Agendabundel

Bundel - Raadsinformatiebijeenkomst van 28 november 2023 3

3.1

Nota van Uitgangspunten Uitvraag sociale basis en basiszorg Tijd: 19:30 - 21:00 uur Locatie: oude Stadhuis Beleidsveld: WMO en Welzijn / Wethouder: Linda Voortman Agenderenden: Ilse Raaijmakers (PvdA), Berdien van der Wilt (D66), Beau Nederhand (Volt), Kirsten Alblas (ChristenUnie) en Julia Kleinrensink (GroenLinks), Gert Dijkstra (EenUtrecht), Bert van Steeg (CDA) Achtergrond: De agenderende fracties willen graag met inwoners, organisaties in het sociaal domein, en belangenvertegenwoordigers voor cliënten en werknemers in het sociaal domein in gesprek over de (nog te ontvangen) nota van uitgangspunten voor de uitvraag sociale basis en basiszorg. Zij willen hierbij graag spreken over zowel de inhoud van de nota, als de keuze voor de manier van aanbesteding gezien de recente debatten over het aanbesteden in het sociaal domein. Zij willen hiermee reacties ophalen die bijdragen aan de uiteindelijke besluitvorming in de raad begin 2024.

WEBNota van uitgangspunten-Onderwerp-Concept-doc-Info-en-Bi - kopie Bijdrage FNV Kadergroep - RIB aanbesteding sociaal werk - 28 nov 2023 Bijdrage MentalMotion - RIB aanbesteding sociaal werk - 28 nov 2023 Bijdrage NIZU - RIB aanbesteding sociaal werk - 28 nov 2023 Bijdrage Power by Peers - RIB aanbesteding sociaal werk - 28 nov 2023 Presentatie gemeente Utrecht - RIB aanbesteding sociaal werk - 28 nov 2023 Bijdrage ervaringsdeskundige - RIB aanbesteding sociaal werk - 28 nov 2023 Raadsvoorstel Nota van uitgangspunten Met elkaar, voor elkaar, Onderdelen van de Sociale basis en Basiszorg; keuze voor marktinstrument Dossier 3716 voorblad Raadsvoorstel Nota van uitgangspunten Met elkaar, voor elkaar, onderdelen van sociale basis en basiszorg Nota Uitgangspunten Onderdelen van de Sociale basis en Basiszorg 2025-2035

Nota van Uitgangspunten Uitvraag sociale basis en basiszorg Basisinformatie Datum Gespreksleider Tijd Zaal Werkvorm Portefeuillehouder Vervolg

28 november 2023 Nadia Stylianou 19:30 – 21:00 uur Zaal Gesprek tussen raadsleden en aanwezigen Wethouder Voortman De gemeenteraad debatteert over dit onderwerp tijdens de vergadering van de commissie: Jeugd, Welzijn, Cultuur en Sport. Wilt u nog informatie delen met raadsleden, stuur dit naar raadsinformatiebijeenkomst@utrecht.nl Website gemeente en facebook Eén deelnemer, FNV Kadergroep welzijn Utrecht Twee deelnemers, DOCK Utrecht Eén deelnemer, SAMEN030 Eén deelnemer, ervaringsdeskundige Eén deelnemer, U Centraal en Netwerk Iinformele Zorg Utrecht Twee deelnemers, Power by Peers Twee deelnemers, InContact Bijzonder Eén deelnemer, Vereniging Dwarsverband Eén deelnemer, Al Alam Twee deelnemers, Burezina Eén deelnemer, Solgu Eén deelnemer, Stichting Buurtkamer De Klop Twee deelnemers, Indekerngezond Drie deelnemers Eén deelnemer, Stichting Oog voor Utrecht

Links naar Deelnemers

Programma 1. 2. 3. 4.

Reactie cliënten & bewoners Reactie werknemers in het sociaal domein Reactie organisaties in het sociaal domein Korte toelichting vanuit ambtenaren

1

Motivatie Agendeerders Geagendeerd door Ilse Raaijmakers (PvdA), Berdien van der Wilt (D66), Beau Nederhand (Volt), Kirsten Alblas (ChristenUnie) en Julia Kleinrensink (GroenLinks) Motivatie De agenderende fracties willen graag met inwoners, organisaties in het sociaal domein, en belangenvertegenwoordigers voor cliënten en werknemers in het sociaal domein in gesprek over de (nog te ontvangen) nota van uitgangspunten voor de uitvraag sociale basis en basiszorg. Zij willen hierbij graag spreken over zowel de inhoud van de nota, als de keuze voor de manier van aanbesteding gezien de recente debatten over het aanbesteden in het sociaal domein. Zij willen hiermee reacties ophalen die bijdragen aan de uiteindelijke besluitvorming in de raad begin 2024,

