zetten op twee van de vijf ambities, zoals we in de raadsbrief Prioritering Samen voor Overvecht van 21 maart 2023 ook hebben aangegeven. Ambitie Zorg en ondersteuning dichtbij en op maat Een belangrijke indicator voor onze ambitie Zorg en ondersteuning dichtbij en op maat is het percentage gezinnen met een inkomen tot 125% van het sociaal minimum (de Utrechtse armoedegrens). In 2021 leeft 30,3% van alle gezinnen in Overvecht van een inkomen tot 125% van het sociaal minimum; stedelijk is dit percentage 14,4%.
Daarnaast zien we dat 23% van de huishoudens in Overvecht al vier jaar of langer leeft van een inkomen tot 125% van het sociaal minimum; stedelijk is dit 9,6%. Extra inzet op bestrijding van armoede en schulden (bestaanszekerheid) is nodig. Dit doen we door het versterken van de armoede-aanpak en zetten we in op het duurzaam uit de schulden krijgen van bewoners. Het Rijk stelt één miljoen euro beschikbaar voor de armoede-aanpak in Overvecht voor de jaren 2023 tot en met 2025. Hiervoor dienen we in Q3 van 2023 een aanvraag in. Vanuit de gemeentelijke middelen voor Samen voor Overvecht zetten we twee budgetcoaches in. Ambitie Meedoen en ondernemen De werkloosheid is een belangrijke indicator voor onze ambitie Meedoen en ondernemen. Hoewel het aandeel mensen met een bijstandsuitkering in Overvecht licht daalt, is het percentage nog bijna drie
2/3
Datum Ons kenmerk
31 mei 2023 1136954
keer zo hoog als het stedelijk gemiddelde. Voor de lange termijn is werken aan perspectief (werk, een opleiding of eigen bedrijf) de beste manier om aan voor bestaanszekerheid te zorgen. We nemen daarom twee extra ‘bewonersverbinders’ uit Overvecht in dienst bij de succesvolle Werkwinkel. Daarnaast vergroten we de inzet van de Overvechtse ondernemer Pozitive, die proactief werkt en een doelgroep bereikt die niet naar de Werkwinkel komt. Zo hopen we meer mensen naar werk of een opleiding te begeleiden. Ook willen we dat alle leerlingen in Overvecht een passende stageplek vinden. We starten met een pilot om dat te bevorderen, waarmee we tegelijkertijd ervaringen kunnen opdoen en deze aanpak desgewenst kunnen opschalen. Tot slot We zien dat er met de integrale wijkaanpak Samen voor Overvecht concrete resultaten worden geboekt. De cijfers laten een positieve trend zien. We realiseren ons echter ook dat we nog een lange weg te gaan hebben. We zijn blij dat we die weg bewandelen sámen met bewoners en professionals uit de wijk, en zien ernaar uit om deze samenwerking voort te zetten om Overvecht iedere dag iets mooier en beter te maken. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Utrecht,
de secretaris,
de burgemeester,
3/3
Voortgangsrapportage 2023 Samen voor Overvecht
EchtOvervecht.nl/ Samen-voor-Overvecht
Voortgangsrapportage Samen voor Overvecht 2023
Inhoudsopgave Deze voortgangsrapportage bestaat uit twee delen. In de kern van de 5 ambities van Samen voor Overvecht beschrijven we de resultaten van 2022 per ambitie. De verdieping bestaat uit een uitgebreide omschrijving en voortgang van de kansen en initiatieven die bijdragen aan de vijf ambities van Samen voor Overvecht. Klik hier voor snelle toegang tot de twee delen van de voortgangsrapportage
Kern van de 5 ambities
Verdieping op de 5 ambities
p. 5-25
p. 26-69
2
Voortgangsrapportage Samen voor Overvecht 2023
Voorwoord Overvecht iedere dag een stukje beter en mooier maken: het is een doel waar veel actieve bewoners en bevlogen professionals ín de wijk, samen met de gemeente, provincie en het Rijk, met hart en ziel aan werken. Of het nu gaat om de bijna honderdvijftig jongeren die met behulp van Focus aan het werk of terug naar school zijn gegaan, om de meer dan duizend bewoners die dankzij de fietsdeals van Project O voor dertig euro een fiets konden kopen of om de ontwikkeling van de Ivoordreef, waar meer dan tweehonderdvijftig nieuwe woningen, een parkeergarage, een plein met speelvoorzieningen, een speelplek en een sportveldje komen. Als we kijken naar de vijf ambities die we voor Overvecht hebben benoemd, zien we in de monitor dat de stijgende lijn van vorig jaar zich op veel indicatoren doorzet. De resultaten, groot en klein, zijn voor een groot deel te danken aan de samenwerking tussen de partners van Samen voor Overvecht en de beschikbare extra middelen. Vanuit deze wijkaanpak investeren we zelf in de wijk en initiëren en faciliteren we initiatieven van bewoners, ondernemers of organisaties die in de wijk actief zijn. Daarnaast is er natuurlijk de reguliere inzet van onze partners en onszelf, die maakt dat één en één samen vaak drie is. Maar die vooruitgang wordt niet altijd gezien of gevoeld.
