Agendabundel

Bundel - Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën van 9 juni 2022

1 2

Opening en mededelingen Jaarstukken 2021 Dossier 2676 voorblad Raadsvoorstel Jaarstukken 2021.docx Jaarstukken 2021.pdf Bewonerssamenvatting Verantwoording 2021.pdf Gemeente Utrecht - Jaarstukken 2021 -Inclusief erratum - gewaarmerkt.pdf Gemeente Utrecht - Definitief acountantsverslag 2021.pdf Gemeente Utrecht - Controleverklaring jaarrekening 2021 WG.pdf Presentatie jaarstukkenTechnische bijeenkomst 2 juni 2022 vs 31 mei.pptx

2.1

Resultaatbestemming 2021 Dossier 2680 voorblad Raadsvoorstel Resultaatbestemming 2021.docx Resultaatbestemming 2021.doc

2.2

Raadsbrief Reactie op bevindingen accountant bij de jaarrekening 2021 Dossier 2754 voorblad Raadsbrief Reactie op bevindingen accountant bij de jaarrekening 2021.docx.pdf Gemeente Utrecht - Definitief acountantsverslag 2021.pdf

2.3

Raadsbrief Beantwoording schriftelijke raadsvragen Jaarstukken 2021 en erratum Dossier 2755 voorblad Raadsbrief Beantwoording SV Jaarstukken 2021 en Erratum Jaarstukken 2021.pdf Beantwoording raadsvragen Jaarstukken 2021 (op vraagnummer).pdf Erratum Jaarstukken 2021.pdf BIJLAGE BIJ VRAAG 230 Rapportage gebruikerstevredenheidsonderzoek - gemeente Utrecht 211124.pdf Subsidiemonitor 2021.pdf

2 Jaarstukken 2021 1 Dossier 2676 voorblad.pdf

Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën Dossiernummer

2676

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

9 juni 2022

Agendapunt

2

Titel

Jaarstukken 2021

ID

2854

Behandelend ambtenaar

Sandra Emsbroek

Telefoon

0629077118

E-mail

sandra.emsbroek@utrecht.nl

Datum collegebesluit Geocodering Thema Portefeuillehouder

Wethouder Klein

Beleidsveld

Financiën

Referendabel

Nee

Reden niet referendabel

Sub d: Raadsvoorstel over de vaststelling van de gemeentelijke begroting en rekening.

Raadsadviseur (lijst)

Jochim Schueler/Cie Veiligheid, Bestuur en Financiën/06-42238564

Behandelvoorstel Resultaat commissiebehandeling Resultaat raadsbehandeling Geagendeerd

Vergaderdatum

Commissie Veiligheid, Bestuur en

9 juni 2022

Financiën Gemeenteraad Voorgesteld besluit

16 juni 2022

1 Raadsvoorstel Jaarstukken 2021.docx

Voorstel aan de gemeenteraad

Jaarstukken 2021 Beleidsveld Organisatieonderdeel Opsteller Kenmerk Vergaderdatum Raad Geheim

Financiën Bedrijfsvoerings- en Strategienetwerk Sandra Emsbroek 9954687 16 juni 2022 Nee

Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten: 1. De jaarstukken 2021 vast te stellen 2. Het jaarrekeningresultaat 2021 van 54,6 miljoen euro toe te voegen aan de algemene reserve en verdere besluitvorming hierover te betrekken bij het voorstel Resultaatbestemming 2021.

Burgemeester en wethouders van Utrecht,

de secretaris,

de burgemeester,

Geheimhouding Het college heeft permanente geheimhouding opgelegd op de bijlagen ‘Investeringsstaten 2021’ en ‘Risicomodel Jaarstukken 2021’ op grond van artikel 55 lid 1, artikel 86 lid 2 en artikel 25 lid 2 Gemeentewet om redenen genoemd in artikel 10 lid 2 onder b en g Wet Openbaarheid van bestuur. De raad wordt separaat gevraagd deze geheimhouding op grond van artikel 25 lid 3 Gemeentewet in de eerstvolgende raadvergadering te bekrachtigen. In de investeringsstaten staan gespecificeerde bedragen voor investeringen voor de diverse programma’s. Openbaarheid van de bedragen kan bij lopende en nieuwe aanbestedingen het gemeentelijke financiële belang schaden en kan leiden tot onevenredige benadeling van de Gemeente dan wel bevoordeling van derden. In het risicomodel staan risico’s / bedragen waarvan openbaarheid het gemeentelijke financiële belang kan schaden en kan leiden tot onevenredige benadeling van de Gemeente dan wel bevoordeling van derden.

Samenvatting Het college legt aan de raad over ieder begrotingsjaar verantwoording af over het door hen gevoerde bestuur door middel van het overleggen van de Jaarstukken. Met dit voorstel stelt u de Jaarstukken 2021 vast en verleent u het college décharge voor het gevoerde beleid en besluit u het resultaat 2021 toe te voegen aan de algemene reserve en te betrekken bij de resultaatbestemming 2021. Na vaststelling van deze stukken sturen wij deze naar de Provincie.

Context Aanleiding De Jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Bij het maken van de Jaarstukken volgt de gemeente de regelgeving en richtlijnen van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) en de financiële verordeningen. In de Jaarstukken laat de gemeente zien wat in 2021 is bereikt, wat de gemeente daarvoor heeft gedaan en wat dat heeft gekost. Alle extra detailinformatie, zoals onder andere per programma een financieel overzicht per doelstelling of de oorsprong en de toelichting van de indicatoren, is niet opgenomen in de pdf-versie, maar is terug te vinden in de onlineversie van de Jaarstukken. De jaarrekening 2021 wordt gecontroleerd door accountant Deloitte. De controle bevindt zich op het moment van vaststellen van de jaarstukken 2021 in de afrondende fase. De door hen voorgestelde correcties zijn verwerkt in deze jaarrekening. De controleverklaring en het rapport van bevindingen zijn momenteel nog niet aanwezig. Deze zullen wel aanwezig zijn bij de vaststelling van de Jaarstukken, volgens planning op 16 juni 2022. Ook zullen deze worden toegelicht door de accountant in de adviescommissie Controle en Financiën op 2 juni 2022. Na besluitvorming over de Jaarrekening vindt aparte besluitvorming over de resultaatbestemming plaats.

Voor een deel van het resultaat 2021 geldt dat deze middelen beschikbaar moeten blijven voor het reeds bestemde doel omdat hier een specifieke bestedingsplicht tegenover staat of reeds verplichtingen voor zijn aangegaan. In het raadsvoorstel Resultaatbestemming 2021 worden deze bestedings- en dekkingsvoorstellen bij de jaarrekening 2021 nader geduid. Juridische context De gemeenteraad is bevoegd de gemeentelijke Jaarstukken vast te stellen. Provincies hebben de wettelijke taak om financieel toezicht te houden op gemeenten. De Jaarstukken dienen uiterlijk 15 juli a.s. bij de provincie te worden aangeleverd. Door het vaststellen van de jaarstukken 2021 in de raadsvergadering van 16 juni a.s. kan hieraan worden voldaan. Beoogd effect De functie van de jaarstukken is vooral gelegen in verantwoording, controle en décharge. Met het voorleggen van de jaarstukken en het geven van toelichtingen daarbij legt het college verantwoording af over het gevoerde beleid. De jaarstukken bieden de gemeenteraad de gelegenheid haar controlerende taak uit te voeren. De raad kan op grond van art. 199 Gemeentewet over gaan tot décharge van de leden van het college ten aanzien van het gevoerde financiële beleid. Eerdere besluitvorming en informatievoorziening aan de raad De Programmabegroting 2021 (vastgesteld op d.d.3 december 2020). De Eerste Bestuursrapportage (vastgesteld op 8 juli 2021).

De Tweede Bestuursrapportage (vastgesteld op 11 november 2021).