Bijdrage(s) Deelnemer, SAMEN030 Wij missen in de nota concrete en niet-vrijblijvende uitgangspunten en randvoorwaarden voor: 1) Wijkbudget met gealloceerde middelen voor bewoners/gemeenschapskracht 2) Urgentie/focus op samenwerking(sorganisatie) rond (stedelijke) informatievoorziening 3) Noodzaak en inbedding van buurtverbinders (op een schaalniveau van maximaal 3.000 bewoners) voor communitybuilding, ondersteuning bij digitale gezondheidsvaardigheden en preventie. De onderliggende visie spreekt en sluit aan: meer ruimte voor gemeenschapskracht. Maar het is zo vrijblijvend geformuleerd en waarborgen ontbreken compleet. Dat betekent dat SAMEN030 zich genoodzaakt ziet mee te doen aan een van de tenders en dit kenbaar zal maken bij de gemeente. Deelnemer, ervaringsdeskundige Graag voor ik aandacht voor onbekende en onzichtbare aandoeningen zoals TOS, taalontwikkelingsstoornis. Deze worden door professionals niet of nauwelijks herkent waardoor adequate ondersteuning ontbreekt. Organisaties dienen hierop te worden bevraagd. door inzet van ervaringsdeskundigen op specifieke aandoeningen zou men hierin verbindend kunnen optreden. En nog meer! Deelnemers, InContact Bijzonder InContact Bijzonder bestaat uit ervaringsdeskundige ouders van zorg intensieve kinderen.

En tevens een ouder initiatief binnen de gemeente Utrecht die zich inzet voor belangenbehartiging en complexe zorgvragen van thuiswonende kinderen met een beperking.

Deelnemer, Al Alam We willen weten hoe de aanbesteding verloopt. Wordt het een open aanbesteding? En daarnaast, hoe zorgen we ervoor, mits dezelfde partijen doorgaan, het aanbod beter aansluit bij de bewoners. Deelnemer, Solgu Algemeen punt dat aan de orde komt in de nota zijn de ontwikkelopgaven. Er moet nog veel worden 2

onderzocht. Dit leidt tot veel vragen, wanneer wordt hierop geacteerd, met wie, hoe? Ik loop een aantal ontwikkelopgaven door: Ontwikkelopgave p.30 “Onderzoeken hoe we ervaringsdeskundigheid en ervaringskennis nog beter kunnen benutten om een brug te slaan tussen de leefwereld van inwoners en de systeemwereld van gemeente en partners.” We willen graag meedenken hoe bewoners in hun buurt of stad worden geworven die zelf hun zaken in de buurt of stad aanpakken. Hoe ook de ervaringskennis en – deskundigheid van bewoners wordt opgezocht en gefaciliteerd. Ontwikkelopgave p. 28 “Welke elementen uit het individueel werken willen we behouden? Wat vraagt het van organisaties in bijvoorbeeld scholing van professionals? Hoe voorkomen we dat mensen die individuele zorg willen, beroep doen op aanvullende zorg? Welk ingroeipad kiezen we om de omslag te maken naar groepsgericht werken.” Ik verwoord hier de zorg van de Wmo-Cliëntenraad, die aangeeft dat “dit in de GGZ kan betekenen dat mensen die hulp nodig hebben, niet adequaat behandeld worden als iedereen door hetzelfde ‘gaatje’ geperst moet worden.” Ontwikkelopgave p.30 “Ongelijk investeren: Uitwerking op hoe we uitvoering geven aan ongelijk investeren: We willen de inzet richten op de groepen waar inzet het meest nodig is. Niet alleen op kwetsbare buurten en wijken.

Maar ook op bijvoorbeeld doelgroepen (bijvoorbeeld jongvolwassenen of jonge kinderen). Op basis waarvan bepalen we onze inzet? Welke parameters kunnen gebruikt worden? Wie maakt de keuzes? Wie heeft regie? Hoe doen we dat stadsbreed en per wijk? Hoe doen we dat in afstemming met onze partners en inwoners? We denken graag mee hoe je de doelgroepen bepaalt waarop je ongelijk investeert. Dit kun je wijkgericht doen, maar ook in betere wijken zijn kwetsbare doelgroepen. Toegang tot buurtteams en aanvullende specialistische zorg Ontwikkelopgave p.45 “Beschikbaarheid van informatie over de sociale basis: We onderzoeken met huidige partners, bewonersinitiatieven en wijkinformatiepunten hoe de informatie over de sociale basis beter beschikbaar kan komen. Zodat inwoners in de stad beter op de hoogte zijn van het aanbod. En zodat samenwerking tussen sociale basis en basiszorg nog beter kan worden. Deze opgave heeft een bredere scope dan de uitvragen: de opgave hangt ook samen met onze gemeentelijke visie op publieksdienstverlening en de wijze waarop we informatie online en offline beschikbaar maken. We willen in deze ontwikkelopgave kijken hoe bewoners met hun vragen makkelijk op de juiste plek komen. En wat dat vraagt in de organisatie van de informatievoorziening en de samenwerking met de basiszorg.” E.e.a. hangt samen met de bekendheid van het aanbod 1.