De laatste armoedecijfers zijn van voor de koopkrachtcrisis en we krijgen van zowel bewoners als van professionele partners als DOCK, de buurtteams, de Armoedecoalitie en de Voedselbank verontrustende
signalen, dat steeds meer bewoners hun hoofd in financieel opzicht niet meer boven water kunnen houden. We zien ook dat de verschillen met andere wijken in Utrecht op veel terreinen nog erg groot zijn. In deze voortgangsrapportage gaan we in op de successen en de zorgen. We doen dat aan de hand van de vijf ambities in een beknopt kerndeel. Daarnaast bevat deze voortgangsrapportage een uitgebreide verdieping. Overvecht bruist van de inspirerende mensen, organisaties, ondernemers en initiatieven. Juist omdat de communicatie van en over Samen voor Overvecht iets is wat we met álle partners in de wijk doen, hebben wij hen gevraagd om een bijdrage aan deze voortgangsrapportage te leveren. Van wijkambassadeur ‘Papa Buurman’ en voetballer Redouan El Yaakoubi tot Samen Krachtig en de Voedseltuin Overvecht: hun inbreng is terug te vinden in deze verdieping. Overigens zijn dit soort verhalen een kracht in zichzelf. We zien dat positieve verhalen over bewonersinitiatieven en samenwerking in de wijk positief worden ontvangen. Deze verhalen roepen een gevoel van trots en waardering op bij bewoners. Vanuit Samen voor Overvecht zetten we ons daarom in om deze positieve verhalen een breed podium te geven.
jaren een relatief groter deel van ons budget in bestaanszekerheid en perspectief van bewoners, door extra inzet op armoede- en schuldenaanpak, het begeleiden van mensen zonder baan naar passend werk en hulp aan jongeren bij het zoeken naar een goede stageplek. En tot slot: we zijn ontzettend blij met en trots op onze grote en sterke coalitie. We zijn al onze samenwerkingspartners dankbaar voor het mooie werk dat zij verzetten.
Voor ons geeft deze voortgangsrapportage aan dat Samen voor Overvecht van de lange adem is. We zijn goed op weg, maar de weg is lang en kent drempels waar we soms maar weinig invloed op hebben; denk aan de stijgende energieprijzen en koopkrachtcrisis als gevolg van de oorlog in Oekraïne. We investeren de komende
3
Voortgangsrapportage Samen voor Overvecht 2023
De 5 ambities van de wijkaanpak Samen voor Overvecht 1
Plezierig wonen in een meer gemengde wijk
• Stapsgewijs een gevarieerd, kwalitatief goed en duurzaam woningaanbod realiseren voor huidige en toekomstige bewoners. Ook mensen met een midden of hoger inkomen willen graag in Overvecht wonen en inwoners kunnen wooncarrière maken in de wijk.
3
2
Veilige buurten
1
3
• Jongeren kiezen het goede pad en jongerenoverlast neemt af. • Terugdringen van ondermijnende criminaliteit door herstellen van de norm en vergroten van maatschappelijke weerbaarheid. • Tegengaan van polarisatie en radicalisering.
• Nieuwe mogelijkheden voor gemengd wonen realiseren in nieuwe en bestaande bouw, zodat verschillende groepen mensen samen wonen en samen leven. • Aantrekkelijke, schone, groene, gezonde en veilige woonomgeving die uitnodigt om te recreëren en waar kinderen buiten kunnen spelen. 2
Perspectief voor de jeugd versterken
• Kinderen starten met 4 jaar zonder (taal)achterstanden op school (‘schoolrijp’ zijn). • Kinderen en jongeren weten en ervaren dat zij toekomstperspectief hebben. Ze voelen dat ze er toe doen, weten waar hun ambities en talenten liggen en voelen zich uitgenodigd er iets mee te doen.