Beslispunten, Argumenten en Kanttekeningen/Risico’s Beslispunt 1

De jaarstukken 2021 vast te stellen

2

Argumenten 1.1

Met de Jaarstukken 2021 legt het college verantwoording af over de uitvoering van de programmabegroting 2021 In de Programmabegroting 2021 staat wat de gemeente wilde bereiken in 2021 en wat de gemeente/het college daarvoor zou gaan doen met de bijbehorende financiële kaders. Tijdens het begrotingsjaar heeft het college de raad geïnformeerd over de voortgang in de Eerste Bestuursrapportage 2021 en de Tweede Bestuursrapportage 2021. Ook is begroting 2021 is hierop aangepast. Met de Jaarstukken 2021 legt het college verantwoording af en laat het zien wat de gemeente in 2021 heeft bereikt, wat de gemeente daarvoor heeft gedaan en wat dat heeft gekost.

1.2

De vaststelling van de jaarstukken 2021 vindt tijdig plaats Door het vaststellen van de jaarstukken 2021 in de raadsvergadering van 16 juni a.s. wordt voldaan aan de regelgeving om deze stukken uiterlijk 15 juli a.s. bij de provincie aan te leveren.

1.3

De aangenomen moties over de jaarstukken zijn betrokken bij deze jaarstukken 2021 Bij de raadvergadering over de jaarstukken 2020 8 juli 2021) zijn twee moties aangenomen over het overnemen van de aanbevelingen van de raadstoets Ondersteuning op Maat (M142) en Bereikbaarheid (M146). Hierin is onder meer aan het college opgedragen om de aanbevelingen zoals verwoord in deze raadstoetsen over te nemen en te verwerken in de P&C documenten. Ook heeft de wethouder financiën toegezegd om vanaf 2021 in de jaarstukken specifiek terug te komen op de eerdere aanbevelingen van de raadstoetsen in de programma’s. In deze jaarstukken rapporteren wij daarom afzonderlijk over de stand van zaken van de uitvoering van raadsbesluiten die genomen zijn op basis van de rapporten van de Rekenkamer Utrecht en opvolging van de uitgevoerde raadstoetsen over de periode 2018-2021, voor zover nog niet afgerond. Bij deze jaarstukken willen we invulling geven aan de moties om de P&C documenten leesbaarder te maken. Speerpunt was om de teksten van de programmaverantwoordingen korter en beter leesbaar te maken. Daarbij helpt de opzet en gedetailleerdheid van de Begroting 2021 niet. Omdat de opzet van de begroting bepalend is voor de verantwoording, moeten de verantwoordingsteksten echter wel hierop aangesloten te blijven.

Significante inkorting kan pas worden gerealiseerd als de programmaopzet wijzigt en als de begrotingsdoelen beknopter kunnen worden toegelicht. In totaliteit is het aantal pagina’s in de programmaverantwoording met 25% gedaald ten opzichte van de programmaverantwoording 2020. Daarnaast zijn wat meer visualisaties, zoals grafieken, om de leesbaarheid van de stukken te vergroten.

Beslispunt 2

Het jaarrekeningresultaat toe te voegen aan de algemene reserve en verdere besluitvorming hierover te betrekken bij het voorstel Resultaatbestemming 2021.

Argumenten 2.1

Een deel van het resultaat 2021 bestaat uit posten waar een specifieke bestedingsplicht tegenover staat of reeds verplichtingen voor zijn aangegaan.

3

Een aantal factoren, waar onder de toename van de beperkingen door de coronasituatie in het tweede half jaar 2021 en het ontbreken aan voldoende capaciteit, heeft ervoor gezorgd dat diverse projecten niet voldoende voortgang hebben kunnen hebben. Te denken valt hierbij aan de investeringsimpuls RSU, diverse projecten binnen bereikbaarheid, onderwijs, openbare ruimte en ICT/HRM projecten. Hierdoor is het daarvoor bestemde budget niet volledig besteed in 2021. Deze projecten verschuiven naar 2022 waardoor deze budgetten alsnog noodzakelijk zijn. Kanttekeningen/ Risico’s 2.1

Het resultaat over 2021 en de bestedings- en dekkingsvoorstellen is hoger dan verwacht In 2021 zijn stappen ondernomen om het verschil tussen begroting en realisatie te verkleinen. Dit heeft nog niet voldoende effect gehad. Hierdoor worden veel budgetten via de resultaatbestemming naar 2022 overgeheveld. Het risico is aanwezig dat een boeggolf ontstaat: het inhalen van projecten uit 2021 komt boven op de reeds bestaande ambities die moeten worden uitgevoerd in 2022. In 2022 zal daarom extra aandacht worden besteed aan de haalbaarheid van deze projecten te realiseren doelen en middelen. In de tweede bestuursrapportage 2022 zal hierover gerapporteerd worden.

Financiën De jaarrekening 2021 sluiten we af met een positief saldo van 54,6 miljoen euro. Dit verschil wordt verklaard door een aantal oorzaken. Niet alleen in 2020 maar ook in 2021 heeft de coronapandemie veel impact gehad op de samenleving en op de stad Utrecht. In de zomer, tijdens het opstellen van de tweede bestuursrapportage, waren alle signalen vrij positief. Dit verslechterde echter in het najaar en eindigde in een lockdown in december 2021. Mede hierdoor zijn de ramingen bij de tweede bestuursrapportage toch te rooskleurig geweest en zijn diverse werkzaamheden en projecten vertraagd of hebben uiteindelijk toch geen doorgang gevonden. Ook het ontbreken aan voldoende capaciteit heeft ervoor gezorgd dat diverse projecten niet voldoende voortgang hebben kunnen hebben. Te denken valt hierbij aan de investeringsimpuls RSU, diverse projecten binnen bereikbaarheid, onderwijs, openbare ruimte en ICT/HRM projecten. Hierdoor is het daarvoor bestemde budget niet volledig besteed in 2021. Daarnaast zijn ook diverse financiële meevallers geweest in het tweede half jaar 2021.

Zo is het resultaat op de erpachtconversies positiever uitgevallen dan in de tweede bestuursrapportage is geraamd, hebben we vanuit het Rijk meer geld ontvangen vanuit de september- en decembercirculaire en hebben we minder uitvoeringskosten gemaakt voor de TOZO en de TONK waarvoor we compensatie vanuit het Rijk hebben ontvangen (zie hiervoor de ook de toelichting bij Werk en Inkomen). Een meer gedetailleerde toelichting over de baten en lasten per programma en de afwijkingen hierin is te vinden bij de Jaarrekening, onderdeel baten en lasten. Voor een deel van het resultaat 2021 geldt dat deze middelen beschikbaar moeten blijven voor het reeds bestemde doel omdat hier een specifieke bestedingsplicht tegenover staat of reeds verplichtingen voor zijn aangegaan. Om die reden wordt op dit resultaat per saldo 47,5 miljoen euro in mindering gebracht als gevolg van de (technische en beleidsrelevante) bestedings- en dekkingsvoorstellen bij de jaarrekening 2021. Bij de behandeling van de jaarstukken worden deze bestedings- en dekkingsvoorstellen in een separaat raadsvoorstel voorgelegd. Het resultaat 2021 ná de voorgestelde bestedings- en dekkingsvoorstellen komt uit op 7,1 miljoen euro.

Vervolg Na vaststelling van de Jaarstukken 2021 zenden wij deze stukken naar de Provincie.

4

Participatie Over dit voorstel heeft geen participatie plaatsgevonden.

Communicatie De Jaarstukken 2021 en de bewonersverantwoording zijn online gepubliceerd.

Niet-Referendabel Het betreft een raadsvoorstel over de vaststelling van de gemeentelijke begroting en rekening (artikel 3 lid 2 onder d Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht).

