Agendabundel

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 7 januari 2021 digitaal

780

790

800

810

daaraan werkt. Burgemeester Dijksma is het eens met mevrouw De Boer dat die communicatie een blijvend punt van aandacht is. Iedereen die zich gemeld heeft, verneemt iets. Soms zijn er verschillende stromen van informatie en soms gaat er weleens iets mis. De burgemeester is daarop blijvend alert. Zij vervolgt haar beantwoording met in te gaan op het amendement waarmee een mogelijkheid is ingezet voor meer mobiele bureaus. Gesproken is over een drive-in stembureau; de burgemeester spreekt over een drive-through. Hierover bestaat ook op landelijk niveau enige ambivalentie. Er is een aantal nadrukkelijke voordelen. Mensen wanen zich veilig in hun eigen auto. Een drive-through is Covidproof, zoals bij een teststraat in te richten. Aan de andere kant worden mensen geacht in quarantaine te gaan wanneer zij symptomen hebben. Dit is een ingewikkelde boodschap. Dit werd ook geconstateerd door de commissie. Het college overweegt een drive-through optie te organiseren. Een aantal locaties komt daarvoor in aanmerking, waaronder de parkeerplaats bij het provinciehuis, of bij het Sciencepark. Een en ander heeft wel inhoudelijke en financiële gevolgen die het bestuur onder ogen zou moeten zien. Hiervoor zal een afzonderlijke projectleider moeten worden aangesteld. De burgemeester benadrukt dat dit niet gratis is. De kosten bedragen ongeveer tussen de 20.000 en 30.000 euro.

Zij vindt mét de commissie dat dit uiteindelijk niet een financiële afweging moet zijn, maar een inhoudelijke. De burgemeester verkent dit vanuit de gedachte dat het misschien verstandig is. Wanneer het college daartoe besluit, zal de gemeente met Rotterdam een test organiseren. Aan de voorkant moet duidelijk zijn dat het goed gaat werken. De heer Gilissen (VVD) vindt het prettig te vernemen dat er in financieel opzicht geen beperkingen zijn en dat dat gedreven is vanuit de inhoud. De ervaringen elders zijn positief. Zijn enige vraag zou zijn wanneer de raad duidelijkheid krijgt over of daadwerkelijk gebruik zal worden gemaakt van deze optie. Burgemeester Dijksma heeft meerdere opties voor locaties. Zij kan eind januari de raad melden hoe en wat. Mevrouw Dekker (D66) vraagt of de mogelijkheid verkend wordt om met de fiets naar een drive-through locatie te gaan zoals nu met testlocaties het geval is. Burgemeester Dijksma antwoordt dat dat dan onderdeel moet zijn van een verkenning. Zij kan niet beloven dat de meest milieuvriendelijke opties te realiseren is. Wat het zwaarst is moet het zwaarst wegen. Utrecht doet het bij de teststraten ook anders; zij neemt dit mee. Zij vervolgt haar beantwoording.

Met betrekking tot de financiën beschikt de gemeente over een rijksbijdrage die erop neerkomt dat 535.000 euro aan de begroting is toegevoegd met daarbovenop 357.000 euro extra uit het bedrag dat extra vanuit het Rijk voor alle gemeenten beschikbaar kwam. En er komt nog 40.000 euro omdat de gemeente Utrecht meedoet met de centrale stemopneming. Dan komt zij in totaal op een bijdrage van 932.000 euro van het Rijk. Zij antwoordt bevestigend als het gaat om de niet kostendekkende vergoeding vanuit het Rijk. Het Rijk rekent de organisatie die opgezet moet worden niet helemaal mee in de extra uitgaven. Het lijkt haar goed om dit op een strategisch goed moment hierover van gedachten te wisselen met de minister. De burgemeester veroorlooft zich de ruimte om dat niet allemaal voor 17 maart te doen. Al haar inspanningen en die van de gemeente zijn er nu het eerst op gericht deze hele verkiezingsprocedure goed te laten verlopen. Daarvoor hebben de partijen hun aandacht nodig. De afrekening zal onderdeel moeten zijn van het politieke gesprek. Zij kan zich voorstellen dat de gemeente Utrecht sterker staat wanneer de gemeente dit niet doet in splendit isolation en zij nagaat hoe dat in de

Pagina 17 van 61

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 7 januari 2021 digitaal 820

830

840

850

860

rest van het land wordt ervaren en of er ook anderen zijn die hierover iets kunnen zeggen. De heer Sungur vroeg hoe de opkomst te bevorderen in die buurten waar de opkomst structureel laag is. De burgemeester denkt dat dit een gezamenlijke verantwoordelijkheid is. Zij gaat er vanuit dat de raadsleden hard campagne zullen voeren op die plekken waar dat nodig is. Zij zal ook nadenken over hoe in de communicatie via buurthuizen bijvoorbeeld extra aandacht is te geven aan opkomstbevordering. Mevrouw De Boer (GroenLinks) vindt dit in normale tijden terecht dat de burgemeester dit zegt. Zij merkt op dat de partijen in de lastige positie zitten dat de boodschap is thuis te blijven. De vraag is dan of het te verantwoorden is om met groene jasjes aan op pleinen te staan of langs de deuren te lopen. Het is dan interessant hierover afstemming te hebben. Dit zouden de partijen in normale tijden met veel enthousiasme doen. Burgemeester Dijksma begrijpt dat. Zij zal coronaproof proberen de kanalen in te zetten die het college heeft om mensen te bereiken om aan opkomstbevordering te doen. Dat kan zij bijdragen. Zij stelt zich voor dat de raad vanuit de verantwoordelijkheid van de raad nadenkt over hoe de raad de mensen op een goede manier kan bereiken. Zij beseft dat dat niet altijd gemakkelijk is in de huidige tijd.

Zij vervolgt haar beantwoording met in te gaan op de vraag van de heer Van der Zweth over of er nagedacht wordt over een situatie met een strengere lockdown. De burgemeester is van mening dat de regie dan vanuit het Rijk komt en van de minister. Een deel van de opties die voorhanden is, past daar wel goed bij. Zij doelt daarbij op briefstemmen. Meer spreiding is goed tegen drukte. Wel kunnen dan andere scenario's aan de orde zijn. De burgemeester wil daarover niet speculeren. Dat betreft dan niet alleen de gemeente Utrecht. In de eigen organisatie wordt momenteel flink opgeschaald om zoveel mogelijk mensen te laten meehelpen dit proces goed te organiseren. Voor de gemeentelijke organisatie geldt het intrekken van alle verloven. De burgemeester antwoordt ontkennend op de vraag van de heer Van Steeg over de beelden die het college heeft als het gaat om de balans tussen de briefstemmers versus de opkomst bij de locaties. Het college heeft dat beeld niet. Het is moeilijk voorspelbaar. Met de opties die het college naast de gebruikelijke stembureaus in gang heeft gezet, heeft de organisatie heel veel meer mogelijkheden om het stemmen gespreid te laten plaatsvinden en kiezers een kans te geven op een alternatief voor het zelf de gang maken naar het stembureau. Daar is het op gericht. De burgemeester beschikt niet over voorspellende cijfers. Zij rondt hiermee haar beantwoording af.