Is duidelijk in hoeverre de buurtteams bekend zijn bij mensen die dit nodig hebben? En als je dan bij een buurtteam komt, zorg dat er achter de muur van generalisten, specialistische hulp geboden kan worden en stuur mensen niet van het kastje naar de muur. Voorbeelden: overgang Wmo->Wlz, toegang tot specialisme m.t.b. ouderen, schulden, werk, huisvesting, etc. 2. Is duidelijk in hoeverre de Onafhankelijk Cliënt Ondersteuner (OCO) bekend is bij mensen in de stad die het nodig kunnen hebben? Wat wordt eraan gedaan om deze dienst onder de aandacht te brengen? Liefst voordat er bijvoorbeeld bezwaar gemaakt moet worden op een beschikking, maar juist als mensen op zoek zijn naar de juiste hulp of informatie. Bijvoorbeeld overgang Wmo->Wlz, of het aanvragen van een indicatie. 3. Is duidelijk in hoeverre de sociaal juridische dienstverlening bekend is bij mensen die het nodig hebben? (zie ook p. 46 “Laagdrempelige hulp op sociaal-juridisch gebied organiseren om bestaanszekerheid te versterken. We onderzoeken hoe we de expertise van het sociaal raadslieden werk laagdrempelig organiseren en een goede samenwerking met de basiszorg en werk- en inkomen 3

behouden.”) Ontwikkelopgave p. 30 ”Niet bereikte groepen: Onderzoeken wat we willen en kunnen doen om groepen te bereiken die we nu niet bereiken. Dat kan betekenen dat onze toekomstige partners voor specifieke opgaves, voor specifieke groepen kiezen voor andere werkwijzen, andere locaties of samenwerking met andere partijen.” Ik noem om te beginnen twee groepen die niet genoemd zijn in de nota: 1. Kinderen met een beperking Aandacht voor kinderen met een beperking die gewoon opgroeien in de stad. Als ze naar het speciaal onderwijs gaan is er voor hen weinig kans om in contact te komen met kinderen uit hun buurt, zeker wanneer de speelterreinen (speeltuinen, trapveldjes e.d) niet toegankelijk zijn. Ook kindervakantiewerk en andere activiteiten voor kinderen zou toegankelijk moeten zijn. 2. Ouders met een beperking Binnen de Utrechtse Wmo-Cliëntenraad is onderzoek gedaan naar de behoeften van ouders of mensen met een kinderwens, die zelf een beperking hebben. En waar het gaat om niet bereikte groepen, kan onderzoek naar de bekendheid van buurtteams, OCO en sociaal-juridische dienstverlening (zie boven: bekendheid aanbod) ook leiden naar groepen die hulp kunnen gebruiken maar de weg niet vinden. Overige opmerkingen Werken met ervaringsdeskundigen: M.b.t.

OCO: Is er wel eens gedacht aan samenwerken met ervaringsdeskundigen? In andere gemeenten zijn de OCO’s ervaringsdeskundige vrijwilligers. Dit speelt ook in op het uitgangspunt om meer met bewoners te doen. Wijkinitiatieven Wijkinitiatieven waarin het initiatievenfonds kan investeren, moeten begeleid worden door professionals. Anders komt het initiatievenfond vooral in de wijken met witte hoogopgeleide mensen waar men niet terugschrikt van het doen van dit soort aanvragen. Tot slot: Op p. 41 is er aandacht voor mensen met een beperking en het sportaanbod. Mooi!