5 4
4
Zorg en ondersteuning dichtbij en op maat
• Een stevige sociale basis waarin mensen elkaar kunnen ontmoeten, iets doen voor de buurt en elkaar een steuntje in de rug geven. • Door maximaal te doen wat nodig is, met betere verankering in de buurtaanpakken en koppeling aan renovaties, bieden we de beste zorg en ondersteuning en is deze nog meer op maat (ook gericht op activering). • Eerder, sneller en slimmer aanpakken van geldzorgen, zodat bij mensen ruimte ontstaat om mee te doen.
5
Meedoen en ondernemen
• Iedereen doet mee, van activering en scholing tot werk, aansluitend op intrinsieke motivatie en talenten van bewoners. De kansen van scholing, werk en ondernemen in Overvecht zelf worden benut. • Verbinden vraag van werkgevers aan talenten van bewoners en bieden van perspectief. • Aantrekkelijk ondernemersklimaat creëren.
4
Voortgangsrapportage Samen voor Overvecht 2023
Kern van de 5 ambities
Klik hieronder voor snelle toegang tot de verschillende ambities
Plezierig wonen in een meer gemengde wijk
Perspectief van de jeugd versterken
Veilige buurten
Zorg en ondersteuning dichtbij en op maat
Meedoen en ondernemen
Conclusies
5
Voortgangsrapportage Samen voor Overvecht 2023
Stapsgewijs een gevarieerd, kwalitatief goed en duurzaam woning aanbod realiseren voor huidige en toekomstige bewoners. Ook mensen met een midden of hoger inkomen willen graag in Overvecht wonen en inwoners kunnen wooncarrière maken in de wijk. De gemeenteraad heeft op 22 december 2022 het bestemmingsplan voor de Ivoordreef vastgesteld. Amvest, Bo-Ex en Era maken de Ivoordreef klaar voor de nieuwbouw van 307 woningen. Er komen 159 sociale huurwoningen (appartementen), 74 middenhuur appartementen en 74 eengezinskoopwoningen.
Ambitie 1
Plezierig wonen in een meer gemengde wijk
Voor project de Mix is de omgevingsvergunning onherroepelijk geworden en is de sloop van de flats gestart. De bouw van de 181 middenhuurappartementen start halverwege 2023. Ook de bouw van de 67 middenhuurappartementen aan de Jagerskade ging van start. Werkplaats Overvecht startte in maart 2022 een haalbaarheidsonderzoek onder de naam Gagelkwartier. Van de 9 potentiële locaties werkt zij in 2023 6 locaties samen met de gemeente en bewoners verder uit tot concrete bouwplannen en toetst hiervan de financiële en juridische haalbaarheid. Werkplaats Overvecht stelt het participatieplan samen met bewonersvertegenwoordigers op, volgens de afspraken die gemaakt zijn in het Wijkakkoord en in samenhang met de Omgevingsvisie. Nieuwe mogelijkheden voor gemengd wonen realiseren in nieuwe en bestaande bouw, zodat verschillende groepen mensen samen wonen en samen leven. De gemeente besprak met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en woningcorporaties hoe zij gemengd wonen
Plezierigwonen Plezierig wonen in in een een meergemengde meer gemengdewijk wijk
Perspectief van de jeugd versterken
Veilige buurten
Zorg en ondersteuning dichtbij en op maat
Meedoen en ondernemen
Conclusies
6
Voortgangsrapportage Samen voor Overvecht 2023
mogelijk kan maken in buurten met ernstige leefbaarheidsproblematiek. Het idee is om te kijken of met de Wet Bijzondere Maatregelen Grootstedelijke Problematiek anders toewijzen van woningen mogelijk is. In 2023 wordt dit verder onderzocht. Dit moet een juridische grondslag vormen voor vervolg van de pilots aan de Bangkokdreef en Vulcanusdreef. Aantrekkelijke, schone, groene, gezonde en veilige woonomgeving die uitnodigt om te recreëren en waar kinderen buiten kunnen spelen. De 3 buurtaanpakken zijn een van de kansen van Samen voor Overvecht. Om de kwetsbare buurt 3S-dreven (Scharlaken-, Stroyenborch- en Schooneggendreef) leefbaarder te maken, is een buurtaanpak gestart door Woonin, Portaal, JoU, DOCK, buurtteam, Project O, gemeente en SVO De Dreef. Met cijfers over de buurt en gesprekken met buurtbewoners en professionals, maakten ze een analyse van problemen en kansen. De partners vormen een coalitie, zodat iedereen elkaar snel weet te vinden en om initiatieven aan elkaar te verbinden. Zij inventariseerden de acties die nodig zijn om de openbare ruimte ‘schoon’, ‘heel’ en ‘veilig’ te maken. Het Ondernemersfonds stelde een buurthost aan die verbindingen legt en voorlichting geeft over ‘schoon’ en ‘heel’.
