Agendabundel
Tekst van het document
Bundel - Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën van 17 april 2025 1 2 3
Opening Vaststellen van de agenda van 17 april 2025 Vaststellen van ingekomen agenderingen (Procedure) Deze punten worden alleen procedureel behandeld. De leden van de commissie bespreken of, op welke wijze en voor hoe lang zij deze raadsvoorstellen en onderwerpen willen bespreken. Na vaststelling van dit behandeladvies, wordt het stuk voor een volgende vergadering geagendeerd. Lange Termijnagenda commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën 17 april 2025 Ingekomen agenderingen commissie VBF 17 april 2025 3.1 Raadsvoorstel Kwantitatieve indicatoren Samen Stad Maken Dossier 4571 voorblad Raadsvoorstel Kwantitatieve indicatoren Samen Stad Maken Kwantitatieve Indicatoren Samen stad maken Resultaten vragenlijst Buurtbudgetten in Utrecht Beleidsnota Samen stad maken Geen Utrecht zonder U (na verwerking amendementen) met wijzigingen indicatoren zichtbaar Concept ontwerp programmabegroting 2025-2028 HUA en kadernota 2024 ter zienswijze, en 3.2 jaarstukken 2023 HUA (Raadsvoorstel volgt) HUA - Jaarverslag 2024 - Definitief zonder persoonlijke handtekening HUA - Kadernota 2025 HUA - Ontwerp Programmabegroting 2026 - 2029 3.3 Begroting BghU (Raadsvoorstel volgt) Aanbiedingsbrief Utrecht jaarstukken 2024, begrotingswijziging 2025 en ontwerpbegroting 2026 Ontwerpbegroting 2026 en mj-perspectief 2027-2029 Bijlage notitie begrotingswijziging 2025 GR BghU, accountantsverslag 2024 def-versie
31-03-2025 GR BghU, jaarstukken incl. controleverklaring 2024 def-versie 31-03-2025 3.4 Begroting VRU en Jaarstukken VRU (Raadsvoorstel volgt) Aanbiedingsbrief voorlopige jaarstukken VRU 2024 ontwerpbegroting VRU 2026 en geactualiseerde begroting VRU 2025 (versie 15-4-2025) Bijlage A - Voorlopige jaarstukken VRU 2024 Bijlage B - Ontwerpbegroting VRU 2026 en geactualiseerde begroting VRU 2025 (versie 15-4-2025) Bijlage C - Overzicht zienswijzen kadernota VRU 2026 Bijlage D - Infographic jaaroverzicht VRU 2024 met de uitwerking van de adviezen van de werkgroep Werkdruk & werkwijze over de 3.5 Raadsvoorstel ervaren werkdruk van raadsleden.
3.6 Aanbod voor een Technische Sessie Ombudsloket ‘Verlaging van de minimumleeftijd en versoepeling van het woonplaatsvereiste voor 3.7 Initiatiefvoorstel commissieleden in Utrecht’ Dossier 4632 voorblad Initiatiefvoorstel Verlaging van de minimumleeftijd en versoepeling van de woonplaatsvereiste voor commissieleden in Utrecht (002) Wijzigingsbesluit Verordening op de raadscommissies (002) 3.8 De angel uit de verstoorde relatie tussen de supporters van FC Utrecht en de gemeente halen voor een Technische Sessie Rekenkamer in het kader van het lopende onderzoek naar 3.9 Aanbod algoritmes 3.10 Agenderingen ter plaatse op basis van de lijst ingekomen raadsbrieven Tevens bijgevoegd: Aanbiedingsbrief jaarverslag 2024 Utrechts Ombudsloket Aanbiedingsbrief Jaarverslag 2024 Referendumcommissie Raadsbrieven commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën 17 april 2025 Aanbiedingsbrief jaarverslag 2024 Referendumcommissie Jaarverslag 2024 referendumcommissie (2) aanbiedingsbrief jaarverslag 2024 jaarverslag 2024
4
5
6 7
7.1 8
9
10
Verslagen Ter vaststelling: Conceptverslag commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën 20 maart 2025 Conceptverslag commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën 20 maart 2025 (geheim deel) Conceptverslag commissie Veiligheid Bestuur en Financiën 20 maart 2025 Toezeggingen/Moties Ter vaststelling: Lijst Toezeggingen en moties commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën 17 april 2025 Lijst aangenomen moties commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën 17 april 2025 Toezeggingen en motielijst commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën Aangenomen moties commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën 17 april 2025 Ingekomen stukken Geen. Gevolgen hoog ziekteverzuim gemeentelijke organisatie en groei van de stad Wethouder: Streefland, Beleidsterrein: Personeel en Organisatie Indicatieve behandeltijd: 120 minuten Geagendeerd door: Margreet Ramaker (VVD), Ilse Raaijmakers (PvdA), Achraf Ait Daoua (D66), Bino Chirino (ChristenUnie), Ruud Maas (Volt), CDA, Mahaar Fattal (GroenLinks), Victor Paalman (Horizon) De laatste jaren is het ziekteverzuim onder ambtenaren van de gemeente Utrecht fors gestegen. Tegelijkertijd staat de gemeente de komende jaren groei voor in aantal woningen, voorzieningen en inwoners. En met een financiële taakstelling, onder meer door te bezuinigen in de gemeentelijke organisatie.
De fracties willen op basis van beantwoording van de schriftelijke vragen (zie bijlage) met de wethouder in gesprek over hoe de gemeente Utrecht aantrekkelijk blijft als werkgever en zorgt voor een veilige werkomgeving voor haar medewerkers. De situatie bij de veegdienst wordt ook bij deze agendering betrokken, zie toevoeging beantwoording van de SV hierover. Dossier 4588 voorblad Beantwoording SV2025 nr 3 over Hoog ziekteverzuim ambtenaren gemeente Utrecht SV 2025, nr. 20 Angstcultuur en racisme bij de stadsreiniging (met antwoord) Beantwoording SV2025 nr 20 over Angstcultuur en racisme bij stadsreiniging Stand van zaken digitale gezondheid gemeente Utrecht Wethouder: Streefland, Beleidsterrein: Personeel en Organisatie Indicatieve behandeltijd: 15 minuten Geagendeerd door: Victor Paalman (Horizon), Achraf Aït Daoua (D66) De agenderende partijen willen graag met elkaar en het college in debat over de digitale gezondheid van gemeente, met nadruk op IT. De agenderende partijen zijn geschrokken door de raadsbrief vorig jaar over het onverwacht aflopen van de ondersteuning van het belangrijkste systeem van de gemeente, en willen daarom meer informatie van het college over de stand van zaken. De gemeente Utrecht huurt ook nog steeds veel externe IT in, wat volgens de agenderende fracties onvoldoende toekomstbestendig is.
In een samenleving waarin langzaam alles om technologie en IT gaat draaien gaan de partijen daarom graag in debat. Dossier 4347 voorblad Raadsbrief Evaluatie Continuïteit Zaaksysteem Weerbaarheidsopgave van Utrecht Burgemeester, Beleidsterrein: Openbare Orde en veiligheid Indicatieve behandeltijd: 90 minuten Geagendeerd door: Ruud Maas (Volt), ChristenUnie, CDA, DENK, VVD, PvdA, Student en Starter, D66, EenUtrecht GroenLinks Op basis van de beantwoording van schriftelijke vragen en de opgehaalde informatie bij de technische sessie, willen de fracties graag met de burgemeester in debat over de gevolgen hiervan voor Utrechters en de Utrechtse gemeenschap. Dossier 4600 voorblad Beantwoording SV2025 nr 11 Is Utrecht al een veerkrachtige en weerbare samenleving Turks Koffiehuis in Transwijk
Indicatieve behandeltijd: 45 minuten Geagendeerd door: Gert Dijkstra (EenUtrecht), Yvonne Hessels (Utrecht Solidair), Raphaël Klijn (UtrechtNu!) en Mahmut Sungur (DENK). Het gaat hier n.a.v. de handhaving (in 2019) door de gemeente bij het Turks koffiehuis in Transwijk over (i) het zorgvuldig handhaven op horecavergunningen en (ii) de reactie van de gemeente op de uitspraken hierover van de Rechtbank en de Raad van State (RvS). De Rechtbank (23 maart 2020) heeft de exploitant in het gelijkgesteld en aangegeven dat de gemeente ten onrechte in juni 2019 het koffiehuis heeft gesloten (het onthouden van een nieuwe vergunning voor één jaar) waardoor de exploitant zijn zaak niet aan een derde kon overdoen. Nadien heeft de RvS tot twee keer toe (3 november 2021 en 20 december 2023) de gemeente wederom in het ongelijk gesteld; ook het intrekken van de vergunning had niet mogen plaatsvinden. De juridische procedures spelen nu zes jaar. Op dit moment is de schadeafhandeling nog onder de rechter, maar dat kan nog heel lang duren. Na alle ellende voor de betrokkenen en de enorme kosten bij de gemeente willen de agenderende fracties graag een debat met elkaar en met het college over de volgende vragen: 1. Past hier een excuus van de gemeente omdat eerherstel, ook naar de omgeving toe, voor de betrokkenen en ook voor het vertrouwen in de overheid er echt toe doen? 2.