4

Inbreng Kadergroep FNV W Welzijn Utrecht raadsinformatiebijeenkomst Dinsdag 28 november 19.30 uur Stadhuis. De FNV Kadergroep Welzijn Utrecht maakt zich al een aantal jaren sterk om het aanbesteden in het sociaal domein in Utrecht te laten stoppen. Dit hebben we onderbouwd in de notities “stop tenderen in het sociaal domein” en hebben dit duidelijk opgeschreven in ons Manifest Sterk Sociaal Werk, van afgelopen zomer. Deze hebben we op 31 augustus aan de raadscommissie aangeboden. In het driepartijenoverleg -tussen gemeente, werkgevers en de FNV- gaf de gemeente aan dat ze goed hebben gekeken naar ons manifest, en zagen veel aanknopingspunten. Ze waren van mening dat vertrouwde gezichten moesten blijven, zodat de continuïteit voor bewoners zou worden gewaarborgd. Daarbij werd het ons duidelijk dat ze een langere periode wilden en zochten ze naar mogelijkheden om te verlengen De FNV is van mening dat de richting goed is, die de gemeente is ingeslagen met de nota. Uit het gesprek dat wij vorige week hebben gevoerd met de gemeente maken wij op; dat met “vrijwillige transparantie vooraf” de mogelijkheid bestaat voor transparantie, werkzekerheid en continuïteit, zodat vertrouwde gezichten kunnen blijven. Ook een overeenkomst voor 10 jaar is al een goede verbetering om het vertrouwen te behouden en de kwaliteit te verbeteren.

Het hanteren van het principe van een (meer) gelijkwaardige positie, bij de samenwerking met professionals, bewoners en gemeente in de gemeenschap, is echt winst. De gemeenschap centraal komt goed overeen met ons manifest om te werken aan het versterken van de lokale gemeenschap, waar ieder vanuit de eigen rol en verantwoordelijkheid een bijdrage levert. Wat ons aanspreekt is dat het werken in wijk en buurt uitgangspunt wordt. Goed dat ook hier het principe wordt gehanteerd van ongelijk investeren voor gelijke kansen. De gemeente zet in op “vrijwillige transparantie vooraf”. Een mogelijkheid die “overheidsopdracht” biedt. Naar wij aannemen kan dit niet met subsidie, al klinkt dat vreemd. Desalniettemin kan het betekenen dat een of meerdere aanbieders, anders dan de huidige, zich melden om mee te doen. Dat kan voor werkzekerheid consequenties hebben. In zowel de raadsbrief als in de nota wordt niets gezegd over werkzekerheid voor werknemers. In het Keuzekompas is dit nog expliciet opgenomen, n.a.v. een motie. Duidelijkheid hierover is niet alleen van grote waarde voor de werknemers, maar ook voor de kwaliteit en continuïteit van het werk. Daar hoort bij dat vooraf werknemers ervan uit kunnen gaan dat Overgang van Onderneming wordt toegepast en dat hun arbeidsvoorwaarden worden gerespecteerd door de nieuwe aanbieder.

Dit is nu onduidelijk en tijdens ons overleg met ambtenaren is toegezegd om hiernaar te kijken, waarna wij worden geïnformeerd. Mede leggen we hier de nadruk op omdat er in zowel de raadsbrief als de nota wordt gerefereerd aan een andere wijze van uitvoering van het welzijnswerk. Meer groepsgericht, iets waar we op zich positief tegenover staan. Zekerheid bieden aan werknemers is voor de FNV belangrijk. Dat kan door op te nemen dat de nieuwe aanbieders Overgang van Onderneming toepassen. Daarmee is continuïteit in de uitvoering gewaarborgd, een belangrijk criterium uit de nota. Wij lezen dat de gemeente meer zicht wil op de resultaten van het werk in sociale basis en basiszorg. Desondanks maken we ons zorgen over welk effect dat gaat hebben op de tijd die de professionals hieraan zouden moeten gaan besteden. De ervaring in bijna alle sectoren van de zorg en het onderwijs is immers dat de professionals aan rapporteren en verantwoorden veel meer tijd kwijt zijn dan wenselijk is. Tijd die ten koste gaat van de kerntaak: het werken met de bewoners en cliënten. We vragen de gemeente met klem deze verantwoording en rapportage zo in te richten dat dit nadelige effect niet optreedt; de ervaring in de zorg en het onderwijs leert ons dat het voor veel professionals een reden is om een ander beroep te kiezen.

Ten slotte maken wij ons grote zorgen over de zeggenschap, autonomie en handelingsvrijheid van de professionals. Bij overheidsopdracht worden er allerlei afspraken gemaakt, waar het niet gebruikelijk is dat werknemers daarbij betrokken worden. Wanneer welzijnsprofessional nu en in de komende jaren niet betrokken worden is de kans groot dat zij werkzaamheden -moeten- gaan uitvoeren die in conflict staan met hun professionele-autonomie en -handelingsvrijheid. Met het inkoopinstrument “overheidsopdracht” wordt van de werknemer verwacht datgene uit te voeren dat is afgesproken als tegenprestatie. De gemeente kan de organisatie eraan houden en anders geld terugeisen. Dat ligt bij subsidie anders, al liggen daar ook afspraken aan ten grondslag. Desondanks is er bij subsidie meer ruimte voor zeggenschap, autonomie en handelingsvrijheid. De organisaties kunnen dit ondervangen door nu delegaties van uitvoerende medewerkers samen te stellen, zodat ze mee kunnen praten over wat inhoudelijk en procedureel moet worden afgesproken en opgenomen in de overeenkomsten. De vragen die we hebben zijn:    