De voorzitter verneemt dat geen interrupties zijn op de beantwoording. Gestelde vragen die nog niet zijn beantwoord Mevrouw Dekker (D66) had gevraagd of de leden van het stembureau vooraf getest kunnen worden zodat daarvanuit geen besmettingen uit de hand lopen. Burgemeester Dijksma antwoordt dat het college dat niet standaard gaat inrichten. Mensen kunnen zich laten testen, als ze klachten hebben en ook als ze geen klachten hebben. De heer Van der Zweth (PvdA) had gevraagd of het aantal van drie mobiele stembureaus voldoende is. Zou niet naar meer mobiele stembureaus gestreefd moeten worden in deze situatie? Burgemeester Dijksma antwoordt niet voor niets de optie te verkennen van de door de commissie genoemde drive-through. Daarmee organiseert het college een vrij Pagina 18 van 61

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 7 januari 2021 digitaal

870

880

massieve optie. De optelsom van de opties is zodanig robuust dat de burgemeester inschat dat dat voldoende is. Zij zal dit extra checken. De heer Bosch (PVV) had naar het recht gevraagd in het stembureau te vertoeven en dat duidelijk aan te geven, mits deze mensen zich aan de regels houden van de kieswet en de Covid-regels. Hij vraagt daarop een toezegging. Hij vraagt hoe de veiligheid van de biljetten op de vroegstem-locaties gegarandeerd wordt tussen de dagen in. Burgemeester Dijksma antwoordt bevestigend op de gevraagde toezegging. Dit moet gecommuniceerd worden. De stemmen worden beveiligd opgehaald en opgeslagen zoals altijd. De gebruikelijke procedure geldt bij de gangbare verkiezingen. De burgemeester doet geen mededeling over locaties. De heer Van Steeg (CDA) vraagt aandacht voor de combi kaartje naar de medewerkers op de stembureaus en de regels die daar gelden anders dan gebruikelijk. De burgemeester vindt dat vanzelfsprekend en antwoord bevestigend.

890

900

910

Mevrouw De Boer (GroenLinks) kreeg nog geen duidelijk antwoord op haar vraag of mensen ergens terecht kunnen wanneer kiezers op de dag zelf er achter komen dat ze met Covid besmet zijn, en wel willen stemmen, geen machtiging kunnen geven of een briefstem kunnen indienen. De vraag is dan hoe dat veilig in te richten. Zij had gevraagd of een risico gezien wordt van het ronselen van stemmen met briefstemmen en of daarvoor iets bedacht wordt. Burgemeester Dijksma antwoordt dat wanneer mensen Covid hebben, zij geacht worden in quarantaine te gaan en thuis te blijven. Zij zal een advies vragen aan de heer Donker van de GGD of de drive-through een optie kan zijn in dergelijke gevallen en of het wijs is de drive-through daarvoor te gebruiken. Zij durft die mogelijkheid niet 100% te beloven en kan hierop geen definitief antwoord geven. Mevrouw De Boer (GroenLinks) vraagt of de burgemeester het met GroenLinks eens is dat het stemrecht een dusdanig fundamenteel recht is dat dat recht te allen tijde uitgevoerd moet kunnen worden en dat echt iets verzonnen moet worden om deze mensen de mogelijkheid te geven te stemmen. Zij is het van harte eens met de stelling die landelijk geldt in dergelijke gevallen in quarantaine te gaan en thuis te blijven. Zij benadrukt haar stellingname. Burgemeester Dijksma is het eens met het fundamentele recht.

Om die reden antwoordt zij ook volgens eigen zeggen omzichtig. Er is aantal opties. Die zijn er ook om deze situatie te voorkomen. Daarbij is de extra machtiging aan de orde, het briefstemmen. Zij herhaalt haar voornemen van ruggespraak. De voorzitter verneemt desgevraagd dat de burgemeester hierop zal terugkomen in de brief eind januari. Dan heeft zij dit ook aan de orde gesteld in het veiligheidsberaad. De heer Sungur (DENK) sluit zich aan bij de woorden van mevrouw De Boer. In quarantaine is verplicht, met uitzondering van de teststraat. Die uitzondering zou wat hem betreft moeten gelden wanneer gestemd wordt. Hij dankt de burgemeester voor haar toezegging. Mevrouw Dekker (D66) had het antwoord nog niet ontvangen op de vraag of de burgemeester met vertegenwoordigerorganisaties in gesprek gaat over wat nog meer Pagina 19 van 61

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 7 januari 2021 digitaal

920

− 930

− − −

940

950

960

nodig is om voor kwetsbaren de drempels weg te nemen. Burgemeester Dijksma antwoordt hiervoor altijd open te staan. Dit kan onderdeel zijn van de communicatiestrategie. Voor een deel zijn mensen te helpen via de organisaties om de eventuele extra drempels te slechten. In antwoord op mevrouw De Boer over het ronselen van stemmen dat het bestuur van de stad dat fenomeen niet anders benadert dan anders. Dat heeft te maken met het gegeven dat patronen achteraf onderzocht worden. Daarom is de stempas noodzakelijk. Wanneer een dergelijk patroon zichtbaar zou worden is aan de hand daarvan onderzoek te doen. Dit is alleen achteraf mogelijk. De voorzitter recapituleert de gedane toezeggingen: De burgemeester zal Met betrekking tot de communicatie werken aan een publieksvriendelijke transparante versie van het doorlopen van het stemtraject. Daarover komt ze in Q1 vóór de verkiezingen terug bij de raad. Een verkenning uitvoeren naar een drive-through locatie en zij zal het resultaat daarvan eind januari aan de raad melden. Nagaan of het aantal van drie mobiele bureaus voldoende is en daarover bij de raad eind januari 2021 terugkomen. Zich beraden op hoe om te gaan met de stemmogelijkheid van kiezers die op de dag van de verkiezingen zelf ziek worden en zij komt hierover in Q1 terug bij de raad in haar brief van januari.

De voorzitter vraagt de commissieleden of deze beraadslaging voldoende is op dit onderwerp of dat de commissie op een andere wijze hierover wil terugkomen bij de raad. Mevrouw Dekker (D66) wacht de brief van de burgemeester af die zij na 20 januari verwacht. De voorzitter concludeert dat voor dit onderwerp geen agendatijd wordt gereserveerd. De raadsleden krijgen de mogelijkheid alsnog bestuurlijk te handelen op grond van de brief na 20 januari, na de proefopstelling. Hij schorst de vergaderring om 12.18 uur tot 14.00 uur. Middagvergadering 7. Verordening Huisvesting Scholen Beleidsveld: Onderwijs - wethouder Klein Het college stelt de raad voor om een nieuwe verordening, bedoeld om de middelen voor onderwijshuisvesting onder scholen te verdelen, vast te stellen. De verordening moet bijdragen aan moderne en toekomstbestendige huisvesting. De nieuwe verordening geeft het college de bevoegdheid om op 6 thema’s nadere regels vast te stellen. Thema’s waar de ontwikkelingen hard gaan en de regels regelmatig worden bijgesteld om moderne en toekomstbestendige schoolgebouwen te kunnen bouwen (zoals vergoedingen voor schoolgebouwen en natuurlijke en uitdagende speelplaatsen). De verordening schrijft voor dat het college de raad informeert als zij het voornemen heeft nadere regels vast te stellen of aan te passen.

Zij heeft onder voorbehoud van het raadsbesluit over dit voorstel, 5 nadere regels vastgesteld en deze bijgevoegd. De voorzitter leidt dit onderwerp in. Zij licht toe dat deze verordening moet bijdragen aan moderne en toekomstbestendige huisvesting bedoeld om de middelen voor huisvesting te verdelen. Het college vraagt de raad de verordening vast te stellen. Zij refereert voorts aan de annotatie bij de agenda (zie boven). Wanneer het college het Pagina 20 van 61

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 7 januari 2021 digitaal

970

980

990

1000

1010

voornemen heeft om op de zes thema's nadere regels vast te stellen, moet het college de raad informeren. De vijf nadere regels die vastgesteld zijn, zijn met dit voorstel meegestuurd naar de raad. Die regels zijn te vinden op de website van de gemeente. Afgelopen dinsdag is over het raadsvoorstel een Raadsinformatiebijeenkomst gehouden. Het college heeft voorafgaand aan die bijeenkomst een verordening toegestuurd ter vervanging van de aanvankelijke. De procedure bij schade aan scholen is aangepast. Dat onderwerp is toegevoegd aan de agenda en is ook te vinden op de website. De commissie bespreekt het raadsvoorstel in twee termijnen. Uiterlijk 1 maart zal de verordening in werking treden, uiterlijk 1 maart. Het college vraagt om die reden de raad uiterlijk 24 januari zijn besluit te nemen. De commissie De heer Saiah (D66) uit zijn complimenten naar alle betrokkenen. Hij vindt het heel mooi te zien dat een breed draagvlak is gecreëerd voor de plannen juist ook door een uitvoerig participatietraject, met schoolbesturen, met leerlingen en leraren van meerdere scholen. Die samenwerking verdient zijns inziens de waardering van het stadsbestuur. Hij steunt de gedeelde verantwoordelijkheid die onder woorden is gebracht door het college. De verordening is vrij technisch. Het college heeft gezegd te willen dat iedereen het begrijpt en dat daarom ook in begrijpelijke taal is geschreven.