Bijlagen Bijlagen besluitvorming - Jaarstukken 2021 Bijlagen informatief - Bewonersverantwoording - GEHEIM Investeringsstaten 2021 - GEHEIM Risicomodel Jaarstukken 2021

5

1 Jaarstukken 2021.pdf

Jaarstukken 2021

1

Colofon Jaarstukken 2021 Uitgave Gemeente Utrecht Repro Office Centre Fotografie Andrea van den Haselkamp Informatie Gemeente Utrecht Bedrijfsvoerings- en strategienetwerk Afdeling FIJ Postbus 16200 3500 CE Utrecht www.utrecht.nl/verantwoording finutrecht@utrecht.nl

2

Inhoudsopgave Voorwoord .......................................................................................................... 5 Algemeen ........................................................................................................... 7 Samenvatting ................................................................................................... 15 Deel 1 Jaarverslag ............................................................................................ 21 Programma's .................................................................................................... 21 Bewoners en Bestuur ................................................................................................................ 21 Ruimtelijke ontwikkeling, Wonen en Erfgoed ................................................................................ 43 Duurzaamheid ......................................................................................................................... 83 Bereikbaarheid ...................................................................................................................... 103 Openbare Ruimte en Groen ..................................................................................................... 131 Economie & Werkgelegenheid voor Iedereen ..............................................................................

163 Werk en Inkomen .................................................................................................................. 171 Onderwijs ............................................................................................................................. 197 Volksgezondheid .................................................................................................................... 223 Ondersteuning op maat .......................................................................................................... 233 Veiligheid .............................................................................................................................. 271 Cultuur ................................................................................................................................. 283 Samenleven en Sport ............................................................................................................. 295 Utrechts Vastgoed .................................................................................................................. 323 Algemene middelen ................................................................................................................ 331 Overhead..............................................................................................................................

337 Vennootschapsbelasting .......................................................................................................... 341

Paragrafen...................................................................................................... 343 Weerbaarheid en Wendbaarheid ............................................................................................... 343 Weerstandsvermogen en risicobeheersing.................................................................................. 351 Investeringen en onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................... 357 Financiering .......................................................................................................................... 382 Bedrijfsvoering ...................................................................................................................... 391 Verbonden Partijen................................................................................................................. 403 Grondbeleid .......................................................................................................................... 451 Lokale heffingen .................................................................................................................... 455 Corona ................................................................................................................................. 469

Deel 2 Jaarrekening ........................................................................................ 475 Jaarrekening .................................................................................................. 475 Baten en lasten............................................................................................... 477 Overzicht baten en lasten ........................................................................................................ 478 Toelichting baten en lasten ...................................................................................................... 481

Balans ............................................................................................................ 515 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ..................................................................... 518 Toelichting op de balans.......................................................................................................... 524 Gebeurtenissen na balansdatum............................................................................................... 546 Niet uit de balans blijkende verplichtingen en rechten ................................................................. 546 Reserves .............................................................................................................................. 550 Voorzieningen ....................................................................................................................... 600 Borgstellingen ....................................................................................................................... 607 Begrotingsrechtmatigheid........................................................................................................ 611 Herleiding EMU-saldo uit balans ...............................................................................................

614 Kasstroomoverzicht ................................................................................................................ 615 Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen ....................................................................... 617

3

Bijlagen .......................................................................................................... 657 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant .................................................................. 657 Externe subsidieprogramma's .................................................................................................. 658 Investeringen ........................................................................................................................ 663 Subsidies .............................................................................................................................. 665 Subsidieverantwoording per doelstelling en ontvanger ................................................................. 693 Subsidieverantwoording per ontvanger...................................................................................... 729 Voortgang uitvoering raadsbesluiten ......................................................................................... 757 Verklarende woordenlijst ......................................................................................................... 786

4

Voorwoord Raadvoorstel 2021 zaaknummer 9954687 Utrecht, 12 mei 2022 Hierbij bieden wij u de Jaarstukken 2021 aan. In deze jaarstukken leggen wij verantwoording af aan de gemeenteraad over de gemeentelijke inspanningen, behaalde resultaten en de besteding van middelen in 2021. We laten zien wat we hebben bereikt, wat we daarvoor hebben gedaan en wat dat heeft gekost, met een korte analyse van de eventuele afwijkingen op hoofdlijnen ten opzichte van wat we ons bij begroting hebben voorgenomen. In de samenvatting van de jaarstukken en in de bewonerssamenvatting nemen we ook een aantal verbeterpunten naar de toekomst mee. Na de verantwoording per programma volgen de paragrafen zoals wij verplicht zijn op te nemen in onze begroting en jaarstukken. Na het jaarverslag vindt u de jaarrekening, het huishoudboekje van de gemeente met een overzicht van de baten en lasten en de balans met een uitgebreide toelichting daarop, waaronder een overzicht van de reserves en voorzieningen. In de bijlagen bij de jaarstukken vindt u onder andere informatie over verstrekte subsidies en investeringen. Op de website www.utrecht.nl/jaarstukken zijn per programma op onderdelen meer details zichtbaar. Naar aanleiding van uw moties ten aanzien van de jaarstukken lichten wij graag toe hoe deze zijn verwerkt in deze jaarstukken.

Bij de raadvergadering over de jaarstukken 2020 (8 juli 2021) zijn twee moties aangenomen over het overnemen van de aanbevelingen van de raadstoets Ondersteuning op Maat (M142) en Bereikbaarheid (M146). Hierin is onder meer aan het college opgedragen om de aanbevelingen zoals verwoord in deze raadstoetsen over te nemen en te verwerken in de P&C documenten. Ook heeft de wethouder financiën toegezegd om vanaf 2021 in de jaarstukken specifiek terug te komen op de eerdere aanbevelingen van de raadstoetsen in de programma’s. In deze jaarstukken rapporteren wij daarom afzonderlijk over de stand van zaken van de uitvoering van raadsbesluiten die genomen zijn op basis van de rapporten van de Rekenkamer Utrecht en opvolging van de uitgevoerde raadstoetsen over de periode 2018-2021, voor zover nog niet afgerond. De secretaris, Gabrielle G.H.M. Haanen

De burgemeester, Sharon A.M. Dijksma

5

Algemeen Samenstelling Bestuur Samenstelling gemeenteraad Stand 31 december 2021 Zetelverdeling: 12 GroenLinks 10 D66 6 VVD 3 PvdA 2 CDA 2 Partij voor de dieren 2 DENK 2 ChristenUnie 2 Student & Starter 2 SP 1 PVV 1 Stadsbelang

Samenstelling college van B en W Stand 31 december 2021 Burgemeester Sharon Dijksma Portefeuille: Openbare Orde en Veiligheid, Handhaving, Ombudszaken en Burgerzaken Wethouder Lot van Hooijdonk (Eerste locoburgemeester) (GroenLinks) Portefeuille: Energie, Mobiliteit, Groen, Dierenwelzijn Wijkwethouder: Zuid en West Wethouder Klaas Verschure (D66) Portefeuille: Ruimtelijke ontwikkeling, Leidsche Rijn, Economische zaken, Circulaire economie en Middelbaar beroepsonderwijs, Wijkwethouder: Noordwest Wethouder Maarten van Ooijen (ChristenUnie) Portefeuille: Maatschappelijke ondersteuning, Welzijn, Asiel en integratie en Sport Wijkwethouder: Vleuten-De Meern Wethouder Kees Diepeveen (GroenLinks) Portefeuille: Wonen, Merwedekanaalzone, Grondzaken, Openbare Ruimte, Samen voor Overvecht, Markten en havens Wijkwethouder: Overvecht Wethouder Anke Klein (D66) Financiën, Cultuur, Onderwijs, Wijkgericht werken & participatie en Erfgoed Wijkwethouder: Oost en Binnenstad Wethouder Linda Voortman (GroenLinks) Portefeuille: Werk en Inkomen, Diversiteit, Publieksdienstverlening, Personeel en organisatie Wijkwethouder: Zuidwest en Noordoost Wethouder Eelco Eerenberg (D66) Portefeuille: Volksgezondheid, Milieu en emissieloos vervoer, Jeugd en Jeugdzorg, Stationsgebied, en Vastgoed Wijkwethouder: Leidsche Rijn Gemeentesecretaris Gabrielle Haanen (gemeentesecretaris) Adviseur college van B en W en

Algemeen directeur ambtelijke organisatie.