Hoe lang moet je als gemeente nog deze zaak voor de rechter willen brengen of past hier een schadevergoeding in goed overleg, al was het maar omdat de kosten ambtelijk anders weer een veelvoud gaan zijn? 3. Welke lessen kunnen we hieruit trekken? Wat betekent dit bijvoorbeeld voor de handhaving, de juridische vervolgaanpak en hoe de gemeente kan voorkomen dat een eenmaal in gang gezet juridisch traject ten onrechte hetzelfde pad blijft doorlopen? Dossier 4599 voorblad Beantwoording SV2024 nr 136 over Hoe verder met Turks Koffiehuis Transwijk SV 2021 nr. 285 Sluiting koffiehuis, intrekking vergunning en uitsluiting vanwege BINGO (met 10.1 antwoord) Beantwoording SV 2021 nr 285 over Sluiting koffiehuis, intrekking vergunning en uitsluiting vanwege BINGO.docx 10.2 Raadsbrief Toelichting beantwoording schriftelijke vragen 2021 nr 285 over Koffiehuis Raadsbrief Toelichting beantwoording schriftelijke vragen 2021 nr 285 over Koffiehuis.docx 11 Opkomstbevordering bij verkiezingen Burgemeester, Beleidsterrein: Burgerzaken Indicatieve behandeltijd: 90 minuten Geagendeerd door: Iskender Şimşek (DENK), Ilse Raaijmakers (PvdA) en Achraf Ait Daoua (D66), Ruben Snijder (Student en Starter), Gert Dijkstra (EenUtrecht), Mahaar Fattal (GroenLinks), Bert van Steeg (CDA), Ruud Maas (Volt), Margreet Ramaker (VVD) en de Partij voor de Dieren De fracties van DENK, PvdA, D66, Student en Starter,
EenUtrecht, GroenLinks, CDA, Volt, VVD en Partij voor de Dieren willen in gesprek over de instrumenten die de gemeente kan inzetten om de opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen te vergroten. Ook willen we kijken wat van eerdere verkiezingen geleerd kan worden en hoe doelgroepen die bij gemeenteraadsverkiezingen niet komen stemmen het best geïnformeerd kunnen worden. Dossier 4587 voorblad 11.1 SV 2025, nr 48 Opkomstbevordering gemeenteraadsverkiezingen 18 maart 2026 SV 2025_48_ opkomst gemeenteraadsverkiezingen 2026
LANGE TERMIJNAGENDA COMMISSIE VEILIGHEID, BESTUUR EN FINANCIËN 17 APRIL 2025 Onderwerp
Beleidsveld
Portefeuille
Planning
Fatale
Datum
Beoogd
Beoogd
Beoogd
Toelichting wijziging
houder
aanbieden
termijn
aange-
kwartaal
kwartaal
kwartaal
planning
aan raad
Raads-
boden
commissie
commissie
raads-
proce-
inhoudelijk
behandeling
2025 Q2
2025 Q2
2025 Q2
2026 Q2
2026 Q2
2026 Q2
besluit
dureel Raadsvoorstel
Participatie
Kwantitatieve
Wethouder
2025 Q1
Oosters
indicatoren Samen stad maken Veiligheidsregio
Openbare
Burgemeest
Utrecht (VRU)
Orde en
er Dijksma
zienswijze
Veiligheid
2026 Q2
2026
ontwerpbegroting VRU 2027 en jaarstukken 2025 Zienswijze
Financiën
meerjarenbegroting
Wethouder
2025 Q2
Schilderman
BghU 2026 - 2029 Voorjaarsnota 2025,
Financiën
eerste
Wethouder
2025 Q2
Schilderman
bestuursrapportage 2025 en meelopende stukken Jaarstukken 2024 en Resultaatbestemmin g
Financiën
Wethouder Schilderman
22-06-
2025 Q2
LANGE TERMIJNAGENDA COMMISSIE VEILIGHEID, BESTUUR EN FINANCIËN 17 APRIL 2025 Nota Verbonden
Financiën
Partijen
Wethouder
2024 Q4
2024 Q4
2024 Q4
Schilderman
20242205 Op verzoek van de adviescommissie wordt de nota verbonden partijen na de zomer geagendeerd om in gesprek met de adviescommissie de nota te verfijnen. De planning voor de nota verbonden partijen is daarom aangepast naar Q4 2024.
Veiligheidsregio
Openbare
Burgemeest
Utrecht (VRU)
Orde en
er Dijksma
zienswijze
Veiligheid
2025 Q2
12-06-
2025 Q2
2025 Q2
2025 Q2
2026 Q1
2026 Q1
2026 Q1
2026 Q4
2026 Q4
2025
ontwerpbegroting VRU 2026 en jaarstukken 2024 Zienswijze
Openbare
Burgemeest
kadernota 2027 VRU
Orde en
er Dijksma
(Veiligheidsregio
Veiligheid
2025 Q4
Utrecht) Actualisatie financiële verordening
Financiën
Wethouder Schilderman
2026 Q4
20250303 Was Q4 2024, wordt Q4 2026. De financiële verordening zal worden opgenomen in het overdrachtsdossier, de
LANGE TERMIJNAGENDA COMMISSIE VEILIGHEID, BESTUUR EN FINANCIËN 17 APRIL 2025 planning is daarom aangepast naar Q4 2026. Nota WAAVA
Financiën
Wethouder Schilderman
2025 Q2
2025 Q2
2025 Q2
2025 Q2
20250303 Was Q4 2024, wordt Q2 2025. De operationalisatie van de Nota WAAVA op ambitie rond circulariteit wordt verder uitgewerkt. Daarnaast vindt hierover gesprek met de accountant plaats. De planning van de nota WAAVA is daarom aangepast naar Q2 2025.
Agenderingen Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën (Ter vaststelling op 17 april 2025)
Stukken afkomstig vanuit het college Juni 2024 stelde de raad de beleidsnota ‘Samen stad maken geen Utrecht zonder U’ vast en nam zij motie 2024-249 ‘Samen de Soort stuk: stad scherper maken’ aan. De motie roept op een aantal Raadsvoorstel Kwantitatieve kwantitatieve indicatoren te formuleren. indicatoren Samen Stad Maken Datum: 19 maart 2025
Beleidsterrein: Samen Stad Maken Wethouder: Eva Oosters
Datum: 3 april 2025 Soort stuk: nog te ontvangen Raadsvoorstellen Het Utrechts Archief (HUA) Beleidsterrein: Personeel & organisatie Wethouder: Rachel Streefland
Voorstel: 1. Agenderen voor de commissie VBF van 5/22 juni 2025 2. Tijd: 30 min.
Met het raadsvoorstel dat nu voorligt, geeft het college uitwerking aan de motie en vraagt ze de raad deze kwantitatieve indicatoren vast te stellen. Dit ter invulling en uitwerking van de indicatoren in de al vastgestelde beleidsnota. De indicator ‘sociale cohesie’ komt te vervallen en de beleidsnota wordt conform de voorstellen gewijzigd. Beslistermijn: het college spreekt de voorkeur uit voor een raadsbesluit voor de zomer 2025, vanwege een voor Q1 2026 toegezegde 1e monitor. Wethouder Streefland vraagt om de volgende 2 agendapunten voor de commissie van 5 juni te agenderen. - Allereerst het raadsvoorstel Zienswijze Ontwerp Programmabegroting van Het Utrechts Archief (HUA) 2026-2029 en de Kadernota 2025 waarin de raad zich d.m.v. een zienswijze kan uitspreken over de begroting. De raad heeft de stukken van het HUA ontvangen. We verwachten het raadsvoorstel voor 10 mei te kunnen aanbieden. Daarnaast wordt het Raadsvoorstel Wijziging van de drie partijen gemeenschappelijke regeling aangeboden. In het kader van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen (Wgr) moeten alle regelingen gewijzigd worden voor 1 juli 2024. De raad heeft op 12 december 2024 haar reactie op dit voorstel gegeven via amendement A235 en motie M515. Inmiddels is de regeling
Voorstel: 1. Agenderen voor de commissie VBF van 5 juni 2025 2. Deze beide voorstellen in samenhang behandelen. 3. Tijd voor beide voorstellen: 45 minuten
Agenderingen Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën (Ter vaststelling op 17 april 2025) aangepast en wordt deze nu voor definitieve vaststelling aan de raad aangeboden. We verwachten dit raadsvoorstel ook voor 10 mei te kunnen aanbieden aan de raad.