Niet iedereen in de stad heeft de behoefte een verordening van 34 pagina’s te lezen. Zijn fractie vindt het van belang dat iedereen de afspraken rondom onderwijshuisvesting begrijpt. Dat is goed voor de participatie en voor omwonenden die ergens bezwaar tegen zouden willen maken. Om die reden verzoekt hij het college na te denken over hoe hieraan invulling te geven. Hij krijgt graag de toezegging van een memo of een brief in een later stadium over hoe dit precies vorm te geven. Hij daagt het college uit hierop iets creatiefs te verzinnen. Hij doet de suggestie de eenvoudige uitleg te publiceren op een pagina op de website. Hij leest in de verordening dat scholen een deel van de school of een ruimte kunnen verhuren of in medegebruik kunnen geven aan derden. In de verordening stelt het college dat het schoolbestuur toestemming nodig heeft van het college voordat tot verhuur is over te gaan. D66 wil graag weten op basis waarvan het college over een huurvoorstel oordeelt. Zijn fractie is benieuwd of daarbij nog een inhoudelijke visie komt kijken of alleen een technische. Hij krijgt hierop graag de reactie van de wethouder. Mocht hier wel een inhoudelijke visie bij komen kijken, ontvangt hij die graag nog vóór het debat in de raad. De raad stond afgelopen jaren vaker stil bij casuïstiek rondom de leerlingprognose.

In het kader van samenwerking speelt daarbij de vraag wat er gebeurt wanneer zich discrepanties voordoen tussen leerlingprognoses die schoolbesturen opstellen en die van de gemeente. Hij krijgt graag de reactie van het college hoe het hiermee omgaat. In de verordening rept het bestuur met geen woord over vertraging in bouwprocedures, vooral wanneer de gemeente de verantwoordelijkheid op zich neemt. D66 ziet graag dat het college de omgang hiermee opneemt in artikel 38 of 39 van de verordening; daarbij speelt de vraag wat te doen wanneer afgeweken wordt van de afgesproken tijd van één van de fases. Hij krijgt hierop graag een toezegging.

Pagina 21 van 61

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 7 januari 2021 digitaal

1020

1030

1040

1050

1060

In de Raadsinformatiebijeenkomst ging hij in op standplaatsen voor bussen voor het speciaal onderwijs. Hij las in de verordening dat de parkeernorm voor de hele stad als basis wordt gehanteerd. Zijn fractie ziet graag dat maatwerk wordt toegepast, passend voor de school en de buurt. Daarbij gaat het vooral om speciaal onderwijs en de bussen die een plek moeten hebben. Hij krijgt graag de toezegging van het college dat bij iedere casus maatwerk te hanteren is. Gezond stedelijk leven is een gouden regel van de gemeente Utrecht. Bewegen is ontzettend belangrijk voor de Utrechtse jeugd. Gym valt onder zorgplicht van de gemeente in het kader van onderwijshuisvesting. Door de verdichting van de stad zal het alsmaar moeilijker worden voor voldoende sportzalen te zorgen. De fractie van D66 ziet graag dat het college het uitgangspunt hanteert “bij iedere school een gymzaal” daar waar de financiën dat toelaten. Hij verneemt graag hoe het college dit ziet. Mevrouw Streefland (ChristenUnie) vraagt of de heer Saiah hier doelt op nieuw- of aanbouw of op een plek voor een al bestaande school. De heer Saiah (D66) licht toe dat het hem vooral gaat om nieuwe schoolgebouwen. Hij vindt 7 km afstand heel erg ver. Hij heeft niet in beeld welke scholen ver moeten reizen voor hun gymlocatie. Ook daar gelden zijn financiële voorwaarden. Hij vervolgt zijn inbreng in zijn termijn.

Hij merkt op dat het college de raad vraagt hem bevoegdheden te geven zodat het college een aantal regels nader kan uitwerken. Hierover zijn geen bezwaren vanuit D66. Zijn fractie verzoekt het college wel de raad mee te nemen in de uitwerkingen. Dat kan wat hem betreft door middel van een memo of een brief. Hij krijgt hierop graag een toezegging. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vult de inbreng van D66 aan met dezelfde vraag over de nadere regels. Haar fractie begrijpt heel goed dat hiervoor flexibiliteit nodig is. Zij vraagt of wanneer een nadere regel naar de raad gaat, de raad de tijd krijgt om daarop te reageren voordat die in werking gaat. Mevrouw Assen (PvdA) verneemt graag van de wethouder wat in haar ogen de formele positie van de raad is bij de verdere uitwerking. Ook haar fractie hecht er aan in positie te blijven als raad, net als D66 en GroenLinks. De heer Saiah (D66) vervolgt zijn bijdrage in zijn termijn met op te merken dat hij in de verordening zelf de aandacht mist voor luchtkwaliteit binnen de school. Een slecht binnenmilieu leidt tot verschillende gezondheidsklachten, bij zowel leerlingen als leerkrachten. Zijn fractie verwacht dat de uitwerkingen terug te zien zijn in de nadere uit te werken regel “duurzame en gezonde schoolgebouwen”. Hij kon dat niet helemaal uit de tekst halen.

Hij krijgt graag de reactie van het college waar het college dit positioneert in de nota. Met betrekking tot de ouderlokalen waarover informatie is gewisseld in de Raadsinformatiebijeenkomst gaat het hem om scholen die zelf een ouderlokaal hebben gefinancierd en zich hebben gerealiseerd dat die ruimtes op dit moment te vorderen zijn door het gemeentebestuur wanneer het daarop aankomt. Hij zou hierop graag een uitzondering krijgen. Wanneer de school een ouderlokaal heeft en die zelf gefinancierd heeft, en dat lokaal een bijdrage levert aan “de school in de wijk”, ziet hij graag dat dit niet in te vorderen is. Hij krijgt hierop graag de toezegging van het college. Mevrouw Streefland (ChristenUnie) diende op 11 juli 2019 een motie in met de titel “Breng schot in de huisvesting van scholen”. Zij is er over verheugd dat zij bij het schrijven van de motie voor ogen had wat zij vernam in de Raadsinformatiebijeenkomst. Wat haar betreft gaat alle waardering uit naar de behandelend ambtenaar van Pagina 22 van 61

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 7 januari 2021 digitaal

1070

1080

1090

1100

1110

de gemeente, het college en de bereidwilligheid en proactieve houding van de verschillende betrokken schoolbesturen. Dat waren tot haar voldoening ook kleinere schoolbesturen die daadwerkelijk betrokken waren. Zij vindt de nota goed te lezen. In haar ogen werd in de Raadsinformatiebijeenkomst terecht genoemd dat in een groeiende stad de keuze voor een plek om de school te plannen soms een probleem is. Door meer te focussen op multifunctionele gebouwen, kan de stad creatiever en intelligenter zijn in de invulling van de ruimte, niet alleen voor de UKS. Er zijn meer vruchtbare combinaties mogelijk. Zij denkt daarbij aan een combinatie van bibliotheek en onderwijs, culturele invulling, GGD, verhuur voor sport, en zelfs denkt zij aan de functie Wonen. Zij hoopt van harte dat dit ook bij de RSU een belangrijk onderwerp kan zijn. Zij krijgt graag de reactie van de wethouder hoe zij schoolontwerp en schoolopbouw ziet in de zich verdichtende stad. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) brengt als aanvulling dat haar fractie het heel belangrijk vindt na te gaan hoe te zorgen voor de multifunctionaliteit van gebouwen ook bij nieuwe plekken. In de Raadsinformatiebijeenkomst kwam naar voren dat er vaak eerst gekeken werd naar commerciële aspecten. Het is ook mogelijk als gemeente iets te bouwen dat commercieel is maar heel goed past, zoals kinderopvang.