7

Organogram Stand per 31 december 2021

8

9

Kerncijfers gemeente Utrecht Per einde kalenderjaar Sociale structuur Aantal inwoners waarvan percentage 0-29 jaar waarvan percentage 30-64 jaar waarvan percentage 65+ jaar Werkzame personen SBI 2008 [#1] Fysieke structuur Oppervlakte land in hectare [#2] Bevolking per vierkante kilometer land Woningen per vierkante kilometer land Aantal woningen[#3] waarvan % koopwoningen[#4] Gemiddelde woningbezetting (= bevolking in woningen / bewoonde woningen)[#5] Financiële structuur (bedragen zijn in miljoenen euro’s) Rekening Totaal lasten Algemene Uitkering Gemeentefonds Totaal reserves Totaal voorzieningen[#6]

2019

2020

2021

357.719 44 46 10 274.433

359.355 43 46 11 281.628

361.742 43 46 11 287.059

9.383 3.812 1.670 156.678 46,1

9.383 3.830 1.702 159.670 44,9

9.383 3.855 1.719 162.450 45,3

2,4

2,3

2,3

1.450 745 580 77

1.623 814 622 78

1.561 838 798 63

[1] Bron: Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR) met de stand per 1 april. Voor werkzame personen zijn de definities van de Standaard Bedrijfsindeling (SBI) 2008 (inclusief vrije beroepen) van toepassing. Cijfers van voorgaande jaren worden jaarlijks bijgesteld. [2] Bron: CBS Statline [3] Bron: Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). [4] Bron: BghU en BAG. In de eigendomgegevens van eind 2021 is 45,3% koopwoning en 53,1% huurwoning; van de overige 1,6% is de eigendomssituatie onbekend. [5] Bron: BAG en BRP. Het cijfer geeft de gemiddelde woningbezetting van bewoonde woningen en wooneenheden die onder de woningtelling vallen. [6] Bron: Voorzieningen passivazijde.

11

Leeswijzer Inleiding Met de jaarstukken legt het college van Burgemeester en Wethouders verantwoording af aan de gemeenteraad over het gevoerde beleid. Wij laten zien wat we in 2021 hebben bereikt, wat we daarvoor hebben gedaan en wat dat heeft gekost. De Jaarstukken 2021 bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Bij het maken van de jaarstukken volgen wij de instructie van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten en de financiële verordeningen. Via de menu’s bovenaan deze website komt u bij de volgende informatie: Algemeen: Hier vindt u, naast algemene informatie over de gemeente Utrecht en de stad, een samenvatting van het jaarverslag. Jaarverslag: Deze is opgebouwd uit programma's en paragrafen. 1. Programma’s: De programma’s beschrijven het werkveld van de gemeente. U vindt hier per programma antwoorden op de vragen:  Wat hebben we bereikt?  Wat hebben we daarvoor gedaan?  Wat heeft dat gekost? Bovenstaande vragen komen overeen met die in de begroting. Zo kunnen gemeenteraad en inwoners nagaan in hoeverre voorgenomen activiteiten zin uitgevoerd en doelen zijn bereikt. Op de website is er nog een extra tabblad aan toegevoegd met meer details. Daar worden de financiële cijfers van de producten, subsidies en investeringen weergegeven. 2. Paragrafen: De paragrafen zijn een verplicht onderdeel van het jaarverslag.

De onderwerpen in dit menu geven inzicht in de financiële positie van de gemeente, beheersmatige zaken en risico’s. Jaarrekening: Dit is de financiële verantwoording, of het huishoudboekje van de gemeente Utrecht. In de onderwerpen in dit menu vindt u de cijfers en een uitgebreide onderbouwing en toelichting op hoe de gemeente er financieel voor staat. Cijfernotatie Er zijn diverse manieren om cijfers te noteren in financieel georiënteerde stukken. Hier is er voor gekozen om een notatie te gebruiken die voor mensen zonder financiële achtergrond zo logisch mogelijk is. Baten en lasten, toevoegingen en onttrekkingen worden allemaal gepresenteerd als positieve bedragen. In een saldo-kolom krijgt een nadeel een negatieve notatie met een min (minus) en een voordeel krijgt een positieve notatie. In de kolom resultaat komt een positief bedrag ten gunste van de algemene reserve, en een negatief bedrag ten laste van de algemene reserve. Bij de 3e W tabellen van de Programma's, is er ook nog een kolom 'verschil actueel en realisatie'. Hier betekent een positief verschil (voordeel) dat er minder lasten waren of meer baten dan verwacht. Omgekeerd betekent een negatief verschil (nadeel) dat er meer lasten waren of minder baten dan verwacht. Afrondingen De cijfers die in deze jaarstukken zijn verwerkt komen direct uit de boekhouding van de gemeente.

Daar staan de getallen genoteerd tot op 2 cijfers achter de komma. Voor de leesbaarheid worden de cijfers in de jaarstukken afgerond op 1.000-tallen. Ter voorkoming van fouten daarbij worden deze afrondingen gedaan in het programma Exel en worden de uitkomsten gebruikt voor publicatie. Hierdoor kan het voorkomen dat als een tabel nageteld wordt, er minimale verschillen zijn (1 of 2 cijfers).

13

Geen mutaties: geen gegevens opgenomen Bij de 3e W tabellen in van de Programma's, wordt een onderscheid gemaakt naar onder andere baten en lasten. Soms is op een bepaalde subdoelstelling op bepaalde regels geen mutatie geweest in 2020 en 2020. Om te voorkomen dat er in die regel dan alleen nullen genoteerd moeten worden, wordt die regel dan in zijn geheel weg gelaten. Inwonersenquête Op meerdere plaatsen op de Website wordt verwezen naar de inwonersenquête. Daarom hebben wij hier een link opgenomen naar de Website 'De Utrecht Monitor'. Dit is een website van IB Onderzoek die we jaarlijks in mei updaten met de nieuwste cijfers en ontwikkelingen in de stad. Een belangrijke bron voor de Utrecht Monitor is de Inwonersenquête. Dit is een uitgebreide vragenlijst die we jaarlijks bij duizenden inwoners afnemen. Op bovenstaande site staat halverwege wat beknopte informatie over de Inwonersenquête. De Inwonersenquête wordt onder meer gebruikt als input voor indicatoren in de begrotingscyclus. Op de pagina van IB Onderzoek over de Inwonersenquête is toegelicht waar we de resultaten van de Inwonersenquête nog meer voor gebruiken.

14

Samenvatting Introductie Net als in 2020 had corona in 2021 enorme invloed op Utrecht. Daardoor werd ook de uitvoering van de programmabegroting bemoeilijkt. Al bij de vaststelling van de begroting was er weinig ruimte voor nieuw beleid. Het accent lag op het realiseren van vastgesteld beleid, inclusief de maatregelenpakketten corona om ondernemingen, huishoudens en individuele Utrechters de nodige ondersteuning te bieden. Dat betekent dat we helaas niet al onze ambities volledig konden waarmaken, onder meer waar het ging om veiligheid en specialistische jeugdzorgen de voorbereiding en uitvoering van diverse projecten.