Datum: 3 april 2025 Soort stuk: nog te ontvangen Raadsvoorstel Zienswijze over de begroting van BghU Beleidsterrein: Financiën Wethouder: Susanne Schilderman
Datum: 7 april 2025 Soort stuk: nog te ontvangen Raadsvoorstel voorlopige jaarstukken VRU 2024, de ontwerpbegroting VRU 2026 en de geactualiseerde begroting VRU 2025. Beleidsterrein: Openbare Orde en Veiligheid Burgemeester
Beslistermijn: Voor beide raadsvoorstellen geldt dat behandeling in de commissie VBF van 5 en raad van 12 juni nodig is om de zienswijze mee te kunnen nemen in de vergadering van het Algemeen Bestuur van de HUA van 7 juli. Wethouder Schilderman doet de commissie het verzoek om een agendapunt voor de commissie VBF van 5 juni te agenderen. Het betreft het raadsvoorstel m.b.t. de zienswijze op de reguliere jaarlijkse begroting van de BghU waarin de raad door middel van een zienswijze zich kan uitspreken over de begroting. We verwachten het raadsvoorstel uiterlijk in de week van 12 mei te kunnen aanbieden. Beslistermijn: Behandeling in de commissie van 5 juni en raad van 12 juni is noodzakelijk om de zienswijze te kunnen meenemen in de vergadering van het Algemeen Bestuur van de BghU op 9 juli. De burgemeester vraagt om de volgende agendapunten voor de commissie van 5 juni te agenderen De burgemeester vraagt om de volgende agendapunten voor de commissie van 5 juni te agenderen Recent ontving de raad van de VRU de voorlopige jaarstukken VRU 2024, ontwerpbegroting VRU 2026 en geactualiseerde begroting VRU 2025. De jaarstukken zijn aangepast naar aanleiding van de zienswijzen die gemeenteraden eerder dit jaar hebben ingediend. Als raad wordt u in de gelegenheid gesteld om een zienswijze in te dienen op deze financiële stukken.
Deze zienswijze moet uiterlijk 24 juni kenbaar gemaakt worden aan het bestuur van de VRU. Voor dit raadsvoorstel geldt daarom dat behandeling in de commissie VBF van 5 en raad van 12 juni nodig is.
Voorstel: 4. Agenderen voor de commissie VBF van 5 juni 2025 5. Tijd: 30 min.
Voorstel: 1. Agenderen voor de commissie VBF van 5 juni 2025 2. Tijd: 30 min.
Agenderingen Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën (Ter vaststelling op 17 april 2025) U kunt het raadsvoorstel met de conceptbrief zienswijze één of twee weken na het meireces verwachten, zodat dit in de raadscommissie VBF van 5 juni behandeld kan worden. Stukken afkomstig van de Werkgroep werkdruk en werkwijze Datum: 8 april 2025 In opdracht van het Dagelijks Bestuur (DB) van de raad werkt de Soort stuk: Raadsvoorstel met de uitwerking van de adviezen van de werkgroep Werkdruk & werkwijze over de ervaren werkdruk van raadsleden. Beleidsterrein: Werkgroep werkdruk & werkwijze
werkgroep ‘Werkdruk & werkwijze’ aan een uitwerking van de adviezen van het rapport van Necker over de ervaren werkdruk van raadsleden. Zo spoedig als mogelijk, waarschijnlijk half mei, wordt deze uitwerking in de vorm van een raadsvoorstel naar de raad verstuurd. Het DB en de werkgroep verzoeken de commissie dringend dit raadsvoorstel vóór het zomerreces te behandelen, zodat eventuele wijzigingen direct ná het zomerreces kunnen ingaan. Ze stellen hierbij een behandeltijd van 150 minuten voor.
Voorstel: 1. Inplannen op de commissie van de 5 juni 2025 2. Tijd: 120 min.
Beslistermijn: Voor een raadsbesluit voor de zomer is behandeling in de commissie op 5 juni (reguliere commissie, 2 dagdelen) of 26 juni (veegcommissie, 1 dagdeel) en veegraad van 17 juli nodig. Stukken afkomstig van het Utrechts Ombudsloket Datum: 3 april 2025 Soort stuk: Aanbod voor een technische sessie
Conform de gemaakte afspraken omtrent de evaluatie van het Utrechts Ombudsloket wordt u uitgenodigd voor een technische sessie over dit onderwerp, vanmiddag ontvangt u de uitnodiging. Voorstel is om deze technische sessie te laten plaatsvinden op de VBF-Rib-avond van dinsdag 20 mei.
Voorstel: 1. Inplannen op de Rib-avond van 20 mei. 2. Tijd: 60 min.
Agenderingen Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën (Ter vaststelling op 17 april 2025)
Stukken afkomstig vanuit de commissieleden Datum: 9 april 2025 Met dit initiatiefvoorstel vraagt Ruben Snijder (Student & Starter) de raad te besluiten de Verordening op de raadscommissies te Soort stuk: wijzigen. Met de wijziging worden de eisen aan commissieleden op Initiatiefvoorstel ‘Verlaging van de 2 punten versoepeld: minimumleeftijd en versoepeling van - de leeftijdsgrens wordt verlaagd van 18 naar 16 jaar de woonplaatsvereiste voor - Voor de verplichting om ingezetene van Utrecht te zijn is commissieleden in Utrecht’ en ontheffing voor 6 maanden, met mogelijkheid op verlening, mogelijk. Ruben Snijder (Student & Starter) Datum: 10 april 2025 Recent stelde de fractie van Stadsbelang Utrecht schriftelijke vragen, omdat wij al een langere periode merken dat de relatie Soort stuk: tussen de supporters van FC Utrecht en de gemeente niet al te De angel uit de verstoorde relatie best is. Als reactie op die vragen stelde het college dat zij geen tussen de supporters van FC Utrecht en de gemeente halen, redenen zien om dit te doen. Vanuit de supportersvereniging agendering voor een Rib (SVFCU) is er een stevige reactie gekomen, waarna de burgemeester terugsloeg met haar eigen reactie, waarop SVFCU Beleidsterrein: Openbare Orde en zich genoodzaakt voelde om nogmaals te reageren. Veiligheid Burgemeester
Tot ons spijt kunnen wij concluderen dat wij ons gelijk hebben gekregen dat de relatie tussen supporters van FC Utrecht en de gemeente inderdaad niet best is. Zoals het er nu uitziet gaat er weinig vooruitgang komen in deze uiteengelopen brievenwisseling. Deze RIB is dan ook bedoeld om de angel uit de relatie te halen. Door een aantal vertegenwoordigers van de supportersverenigingen en de burgemeester in een ruimte te krijgen, kunnen zij hopelijk de dialoog aangaan om de gespannen relatie te verbeteren. De stad, supporters, club en gemeente hebben elkaar allemaal nodig. Aan ons als raads- en commissieleden is het om de dialoog te bevorderen en niet te escaleren.
Voorstel: 1. Inplannen op de commissie van 5/22 juni 2025 2. Tijd: 60 min.
Voorstel: 1. Agenderen voor een RIB-avond 2. Tijd: 90 minuten
Agenderingen Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën (Ter vaststelling op 17 april 2025) Door supportersverenigingen de mogelijkheid te bieden om hun ongenoegen te uiten over het handelen van de burgemeester, kunnen wij als raad, maar ook het college, beter inzicht krijgen in wat er precies speelt en wat wij kunnen doen. Daarentegen is het ook een mogelijkheid om vanuit de gemeente duidelijk te maken wat er wordt verwacht van de supportersverenigingen. Het is de bedoeling dat de SVFCU en de gemeente tweemaal per seizoen een overleg voeren. Voor zover ons bekend is hebben deze overleggen niet plaats gevonden. Laten we weer met elkaar praten, niet over elkaar. Stukken afkomstig van de Rekenkamer Datum: 9 april 2025 Soort stuk: Aanbod voor een Raadsbijeenkomst / technische sessie Rekenkamer
De Rekenkamer nodigt de raad uit voor een raadsbijeenkomst / technische sessie in het kader van het lopende onderzoek naar algoritmes. Het doel van dit onderzoek is om inwoners, raadsleden en andere belanghebbenden inzicht te geven in hoe de gemeente omgaat met algoritmes en welk beleid hiervoor is geformuleerd. Het gaat hierbij om het verantwoord toepassen van algoritmes, waarbij rekening wordt gehouden met de risico’s ervan. Voor dit onderzoek werken we samen met onderzoeksbureau PBLQ. Tijdens het onderzoek willen we de gemeenteraad met een groepsbijeenkomst betrekken bij en bevragen over dit onderwerp, in het bijzonder beredeneerd vanuit hun kaderstellende en controlerende rol. M.b.v. een fictieve casus gebaseerd op inzichten gedurende het onderzoek gaan we met raadsleden in gesprek over hun rol bij vraagstukken rond algoritmes.