Bij de verhuur komen dan de kosten weer terug. Mevrouw Streefland (ChristenUnie) vervolgt haar bijdrage in haar termijn. Haar fractie is heel blij met de groene schoolpleinen. Zij weet dat andere partijen hier al heel lang voor hebben gepleit. Ook via de provincie en het Rijk zijn mogelijkheden voor subsidie om schoolpleinen te vergroenen. Zij vraagt of er slimmere combinaties te maken zijn. Het schoolplein is ook voor de buurt en behoort dan tot openbaar groen waardoor de gemeente en scholen samen verantwoordelijk zijn voor het onderhoud. Mocht dat niet mogelijk zijn, vraagt zij of het mogelijk is dat de gemeente de regie neemt bij het zoeken naar de samenwerkingsrelaties. Zij denkt daarbij aan afspraken met groenopleidingen zoals het Wellant College of andere groene en agrarische opleidingen in de regio. Zij weet niet of dat al veelvuldig in Utrecht gebeurt. Zij ziet daar kansen om dit veel meer samen op te pakken. Mevrouw Assen (PvdA) vult aan op de groene schoolpleinen en verwijst naar het verslag van het op samenwerking gericht overleg (OOGO) waarin zij las dat er angst bestaat dat dit vooral iets wordt voor scholen met draagkrachtige ouders. Zo moet het wat haar fractie betreft niet uitpakken.

Zij verneemt graag van de wethouder hoe de wethouder erop toeziet dat er straks in de hele stad groene schoolpleinen kunnen zijn en dat die een paar jaar later er nog goed bij liggen. Mevrouw Streefland (ChristenUnie) vervolgt haar inbreng in haar termijn mert in te gaan op de eenjarigentelling – voor 1 oktober binnen het Speciaal Onderwijs. Nu is aangegeven dat het nog niet mogelijk is om ook in het voorjaar (1 maart bijvoorbeeld) een extra telling toe te voegen. Dat heeft te maken met dat landelijk bepaald is dit te doen vóór 1 oktober. Het speciaal onderwijs heeft zelden alle leerlingen vóór 1 oktober binnen. Juist zij krijgen na die datum te maken met een toeloop van leerlingen, het gaat dan om leerlingen die uitvallen in het regulier onderwijs. Ook neemt zij in het kader van gepast onderwijs een toename van het aantal leerlingen in het algemeen. Zij vraagt de reactie van de wethouder hierop met het toestaan van extra tellingen per jaar voor het speciaal onderwijs en dit op te nemen in deze verordening. Zij vraagt naar de rek in de regel. Zij haalt de woorden aan van de heer Van Zandwijk in de Raadsinformatiebijeenkomst: de verordening is een instrument. De ambities die de stad heeft, gaan verder dan wat in deze verordening hoeft te staan en kunnen ook niet altijd opgenomen Pagina 23 van 61

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 7 januari 2021 digitaal

worden. De stad, haar fractie en ook de raad hebben zeker ambities. Zij vindt het fijn te horen dat de stad voorloopt. Het klopt ook dat de stad er nog niet is. Mocht het gemeentebestuur meer willen, zal het daarvoor geld moeten reserveren in de Voorjaarsnota. Dat betekent voor haar fractie dat zij zal nadenken over de zaken die zij belangrijk vindt om die nu stevig vast te pakken en mee te nemen in de Voorjaarsnota. Het gaat daarbij om een integrale afweging. Dat maakt het voor haar nu lastig prioriteiten te stellen. Zij roept de woordvoerders Onderwijs op daarover gezamenlijk na te denken. 1120

1130

1140

1150

1160

Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) complimenteert het college. Zij vindt dat er hele mooie stappen gezet zijn. Haar fractie kan zich goed vinden in de strekking van de verordening. Zij noemt thema’s als duurzaamheid en klimaat. Zij vindt het super mooi dat ruimte gemaakt wordt voor maatwerk, voor dialoog en flexibiliteit. En haar fractie is heel erg blij met de aanmoediging voor renovatie van schoolgebouwen. Daarnaast stipt zij nog wel enkele punten aan die extra aandacht nodig hebben: Op dit moment is niets opgenomen over het binnenklimaat. De Partij voor de Dieren ziet daarin graag verandering en die expliciet in de verordening opgenomen. Dat is heel belangrijk voor de gezondheid. Haar fractie denkt ook dat het aan te moedigen is om van alles op te kunnen opnemen als er beleid gevormd is. Zij vraagt naar de stand van zaken in het overleg met de schoolbesturen over het binnenklimaat. Zij vraagt of de wethouder kan toezeggen het binnenklimaat in een nadere regel toe te voegen. Zij vraagt ook een inschatting van wanneer dat mogelijk is. De flexibiliteit van de verordening brengt haar op een tweede punt: het aardgasvrijmaken van schoolgebouwen. Ook dat is nog niet meegenomen. Op de Raadsinformatiebijeenkomst werd ook gezegd dat de gemeente op de lange termijn moet nadenken endat zij toekomstbestendige beslissingen moet nemen.

De schoolgebouwen worden neergezet voor een flink aantal jaren. Zij beseft dat daaraan een prijskaartje hangt. Zij gaat ervan uit dat dat prijskaartje alleen maar duurder wordt. Met korte termijn-investeringen werkt dat cumulatief. In de raadsbrief van 24 november 2020 geeft het college aan dat nader onderzoek nodig is over de aanvullende middelen voor het aardgasvrijmaken van de schoolgebouwen. Omdat het belang ervan veel breder is dan alleen het onderwijs, is de bekostiging ervan voor haar fractie breder te zoeken, bijvoorbeeld in het programma Duurzaamheid. Zij vraagt de wethouder wanneer de raad het resultaat van het nadere onderzoek hier naar, kan verwachten en wanneer er een plan van aanpak gereed zal zijn. Haar partij ziet graag 2030 als doel gesteld worden en niet 2040. Zij vraagt of de wethouder dit kan toezeggen. Voor de energiecoaches zijn geen middelen vrijgemaakt. Het college gaf aan dat de verantwoordelijkheid hiervoor bij de schoolbesturen ligt. Zij vraagt of de wethouder hierover in gesprek is geweest met de schoolbesturen. Zij vraagt of het juist is dat de gemeente er wel degelijk ook iets mee zou kunnen doen. De provincie Overijssel doet dat immers ook al als overheidsinstelling. Zij sluit zich aan bij de ChristenUnie en de PvdA over de groene schoolpleinen.

Zij vindt het ontzettend fijn te zien dat die schoolpleinen zo uitgebreid terugkomen in de verordening. Zij complimenteert het college daarmee. De Partij voor de Dieren vraagt al jaren voor de vergroening van schoolpleinen. Haar fractie is net als de schoolbesturen niet tevreden met de stimuleringsregeling in de verordening. Het moet wat haar betreft meer en sneller kunnen. Zij parafraseert de mening van de schoolbesturen hierover. In haar beleving zijn de onderhoudskosten niet gedekt. Zij vraagt de Pagina 24 van 61

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 7 januari 2021 digitaal

1170

1180

1190

1200

wethouder de toezegging deze bekostiging nog eens te bekijken, ook rekening houdend met de kosten op de langere termijn. Zij vraagt of de wethouder het met haar eens is dat die groene schoolpleinen een bredere functie hebben voor de buurt: de uitstraling van de wijk, tegengaan van hittestress, opvang van regenwater. Het is daarom legitiem in haar ogen dat de gemeente blijvend bijdraagt aan het onderhoud. Mevrouw Van Mil (Student & Starter) sluit zich aan bij de oproep van de Partij voor de Dieren over het blijvend onderhoud van groene schoolpleinen. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) gaat in op diervriendelijk bouwen. Zij mist dit expliciet in de verordening. Het college en de schoolbesturen willen samenwerken op dit punt, om de schoolgebouwen en -pleinen duurzaam en klimaatadaptief te maken. Daarin wordt ook biodiversiteit genoemd. Wat haar betreft hoeven de kosten voor diervriendelijk bouwen en renoveren niet veel hoger uit te vallen. Zij wil dat graag expliciet benoemd hebben in de verordening zo dat bij elke nieuwbouw en verbouwing, de mogelijkheden maximaal benut worden. Zij vraagt of de wethouder diervriendelijk bouwen wil opnemen in de nadere regel duurzame en gezonde schoolgebouwen. Zij krijgt hierop graag een toezegging van de wethouder. Mevrouw Meerding (VVD) wil dat ieder Utrecht’s kind in de buurt naar een fijne en goede school kan.