Utrecht, gezonde groei voor iedereen Ruimtelijke ontwikkeling, Wonen en Erfgoed Utrecht telt in 2040 naar verwachting ongeveer 455.000 inwoners, dat is een groei van bijna 100.000. Daarvoor zijn zo’n 60.000 extra woningen en 70.000 arbeidsplaatsen nodig. In 2021 werden ruim 3.000 woningen opgeleverd. Daarnaast zijn 2.900 woningen in aanbouw genomen waarvan ruim de helft in het betaalbare segment (huur en koop). De taakstelling voor huisvesting van statushouders is in 2021 verdubbeld, waardoor er minder aanbod was voor andere voorrangsgroepen. De gemeenteraad stelde de Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040 (RSU) vast. Daarin staat hoe we de ontwikkeling van de stad gebruiken voor het stimuleren van een gezond stedelijk leven. Een kwalitatief goede openbare ruimte is hierbij van groot belang, met voldoende groen, ontmoetingsmogelijkheden en mogelijkheden tot bewegen. Verder willen het inclusieve karakter van de stad behouden en inzetten op gemengd en betaalbaar wonen, gemengde wijken en voldoende, diverse en hoogwaardige voorzieningen die aansluiten op de behoeften van (toekomstige) bewoners en gebruikers. Het aantal meldingen van overlast was veel hoger dan begroot. Daardoor konden niet alle meldingen worden opgepakt. Duurzaamheid In 2021 hebben we stappen gezet in de richting van een gezond leefklimaat.

Met een campagne over houtstook, het verscherpen van de milieuzone en het verplaatsen van de snorfiets naar de rijbaan hebben we de eerste stappen gezet van ons luchtmaatregelenpakket. Er is een visie klimaatadaptatie en een visie water en riolering opgesteld om uitvoering te geven aan de klimaatopgave van de komende jaren. Daarnaast zijn we begonnen aan een visie op het geschikt maken van de ondergrond voor klimaatadaptatie en de energietransitie. We stimuleerden de circulaire economie bij onze inkoop en aanbestedingen in de ontwikkeling van nieuwe gebieden in de stad. Daarnaast is de Transitievisie Warmte vastgesteld, die ingaatop onze bijdrage aan een klimaatneutrale toekomst. Voor elke buurt in de stad is nu de beoogde warmteoplossing vastgesteld en is aangegeven wanneer welke buurt aan de beurt is. In 2021 werkten we ook aan de verduurzaming van bedrijven en maatschappelijke instellingen. Er is een start gemaakt met het opzetten van pilots voor bedrijventerreinen, via het Energieloket zijn veel bedrijven verder geholpen met hun verduurzamingsvraag betrokken partijen in het Utrecht Science Park hebben een intentieovereenkomst ondertekend voor een gezamenlijke WKO installatie. Het aantal leningen uit het Energiefonds bleef achter bij de verwachting.

Tenslotte heeft de gemeenteraad de Regionale Energiestrategie 1.0 vastgesteld, met afspraken over het verduurzamen van de regionale energievoorziening. Bereikbaarheid In 2021 heeft de gemeenteraad de Parkeervisie vastgesteld. Hiermee hebben we een langjarige visie en een beleidskader voor parkeren in de stad. De visie is onderdeel van het Mobiliteitsplan 2040, dat eveneens in 2021 door de raad is vastgesteld. Belangrijke onderdelen van het plan zijn een fijnmazig fietsroutenetwerk, een ‘schaalsprong’ in het OV door de ontwikkeling van een OV-netwerk met Lightrail (het 'wiel met spaken') en een daarbij aansluitend netwerk van knooppunten voor de verschillende soorten verkeer (auto, OV, fiets, lopen). We hebben in beeld gebracht wat de stappen kunnen zijn in de verwezenlijking van het concept ‘wiel met spaken’ en hoe we de (lightrail)lijnen willen inpassen

15

(ondergronds/bovengronds) in de omgeving. Deze aanscherping hebben we ter vaststelling voorgelegd aan de gemeenteraad. De raad heeft aanbevelingen gedaan voor de verbetering van het programma bereikbaarheid. Het merendeel daarvan is overgenomen en onder andere zichtbaar in de jaarrekening. Er zijn onder andere door capaciteitsgebrek minder projecten in uitvoering en in voorbereiding genomen dan begroot. Dit geldt voor alle deelprogramma’s, met uitzondering van verkeersveiligheid. In 2021 zijn ten slotte vier grote projecten opgeleverd: de herinrichting van Malieblad en Nachtegaalstraat, de spoorondertunneling Locomotiefstraat en de busbaan Dichterswijk. Openbare Ruimte en Groen We werkten in 2021 aan onze ambitie: gezond stedelijk leven voor iedereen. Dat leidde tot concrete resultaten. Het programma voor (groot) onderhoud en vervanging hebben we grotendeels gerealiseerd. De uitvoering van projecten werd belemmerd door langere voorbereidingstijd en problemen bij de levering van materialen. Door onderhoud uit te voeren daar waar het hardst nodig was, werkten we zo’n 7 miljoen euro weg van de vastgestelde 50 miljoen euro. We hebben de stad schoon kunnen houden op het afgesproken niveau, mede door nieuwe vrijwilligers. Dat kostte meer moeite (en handhaving) in de parken en in de woongebieden, waar de openbare ruimte intensief werd gebruikt.

Daar tegenover stond minder vervuiling in het winkelgebied. We voerden Het Nieuwe Inzamelen verder in en stimuleerden Utrechters om het afval op de juiste wijze aan te bieden. In enkele wijken nam de waardering voor de afvalinzameling af. We legden meer groen aan, verbeterden groene verbindingen, bevorderden de biodiversiteit en gaven het bestaand groen een impuls. De kwaliteit van het groenbeheer bleef licht onder de norm, door een combinatie van uitval van medewerkers (corona) en groeizaam weer. Als preventieve bestrijding van de eikenprocessierups hebben we ingezet op het gebruiken van natuurlijke vijanden, zoals koolmezen. Daarvoor is meer kruidenrijke onderbeplanting gebruikt en zijn nestkasten geplaatst. Om in te spelen op klimaatveranderingen, zijn we doorgegaan met het aanpassen van de openbare ruimte en ons water- en rioleringssysteem. We stimuleerden particulieren om hun eigendom groener te maken, onder meer via de subsidieregeling Groene Daken. We zijn tenslotte gestart met de aanpak voor het behoud, herstel en beheer van de monumentale werven en kelders en het verbeteren van de samenwerking met (kelder) eigenaren. Daarvoor is het programmaplan 'Werk aan de werf' is vastgesteld, dat een looptijd van 30 jaar heeft. Nieuw beleid is vastgelegd in uiteenlopende visies, onder meer voor klimaatadaptatie en speelruimte in de stad.

Eind 2021 hebben we de raad een voorstel gestuurd voor de realisatie van een particuliere Islamitische begraafplaats in Utrecht. Dit is een wens van veel inwoners die we willen ondersteunen.

Utrecht, plek voor iedereen Economie & Werkgelegenheid In 2021 werden de verschillen tussen ondernemers steeds groter ten gevolge van de lockdown aan het begin én aan het einde van het jaar. In 2021 had een deel van de Utrechtse ondernemers en instellingen last van de coronamaatregelen, een ander deel kon juist extra groeien. De totale werkgelegenheid groeide weliswaar, maar een aanzienlijk deel van de bestaande banen werd betaald uit nationale steunmaatregelen. Minder bedrijven zijn failliet gegaan dan voorheen, het aantal bedrijven met een hoge schuldenlast steeg flink. Het zakelijk toerisme heeft een enorme dip gekend. Werk en Inkomen Ook in coronajaar 2021 hebben we sterk ingezet op het ondersteunen van ondernemers en financieel kwetsbare inwoners, om zoveel mogelijk Utrechters in staat te stellen te kunnen voorzien in eigen levensonderhoud en deel te nemen aan de samenleving. De verwachte toename van aanvragen voor schuldhulpverlening is niet opgetreden. De overcapaciteit die daardoor ontstond hebben we gebruikt om gedupeerden van de toeslagenaffaire te ondersteunen. Ook tegen de verwachtingen in daalde het aantal huishouders met een bijstandsuitkering met 4,6 % ten opzichte van 2020, onder meer vanwege de steunmaatregelen én de economische groei.