Voorstel: 1. Inplannen op de Rib-avond (VOWE/EDVW) van 17 juni van 18.00-19.30 uur 2. Tijd: 90 min. Idealiter is 90 min. beschikbaar om deze raadsbijeenkomst (volgens een beproefd concept van PBLQ) te kunnen uitvoeren.
Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën Dossiernummer
4571
Vertrouwelijk
Nee
Vergaderdatum
17 april 2025
Agendapunt
3.1
Titel
Raadsvoorstel Kwantitatieve indicatoren Samen Stad Maken
ID
4793
Behandelend ambtenaar
Veerle Oude Alink
Telefoon
06 34609878
veerle.oudealink1@utrecht.nl
Datum collegebesluit Geocodering
Stad Utrecht
Thema
Bestuur en ondersteuning
Portefeuillehouder
Wethouder Oosters
Beleidsveld
Samen Stad Maken
Referendabel
Ja
Reden niet referendabel Raadsadviseur (lijst)
Jelmer Lok/Cie Veiligheid, Bestuur en Financiën
Behandelvoorstel Resultaat commissiebehandeling Resultaat raadsbehandeling Geagendeerd
Vergaderdatum
Commissie Veiligheid, Bestuur en
17 april 2025
Financiën Voorgesteld besluit
Voorstel aan de gemeenteraad
Kwantitatieve indicatoren Samen Stad Maken Beleidsveld Organisatieonderdeel Opsteller Kenmerk Vergaderdatum Raad Referendabel Geheim
Samen Stad Maken Wijken Veerle Oude Alink 30179711 Volgt Ja Nee
Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten: 1. Ter invulling en uitwerking van de eerder opgestelde indicatoren in de ‘beleidsnota Samen Stad Maken – Geen Utrecht zonder U’ kwantitatieve effectindicatoren vast te stellen, zoals opgenomen in de bijlage ‘Indicatoren Samen stad maken’, waarbij de indicator ‘sociale cohesie’ is vervallen en met als belangrijkste onderdelen: a. Rapportcijfer voor Samen stad maken namens respondenten/deelnemers b. % respondenten/deelnemers dat invloed ervaart op ontwikkelingen in de stad, buurt of straat c. Aantal projecten dat gebruik heeft gemaakt van het Kompas van Zeggenschap d. % Utrechters dat betrokken is in de buurt door één of meerdere buurtactiviteiten (al bestaande indicator, ook te volgen via programmabegroting) e. % respondenten/deelnemers dat het gevoel heeft dat zij zelf verantwoordelijkheid kunnen nemen om taken of activiteiten van de gemeente op te pakken. f. % respondenten/deelnemers dat het gevoel heeft dat het college van b en w in hun besluiten zoveel mogelijk rekening houden met verschillende belangen. g. % Utrechters dat vertrouwen heeft in de lokale overheid (al bestaande indicator, ook te volgen via programmabegroting) h. % respondenten/deelnemers dat vindt dat de gemeente vertrouwen geeft aan Utrechters i.
% respondenten/deelnemers dat vindt dat de gemeente werkt aan goede relaties met Utrechters door zelf naar de Utrechters toe te gaan j. % Utrechters dat vindt dat de gemeente open en eerlijk is in het contact met inwoners (al bestaande indicator, ook te volgen via programmabegroting) k. % respondenten/deelnemers dat vindt dat de gemeente open en eerlijk is l. % respondenten/deelnemers dat vindt dat de gemeente durft los te laten, nieuwe dingen probeert, een grens trekt (toont lef) m. % respondenten/deelnemers dat vindt dat de gemeente moeite doet om naar zoveel mogelijk verschillende Utrechters te luisteren n. % respondenten/deelnemers dat vindt dat de gemeente blijft leren en zich probeert te verbeteren, en hiertoe de ‘beleidsnota Samen stad maken – Geen Utrecht zonder U’ als volgt te wijzigen: De tabel op pagina 34 wordt vervangen door de tabel in de bijlage ‘Indicatoren Samen stad maken’. Burgemeester en wethouders van Utrecht,
de secretaris,
de burgemeester,
Samenvatting In de beleidsnota Samen stad maken – Geen Utrecht zonder U is aangegeven dat elke twee jaar de leidende principes en het kompas voor zeggenschap worden geëvalueerd en de raad een monitor aangeboden krijgt waarin de doelstellingen worden gemeten. De eerste monitor zal begin 2026 worden aangeboden aan de raad. Met dit raadsvoorstel worden de indicatoren aan de raad ter besluitvorming voorgelegd, conform de afspraken van Sturen en Verantwoorden. De kern van de monitor is dat de doelstellingen van het beleid worden gemeten aan de hand van diverse effectindicatoren, die afgeleid zijn van verschillende methodes. Op die manier is het mogelijk om nauwkeurig de effecten van het beleid te monitoren.
Context Aanleiding In juni 2024 heeft de raad de beleidsnota Samen stad maken – Geen Utrecht zonder U vastgesteld. In deze beleidsnota is een aantal indicatoren opgenomen. Bij besluitvorming van de beleidsnota is motie 249/2024 ‘Samen de stad scherper maken’ aangenomen. Deze motie roept op om kwantitatieve indicatoren te formuleren over het gebruik van het kompas en ervaringsindicatoren met een schaal. Dit is een uitwerking van de indicatoren uit de vastgestelde beleidsnota. Met dit raadsvoorstel wordt uitvoering gegeven aan deze motie. Juridische context De raad is op grond van de Gemeentewet bevoegd om kaders, zoals neergelegd in deze beleidsnota, vast te stellen. Beslistermijn Aan de raad is toegezegd om in Q1 2025 kwantitatieve indicatoren voor Samen stad maken toe te sturen. De eerste monitor zal begin 2026 worden aangeboden aan de raad. Daarom heeft het de voorkeur om de indicatoren voor het zomerreces, dus uiterlijk in de raadsvergadering van 17 juli, vast te stellen. Beoogd effect Met de vaststelling van kwantitatieve indicatoren wordt gemonitord in hoeverre de uitvoering van beleidsnota Samen stad maken – Geen Utrecht zonder U bijdraagt aan de vastgestelde doelstellingen: 1. Utrechters hebben meer zeggenschap over beleid, plannen en uitvoering in hun stad. a. Utrechters hebben meer eigenaarschap b. Een bredere belangenafweging in besluitvorming van college en raad 2.
De gemeente is een betrouwbare samenwerkingspartner voor Utrechters Hierdoor wordt de lokale democratie versterkt en sluiten de plannen en uitvoering aan bij het vraagstuk en de mensen voor wie we het doen. Eerdere besluitvorming en informatievoorziening aan de raad Juni 2024 Beleidsnota Samen stad maken – Geen Utrecht zonder U Motie M249 'Samen de stad scherper maken’
2
Beslispunten, Argumenten en Kanttekeningen/Risico’s Beslispunt 1
Ter invulling en uitwerking van de eerder opgestelde indicatoren in de ‘beleidsnota Samen Stad Maken – Geen Utrecht zonder U’ kwantitatieve effectindicatoren vast te stellen, zoals opgenomen in de bijlage ‘Indicatoren Samen stad maken’, waarbij de indicator ‘sociale cohesie’ is vervallen en met als belangrijkste onderdelen: a. Rapportcijfer voor Samen stad maken namens respondenten/deelnemers b. % respondenten/deelnemers dat invloed ervaart op ontwikkelingen in de stad, buurt of straat c. Aantal projecten dat gebruik heeft gemaakt van het Kompas van Zeggenschap d. % Utrechters dat betrokken is in de buurt door één of meerdere buurtactiviteiten (al bestaande indicator, ook te volgen via programmabegroting) e. % respondenten/deelnemers dat het gevoel heeft dat zij zelf verantwoordelijkheid kunnen nemen om taken of activiteiten van de gemeente op te pakken. f. % respondenten/deelnemers dat het gevoel heeft dat het college van b en w in hun besluiten zoveel mogelijk rekening houden met verschillende belangen. g. % Utrechters dat vertrouwen heeft in de lokale overheid (al bestaande indicator, ook te volgen via programmabegroting) h. % respondenten/deelnemers dat vindt dat de gemeente vertrouwen geeft aan Utrechters i. % respondenten/deelnemers dat vindt dat de gemeente werkt aan goede relaties met Utrechters door zelf naar de Utrechters toe te gaan j.