De gemeente is daar grotendeels verantwoordelijk voor omdat zij de huisvesting regelt. Het aanpassen van de verordening Huisvesting Scholen is wat haar betreft een stap in de goede richting. Haar fractie is bijvoorbeeld blij dat in de nieuwe verordening gekozen wordt de leerlingprognoses op een andere flexibele manier te hanteren. Dat zorgt ervoor dat bij het bouwen van een nieuwe wijk, zoals Leidsche Rijn, de besturen niet achter de feiten aanlopen maar dat proactief voor voldoende scholen te zorgen is. Hier vroeg de VVD al eerder om. Daarnaast is haar fractie blij met de ruimere normen voor lokalen en voor speelplaatsen. Haar fractie mist een antwoord in de verordening op het tekort aan gymzalen in de buurt van scholen, vooral als het gaat om het voortgezet onderwijs. Dat het hier om een probleem gaat, is te zien in het adviesdocument van de schoolbesturen. Zij vragen hierin de maximale afstand tot een gymzaal voor leerlingen te verkleinen. De schoolbesturen geven vier scenario’s mee. Het college lijkt voor scenario (c) te kiezen waarbij de afstand van één kilometer wordt gehanteerd, als het om het primair onderwijs gaat. Voor het voortgezet onderwijs houdt het college een nog ruimere afstand van 3 km aan. De VVD is er teleurgesteld over dat het college nog steeds kiest voor deze ruime afstanden. Dat baart haar fractie zorgen.

Zij vraagt naar de consequentie daarvan voor de lesroosters. Zij vraagt de reactie van de wethouder op de vraag of die afstanden in die zin een probleem gaan opleveren. Mevrouw Streefland (ChristenUnie) is blij dat de afstanden gereduceerd zijn. Eén kilometer lopen in het primair onderwijs is ook bewegen, betekent wel verlies van effectieve lestijd. Dat deelt zij met de VVD. De 3 km op de fiets voor het voortgezet onderwijs zou te doen moeten zijn, maar niet als dat betekent dat in die tijd geen les te geven is. Zij vraagt of de VVD dan bereid is daarvoor meer geld uit te trekken om te zorgdragen voor gymzalen dichterbij en meer bouw. Mevrouw Meerding (VVD) antwoordt bevestigend. Zij is ook benieuwd naar de beantwoording door de wethouder. Zij bevestigt dat leerlingen ook bewegen wanneer zij fietsen of lopen. Wanneer dat ten koste gaat van de lessen, is zij benieuwd naar de visie van de wethouder. Pagina 25 van 61

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 7 januari 2021 digitaal 1210

1220

1230

1240

1250

Zij vervolgt haar inbreng in haar termijn met in te gaan op het meervoudig gebruik van schoolgebouwen. In de nadere regel omtrent schoolgebouwen staat dat de gemeente meerdere functies wil huisvesten in of in de buurt van één gebouw om de ontwikkeling van kinderen tussen 0 en 18 jaar optimaal te stimuleren. Hierbij noemt het college voorbeelden als de vorming van een kindcentrum, een combinatie tussen een school en voorschool, of een combinatie tussen een school en zorg. Zij vindt dat op zich mooie voorbeelden maar de VVD denkt bij de vorming van gebouwen met meerdere functies ook aan combinaties met voorschoolse opvang, school, en naschoolse opvang. Zo wordt de mogelijkheid gecreëerd voor dagopvang op één plek. Dat biedt rust voor zowel ouders als kinderen. Zij vraagt of de wethouder dat ook zo ziet en of zij zich voor dit doel wil inzetten. Zij krijgt het liefst een toezegging dit op te nemen als een van de voorbeelden om op in te zetten bij het meervoudig gebruik van schoolgebouwen. In de raadsbrief leest zij dat de raad in de nieuwe verordening beperkt extra ruimte krijgt om te sturen op de locatie van scholen die door het ministerie zijn goedgekeurd. Er is meer ruimte voor sturing wanneer het gaat om de tweede of de derde locatie van een bestaande school.

Wanneer zij bijlage 2 van de raadsbrief leest, krijgt zij de indruk dat de raad wel degelijk extra ruimte krijgt voor sturing, ook bij een eerste locatie, aangezien in de nieuwe procedure eerst een gesprek met de gemeente moet worden gevoerd en de gemeente ook een zienswijze kan indienen. Zij vraagt hoe de wethouder dit duidt. Zij vraagt of dit een formaliteit is of dat dit echte invloed is. Wat haar fractie betreft is deze invloed belangrijk en zeer welkom, gezien de problemen die in het verleden plaatsvonden met het vinden van een locatie voor een school die al was goedgekeurd door het ministerie. In dezelfde bijlage leest zij een passage over in het geval het ministerie de aanvraag goedkeurt de gemeente de school moet huisvesten op de locatie die genoemd is in de aanvraag. Die locatie moet aansluiten bij de plek waar de leerlingen naar verwachting vandaan komen. Zij vraagt de wethouder of deze passage zo te lezen is dat wanneer er een breed voedingsgebied wordt opgegeven door een school, de gemeente de ruimte krijgt die school te huisvesten ergens in dat gehele voedingsgebied. Met betrekking tot de financiële keuzes in dit voorstel ten grondslag aan de verordening, zet mevrouw Meerding uiteen dat in de totstandkoming van de nieuwe verordening de beschikbare financiële middelen een grote rol spelen.

De wethouder heeft aan het begin van het proces gezegd dat zij het liefst alle adviezen van de schoolbesturen zij willen uitvoeren, maar dat er keuzes gemaakt moeten worden omdat het geld er niet is om alles te doen. Op zich heeft de VVD daarvoor begrip. Het verbaast haar fractie wel dat de financiële keuzes die aan dit voorstel ten grondslag liggen heel summier zijn toegelicht. Voor een toelichting moet zij in de programmabegroting 2021 kijken. Daarin is dan alleen te zien hoeveel geld per nieuwe beleidskeuze gereserveerd is. Zij ziet niet hoeveel de alternatieve scenario’s die dit voorstel niet hebben gehaald, gekost zouden hebben. Om als raad echte keuzes te kunnen maken tussen tussen welke adviezen van de schoolbesturen wel en niet worden uitgevoerd, zou de raad een compleet financieel plaatje moeten hebben waarbij de keuzes tegenover elkaar afgezet kunnen worden. De VVD vraagt de wethouder bij dezen alsnog deze uitgebreidere financiële toelichting te geven als aanvulling op het voorstel. Alleen dan heeft de raad voldoende informatie om geïnformeerd te kunnen instemmen of om eventueel nog wijzigingen te kunnen aanbrengen.

Pagina 26 van 61

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 7 januari 2021 digitaal

1260

1270

1280

1290

1300

Mevrouw Streefland (ChristenUnie) vraagt of het hier gaat om alle scenario's met alle berekeningen die daaraan ten grondslag liggen om vervolgens op basis van financiën keuzes te maken. In het begin van de lockdown deelde de raad zijn zienswijze en zijn voorkeuren en de ambities, die ook meegenomen zijn inclusief die van de schoolbesturen en van de gemeente zelf. Dat geheel maakt dat dit er uitkomt. Zij vraagt of de VVD dan vooral wil gaan kiezen op wat het kost. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) herkent zich in de inbreng van mevrouw Meerding. Hij zal daarop doorgaan in zijn inbreng. Er worden fundamentele keuzes gemaakt met het voorliggende raadsvoorstel. Dat ligt ook buiten de wettelijke scope dat uitgaat van de politieke voorkeuren van het college met betrekking tot investeringen in vastgoed. Mevrouw Meerding (VVD) beantwoordt de inbreng van mevrouw Streefland. Zij wilde absoluut niet met haar inbreng zeggen dat op basis van wat het kost gekozen wordt. Het college heeft een bedrag weten vrij te maken in de totale begroting. Dat bedrag gaat naar de vernieuwing van de verordening. Zij denkt dat elke partij de eigen prioriteiten en keuzes maakt. Op het moment waarop bekend is welke adviezen van de schoolbesturen welke kosten met zich meebrengen, zou met het totale bedrag daarin een selectie te maken zijn: wat wel en wat niet te doen. Dat is wat het college nu zelf doet.