In hoeverre kan "vrijwillige transparantie vooraf" ook bij een subsidietender? Kan de gemeente garanderen dat een eventuele nieuwe aanbieder Overgang van Onderneming toepast? Bij het besluit om “overheidsopdracht” toe te passen, in hoeverre wil de gemeente dan garanderen dat de professionals betrokken worden bij de inhoudt en het beslissen over de inzet van werkwijzen, methodieken en keuzen in de uitvoering? De werkwijze veranderd van individueel naar een meer groepsgewijze aanpak. Gaat de gemeente zorgen voor voldoende vooraarden voor deskundigheidsbevordering door scholing van de welzijnsprofessional?

Reactie nota van Uitgangspunten Onderdelen van de Sociale Basis 2025-2035 Als MentalMotion zijn we blij om te zien dat er oog is voor de sociale problematiek in Utrecht, en dat er blijk wordt gegeven van een wens om te veranderen in deze nieuwe nota. Wat ons betreft zijn de uitgangspunten echter te weinig concreet en te weinig ambitieus, er is meer nodig voor een daadwerkelijke transformatie van de sociale basis. Vandaar dat we de volgende 1. Deze nota betreft heel Utrecht en is niet gericht op specifieke doelgroepen. Daar zijn we ons van bewust, al geloven we wel dat het voor het bieden van passende hulp noodzakelijk is om te kijken wie, welke doelgroep, er voor je zit. Wij als studenten die een sociale basis voor, met en door studenten willen creëren, pleiten daarom voor een eigen sociale basis voor studenten, een groep die te gemakkelijk wordt vergeten maar momenteel veel hulp nodig heeft. Momenteel zijn er 100.000 studenten in Utrecht, waarvan meer dan de helft psychische klachten heeft. Creëer ruimte in de verdeling van financiële middelen en schrijf hier een aparte opdracht voor uit, zodat er passende groepsgerichte preventie kan worden geboden die inzet op zingeving, weerbaarheid, eigenaarschap en gemeenschapskracht. 2.

Daarop aansluitend; het zou mooi zijn als studentenzorg de ruimte en middelen krijgt om een centraal studentgeorganiseerd aanspreekpunt kan creëren en dat dit volledig erkend en ondersteund wordt door de hele stad Utrecht. 3. Ontwikkelopgaven. Het werken met ontwikkelopgaven is een mooi idee. Daarbij willen we concrete garanties, namelijk de volgende: a. dat in alle ontwikkelopgaven bewoners en ervaringsdeskundigen – anders dan vertegenwoordigers van de gecontracteerde aanbieders / professionele organisaties – aan tafel zitten met een reëele vergoeding / betaling voor hun inspanning. Dit draagt bij aan de gelijkwaardigheid in het proces en borgt ook dat vernieuwende oplossingen een kans krijgen. b. dat sociale basis partijen die buiten de opdracht van deze nota vallen aan tafel zitten bij de ontwikkelopgaven opdat alle aanwezige deskundigheid over het werken in de sociale basis maximaal en gelijkwaardig wordt benut. c. groepsgericht: dat er een verplichting komt voor de gegunde partijen om met andere partijen uit de sociale basis in gesprek te gaan over het uitvoeren van groepsgerichte activiteiten. Benut deze kennis en stop met het geven van een opdracht om groepsgericht te werken aan een organisatie die hulpverlenend en individueel gericht en opgeleid is. MentalMotion 27 november 2023

Inbreng NIZU Raadsinformatieavond 28 november 2023 Onderwerp: Inbreng kerngroep NIZU Raadsinformatieavond 28 november 2023 ‘Nota van Uitgangspunten Uitvraag sociale basis en basiszorg’. Van: Kerngroep Netwerk Informele Zorg Utrecht (NIZU). Contact via Present Utrecht. Datum: 27 november 2023 Geachte raads – en commissieleden van gemeente Utrecht, In Utrecht zijn ongeveer 150.000 vrijwilligers actief, een groot deel van hen is onmisbaar in de informele zorg aan kwetsbare Utrechtse inwoners. Als Netwerk Informele Zorg Utrecht (NIZU) hebben wij de ‘Nota van Uitgangspunten’ aandachtig gelezen. We zien daarin de opdracht volledig ontbreken om vrijwilligers via vrijwilligersorganisaties bij de sociale basis en de basiszorg in te zetten en om doelgericht samen te werken met deze vrijwilligersorganisaties1. In de huidige praktijk is er een goede samenwerking tussen de bestaande opdrachtnemers en de vrijwilligersorganisaties. De vrijwilligersorganisaties zijn goed ingebed in de wijk, ook als zij stedelijk georganiseerd zijn. Daarnaast zijn de wijkambassadeurs van het NIZU zeer actief in, onder andere, de buurtteams en zijn zij de spil tussen de formele - en informele zorgorganisaties. Als NIZU vinden wij het zorgelijk en inconsistent dat de vrijwilligersorganisaties als samenwerkingspartner niet worden genoemd.