% Utrechters dat vindt dat de gemeente open en eerlijk is in het contact met inwoners (al bestaande indicator, ook te volgen via programmabegroting) k. % respondenten/deelnemers dat vindt dat de gemeente open en eerlijk is l. % respondenten/deelnemers dat vindt dat de gemeente durft los te laten, nieuwe dingen probeert, een grens trekt (toont lef) m. % respondenten/deelnemers dat vindt dat de gemeente moeite doet om naar zoveel mogelijk verschillende Utrechters te luisteren n. % respondenten/deelnemers dat vindt dat de gemeente blijft leren en zich probeert te verbeteren, en hiertoe de ‘beleidsnota Samen stad maken – Geen Utrecht zonder U’ als volgt te wijzigen: De tabel op pagina 34 wordt vervangen door de tabel in de bijlage ‘Indicatoren Samen stad maken’.
Argumenten 1.1
Door de grote hoeveelheid effectindicatoren en verschillende methoden is het effect van de beleidsnota nauwkeurig te monitoren. De monitor zal worden opgebouwd op basis van de doelstellingen, waarvan het effect met diverse methodes gevuld wordt: de Inwonersenquête, vragenlijst bij het Bewonerspanel (incl. straatinterviews), ervaringsonderzoek en deskresearch. Aangezien deze metingen over verschillende groepen gaan (en daardoor ook verschillende mate van betrokkenheid en rollen), leidt dit tot verschillende effectindicatoren. Het is niet mogelijk om deze scores bij elkaar op te tellen. De effectindicatoren bepalen de opbouw van de monitor. Hierdoor is tevens nauwkeurig te monitoren per groep waar verbetering zich al voordoet en waar nog niet. De monitoring is uitgebreider dan bij andere beleidsterreinen het geval is. Bij Samen stad maken staat leren en verbeteren centraal; het is een beweging in de genen en de systemen van de gehele gemeente Utrecht. Reflectie vanuit 3
1.2
1.3
1.4
Utrechters is de basis om te kunnen leren en deze beweging te kunnen maken. Juist in de eerste jaren van het nieuwe beleid is het belangrijk om uitgebreid te monitoren. Op termijn kan gekeken worden of dit minder kan. De overlap met de monitoring van andere programma's wordt beperkt In de beleidsnota Samen stad maken – Geen Utrecht zonder U wordt de score voor sociale cohesie uit de Inwonersenquête genoemd als indicator voor het leidende principe ‘duurzame relaties’. Voorgesteld wordt om deze indicator te schrappen, omdat deze bij het programma inclusie en diversiteit al wordt gemonitord. Hiermee wordt de overlap met de monitoring van andere programma's beperkt De al geformuleerde kwantitatieve indicatoren uit de beleidsnota Samen stad maken – Geen Utrecht zonder U blijven gehandhaafd. Naar aanleiding van M240/2024 ‘Samen de stad scherper maken’ zijn de indicatoren uit de beleidsnota Samen stad maken nader ingevuld en uitgewerkt door deze kwantitatief te formuleren. De indicatoren die al kwantitatief waren geformuleerd blijven gehandhaafd. Al bestaande data wordt zoveel mogelijk gebruikt Er is gekeken welke data al wordt verzameld en in hoeverre deze data ook gebruikt kan worden voor de monitoring van de beleidsnota Samen stad maken – Geen Utrecht zonder U.
Daarom zijn er drie indicatoren opgenomen, die aansluiten bij de Inwonersenquête: % Utrechters dat betrokken is in de buurt door één of meerdere buurtactiviteiten, % Utrechters dat vertrouwen heeft in de lokale overheid en % Utrechters dat vindt dat de gemeente open en eerlijk is in het contact met inwoners Deze zijn naast de monitor ook te volgen via de Programmabegroting. De overige indicatoren worden nog niet elders uitgevraagd. Hiervoor wordt dus zelf data verzameld.
1.5
Het aantal indicatoren wordt zoveel mogelijk beperkt In de beleidsnota Samen stad maken – Geen Utrecht zonder U wordt genoemd dat er voor de monitoring verschillende groepen onderscheiden worden, waaronder de medewerkers van de gemeente Utrecht die samen stad maken. Er is voor gekozen om medewerkers niet op te nemen in de monitor. Wel wordt een intern medewerkersonderzoek uitgevoerd naar hoe ambtenaren Samen stad maken ervaren en welke ondersteuning zij nodig hebben. Dit als onderdeel van het leren binnen de organisatie en het kunnen bijsturen vanuit het programma.
Kanttekeningen/Risico’s 1.1
Effect van het beleid op de geformuleerde doelstellingen is een kwestie van lange adem, waardoor vooruitgang beperkt kan lijken. De doelstellingen worden niet van de ene op de andere dag bereikt, maar deze zullen pas zichtbaar zijn over een langere tijdsperiode. Omdat er daarnaast bij een aantal indicatoren de afgelopen jaren een dalende lijn te zien is, verwachten we over een periode van vier jaar een bescheiden vooruitgang. Hier is rekening mee gehouden bij het bepalen van de streefwaarden. Als er onvoldoende tijd wordt uitgetrokken (jaren), kan de conclusie zijn: het werkt niet, we stoppen ermee. Daarom wordt de beleidsnota organisatiebreed geïmplementeerd voor de lange termijn. Een gedrags- en cultuurverandering is nodig. Dat is moeilijk te realiseren. Stap voor stap, in het dagelijkse werk met elkaar aan de slag en van elkaar leren. Door steeds reflecties op te halen (zie met name ‘ervaringsonderzoek’), kan het kleine leren in projecten verbonden worden aan het grote leren in de monitor die input kan zijn om het beleid aan te passen.
1.2
Niet bij elke indicator zijn de streefwaarden al te bepalen. De meeste indicatoren zijn een kwantitatieve invulling van de indicatoren uit de beleidsnota Samen stad maken – Geen Utrecht zonder U en hebben dus geen resultaat uit het verleden. Daarom is niet van elke effectindicator een nulmeting
4
bekend. Hierdoor zijn ook de streefwaarden nog niet te bepalen. De eerste volledige monitor zal begin 2026 worden aangeboden aan de raad.
Financiën De kosten voor de monitoring van beleidsnota Samen stad maken – Geen Utrecht zonder U bedragen €14.194,- en vallen onder het beschikbare programmabudget van Samen stad maken. Het programmabudget voor Samen stad maken is onderdeel van het programma Betrouwbare overheid met als hoofddoelstelling Betrokken Utrechters.
Vervolg In de beleidsnota Samen stad maken is aangegeven dat de raad een monitor aangeboden krijgt waarin de doelstellingen worden gemeten. Het voorstel voor deze monitor ligt nu voor; bij vaststelling door de raad vormt dit de basis waarop de data wordt verzameld waarmee de monitor wordt gevuld. De monitor zal tweejaarlijkse worden herhaald, gezamenlijk met de evaluatie van het kompas voor zeggenschap en de leidende principes voor houding en gedrag. Als in de uitwerking van vragenlijst voor de monitor blijkt dat indicatoren anders geformuleerd moeten worden, dan wordt dit opnieuw aan de raad voorgelegd, gekoppeld aan monitor begin 2026.
Samen stad maken ‘Gemeente aan zet’ van toepassing, er is niet samengewerkt met Utrechters voor dit voorstel.
Communicatie De gewijzigde beleidsnota wordt gepubliceerd op www.utrecht.nl
Referendabel De Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht is van toepassing.