Daarom zou het in haar ogen ook mogelijk moeten zijn die achtergrondinformatie met de raad te delen. Dat hoeft wat haar betreft niet op de komma, maar de inschatting van de kosten van de adviezen. Die kan het college niet doen omdat het te duur is. Mevrouw Streefland (ChristenUnie) begrijpt dat en vraagt zich af of deze exercitie te doen is. Daarnaast denkt zij dat die keuzes altijd nog te maken zijn. Altijd is het ook mogelijk een voorstel te doen voor een gymzaal van de keuze van een partij om na te gaan of daarvoor een meerderheid is. Dan is dat te regelen in de Voorjaarsnota. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vult de inbreng van mevrouw Streefland aan. In het adviesdocument staan bedragen genoemd. Die kosten zijn goed te zien. Dan is de keuze ook te maken. Het lijkt haar wat ver gaan die exercitie nog een keer te vragen. Mevrouw Assen (PvdA) valt mevrouw Meerding bij. Dit uitvoeriger met de raad delen vergt geen nieuwe exercitie wanneer het college die al deed. Die informatie zou beschikbaar moeten zijn. Mevrouw Van Mil (Student & Starter) sluit zich aan bij de inbreng van mevrouw Assen. Ook zij vindt het handig die informatie te hebben voor het maken van een afgewogen keuze. Mevrouw Meerding (VVD) bevestigt mevrouw Assen dat zij dit zo bedoelde. Zij hoopt dat die stukken er liggen. Dan is die informatie gemakkelijker te delen met de raad.

Richting mevrouw Kleinrensink zet zij uiteen dat het bij het adviesdocument niet ging om bedragen maar om een indicatie van wat de kosten met zich meebrengen om daarop alert te zijn. Dat is heel vaag. Richting mevrouw Streefland bevestigt zij dat het juist is dat zij extra geld moet zoeken wanneer zij bepaalde gymzalen wil regelen. Het zou dan fijn zijn wanneer de raad precies zou weten hoeveel extra geld dat kost. Dat stelt hem in staat een gedekt voorstel te doen. Nu weet ze niet welke keuze welke kosten met zich meebrengt. Zij vindt dat problematisch. Zij vervolgt haar bijdrage in haar termijn met op te merken dat het gaat om een erg groot voorstel. Om die reden kan zij niet alles benoemen. Zij benoemt nog enkele Pagina 27 van 61

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 7 januari 2021 digitaal

1310

1320

1330

1340

1350

zaken waarvan zij het jammer vindt dat ze het voorstel niet hebben gehaald. Dan gaat het om de verhuiskostenvergoeding, het aanpassen van de teldatum voor het speciaal basisonderwijs, en het ontbreken van regels voor een gezond binnenklimaat zoals zojuist al ingebracht door andere partijen. Dit alles gezegd hebbend maakt dat de nieuwe verordening in de ogen van de VVD weliswaar een stap in de goede richting is, maar ook nog een aantal belangrijke zaken mist. Daar ligt wat haar betreft een opdracht voor zowel het college als voor de raad om dit in de komende jaren in de gaten te houden en ook ervoor te zorgen dat continu die financiële middelen worden vrijgemaakt om die adviezen goed te gaan uitwerken en goede schoolgebouwen te gaan realiseren. Mevrouw Assen (PvdA) hoorde in de Raadsinformatiebijeenkomst goed dat er waardering is voor het verloop van het proces en dat Utrecht in veel opzichten voorop loopt. Zij complimenteert het college daarmee. Op sommige punten kan zij zich aansluiten bij andere partijen. Zij heeft haar punt over de groene schoolpleinen al gemaakt. Op het binnenklimaat kan zij zich aansluiten bij de gestelde vragen. Ook zij is van mening dat dit terug moet komen in deze verordening. Zij vindt dat mevrouw Streefland de goede vragen stelde over de teldatum in het speciaal onderwijs. Zij hoopt dat de wethouder daarop een bevredigend antwoord zal geven.

Zij vraagt wat de school die nu gevestigd is in een monumentaal pand concreet opschiet met deze verordening. In welk opzicht gaan ze er op vooruit? Scholen worden niet gebouwd als doel op zich. Eerder bracht de PvdA al in dat elk middel dat er is, ingezet moet worden om te sturen op kansengelijkheid, dus ook via huisvesting. Haar fractie is blij dat tijdens de Raadsinformatiebijeenkomst gezegd werd dat onderwijsbeleid en huisvesting niet langer behandeld worden als gescheiden werelden. De gemeente bouwt scholen omdat ze moeten bijdragen aan goed onderwijs voor ieder kind in een gezonde omgeving. De kansengelijkheid moet ongeacht de wijk zijn waar iemand woont. De koppeling mag wat haar betreft sterker terugkomen. Zij krijgt hierop graag de reactie van de wethouder. Gelijke kansen zijn in wijkafspraken nog steviger te verankeren. In de vorige commissie verwees zij naar de verordening die Eindhoven opstelde. In de Raadsinformatiebijeenkomst begreep zij dat voor wijkafspraken vooral werd verwezen naar hoe scholen lokalen van elkaar kunnen gebruiken als de een groeit en de andere niet.

Dat is wat haar fractie betreft een stap te laat en zou wat haar betreft juist afspraken op wijkniveau gemaakt moeten kunnen worden, zeker ook in nieuw te realiseren wijken over hoe te voorkomen dat een school veel groter wordt, extra lokalen en misschien wel noodlokalen nodig heeft en dat een andere school krimpt. Zij vraagt naar de visie van de wethouder op de aanwezigheid van scholen in een bestaande of nieuwe wijk, kijkend naar groei en krimp om bij te bouwen of om lokalen af te staan. Hoe zou zij willen dat daarin wijkafspraken een rol spelen om dat te voorkomen en dat in goede banen te leiden. Zij vraagt of de wethouder zich daarvoor hard wil maken en zo ja, hoe. Mevrouw Streefland (ChristenUnie) deelt de oproep na te gaan wat te doen is tegen exponentiële groei van scholen waarmee andere scholen in de problemen komen. Mevrouw Assen (PvdA) merkt op dat een aantal zaken wel in het adviesdocument was opgenomen, maar niet in de verordening. Zij vraagt of dat alleen vanwege geld is. Over de teldatum is volgens haar al genoeg gezegd. Pagina 28 van 61

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 7 januari 2021 digitaal

1360

1370

1380

1390

1400

Ook haar fractie wil heel graag dat ingezet wordt op de Utrechtse Kindcentra, de voormalige IKC’s en dat ze een rol houden in de latere uitwerking. Zij verneemt ook graag van de wethouder hoe anders op andere manieren is in te zetten op multifunctionele accommodaties. Wat haar fractie betreft speelt de kansengelijkheid daarbij ook een rol, zeker omdat dit kan bijdragen aan de ouderbetrokkenheid met bijvoorbeeld ouderlokalen en ruimte voor ontmoeting. Zij hoopt op een toezegging dat het college hierop inzet ook vanuit dit oogpunt. Voldoende is gezegd over de positie van de raad. Zij vindt dat mevrouw Meerding een goede bijdrage had op het gebied van de financiën. Zij sluit zich graag aan bij haar inbreng hierover. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) complimenteert het college met het voorliggende document en met het proces dat daaraan is voorafgegaan. Zij ziet veel zaken terug waarvoor GroenLinks al langer pleit. Zij is zeer te spreken over geld vrijmaken voor speciaal onderwijs, vergroenen van de schoolpleinen, aanleggen van schoolpleinen bij middelbare scholen. Zij vindt het heel erg mooi dat de Utrecht Standaard Toegankelijk opgenomen wordt als minimumeis bij de schoolgebouwen waardoor met iedereen rekening wordt gehouden. Zij vindt het ook fijn dat geprobeerd wordt om dit alles zo begrijpelijk mogelijk op te schrijven.