De pilot Werken aan verbinding in buurten startte naar aanleiding van signalen bij het Buurtteam en Jongerenwerk over afstand tussen groepen bewoners en wantrouwen in de politie en gemeente. JoU zorgde ervoor dat 30 jongens en meiden bij SVO de Dreef voetbaltraining kregen en meededen aan laagdrempelige activiteiten, zoals een Young Leaders Training. Tijdens deze training ligt de focus op het ontwikkelen van vaardigheden die je kunt gebruiken als mediator of rolmodel in de wijk.
Plezierigwonen Plezierig wonen in in een een meergemengde meer gemengdewijk wijk
Perspectief van de jeugd versterken
Veilige buurten
Zorg en ondersteuning dichtbij en op maat
Na de succesvolle inzet van de flatcoach op de Sint Maartendreef bij de buurtaanpak THEMA-dreven startte in april 2022 een nieuwe flatcoach op de Ankaradreef. De woningcorporatie maakte een flat vrij voor de flatcoach, die de bewoners van de Ankaradreef ook kunnen gebruiken als buurtkamer. In de flat zijn ook medewerkers van JOU, Dock, Werk & Inkomen en beheerders van Portaal en Woonin aanwezig. Een schone buurt is ook veiliger. Daarom gaf een wijkambassadeur de groepen 3 en 4 van de Mattheusschool voorlichting over afval. Voor mensen die steun kunnen gebruiken is er de Weggeefbus. De bus startte in de pandemie en geeft gratis spullen aan mensen die het nodig hebben. In 2022 gebruikte de bus tijdelijk de oude gymzaal aan de Grote Trekdreef als startpunt en om spullen op te slaan. Bewoners weten de plek inmiddels goed te vinden. De Weggeefbus zorgde ervoor dat ruim 150 bewoners in gesprek gingen met DOCK. Vanuit JoU deden 40 jongeren mee met het kickboksproject van Laarej Gym en Bourdif Gym. Als onderdeel van de buurtaanpak Zambesi startte in buurthuis De Boog het maandelijks inloopspreekuur van de boa’s. Buurtbewoners die liever iets bespreken met de politie, konden in Winkelcentrum Gagelhof terecht voor koffie met een cop.
In 2022 kregen leegstaande gemeentelijke panden via leegstandsbeheer een tijdelijke invulling waarbij is gezocht naar een invulling met meerwaarde voor Overvecht. Aan de Voortrekkersdreef werd het initiatief ‘Toekomstpunt’ gestart, hier worden buurtbewoners geholpen met werk en scholing. In de 3 buurtaanpakgebieden in Overvecht werken Woonin en Portaal samen met sociale partners aan het sociaal renoveren van de flats, één van de kansen van Samen voor Overvecht. Ze renoveren de flats
Meedoen en ondernemen
Conclusies
7
Voortgangsrapportage Samen voor Overvecht 2023
én spreken met bewoners om hen te helpen bij thema’s zoals werk, schulden of taalachterstand. Woonin heeft alle bewoners van de Stroyenborchdreef en Schooneggendreef gesproken over de renovatie. In november behaalden ze het draagvlak om met de renovatie te kunnen starten. Omdat ook over sociale thema’s wordt gesproken, brachten zij 33 procent van de bewoners in contact met het buurtteam, DOCK of Werk & Inkomen voor passende hulp. Woonin start in het 1e kwartaal 2023 met de renovatie van de flats Stroyenborchdreef en Schooneggendreef. Portaal start halverwege 2023 met het draagvlakonderzoek onder de bewoners van de Scharlakendreef. Ook startte zij de voorbereidingen van de 3,5 hoog flats. Het eerste complex waar de uitvoering van de renovatie start, is op de Campos- en Argentiniëdreef. De flat aan de Nigerdreef is opgeleverd en de sociale renovatie bij de Ibisdreef is aan de gang. Bo-ex heeft de renovatie van de 10-hoogflat aan de Hanoidreef voorbereid, de uitvoering start in 2023. Binnen de omgevingsvisie Overvecht moet de vergroening, woningbouwopgave en mobiliteit nog worden uitgewerkt. Dat was de conclusie over het concept omgevingsprogramma Overvecht. De Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040 en het Mobiliteitsplan 2040 vormen de basis voor deze omgevingsvisie die in 2023 wordt gemaakt.