Bijlagen Bijlagen besluitvorming: - Indicatoren Samen stad maken Bijlagen informatie: - Resultaten vragenlijst Buurtbudgetten in Utrecht - Beleidsnota Samen Stad Maken – Geen Utrecht Zonder U! (met wijzigingen zichtbaar)
5
Instrument
Effect-indicator
0-meting 2023
voor monitor SSM
Een-meting 2025
Vervolg-meting 2027
(Inwonersenquête is streefwaarde)
(streefwaarde)
Tevredenheid Samen stad maken Bewonerspanel + Rapportcijfer SSM - Bewoners 6,0 6,2 straatinterviews Ervaringsonderzoek* Rapportcijfer SSM - Betrokkenen Doelstelling 1: Utrechters hebben meer zeggenschap over beleid, plannen en uitvoering in hun stad. Bewonerspanel + straatinterviews
% respondenten dat invloed ervaart op ontwikkelingen in de stad, buurt of straat. Ervaringsonderzoek* % deelnemers dat invloed ervaart op ontwikkelingen in de stad, buurt of straat. Deskresearch Aantal projecten dat gebruik heeft gemaakt van het Kompas van Zeggenschap Doelstelling 1a: Utrechters hebben meer eigenaarschap
22%
24%
-
-
-
-
Inwonersenquête
54%
55%
57%
-
25%
27%
Bewonerspanel + straatinterviews
% Utrechters dat betrokken is in de buurt door één of meerdere buurtactiviteiten. (al bestaande indicator, ook te volgen via programmabegroting) % respondenten dat het gevoel heeft dat zij zelf verantwoordelijkheid kunnen
nemen om taken of activiteiten van de gemeente op te pakken. Ervaringsonderzoek* % deelnemers dat het gevoel heeft dat zij zelf verantwoordelijkheid kunnen nemen om taken of activiteiten van de gemeente op te pakken. Doelstelling 1b: Een bredere belangenafweging in besluitvorming van college en raad Bewonerspanel + straatinterviews
% respondenten dat het gevoel 35% heeft dat het college van b en w in hun besluiten zoveel mogelijk rekening houden met verschillende belangen. Deskresearch Aantal college- en raadsvoorstellen waar een samenwerkings-verslag is toegevoegd Doelstelling 2: De gemeente is een betrouwbare samenwerkingspartner voor Utrechters
-
37%
-
Leidende principe 1: Vertrouwen Inwonersenquête
Bewonerspanel + straatinterviews
% Utrechters dat vertrouwen heeft in de lokale overheid (al bestaande indicator, ook te volgen via programmabegroting) % respondenten dat vindt dat de gemeente vertrouwen geeft aan Utrechters
53%
54%
56%
-
28%
30%
Ervaringsonderzoek* % deelnemers dat vindt dat de gemeente vertrouwen geeft aan Utrechters Leidende principe 2: Duurzame relaties
-
-
-
Bewonerspanel + straatinterviews
-
27%
29%
-
-
-
27%
28%
30%
-
22%
24%
-
-
-
-
36%
38%
% respondenten dat vindt dat de gemeente werkt aan goede relaties met Utrechters door zelf naar de Utrechters toe te gaan Ervaringsonderzoek* % deelnemers dat vindt dat de gemeente werkt aan goede relaties met Utrechters door zelf naar de Utrechters toe te gaan Leidende principe 3: Open en eerlijk Inwonersenquête % Utrechters dat vindt dat de gemeente eerlijk en open is in het contact met inwoners. (al bestaande indicator, ook te volgen via programmabegroting) Bewonerspanel + % respondenten dat vindt dat de straatinterviews gemeente open en eerlijk is Ervaringsonderzoek* % deelnemers dat vindt dat de gemeente open en eerlijk is Leidende principe 4: Lef tonen Bewonerspanel + % respondenten dat vindt dat de straatinterviews gemeente durft los te laten, nieuwe dingen probeert, een grens trekt (toont lef)
Ervaringsonderzoek* % deelnemers dat vindt dat de gemeente durft los te laten, nieuwe dingen probeert, een grens trekt (toont lef) Leidende principe 5: Inclusie en diversiteit Bewonerspanel + % respondenten dat vindt dat de straatinterviews gemeente moeite doet om naar zoveel mogelijk verschillende Utrechters te luisteren Ervaringsonderzoek* % deelnemers dat vindt dat de gemeente moeite doet om naar zoveel mogelijk verschillende Utrechters te luisteren Leidende principe 6: Leren en verbeteren Bewonerspanel + % respondenten dat vindt dat de straatinterviews gemeente steeds blijft leren zich probeert te verbeteren Ervaringsonderzoek* % deelnemers dat vindt dat de gemeente steeds blijft leren zich probeert te verbeteren
-
-
-
-
33%
35%
-
-
-
-
32%
34%
-
-
-
Resultaten vragenlijst Buurtbudgetten in Utrecht Vraag 1: Vind je het een goed idee als buurtbewoners geld van de gemeente krijgen voor een buurtbudget?
38.8
HEEL GOED IDEE
34.1
GOED IDEE
21.2
NEUTRAAL
1.2
STECHT IDEE
4.7
HEEL SLECHT IDEE 0
5
10
15
20
25
30
35
40
45
percentage
Vraag 2: Stel: in jouw buurt komt een buurtbudget wat buurtbewoners beheren. Hoeveel geld zou dat buurtbudget volgens jou per jaar maximaal mogen bevatten?
5.9
NIETS
47.1
€1.000,- TOT €10.000,-
34.1
€10.000,- TOT €35.000,-
10.6
€35.000,- TOT €100.000,-
2.4
MEER DAN €100.000,0
5
10
15
20
percentage
25
30
35
40
45
50
Vraag 3: Waar heb je zelf het meest behoefte aan?
MEEBESLISSEN OVER ONDERWWERPEN IN DE BUURT
52.9
EEN BUDGET WAT JE MET DE BUURT KUNT BEHEREN EN VERDELEN OVER VERSCHILLENDE INITIATIEVEN
31.8
15.3
GELD OM MIJN EIGEN IDEE UIT TE VOEREN 0
10
20
30
40
50
60
percentage
Vraag 4: Heb je zelf de wens om samen met andere buurtbewoners een buurtbudget te starten, te coördineren en te beheren?
10.6
JA
52.9
MISSCHIEN
36.5
NEE 0
10
20
30
40
50
60
percentage
Open vraag: is er nog iets wat je aan ons wilt meegeven? Er zijn veel verschillende reacties gekomen op de open vraag. Zo zijn er veel kritische geluiden over de besteding van het budget en worden suggesties gegeven om het geld op een andere manier in te zetten. Daarnaast is er veel onduidelijkheid over het middel en wordt aangegeven dat veel mensen het niet kennen, zichtbaarheid ontbreekt. Een aantal reacties: Dit is denk ik wel heel gevoelig voor misbruik, of door gebruik door groepjes die hier handig mee zijn. Ik ken veel buren, maar denk niet dat ze hier aan mee willen werken. Ik zie liever dat de gemeente luistert en daarnaar handelt en plannen uitvoert. Ik zou best wel iets willen organiseren om de sociale cohesie in mijn buurt te versterken en meer buurtbewoners te leren kennen, maar ik weet niet zo goed wat ik kan organiseren en waar ik moet beginnen. Het begrip buurtbudget is mij niet bekend, misschien loont het om dit beter kenbaar te maken zodat men het ook kan inzetten.
In deze rijke buurt en onze straat met koophuizen van 1 miljoen is dit absoluut niet nodig geef dit geld uit aan belangrijke dingen zoals zorg en kinderen die in armoede leven. Het geld gaat altijd naar de verkeerde mensen die zelf geld genoeg hebben. Ik kende al het ondernemersfonds en het initiatievenfonds. Vervangt het buurtbudget het initiatievenfonds, of blijft dat ook gewoon bestaan? Ik vind het een mooi initiatief om buurt- en burgerbetrokkenheid te vergroten. Aan de andere kant ben ik ook een beetje wantrouwend richting medemens over het beheren en inzetten van het budget (efficiënt besteden). Maar dat kan net zo goed gelden voor gemeente(medewerkers).
Beleidsnota Samen stad maken
1e Utrechtse burgerberaad 2024
Geen Utrecht zonder U
Utrecht.nl
Voorwoord “Contact maakt de stad”, zo wordt het coalitieakkoord 2022-2026 inhoudelijk geopend. En dat is niet voor niets. De grote uitdagingen waar we als stad in deze periode voor staan, willen we samen met Utrechters aanpakken. Dat betekent meer zeggenschap voor Utrechters over de ontwikkelingen in hun stad, wijk, buurt of straat. Lokale democratie moet meer zijn dan één keer in de vier jaar naar de stembus gaan. Om die democratie te versterken zetten we verschillende middelen in. Van een burgerberaad tot de wijkplatforms en van buurtbudgetten tot het initiatievenfonds. In het nieuwe Samen stad maken dat nu voor u ligt, introduceren we het ‘Kompas voor zeggenschap’. Een handvat om het doel uit het coalitieakkoord ‘Utrechters hebben zeggenschap over ontwikkelingen in hun stad, wijk, buurt en straat’ te realiseren.