Het zal nu afhangen van de uitvoering of hiervan een succes te maken is. Mevrouw Kleinrensink gaat achtereenvolgens in op: de voorgenomen investering in de (groene) schoolpleinen bij middelbare scholen. Zij sluit zich aan bij de desbetreffende inbreng van mevrouw Streefland over de exploitatie. Zij vindt het fijn dat het college enorm in zet op duurzaam en klimaatadaptief. Wat haar fractie betreft mag de inspanning om schoolgebouwen klimaatneutraal te maken heel hoog zijn. Elke investering die nu niet gedaan wordt, zal later ingehaald moeten worden. Daarover zijn nog regels te verwachten. Zij vraagt een toezegging van het college te kijken naar de kosten op de lange termijn als het gaat om het energieneutraal maken en daarbij af te wegen welke kosten later anders gemaakt moeten worden wanneer het eerst bijna energieneutraal gemaakt wordt. Daarmee zou de afweging anders kunnen uitvallen. Datzelfde geldt voor klimaatadaptie. Ook daarop vraagt GroenLinks dezelfde inspanning als bij het energie-neutraal maken. Haar fractie pleit ervoor bij gasloos en aardgasvrij het programma in de wijken te volgen en hierop geen afzonderlijke actie te ondernemen. Haar fractie vindt het een punt van aandacht dat het speciaal onderwijs nu afvalt als een punt van aandacht in de keuzes voor het budget. Te zien is dat extra geld gereserveerd is voor extra ruimte voor het speciaal onderwijs.

Mogelijk kan dit daarin een beetje helpen. Zij ziet graag dat het college in de evaluatie de vraag meeneemt wat het telmoment doet in of daarop het bestuur nog iets moet doen. Zij krijgt hierop graag een toezegging. Zij vraagt aandacht voor de afstand die afgelegd moet worden voor kinderen in het speciaal onderwijs naar gymzalen. Zij pleit ervoor bij nieuwe gebouwen vaker de gymzaal in de buurt te plaatsen. Haar fractie overweegt hierop een amendement. In artikel 32 is geformuleerd hoe de prioriteiten zijn geregeld in het geval er gekozen moet worden. Zij begreep uit de uitwisseling in de Raadsinformatiebijeenkomst dat dit niet zo vaak gebeurt, maar dat het wel goed is dit te regelen. De eerste prioriteit is Pagina 29 van 61

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 7 januari 2021 digitaal

1410

1420

1430

1440

1450

heel logisch. De prioriteiten 2 en 3 zouden wat haar fractie betreft niet in die volgorde hoeven te staan maar in evenwaardigheid opgenomen. Die zijn op een andere manier te wegen dan nu beschreven. Het kan zijn dat voor een speciaal onderwijsschool dit een betere afweging is dan dat gezegd wordt dat het om het gebouw gaat met de meeste onderwijsruimte. Er zijn nog andere afwegingen te maken. Zij is benieuwd te vernemen hoe de wethouder en hoe de andere fracties dit zien. Eerder vroeg GroenLinks met een aantal partijen aandacht voor de Rubenslaan. In de verordening staat dat er altijd 12,5% meer plancapaciteit is. Zij vindt dat op zich een prima regel. Eerder bleek uit de uitvoering dat niet alle leegstaande schoolgebouwen altijd meetellen in de telling. Die hebben dan ook geen andere bestemming. Dit meenemen in de telling vindt haar fractie niet wenselijk in een stad met weinig ruimte. Zij begreep uit navraag bij de ambtelijke ondersteuning dat nu al wordt gekeken hoe hiermee wordt omgegaan. De heer Kos (CDA) complimenteert wethouder en de ambtenaren met de verordening en met het proces dat is doorlopen. Hij hoopt dat bij het jaarlijks overleg de kleine schoolbesturen steeds betrokken zullen blijven. Hij vraagt hierop de toezegging van de wethouder.

Hij loopt een aantal punten door van de verordening: Hij sluit zich aan bij de inbreng van de VVD over de financiën en bij de vraag iets meer duiding te geven en specifiek op het aspect van de coronacrisis. Om welke impact van de coronacrisis ging het. Hij vraagt of het college nadenkt over een heroverweging na de coronacrisis. Als het gaat om multifunctioneel gebruik van schoolgebouwen en schoolpleinen pleit hij voor een centrale plek in de buurt van die schoolgebouwen en -pleinen en een belangrijke rol in het samenleven in de buurt, ook omdat de ruimte in de groeiende stad schaars is. Waar mogelijk ziet hij graag dat schoolgebouwen ook gebruikt worden voor andere activiteiten. Hij denkt daarbij aan maatschappelijke en culturele organisaties. De huidige verordening biedt daarvoor in principe ruimte. Hij vraagt de wethouder hoe “het aanmoedigen in de praktijk” er uitziet zoals omschreven in de visie op onderwijshuisvesting. Zijn fractie heeft de indruk dat aanmoedigen niet echt nodig is en ook niet voldoende is omdat veel scholen al iets willen betekenen voor de buurt. Daarvoor is concrete ondersteuning nodig van de gemeente. Hij vraagt of de wethouder het daarmee eens is. Hij vraagt welke mogelijkheden de wethouder ziet om hiermee aan de slag te gaan.

Hij vraagt of de wethouder mogelijkheden ziet in de uitvoering om ook aan de voorkant bij het bouwen van een schoolgebouw actief in te spelen op het mogelijk maken van medegebruik. Hij noemt twee voorbeelden die hij hoorde van schoolbesturen. Hij sluit zich aan bij de ChristenUnie, de Partij voor de Dieren en andere fracties die het langdurig onderhoud van de schoolpleinen hebben genoemd en de zoektocht naar goede combinaties om dat onderhoud te regelen. Hij vernam dat schoolbesturen positief staan tegenover het verhuren van gymzalen buiten schooltijden. In de praktijk blijkt dat lastig te zijn omdat de gemeentelijke locaties onder de kostprijs verhuurd kunnen worden door subsidies. De schoolbesturen kunnen daarmee niet concurreren. Hij vraagt of de wethouder mogelijkheden ziet om met een subsidieconstructie de schoolbesturen hiermee te helpen. In de Raadsinformatiebijeenkomst en daarbuiten vroegen schoolbesturen aandacht voor de situatie rond parkeren rond de scholen. Vanwege de hoge kosten haakt het personeel af, terwijl er een dringend lerarentekort is. Hij vraagt of de wethouder denkt

Pagina 30 van 61

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 7 januari 2021 digitaal

1460

1470

1480

1490

1500

dat wat de schoolbesturen zeggen niet klopt. Zo nee, vraagt hij of bij de uitvoering van deze verordening concreet iets te doen is om de scholen hierbij te ondersteunen. Mevrouw Meerding (VVD) sluit zich aan bij de inbreng van de heer Kos. Zij vraagt de reactie van de wethouder op zijn inbreng over de parkeerkosten voor leraren. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) merkt op hierover in de fractie te hebben gesproken. Hij voorziet een glijdende schaal van groepen die allemaal te maken hebben met verkeerkosten. Hij voorziet dat een afwijking van de regel veel geld gaat kosten. Hij vraagt hoe het CDA en de VVD daar naar kijken. Waar vinden zij de dekking? De heer Kos (CDA) kijkt nu naar de scholen. Hij herhaalt de signalen die hij heeft opgevangen. Hij neemt die signalen serieus en wil daarmee iets doen. Hij is bereid ook te kijken naar de verzorgenden. In de afgelopen jaren zijn verschillende keren met de VVD en de PvdA voorstellen ingediend. Die voorstellen waren gedekt. Hij benadrukt dat dit te regelen is. Mevrouw Meerding (VVD) vindt dat de heer Kos het al goed heeft beantwoord. Dit geldt ook voor haar fractie. Mevrouw Van Mil (Student & Starter) kan zich bij velen aansluiten, allereerst bij de uitgedeelde complimenten en ook bij het verzoek van D66 om begrijpelijke kortere informatie voor bewoners, bij de ChristenUnie over de multifunctionele gebouwen.