We zien dat met name Utrechters met een minimum inkomen in het laatste kwartaal van 2021 financieel werden geraakt door toenemende inflatie en stijgende lasten. Ter compensatie is een tijdelijke regeling opgezet om de sterk stijgende energierekening via de bijzondere bijstand te compenseren.

16

Onderwijs We vinden het belangrijk dat iedereen in Utrecht een gezond leven kan leiden, mee kan en mag doen, zich kan ontwikkelen en de ruimte voelt om zichzelf te zijn. Dit geldt ook voor alle Utrechtse leerlingen en studenten. We weten dat dit voor de één lastiger is dan voor een ander. We zien hierin ook verschillen tussen wijken in de stad. Samen met bewoners, partners en bedrijven werken we aan gelijke kansen en mogelijkheden voor iedereen. De coronapandemie had gevolgen voor het onderwijs. De scholen hadden hun handen vol aan de voortgang van het onderwijs en de steeds veranderende coronamaatregelen. Ondanks dat hebben we met elkaar veel kunnen bereiken. Veel is te danken aan de flexibiliteit van onze partners in de stad, zoals die van het leerlingenvervoer dat ervoor zorgde dat kwetsbare leerlingen tijdens de lockdowns toch naar de noodopvang konden gaan. Helaas hebben we het aantal vacatures in het onderwijs niet kunnen verlagen, mede door de banentoename van het Nationaal Programma Onderwijs. Ook staat de realisatie van onderwijshuisvesting onder druk als gevolg van de stijgende bouwkosten. Volksgezondheid De lockdowns hadden invloed op de mentale gezondheid van jongvolwassenen. Daarom zijn we een maatschappelijk debat gestart over stress bij jongeren en hebben we de gezondheidsmonitor jongvolwassenen gepubliceerd.

Daarnaast ontwikkelden we verschillende activiteiten en programma’s om deze groep tegemoet te komen. Gezinnen in kwetsbare situaties hebben we extra ondersteund, onder meer via een ouderschapscursus. De noodlocatie voor dakloze mensen met corona bleef ook in 2021 open en speciaal voor deze groep is een vaccinatiecampagne gestart. In het vaccinatieprogramma werkten we intensief samen met de GGDrU. Ondanks de pandemie hebben we in 2021 toch bijna alle kinderen kunnen zien. Onze grote aandacht ging opnieuw uit naar het verkleinen van gezondheidsverschillen. Dat resulteerde in een special van de Volksgezondheidsmonitor Utrecht. Tenslotte boden we ondersteuning aan groepen inwoners met een gezondheidsachterstand, onder meer senioren in Overvecht die we via het project Doortrappen helpen langer gezond en sociaal actief te blijven. Helaas heeft de tender Zandpad niet tot een opdracht geleid en is de voorziene gezondheidsdienstverlening maar ten dele van de grond gekomen Ondersteuning op maat Corona had ook in 2021 invloed op de specialistische jeugdzorg. Meer kinderen en gezinnen hadden urgente zorgvragen. Daardoor staat de zorgverlening onder druk (langere trajecten) en hebben we minder kinderen kunnen helpen. We gaven extra financiële steun aan de zorgaanbieders KOOS en Spoor030.

Zij boden meer ambulante zorg zodat kinderen thuis konden blijven wonen, maar onze ambitie om 60% van de huisartsenpraktijken een gezinswerker ondersteuning te bieden, hebben we ondanks een toename niet gehaald. Het percentage steeg wel van circa 20% naar ruim 40%. Met de toenemende vergrijzing, de beweging van wonen in een instelling naar wonen met ondersteuning in een thuissituatie, de groei van de stad én corona steeg het aantal Utrechters dat een beroep doet op zorg en ondersteuning. Ook in 2021 zetten we stappen voor verbetering daarvan. En via het Living Lab zijn 127 woonplekken gerealiseerd voor dakloze Utrechters of bewoners die dakloos dreigden te worden, helaas wel minder dan voorzien. Veiligheid Utrecht groeit en de veiligheidsopgaven groeien mee. Dit is zichtbaar bij de aanpak van ondermijnende criminaliteit, maar we zien ook ingewikkelder casuïstiek (op persoonsniveau) in de wijken. Daarnaast stond ook 2021 nog in het teken van corona, waardoor een enorm beroep werd gedaan op de crisis -en piketorganisatie. We hielpen zowel bij het bestrijden van de coronacrisis als het omgaan met de effecten ervan. Daardoor konden we de ambities uit het Integraal Veiligheidsplan 2019 - 2022 maar ten dele waarmaken.

17

Cultuur Kunst en cultuur kleuren onze stad. Cultuur verbindt, zet aan het denken, roept emotie op en zorgt voor ontspanning. Ook in 2021 is de culturele sector en daarmee ook de Utrechters hard getroffen door de gevolgen van coronamaatregelen. Zo moesten instellingen dicht, verloren makers steeds meer werk en zegden leden van amateurkunstverenigingen hun lidmaatschap op. Via het herstel- en innovatiepakket hebben we kunstenaars en culturele instellingen extra middelen en ruimte geboden om zich artistiek te ontplooien. Zo kan cultuur een bijdrage blijven leveren aan een levendige stad en het verbinden van Utrechters. Samenleven en Sport Buurthuizen en sportaccommodaties zijn ten gevolge van de pandemie regelmatig gesloten voor gebruik en veel activiteiten konden niet doorgaan. DOCK, JoU en SportUtrecht hebben hun activiteiten nog meer dan anders ingezet voor het bereiken van kwetsbare Utrechters. Dankzij het verstevigen van samenwerkingsverbanden lukte het om Utrechters die het nodig hebben een extra steuntje te geven. Via onder meer het maatregelenpakket Essentiële Voorzieningen steunden we instellingen, verenigingen en kleine ondernemers om door de crisis heen te komen en klaar te staan voor bewoners.

Utrecht, kracht van iedereen en de Organisatie Bewoners en Bestuur Utrechters zetten zich op allerlei manieren in voor elkaar en voor hun omgeving. Meer inwoners participeerden om beleid, plannen of activiteiten van de gemeente te beïnvloeden. De gemeenteraad betrok die inbreng bij het nemen van besluiten, maar kon geen inwoners als gast van de raad uitnodigen. Bewonersavonden, raadsinformatiebijeenkomsten en collegevergaderingen waren noodgedwongen digitaal. Dat werkte niet in alle buurten. Ook bleek het lastig participatie te organiseren bij projecten in de ontwerpfase. Via de gemeentelijke website en social media hebben we bewoners op de hoogte gehouden van de activiteiten van de raad. Steeds meer mensen wisten die informatie te vinden. Door effectieve belangenbehartiging voorafgaand aan de formatieonderhandelingen, krijgt Utrecht extra middelen uit het regeerakkoord. Die zijn bestemd voor onder meer woningbouw, het bestrijden van ondermijnende, criminele activiteiten en het lerarentekort. Op Europees niveau heeft Utrecht zich verbonden aan de Europese Green Deal en op de klimaattop COP26 in Glasgow vroegen we aandacht voor de positie van steden in de klimaattransitie. Door de reisbeperkingen ten gevolge van corona hebben we minder internationale delegaties kunnen ontvangen. Ondanks de beperkende maatregelen konden we de dienstverlening op peil houden.