De, overigens terechte, focus op inzet van buurtinitiatieven wordt wel genoemd. Zorgelijk omdat vele vrijwilligers uit de wijk, maar ook buiten de wijk, graag met hart en ziel kwetsbare mensen (willen) ondersteunen. Inconsistent omdat de gemeente Utrecht en bijvoorbeeld het Integraal Zorgakkoord (IZA) volop inzet op de verschuiving van zorg van formeel naar informeel. Wij gaan ervanuit dat het ontbreken van expliciete samenwerking met vrijwilligersorganisaties in deze nota onbedoeld is. Ook wil de Nota een sterke focus van de organisaties op groepsgericht aanbod waar dat kan. Veel van de vrijwilligersorganisaties zetten vrijwilligers in bij individuele hulpvragers en hun gezinnen. Wanneer dit aanbod groepsgebonden wordt gaat er veel persoonlijke aandacht en verbondenheid verloren. Dat is juist de kracht van de informele zorg. Wij pleiten ervoor dat deze verschuiving niet voor de samenwerking met het vrijwilligerswerk geldt. Daarom vragen wij de gemeenteraad om de samenwerking met vrijwilligersorganisaties in deze nota op te laten nemen zodat ook deze vrijwilligers ingezet worden. Dit aangevuld met het kader dat er geen expliciete focus op groepsgericht aanbod voor de vrijwilligersorganisaties hoeft te zijn. Met vriendelijke groet, Kerngroep Netwerk Informele Zorg Utrecht (NIZU). Handje Helpen Al-Amal U-Centraal Humanitas Utrecht. Vrijwilligerscentrale Utrecht 1

Taal Doet Meer Present Utrecht. [geanonimiseerd]

We zien het heel kort wel staan in de uitleg van de ‘sporen’ en daarna pas in bijlage 3 weer.

Reac&e nota van Uitgangspunten Onderdelen van de Sociale Basis 2025-2035 Fijn dat er een nieuwe nota ligt. Er staan mooie ambi&es in. En als Power by Peers missen we belangrijke ambi&es en concreetheid in de nota. Power by Peers werkt in de sociale basis in Utrecht. We zijn groot is in het versterken van bewonerskracht en het met bewoners & ervaringsdeskundigen samen ondernemen. Dit zodat de dienstverlening in de sociale basis niet slechts voor maar samen met de mensen om wie het gaat ontwikkeld wordt. We missen de volgende ambi&es die wij eerder al aan hebben gegeven en waar we de afgelopen 6 jaar ook met par&jen naar toe hebben gewerkt: 1. Het is een nota voor 10 jaar. En ook een aanbesteding voor 10 jaar. We vinden een erg lange periode, gezien alle ontwikkelingen en veranderingen in de samenleving. Hoe ver kunnen we nu echt vooruit kijken? We willen dan ook dat de aanbestedingsperiode wordt gehalveerd naar 5 jaar. 2. Ontwikkelopgaven. Het werken met ontwikkelopgaven is een mooi idee. En we willen garan&es, namelijk de volgende: - dat in alle ontwikkelopgaven bewoners en ervaringsdeskundigen – anders dan vertegenwoordigers van de gecontracteerde aanbieders / professionele organisa&es – aan tafel ziTen met een reële vergoeding voor hun inspanning. Dit draagt bij aan de gelijkwaardigheid in het proces en borgt ook dat vernieuwende oplossingen een kans krijgen. -

dat sociale basis par&jen die buiten de opdracht van deze nota vallen, aan tafel ziTen bij de ontwikkelopgaven opdat alle aanwezige deskundigheid over het werken in de sociale basis maximaal en gelijkwaardig wordt benut.

-

groepsgericht: dat er een verplich&ng komt voor de gegunde par&jen om met andere par&jen uit de sociale basis afspraken te maken over het uitvoeren van groepsgerichte ac&viteiten. Benut deze kennis en jarenlange ervaring en stop met het geven van een opdracht om groepsgericht te werken aan een organisa&e die hulpverlenend en individueel gericht en opgeleid is.