Zij vindt het belangrijk in de groeiende stad slim gebruik te maken van de ruimte. Het binnenklimaat is genoemd. Nu het bestuur zich bezighoudt met de huisvesting, is na te gaan of het bestuur twee vliegen in één klap kan slaan. Het ging zojuist over parkeerkosten; wanneer nieuwe schoolgebouwen gebouwd worden is het misschien verstandig ook na te gaan hoe parkeerplekken op een creatieve manier te kunnen integreren. Zij denkt daarbij aan een ondergrondse parkeergarage of aan andere manieren. Zij sloot zich al eerder aan bij het verzoek van de VVD richting de kosten en de financiën zo dat de raad bij de Voorjaarsnota daar opnieuw naar kan kijken en over kan nadenken. Zij ziet uit naar de antwoorden van de wethouder. De heer Simsek (DENK) complimenteert het college met de positieve stappen die gemaakt zijn in samenwerking tussen de gemeente en de schoolbesturen. Hij is erover verheugd te vernemen dat de gemeente Utrecht in veel zaken voorloopt ten opzichte van andere gemeenten. Hij is blij dat Utrecht het initiatief heeft genomen een nieuwe verordening op te stellen die goed leesbaar, flexibel en op veel punten ook toekomstbestendige is.

Hij brengt nog een aantal specifieke punten in over de verordening: In artikel 5 lid 2 deel c van de Verordening Huisvesting Scholen leest hij dat schoolgebouwen, of delen daarvan niet gevorderd worden als het onderwijs van de school waarvan mogelijk wordt gevorderd, niet kan samengaan met het doel waarvoor de ruimte gevorderd wordt. Het college onderzoekt altijd voorafgaand aan het vorderen of daarvan sprake is. Voor zijn fractie is het nog niet helemaal duidelijk hoe een en ander precies onderzocht wordt. Hij verneemt graag verduidelijking van de wethouder en welk type onderwijs samengaat. Zou het mogelijk zijn dat een islamitische school in een en hetzelfde gebouw gehuisvest wordt met een openbare of christelijke school bij een vordering? Eerder is al gesproken door fracties over de financiële overweging vanwaaruit besloten is om de teldatum voor het speciaal onderwijs niet te verschuiven naar 1 februari.

Pagina 31 van 61

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 7 januari 2021 digitaal

1510

1520

1530

1540

Mevrouw Meerding (VVD) vindt het onderwerp over het vorderen van schoollokalen interessant en of het eventueel niet kan samengaan met de overtuiging van de school. Zij vindt het antwoord van de wethouder interessant te vernemen na een vordering door een islamitische school, of dat dit met de huidige regels niet meer kan voorkomen. De heer Simsek (DENK) wil daarover ook duidelijkheid krijgen. Hij vervolgt zijn bijdrage in zijn termijn. Met betrekking tot de teldatum vraagt hij naar de mogelijkheden om de financiële afweging later toch te heroverwegen en eventueel na de coronacrisis bij te stellen. DENK is een groot voorstander van de groene schoolpleinen. Hij schaart zich achter de inbreng over het onderhoud ervan. Hij doet de suggestie dat het verstandig zou kunnen zijn om vanuit de gemeente een buurtinitiatief te stimuleren waarbij vrijwilligers uit de buurt van de school de groenvoorziening op het schoolplein kunnen onderhouden. Dan is de eenmalige subsidie te gebruiken om de benodigde gereedschappen daarvoor aan te schaffen. Hij vraagt of de wethouder de mogelijkheden daartoe kan aangeven. Zijn fractie sluit zich aan bij de opmerkingen over de luchtkwaliteit in de school. Ook zijn fractie vindt het belangrijk dat in de verordening daarvoor nog aandacht komt. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) doet een greep uit het verkiezingsprogramma van zijn fractie.

Zijn partij wil dat scholen voldoen aan een minimale kwaliteit. De gemeente is verantwoordelijk voor de bouw en renovatie van schoolgebouwen en daarmee ook voor de kwaliteit van de drie gebouwen. Schoolgebouwen moeten ruimte bieden om lessen in kleinere groepen mogelijk te maken. De gebouwen moeten voldoen aan een minimaal luchtkwaliteitsniveau zoals mensen al hebben ingebracht. Zijn fractie wil dat het landelijk afgesproken Kwaliteitskader Scholen gaat gelden. Dat betekent meer geld in de gemeentelijke onderwijsbegroting voor onderwijsgebouwen. Die gebouwen moeten weer 50 jaar meegaan. Hij onderschrijft hiermee de woorden van de heer Van Zandwijk tijdens de Raadsinformatiebijeenkomst waaraan zijn commissiegenoten al refereerden. Utrecht onderschrijft het landelijk kwaliteitskader niet. Het college hanteert het zogenaamd Utrechts kwaliteitskader. Stadsbelang Utrecht wil de verschillen graag kennen tussen het landelijk kader en het Utrechtse voor wat betreft de uitgangspunten die hebben geleid tot het intentiedocument en de uitwerkingen waarvan deze verordening het gevolg is. Daarnaast wil zijn fractie graag de financiële consequenties weten voor wat betreft de uitwerking die zijn weerslag kent in de verordening en de vergoeding wanneer Utrecht zou kiezen voor het landelijk kwaliteitskader. Hij hoeft deze informatie niet direct te hebben.

Wanneer hij die ontvangt vier dagen voorafgaand aan de raadsvergadering, vindt hij dat voldoende. Hij krijgt hierop graag een toezegging. Hij krijgt de indruk dat bij renovatie en vergroting van scholen het principe BENG en Gasloos gaat gelden. Hij vraagt of BENG en gasloos moeten gaan gelden voor het hele gebouw of voor alleen de uitbreiding. Hij vraagt of dat dan betekent dat Utrecht de volledige investering gaat dragen, terwijl tot nu de investering in verduurzaming van installaties een primaire verantwoordelijkheid is van de schoolbesturen zelf. Wanneer dat het geval is, vraagt hij waarom het college daarvoor kiest en of schoolbesturen hiervoor dan een exploitatiebijdrage gaan betalen. Dat laatste lijkt hem voor de hand liggend.

Pagina 32 van 61

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 7 januari 2021 digitaal

1550

1560

1570

1580

In het verkiezingsprogramma van zijn partij staat dat Stadsbelang Utrecht voorstander is van integrale Kindcentra waarin naast onderwijs ook voorschoolse educatie en kinderopvang plaatsvinden. De gemeente heeft daarvoor verantwoordelijkheid. Al eerder heeft zijn fractie bij motie 2017/199 het Utrechts college verzocht om een onderzoek te entameren naar de vestiging van een integraal kindcentrum in Leidsche Rijncentrum. Hij ziet dat het college de uitgangspunten in de motie volledig heeft overgenomen al is de motie destijds verworpen. Het Utrechts Kindcentrum kan gehuisvest worden op basis van de nadere regel voor gemeentelijk onderwijsbeleid. Ook combinaties met andere maatschappelijke voorzieningen die bijdragen aan de ontwikkeling van kinderen in combinatie met de zorgaanbieder, zijn dan mogelijk. Hij betreurt het dat hiervan weinig terecht komt in de praktijk. Hierop dient in zijn overtuiging meer inzet te worden gepleegd. Hij vindt het vreemd dat geen gewag wordt gemaakt van een slimme financiering van het Centrum in Rijnvliet bij voorstellen voor andere integrale Kindcentra. Dit betekent nogal wat voor de eventuele businesscase en voor investeringen die gedaan moeten of kunnen worden. Hij ontvangt graag een toelichting op het waarom dit niet gedaan is.