Wat digitaal kon, deden we ook digitaal. Nieuwe manieren van dienstverlening, als videobellen, het thuisbezorgen van reisdocumenten en de virtuele assistent Gem, zijn reguliere werkwijzen geworden. Maar als dat noodzakelijk was, konden inwoners altijd een afspraak maken op het Stadskantoor of bij een wijkservicepunt. Door de beperkende maatregelen hebben we t het initiatievenfonds niet optimaal kunnen benutten. Utrechts Vastgoed Het gemeentelijk vastgoed zetten we in bij de fysieke en maatschappelijke opgaven van een groeiende stad. In 2021 is het Ambitiedocument Maatschappelijke Waarde Vastgoed vastgesteld. De omvang van de gemeentelijke vastgoedportefeuille is ongeveer gelijk gebleven. Utrecht heeft betrekkelijk weinig leegstand, dat komt overeen met het beeld van voorgaande jaren. De vraag naar locaties hing deels samen met de coronamaatregelen: er was minder vraag naar feest- en vergaderlocaties en meer vraag naar sportmogelijkheden, muziek- en kookstudio’s. Het pakket huursteunmaatregelen, om huurders die omzetverlies leden door corona tegemoet te komen, startte per medio 2020 en is inmiddels een aantal malen verlengd. De uitvoering van een aantal reguliere groot onderhoud of renovatieprojecten met bijbehorende duurzaamheidsmaatregelen is vertraagd.

18

Bedrijfsvoering De maatschappelijke opgaven van de stad zijn leidend voor onze organisatie. Externe ontwikkelingen zoals de aanhoudende groei van de stad, krapte op de arbeidsmarkt en corona zorgen voortdurend voor nieuwe uitdagingen. Zo leidt het thuiswerken tot hogere kosten en was veel capaciteit nodig voor crisiscommunicatie. Het meerjarige Programma Versterking Bedrijfsvoering (2019) helpt ons om flexibel mee te bewegen. Drie sturingsmechanismen daarin zijn belangrijk. Ten eerste de nieuwe overheadsystematiek die meebeweegt met een vast percentage van de totale apparaatlasten. Vervolgens hebben we in de programmabegroting 2021 afwegingen gemaakt om ruimte te creëren voor nieuwe werkzaamheden. Ten slotte maken we gebruik van een strategische bedrijfsvoeringsagenda die leidend is bij het kiezen van focusprojecten.

Financiële positie Ieder jaar bij de jaarrekening kijken we terug op onze financiën en beoordelen we ons financiële beleid. In de jaarstukken 2021 leest u hoe we met onze middelen zijn omgegaan; wat we hebben bereikt, wat we daarvoor hebben gedaan, wat dat heeft gekost en wat dat betekent voor onze financiële positie. De jaarrekening 2021 sluiten we af met een positief saldo van 54,6 miljoen euro. Deze uitkomst heeft een aantal oorzaken. Naast incidentele voordelen en nagekomen inkomsten van het Rijk bestaat het positieve saldo met name uit vertraging van projecten en specifieke corona regelingen. Voor een deel van het resultaat 2021 geldt dat deze middelen beschikbaar moeten blijven voor het hiervoor bestemde doel omdat hier een specifieke bestedingsplicht tegenover staat of verplichtingen voor zijn aangegaan. Om die reden wordt op dit resultaat per saldo 47,5 miljoen euro in mindering gebracht als gevolg van de (technische en beleidsrelevante) bestedings- en dekkingsvoorstellen. Deze bestedings- en dekkingsvoorstellen worden in een apart raadsvoorstel voorgelegd. Het resultaat 2021 ná de voorgestelde bestedings- en dekkingsvoorstellen komt uit op 7,1 miljoen euro. De tweede bestuursrapportage 2021 hebben wij opgesteld met peildatum 1 juli 2021. Alle signalen voor wat betreft de ontwikkelingen op het gebied van corona waren op dat moment positief.

Helaas verslechterde de situatie in het najaar 2021 en eindigden we 2021 met een lockdown. Mede hierdoor zijn de ramingen bij de tweede bestuursrapportage toch te rooskleurig geweest en zijn diverse werkzaamheden en projecten vertraagd of hebben uiteindelijk toch geen doorgang gevonden. Ook het ontbreken aan voldoende specialistische capaciteit door een overspannen arbeidsmarkt, heeft ervoor gezorgd dat diverse projecten niet voldoende voortgang konden boeken. Te denken valt hierbij aan de investeringsimpuls Ruimtelijke Strategie Utrecht, diverse projecten binnen bereikbaarheid, onderwijs, openbare ruimte en ICT/HRM projecten. Hierdoor zijn de daarvoor bestemde budgetten niet volledig besteed in 2021 (tezamen ongeveer 21 miljoen euro). Om de effecten van corona op instellingen en ondernemers te verminderen zijn landelijke (TONK en TOZO) en Utrechtse maatregelen (de corona maatregelenpakketten) ingesteld. De ontvangen uitvoeringskosten van het Rijk voor de TOZO en de TONK hiervoor hebben wij niet geheel hoeven te besteden. Ook hebben we de gelden uit de corona maatregelen pakketten niet geheel uitgegeven. Bij elkaar laat dit voordeel zien in het jaarrekeningresultaat van ongeveer 14 miljoen euro. Daarnaast waren er diverse financiële meevallers in het tweede half jaar 2021.

Zo is bijvoorbeeld het resultaat op de erpachtconversies positiever uitgevallen dan in de tweede bestuursrapportage is geraamd en hebben we per saldo minder besteed aan ondersteuning van inwoners voor beschermd wonen en Wmo. Alle incidentele meevallers hebben gezorgd voor ongeveer 15 miljoen euro resultaat. Ook hebben we vanuit het Rijk meer geld ontvangen vanuit de september- en decembercirculaire (5 miljoen euro). Een meer gedetailleerde toelichting over de baten en lasten per programma en de afwijkingen hierin is te vinden bij de Jaarrekening, onderdeel baten en lasten.

19

Het overzicht van de baten en lasten per programma ziet er als volgt uit: x 1.000 Baten

Lasten Saldo van Bijdrage baten en algemene lasten middelen

7.515

44.501

-36.986

39.753

2.767

118

1.259

3.908

153.623

111.989

41.634

-16.422

25.211

77.040

60.069

8.240

Duurzaamheid

1.378

16.956

-15.578

13.259

-2.319

141

2.920

460

Bereikbaarheid Openbare ruimte en groen Economie & Werkgelegenheid voor Iedereen

52.077

54.739

-2.662

14.098

11.436

22.099

13.056

2.392

115.416

168.903

-53.487

68.402

14.915

5.945

1.161

10.131

278

18.580

-18.302

19.345

1.042

2.500

2.646

1.188

Werk en Inkomen

204.771

283.198

-78.427

81.804

3.377

0

7.618

10.995

Onderwijs

24.400

107.949

-83.548

83.875

327

5.725

9.937

4.540

Ondersteuning op maat

15.355

321.365

-306.010

309.673

3.663

1.200

1.539

4.002

Volksgezondheid

2.863

29.665

-26.802

26.596

-206

0

269

63

Veiligheid

1.465

56.731

-55.266

55.778

513

0

226

739

Cultuur

163

58.203

-58.039

62.903

4.864

388

950

5.426

Samenleven en Sport

19.503

77.963

-58.460

63.059

4.599

2.300

2.604

4.902

Utrechts Vastgoed

24.835

22.074

2.761

-19.212

-16.452

10.717

24.441

-2.727

Algemene middelen

961.688

7.593

954.095

-979.157

-25.062

81.480

101.510

-5.032

4.803

179.924

-175.121

175.996

876

0

4.470

5.346

0

250

-250

250

0

0

0

0

1.590.133 1.560.582

29.551

0

Programma Bewoners en Bestuur Ruimtelijke ontwikkeling, wonen & erfgoed

Overhead Vennootschapsbelasting Totaal

20

Totaalsaldo van baten en lasten

Reserves Toevoe- Onttrekging king

Resultaat

29.551 209.653 234.675 54.573

Deel 1 Jaarverslag Programma's Bewoners en Bestuur Algemene programmadoelstelling De kracht van de stad zit in de mensen. Bewoners zetten zich op allerlei manieren in voor elkaar en voor hun omgeving; in de straat of buurt, in de stad of op een bepaald onderwerp. De gemeenteraad en het college van Burgemeester en Wethouders betrokken de inbreng van inwoners en organisaties bij hun besluiten. De Utrechter stond centraal in onze dienstverlening. Corona beïnvloedde de uitvoering van de doelstellingen zowel positief als negatief. Digitale participatie via DenkMee en de digitale dienstverlening kregen de wind in de rug. Maar de coronamaatregelen belemmerden ook de mogelijkheden om elkaar fysiek te ontmoeten. Bewonersavonden, raadsinformatiebijeenkomsten en collegevergaderingen waren noodgedwongen digitaal en er konden geen inwoners als gast van de raad worden uitgenodigd. De kracht van de stad zit in de mensen. Bewoners zetten zich op allerlei manieren in voor elkaar en voor hun omgeving; in de straat of buurt, in de stad of op een bepaald onderwerp. De gemeenteraad en het college van Burgemeester en Wethouders betrokken de inbreng van inwoners en organisaties bij hun besluiten. De gemeenteraad gebruikte de website en social mediakanalen Twitter, Instagram, Facebook en YouTube om inwoners op de hoogte te houden van de activiteiten van de raad.