“ Democratie mag niet van een kleine groep Utrechters zijn.” In de afgelopen jaren heeft de gemeente niet altijd in de roos geschoten bij participatietrajecten. Dat is ook scherp aan de kaak gesteld door de Utrechtse gemeenteraad en de rekenkamer. In dit stuk kijken we hoe onze houding en gedrag als gemeente Utrecht kan bijdragen aan het vertrouwen in de democratie. Met gemeente bedoelen we onszelf als college, de ambtenaren en ook de gemeenteraad. Lokale democratie is niet makkelijk, er zullen altijd tegenstrijdige belangen zijn en kiezen blijft moeilijk. Het gesprek aan durven gaan en echt luisteren naar de ander, is iets waar niet alleen de gemeente een stap heeft te zetten. Het is iets dat alle Utrechters aan gaat. Wij geloven dat alleen door eerlijke reflectie en de voorges telde verbeterpunten in deze nota onze Utrechtse lokale democratie écht vooruit kan. Vooruit gaan we zeker. In de afgelopen twee jaar als wethouder heb ik ongelofelijk veel kracht en initiatief vanuit de stad ervaren en echt goede participatietrajecten mogen volgen. Met de richtlijnen van het nieuwe Samen de Stad maken, geloof ik dat we de komende jaren alleen nog maar harder vooruitgaan en de toekomst van Utrecht nog een stukje mooier maken. Geen Utrecht zonder U. Eva Oosters Wethouder Participatie
2
Verbeter de wereld, begin bij jezelf. Om tot beter beleid én samenwerking met de stad te komen, hebben we met heel veel Utrechters, collega’s en samenwerkingspartners in de stad gesproken en gebrainstormd. Er is veel geleerd van de antwoorden op de vragen: Wanneer ging samenwerking met de gemeente goed? En wat maakte het tot een goede samenwerking? Wanneer ging het niet goed en waar lag dat dan aan? Als we de afstand tussen gemeente en Utrechters willen verkleinen, als we willen werken aan meer verbinding, wat vraagt dat dan voor houding en gedrag van ambtenaren, college en raadsleden? • • • •
Duidelijkheid over de manier waarop we samenwerken, Eerlijk en duidelijk zijn over de mate van zeggenschap, Onze getoonde houding en gedrag, Onderling vertrouwen - dé basis van goede samenwerking.
Benieuwd naar alle Utrechters die we gesproken hebben? Lees het Inspiratie en participatieverslag.
Beleidsnota Samen stad maken - Geen Utrecht zonder U | 3
4
Inhoudsopgave
A
Inleiding
6
1. Geen Utrecht zonder U 2. Doelstellingen
7 8
B
Opgave
10
1. Leidende principes voor houding en gedrag 2. Kompas voor zeggenschap 3. Implementatie en continue doorontwikkeling
11 17 26
C
Monitoren, sturen en verantwoorden
32
Voortgang en verantwoording Indicatoren Risico’s Financiën Utrechts Sturingsmodel (voor complexe opgaven)
33 33 35 36 38
D
Bijlage
40
Afspraken wijkplatforms
41
Beleidsnota Samen stad maken - Geen Utrecht zonder U | 5
A
6
Inleiding
1. Geen Utrecht zonder U Geen Utrecht zonder U; want Utrechters maken van onze stad dé plek waar we met elkaar wonen, werken, zorgen, studeren, groeien, genieten. Steeds meer Utrechters werken samen aan passende oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen. Binnen Utrecht zien we hele mooie voorbeelden van (bewoners)initiatieven, vaak in goede samenwerking met de gemeente. Denk bijvoorbeeld aan de Stadsmakers, Parkorganisatie Maximapark, het Gezondheidspact, zelfbeheer sporthal Lunetten, Voedselcollectief Utrecht. Ook zien we goede voorbeelden van samenwerking vanuit de gemeente zoals het stadsteam bij de tender voor het Jaarbeurspleingebouw, de ontwikkeling van Smakkelaarsveld of het wervenberaad. Al deze vormen van samenwerking leveren een belangrijke bijdrage aan gezond stedelijk leven voor iedereen.
Met Utrechters bedoelen wij zowel bewoners als toekomstige bewoners, gebruikers, maatschappelijke organisaties en commerciële organisaties in de gemeente Utrecht.
Tegelijkertijd zien we ook een aantal zorgelijke ontwikkelingen die alles te maken hebben met de steeds groter wordende afstand tussen de systeemwereld en de leefwereld. 38% van de Utrechters heeft vertrouwen in de landelijke overheid. Het vertrouwen in de gemeente Utrecht is relatief hoog, maar in 2023 is ook het vertrouwen in de gemeente opnieuw gedaald en zakt die in een aantal wijken onder de 50% 1. We zien een steeds groter wordende groep mensen die weinig grip heeft op hun leven en die zich niet gehoord voelt. Deze groep haakt sneller af, terwijl dit juist ook een groep is die afhankelijk kan zijn van de gemeente of maatschappelijke organisaties. Ook het Rekenkamerrapport ‘Horen, zien en samen door’ laat zien dat veel Utrechters zich niet gezien en gehoord voelen. Soms juist niet in een participatietraject. Niet iedereen kan of wil meedoen in een participatietraject. De Inwonersenquête van 2023 laat zien dat 17% procent betrokken is bij het maken van beleid en plannen van de gemeente. Van die mensen ervaart slechts een derde de gemeente als open en eerlijk2. Kortom; we zien goede voorbeelden, maar te veel Utrechters ervaren afstand tot de gemeente en ten opzichte van elkaar. Dat kan en moet beter. Dat schreven we ook in de raadsbrief over de herijking Samen stad maken. Verbinding en vertrouwen is nodig voor een goed functionerende democratie.
Verbinding betekent niet dat iedereen het altijd met elkaar eens hoeft te worden. Tegengestelde belangen en verschillende opvattingen zullen altijd blijven bestaan. Daar is de representatieve democratie juist voor ontwikkeld: de raad is gekozen door Utrechters om de verschillende belangen ten opzichte van elkaar af te wegen. Het vraagt van ons als college om deze verschillende opvattingen en belangen beter inzichtelijk te maken om zo de raad beter in positie te brengen. Daarvoor is het nodig om actief en op andere manieren op zoek te gaan naar de verschillende geluiden van alle Utrechters. En meer moeite te doen om geluiden te horen die ons niet vanzelf bereiken. Daarbij kunnen we de inwonerssignalen die wij al ontvangen veel beter gebruiken dan we nu doen. Als wij ervaringskennis verbinden 1 Bron; Inwonersenquete 2023. Vertrouwen in gemeenteambtenaren is 54% , vertrouwen in college is 55% , vertrouwen in raad is 51% ; gemiddeld voor de stad 53% 2 Bron; Inwonersenquete 2023
Beleidsnota Samen stad maken - Geen Utrecht zonder U | 7
aan vakkennis, kunnen we plannen en uitvoering beter laten aansluiten bij het vraagstuk en de mensen voor wie we het doen. Zo vergroten we de impact van onze inspanningen. Een goed functionerende democratie vraagt niet eens in de vier jaar, maar elke dag aandacht.
“ Utrechters kunnen invloed uitoefenen door mee te denken, maar de meeste mensen ervaren vooral energie als zij mee kunnen doen.” Meer eigenaarschap voor Utrechters geeft hun de mogelijkheid meer grip te ervaren op hun leven en brengt de menselijke maat terug. Juist in tijden van schaarste en in een samenleving die individualistischer is geworden, is het nodig om extra te investeren in gemeenschapskracht en samenwerking. Dat is ook benoemd in Motie 423 die ons oproept om te onderzoeken welke taken de gemeente kan overdragen aan de gemeenschap. Deze beleidsnota geeft daar de richting voor. Alleen als overheid, markt en gemeenschap beter en gelijkwaardig met elkaar samenwerken, komen er duurzame oplossingen voor de uitdagingen van deze tijd, zoals klimaat, woningbouw en kansengelijkheid. En dat vraagt wat van ons; het vraagt verandering in houding en gedrag, vertrouwen in Utrechters en het vraagt om vernieuwing van samenwerkingsvormen. In deze beleidsnota geven we daar de richting en een handvat met het ‘kompas voor zeggenschap’ voor.
Leeswijzer In de volgende paragraaf beschrijven we eerst de doelen die we beogen met dit nieuwe beleid. Daarna volgt in deel B de kern van dit beleidsdocument: daarin beschrijven we welke houding en welk gedrag van ambtenaren, college en raadsleden nodig is om deze doelen te bereiken en introduceren we een kompas voor zeggenschap met nieuwe samenwerkingsvormen. Daarmee geven we een richting en een handvat. Het succes ligt in de kracht van de implementatie; hoe gaan we deze richting uitvoeren en onderhouden? Dit vraagt een doorvertaling naar concrete situaties en een continue doorontwikkeling. Lees er meer over op pagina 25. Tot slot een beschrijving van hoe wij deze richting gaan monitoren en verantwoorden.