3. Samenwerking met bewonersini&a&even en ervaringsdeskundigen U zegt dat par&jen daar afspraken over kunnen maken. Dit is voor ons te vrijblijvend. We willen dat in alle uit te schrijven opdrachten minimaal 15% van de omvang van de opdracht naar vastgelegd onderaannemerschap uitgevoerd door bewonersini&a&even en ervaringsdeskundigen. 4. De nota is niet doelgroep gericht geschreven. Dat begrijpen we. En er is een groep van 100.000 studenten in Utrecht die een eigen sociale basis wil. Die geen s&gma willen. Die geloven dat ze samen de instroom in de zorg kunnen cancelen. Die hun eigen ideeën hebben over groepsgerichte preven&e. Creëer ruimte in de verdeling van financiële middelen en schrijf hier een aparte opdracht voor uit. 5. Schrijf de aanbesteding uit sec voor Utrechtse par&jen: voor Utrechter door Utrechters!

Nota van Uitgangspunten – RIB 28 nov 2023

28 november 2023

Inhoud • Waar komen we vandaan? • Lessen uit de tussenevaluatie • Wat is een nota van uitgangspunten? • Waar neemt de Raad een besluit over? • Wat is er vernieuwend aan deze nota van uitgangspunten? • Wat zijn de vervolgstappen? Bijlage

• Bijlage 1: Overwegingen voor keuze marktinstrument • Bijlage 2: Onzeker financieel kader • Bijlage 3: Uitgangspunten

Waar komen we vandaan? Beleid: Wmo nota; Nota van uitgangspunten

Beleid: Jeugd nota 18 jan Raad besluit over NvU

2022 Tussenevaluatie subsidietenders

2023 Voorjaarsnota 2023

2024 31 December 2024 Einddatum huidige subsidies

Lessen tussenevaluatie (jan 2022) 1. Vastlopen op inhoud. • De inhoudelijke opdracht die deze organisaties hebben is (te) breed. 2. Samen werken en ontwikkelen. • Een volgende stap is nodig in het Utrechtse zorgmodel. • Minder overlap, meer rolbewustzijn, gerichter samenwerken. 3. Partnerschap voorbij • Expliciet maken van wie waarop regie voert • Integraler opdrachtgeverschap 4. Leren evalueren • Gericht op concrete verbeter- en ontwikkelpunten • Beter leren kennen en waarderen van elkaars rol

Wat is een nota van uitgangspunten? (1/2) • Nota van Uitgangspunten: • Geeft het inhoudelijk kader voor het formuleren van nieuwe opdrachten • Vormt de start van het inkoopproces • Gaat over het ‘wat’ • Het college stelt op basis van de uitgangspunten de opdrachten op voor aanbieders (‘hoe’)

Wat is een nota van uitgangspunten? (2/2) In deze nota gaat het om nieuwe opdrachten voor Buurtteam Jeugd en Gezin

28,6 mln.

Buurtteam Volwassenen

23,0 mln.

Versterken Gemeenschapskracht in de wijk en meedoen (Sociaal makelaarschap)

9,0 mln.

Sport, bewegen en verenigingsondersteuning

4,2 mln.

Informatie, sociaal raadslieden, onafhankelijke 4,7 mln. clientondersteuning, hulp bij financien door vrijwilligers en groepsgericht werken** Totaal 69,5 mln.* *Bedragen uit de nota van uitgangspunten 2025-2035, p58 en 59 **Bestaat uit meerdere componenten, zie Nota van Uitgangspunten, p59

Waar neemt de Raad een besluit over? De Raad neemt een besluit over de Nota van Uitgangspunten • Generieke uitgangspunten Het inhoudelijk kader voor het formuleren van nieuwe opdrachten voor alle partners • Specifieke uitgangspunten Het inhoudelijk kader voor opdrachten voor specifieke partners • Ontwikkelopgaven Onderwerpen waar we een andere manier van werken en doen willen ontwikkelen • Vervolgtraject Nb. De Raad neemt géén besluit over de keuze voor het marktinstrument. • Het College informeert de Raad in het Raadsvoorstel wel over de keuze voor een marktinstrument.

Wat is er vernieuwend aan deze nota van uitgangspunten? • Samenhang en eenvoud • Voor het eerst één nota van uitgangspunten voor meerdere opdrachten. Voorheen waren dat separate nota's voor BT volwassenen, BT Jeugd en Gezin, etc. • Voor het eerst generieke uitgangspunten geformuleerd voor meerdere opdrachten • Eerlijk over uitdagingen • Ontwikkelopgaven benoemd om een andere manier van werken in de stad te ontwikkelen. • Rekening houdend met onzeker financieel kader in tijd van hervormingen