Steeds meer mensen wisten die informatie te vinden. De website had 86.247 bezoekers, dat is 14.000 meer dan in 2020. Ook het aantal volgers op de social mediakanalen van #raad030 groeide, waarbij Twitter met 10.168 volgers het populairste kanaal was. Het college van Burgemeester & Wethouders (B&W) voerde het dagelijks bestuur van gemeente Utrecht binnen de kaders die de gemeenteraad heeft vastgesteld. Het college werkte nauw samen met bewoners, ondernemers en partners op lokaal, regionaal, nationaal, Europees en internationaal niveau. Door effectieve belangenbehartiging voorafgaand aan de formatieonderhandelingen, krijgt Utrecht extra middelen uit het regeerakkoord voor onder meer woningbouw, ondermijning en het lerarentekort. Op Europees niveau heeft Utrecht zich verbonden aan de Europese Green Deal en op de klimaattop COP26 in Glasgow vroegen we aandacht voor de positie van steden in de klimaattransitie. Bewoners maken de stad vanuit hun eigen motivatie, hun talenten en mogelijkheden. Meer inwoners participeerden om beleid, plannen of activiteiten van de gemeente te beïnvloeden en meer inwoners namen een initiatief of dienden een idee of petitie in. Bijna 15.000 reacties kwamen binnen op de vijftien projecten via het online participatieplatform Denkmee en eind 2021 waren in acht wijken wijkplatforms actief.

Het Initiatievenfonds is voor 86% besteed waarmee 908 initiatieven zijn ondersteund Onze dienstverlening werd in grote mate beïnvloed door corona. De fysieke dienstverlening moest een aantal keren op en afgeschaald worden en de 1,5 meter regel gold bijna het hele jaar. Het betekende dat de dienstverlening die digitaal kon, wij die ook digitaal probeerden uit te voeren. Daardoor konden inwoners als het noodzakelijk en urgent was, altijd een fysieke afspraak maken op het Stadskantoor of op een van de wijkservicepunten. Nieuwe manieren van dienstverlening, als videobellen, het thuisbezorgen van reisdocumenten en de virtuele assistent Gem, zijn reguliere werkwijzen geworden. De virtuele assistent Gem kan als chatbot vragen beantwoorden over verhuizen, reisdocumenten en rijbewijs. Daarnaast kan Gem inwoners met vragen over de 20 landelijk meest gevraagde gemeentelijke producten en diensten, verwijzen naar de juiste online plek voor het antwoord op hun vraag. Op deze manier konden we ondanks beperkende omstandigheden de dienstverlening op peil houden.

21

We analyseerden ook klantdata om onze dienstverlening te verbeteren en om de gevolgen van de coronacrisis te monitoren. Sinds juli 2021 versturen wij iedere twee weken de gemeentebrede Nieuwsbrief Utrecht naar 9.000 abonnees. Abonnees kunnen aangeven over welk onderwerp of buurt of wijk ze informatie willen ontvangen. De nieuwsbrief vervangt zestien afzonderlijke nieuwsbrieven en daarmee is de eerste fase van dit project succesvol afgerond. Ook hebben wij een nieuw meldingen systeem ‘Signalen’ geselecteerd waar we in 2022 mee gaan werken.

Doelenboom

22

Grafiek baten en lasten

Bovenstaande grafieken zijn exclusief de reserves.

Verplichte BBV Indicatoren Om een eenduidig beeld te vormen over de beleidsresultaten van de gemeente en om gemeenten onderling te kunnen vergelijken is er een aantal wettelijke verplichte indicatoren bij de programma’s opgenomen. Dit programma heeft geen verplichte BBV Indicatoren.

Meerjarige beleidsvoornemens die zijn opgenomen in beleidsnota's, -visies of kaders:    

Samen stad maken. Het gemeentebrede programma voor participatie en initiatief. Participatieleidraad Participatie- en inspraakverordening Nadere regel Initiatievenfonds

23

Meerjarig overzicht per prestatiedoelstelling Omschrijving

01-1-1-1

Samenwerken & invloed op verschil. niveau

01-2-1-1

Raad en college vormen het Bewoners betrekken

01-2-2-1 01-2-3-1 01-2-3-2 01-2-3-3

Actuele Begroting 2020 -2.883

x € 1.000 Realisatie Actuele Realisatie Resultaat Actuele 2020 begroting 2021 2021 begroting 2021 2022 -2.317 -2.461 -2.104 -357 -3.073

-8.713

-8.928

-9.462

-8.143

-1.319

-10.216

-10.388

-9.305

-9.928

-9.508

-421

-10.075

Juist bestand persoonsgegevens Informatie aan bewoners

-2.899

-4.689

-7.434

-5.922

-1.512

-4.299

-8.412

-8.531

-9.290

-8.965

-325

-9.798

Publieksdienstverlening

-1.104

-1.014

-1.179

-1.204

26

-1.141

-34.399

-34.783

-39.753

-35.845

-3.908

-38.602

Totaal

Bovenstaande tabel geeft een overzicht van het saldo van baten en lasten per prestatiedoelstelling voor het hele programma weer. In dit overzicht zijn de reserves opgenomen.

1. Het Utrechts belang wordt goed behartigd op regionaal, nationaal en internationaal niveau 1.1 Utrecht is een invloedrijke partner, lokaal, landelijk en internationaal Deze doelstelling heeft geen indicatoren

Wat hebben we bereikt? Effectdoelstelling E1.1.1 In externe wet- en regelgeving wordt rekening gehouden met Utrechtse belangen Door effectieve belangenbehartiging van Utrecht (vaak in samenwerking met partners) zijn er goede resultaten behaald die we ook terug zien in het regeerakkoord of bij besluitvorming in de Tweede Kamer:  Er zijn belangrijke stappen gezet op het gebied van aardgasvrij wonen en koken.  We hebben in een brede alliantie met gemeenten, energiebedrijven, netbeheerders en andere partners aandacht gevraagd voor wat nodig is om de transitie naar aardgasvrij te maken.  Tevens is het gelukt om de veertien grootschalige verstedelijkingslocaties (waaronder Groot Merwede) voor te sorteren in de formatieonderhandelingen, de veertien gebieden hebben een plek gekregen in het akkoord inclusief financiële middelen.  In het Regeerakkoord is ook afgesproken dat er naar een alternatief plan voor de verbreding van de A27 gekeken wordt.  Er zijn extra middelen vrij gemaakt om het lerarentekort aan te pakken en leerachterstanden te verkleinen. We zien dit thema ook zeer prominent terug in het Regeerakkoord en het draagt bij aan vergroting van de kansengelijkheid.  Er zijn bij zowel de begrotingsbehandelingen als de formatie extra middelen vrij gemaakt voor de aanpak van ondermijning en het versterken van politie capaciteit. Dat vergroot de veiligheid.