2. Doelstellingen Om een bijdrage te leveren aan een betrouwbare en rechtvaardige overheid, richten wij ons met Samen stad maken erop om plannen en uitvoering te laten aansluiten bij het vraagstuk en de mensen voor wie we het doen. Daarvoor is inzet nodig op meer betekenisvolle verbinding tussen gemeente en Utrechters en Utrechters onderling. De diverse Utrechters krijgen meer inzicht in en begrip van de verschillende inzichten en belangen, dilemma’s en afwegingen door onderlinge uitwisseling en terugkoppeling. Dat draagt bij aan meer betrokkenheid, eigenaarschap en gemeenschapskracht van Utrechters en een betere belangenafweging bij besluiten. Het is onze missie om de lokale democratie van alle Utrechters te maken.
8
Om deze missie te realiseren, zijn voor de komende jaren meetbare doelstellingen opgesteld. Als we willen dat plannen en uitvoering aansluiten bij het vraagstuk en de mensen voor wie we het doen, dan vraagt dit dat Utrechters meer zeggenschap krijgen. Met zeggenschap bedoelen we de invloed die iemand heeft op beslissingen. Invloed uitoefenen kan afhankelijk van de situatie op verschillende manieren; doordat Utrechters zelf eigenaarschap nemen en krijgen of doordat hun belangen en inzichten beter worden meegenomen door college en raad. Met eigenaarschap van Utrechters bedoelen we dat Utrechters zelf verantwoordelijkheid voelen en verantwoordelijkheid nemen om taken of activiteiten van de gemeente op te pakken. Het gaat dus niet om eigendom. Invloed uitoefenen kan ook door belangen en inzichten mee te geven. Om meer zeggenschap, meer eigenaarschap voor Utrechters en een bredere belangenafweging te realiseren, moet de verbinding tussen Utrechters en gemeente worden verbeterd. Dat vraagt dat de gemeente een betrouwbare samenwerkingspartner is.
Aandacht en vertrouwen geven
Vertrouwen krijgen
Verbinding
Goed functionerende democratie
Dit alles is samengevat in de volgende meetbare doelstellingen3:
1. Resultaat Utrechters hebben meer zeggenschap over beleid, plannen en uitvoering in hun stad er is meer eigenaarschap voor Utrechters. college en raad maken een brede belangenafweging in besluitvorming.
2. Proces De gemeente is een betrouwbare samenwerkingspartner voor Utrechters. Het doel van Samen stad maken is dus niet om draagvlak te creëren en het doel is ook niet om consensus te bereiken. Verschillende opvattingen zullen altijd blijven bestaan.
3 De manier waarop wij deze doelstellingen meten is uitgewerkt in deel C, paragraaf 1.
Beleidsnota Samen stad maken - Geen Utrecht zonder U | 9
B
10
Opgave
1. Leidende principes voor houding en gedrag Op basis van alle gesprekken en andere inspiratiebronnen (zie Inspiratie en participatieverslag) denken wij dat de verandering van houding en gedrag van ambtenaren, college en raadsleden de belangrijkste bijdrage levert aan de doelen en missie van Samen stad maken. Dit is tegelijkertijd misschien wel de moeilijkste opgave. We hebben veel Utrechters en ambtenaren gevraagd welke houding en welk gedrag de gemeente liet zien bij de goede voorbeelden van samenwerking. Hoe zorgen we ervoor dat plannen en uitvoering aansluiten bij het vraagstuk en de mensen voor wie we het doen? Hoe kunnen we de lokale democratie van iedereen maken? Hoe zorgen we voor meer verbinding? Het antwoord op deze vragen is samen te vatten in zes principes voor houding en gedrag van ambtenaren, college en raadsleden in samenwerking met Utrechters1. Alleen als alle drie deze groepen volgens deze principes samenwerken met de stad, kunnen we de gestelde doelen uit deel A realiseren. Deze zes principes zijn een aanvulling op en concretere uitwerking van de Gedragscode van de gemeente Utrecht waarin we de vier kernwaarden open, wendbaar, scherp en betrouwbaar hebben opgenomen. De leidende principes voor houding en gedrag zijn nadrukkelijk niet ‘iets erbij’, maar gericht op een andere manier van werken in alle samenwerkingsvormen.
We zijn open en eerlijk
We ge ve n vertrouwen aan Utrechters
We tonen lef
We werken proactief aan inclusie en diversiteit
Leidende principes voor houding en gedrag van ambtenaren, college en raadsleden in samenwerking met Utre c hte rs
We werken proactief aan duurzame relaties met Utrechters We leren en verbeteren c ontinu
Veranderen begint bij het begin - en dat ben je zelf. Wees de verandering die je wilt zien.
Deze zes principes zijn onderling verbonden. Centraal staat dat de gemeente een betrouwbare samenwerkingspartner wil zijn. Zo kunnen we bijvoorbeeld alleen werken aan duurzame relaties als we vertrouwen geven aan Utrechters. Om te willen leren en verbeteren moeten we ook lef tonen. Natuurlijk vraagt goede samenwerking niet alleen wat van ons als gemeente, maar ook wat van de partijen waarmee wij samenwerken. Goede samenwerking is altijd wederzijds. Wij zijn ervan overtuigd dat iedere verandering bij jezelf moet beginnen: wees de verandering die je wil zien. Van daaruit kun je afspraken maken met Utrechters over houding en gedrag en wederzijds respect in een samenwerkingstraject. We hebben de zes leidende principes uitgewerkt en geven bij elk principe aan welk gedrag daarbij hoort.
1 De principes zijn opgesteld voor samenwerking met Utrechters en niet gericht op publieksdienstverlening, vergunningverlening of handhaving.
Beleidsnota Samen stad maken - Geen Utrecht zonder U | 11
We zijn open en eerlijk Transparantie is de eerste randvoorwaarde voor verbetering van de samenwerking. Daarmee bedoelen we dat we duidelijk zijn in wat het doel is, wat ieders rol is en wat de randvoorwaarden of kaders zijn. We lichten onze besluiten en processen altijd toe én koppelen terug wat we wel en niet gedaan hebben met de input die Utrechters ons geven. Open en eerlijk betekent ook dat we het gesprek in de stad niet starten met een oplossing. We starten open, laten zien wat we al weten op basis van cijfers en eerdere onderzoeken, stellen (aanvullende) vragen en werken vervolgens oplossingsgericht samen met Utrechters. Dit betekent dat we de samenwerking eerder starten dan nu soms het geval is, namelijk voordat er een inhoudelijke oplossing of een plan ligt. Maar open en eerlijk betekent nog meer. Om de verbinding te kunnen maken tussen de systeemwereld en de leefwereld, vraagt het van ons dat we onszelf als mens laten zien en niet verschuilen achter regels en richtlijnen en geen verhullende taal gebruiken. Bij jezelf als mens laten zien, hoort ook je gevoel laten zien en jezelf kwetsbaar en empathisch opstellen. Zo verklein je de afstand tot de ander. Dat geldt ook in de samenwerking tussen de gemeente en Utrechters.
Natuurlijk zijn er grenzen aan open en eerlijk; regels en wetten (zoals AVG) zorgen voor bescherming van Utrechters en stellen grenzen aan onze openheid. Open en eerlijk is natuurlijk nooit een excuus om anderen te kwetsen en alles wat we denken zomaar te zeggen. Dat is ook een grens die we bewaken. Ook door de raad vastgestelde kaders geven grenzen aan waarbinnen het gesprek kan plaatsvinden.
We geven vertrouwen aan Utrechters Meer eigenaarschap en verantwoordelijkheid voor Utrechters vraagt van ons om ruimte en vertrouwen te geven. Het vraagt loslaten en accepteren dat het anders kan gaan dan wij zelf in gedachten hadden. Wij weten niet alles beter.
“ Goed samenwerken lukt alleen als er onderling vertrouwen is. Het begint bij elkaar als mens zien en benaderen.” - Sleutelpersoon We werken niet alleen voor Utrechters, maar we werken ook samen met Utrechters. Dat betekent dat we niet overnemen van Utrechters als zij zelf eigenaarschap tonen en als er niet gevraagd wordt om over te nemen. Voor een goede samenwerking is wederzijds vertrouwen nodig. Vertrouwen krijgen, begint met vertrouwen geven. Ook hier zijn grenzen aan: het vertrekpunt is vertrouwen en dat gaat hand in hand met gezond verstand en zakelijkheid. Als vertrouwen geschonden wordt, dan vraagt dat van ons om daar open en eerlijk over te zijn en daar ook naar te handelen. We zullen continu het algemeen belang in ogenschouw houden en weten dat er veel verschillende persoonlijke en organisatiebelangen zijn.