Als onderdeel van het Groene Lint stelde de gemeente samen met bewoners verbetervoorstellen op voor 6 hoven langs de Carnegiedreef en Zamenhofdreef. Het eerste hof bij de Okapidreef is al gerealiseerd. De 5 andere hoven worden in 2023 verbeterd. Voor het vergroenen van het gebied direct om net gerenoveerde flats is in 2022 een overkoepelend Integraal Programma van Eisen voor 5 locaties vastgesteld. Voor de eerste locatie, de Tigris- en Haifadreef, is al een ontwerp gemaakt. De Orinocodreef werd ingericht als fietsstraat. Met een maximale rijsnelheid van 30 kilometer per uur is de straat veiliger en aantrekkelijker voor voetgangers en fietsers. De straat kreeg meer drempels om de snelheid van het autoverkeer laag te houden. Ook werd de straat klimaatbestendig en groen ingericht. De Berezinadreef en Kasaidreef zijn ook opgeleverd. In beide straten zijn maatregelen genomen om de snelheid van het autoverkeer te verminderen en kwam er extra groen.
Perspectief van de jeugd versterken
> Kans: Ivoordreef > Kans: Ontwikkelingen rondom Gagelsteede > Kans: Buurtaanpakken > Omgevingsvisie Overvecht > Het herinrichten van de openbare ruimte (Regio Deal) > Kans: Groene Lint door de wijk > 30 km projecten/Verbeteren verkeersveiligheid > Pandvisies
Klik hier om een uitgebreide omschrijving en voortgang van de kansen en initiatieven te lezen.
De kaders voor de verbouwing van de Watertoren en de realisatie van een horecapaviljoen werden vastgelegd in een bestemmingsplan dat op 15 oktober 2022 onherroepelijk werd. De Watertoren veranderde eind 2022 echter van eigenaar. De nieuwe eigenaar denkt na over een aangepaste invulling van de Watertoren en gaat daarover in gesprek met de gemeente. Dit nieuwe plan wordt vervolgens gepresenteerd aan de buurt.
Plezierigwonen Plezierig wonen in in een een meergemengde meer gemengdewijk wijk
Lees hier meer over de inzet voor de ambitie Plezierig wonen in een meer gemengde wijk
Veilige buurten
Zorg en ondersteuning dichtbij en op maat
Meedoen en ondernemen
Conclusies
8
Voortgangsrapportage Samen voor Overvecht 2023
Kinderen starten met 4 jaar zonder (taal)achterstanden op school (‘schoolrijp’ zijn). De jeugd is de toekomst, het is cruciaal om kinderen een kansrijke start te geven. We willen dat kinderen in Overvecht veilig en gezond opgroeien en een goede start maken op de basisschool. Daarom ondersteunen we ontwikkeling van taal, vaardigheden en talent van kinderen via continue activiteiten voor ouders en kinderen.
Ambitie 2
Perspectief voor de jeugd versterken
Al Amal creëert met De eerste 1000 dagen een stabiele thuissituatie van de zwangerschap tot het tweede levensjaar van een kind. In 2022 hielp het in totaal 15 zwangere vrouwen en vaders. Hiervoor zet ze vrijwilligers en professionals in, ook wel ma’maatjes genoemd. Verder werkt Al Amal aan het sterker en weerbaarder maken van alle moeders door samenwerking binnen de geboortezorg en Kansrijke Start. Vanaf 2023 blijft Al Amal zich inzetten in Overvecht, maar wordt dan gefinancierd vanuit stedelijke middelen. Moeder-babygroepen zijn laagdrempelige ontmoetingen rondom opvoeding en ontwikkeling. Vaak worden hier moeders bereikt die anders niet of minder in beeld zijn. De moeders zijn zelf betrokken bij het opzetten en draaien van de groepen. Op de Kidsclub worden peuters en hun ouders voorbereid op de voorschool. Veel ouders komen er met vragen over de opvoeding of taal. Elke 6 á 8 weken komt er een jeugdverpleegkundige van het consultatiebureau langs op beide locaties om de ouders voorlichting te geven. In 2022 was er 4 dagen per week een Kidsclub op 2 locaties in Overvecht. Na de corona-pandemie bleven veel ouders weg. Kidsclub besloot daarom de maandelijkse vaste bijdrage vrijwillig