Wat zijn de vervolgstappen? Opdrachten formuleren voor de nieuwe aanbieders • Binnen het inhoudelijk kader van de uitgangspunten • Na verdere uitwerking van de ontwikkelopgaven met inwoners, partners en bewonersinitiatieven (onder meer volgens de principes van Samen Stad Maken) • Na verdere uitwerking van de betekenis van de hervormingen / bezuinigingen in -> Het college publiceert de opdrachten in de zomer van 2024 Tegelijk: college bereidt inkoopproces met vrijwillige transparantie voor • Binnenkort volgt een vooraankondiging van deze opdrachten op TenderNed

Vervolgproces 18 jan Raad besluit over Nota van Uitgangspunten

Q4 2024 Raad wordt geïnformeerd over proces

Q2 2024 Voorstellen voor hervormingen 2024 Opstellen opdrachten adhv ontwikkelopgaven en hervormingen

Q2 2024 Publicatie opdrachten

Optie a) Start contract Optie b) Opstarten aanbestedingstraject

2025 Uitvoering en monitoring

Bijlagen

Bijlage 1: Overwegingen keuze marktinstrument • Keuze voor 'Vrijwillige Transparantie': Er wordt verwacht dat er geen andere aanbieders zijn die de opdracht(en) voor Utrecht kunnen en willen uitvoeren. • Overwegingen gebaseerd op keuzekompas "Aanbesteden in het sociaal domein" • Overwegingen • Administratieve lasten beperken voor Gemeente en uitvoerder • Wanneer zich wel aanbieders melden, zal alsnog een aanbesteding gestart worden.

Bijlage 2: Onzeker financieel kader • Budgetten kunnen structureel lager worden • Vanwege bijdrage aan het oplossen van tekorten in de Wmo en Jeugd en lagere Rijksbijdrage uit het gemeentefonds. • Vanwege het (gedeeltelijk) vervallen van de extra Rijksmiddelen voor de maatregelen uit de Parlementaire Onderzoekscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) • De budgetten kunnen hoger worden als gevolg van extra Rijksmiddelen, bijvoorbeeld uit het GALA of IZA • Budgetten kunnen wijzigen door het verschuiven van taken en onderdelen van de uitvoering in de verdere uitwerking en verfijning van de uitgangspunten • Bijv: groepsgericht werken • Bijv: versterking preventieve inzet

Bijlage 3a: Generieke uitgangspunten 1. Gemeenschap centraal 2. Samenwerken in de wijk 3. Groepsgericht tenzij en met inzet van blended care 4. Ongelijk investeren voor gelijke kansen 5. Sturen vanuit heldere kaders

Bijlage 3b: Specifieke uitgangspunten Deel van de sociale basis • Versterken gemeenschapskracht in de wijk en meedoen • Stimuleren sport en bewegen en ondersteuning van sportaanbieders • Onafhankelijke clientondersteuning • Toegankelijke informatie over de sociale basis • Sociaal raadslieden • Hulp bij financien en administratie door vrijwilligers

Basiszorg • Basiszorg voor volwassen • Basiszorg voor Jeugd en gezin

Bijlage 3c: Ontwikkelopgaven Ontwikkelopgaven bij Generieke uitgangspunten Uitgangspunt 1: Gemeenschap centraal • Bijdragen aan gemeenschapskracht • Ervaringsdeskundigheid en ervaringskennis • Uitgangspunt 2: Samenwerken in de wijk​ • Meer buurt- en wijkgericht en integraal werken Uitgangspunt 3: Groepsgericht tenzij én met inzet van blended care ​ • Aanscherping rollen en verantwoordelijkheden tussen sociale basis, basiszorg en aanvullende zorg op het gebied van groepsgericht werken.​ • Ambitie en ingroeipad: • Meer groepsgericht werken Uitgangspunt 4: Ongelijk investeren voor gelijke kansen ​ • (Positieve) Gezondheid • Ongelijk investeren ​ • Niet bereikte groepen​ Uitgangspunt 5: Sturen vanuit heldere kaders​ • Opdrachtgeverschap vanuit de gemeente • Integraal sturen versterken • Ontwikkelen op betekenisvolle data en verantwoording​

Bijlage 3c: Ontwikkelopgaven Ontwikkelopgaven bij specifieke uitgangspunten Sociale basis

Ontwikkelopgave bij Basiszorg

Uitgangspunt 1: Versterken Gemeenschapskracht in de wijk en meedoen  Gemeenschap centraal  Groepsgerichte preventie  Taken sociaal beheer en sociaal makelen Uitgangspunt 2: Stimuleren van sport en bewegen en ondersteuning van sportaanbieders  Gedeelde pedagogische visie bij sport  Groepsgerichte preventie  Verbinding met basiszorg  Verbinding sportverenigingen met sociale basis en basiszorg Uitgangspunt 4: Toegankelijke informatie over de sociale basis  Beschikbaarheid van informatie over de sociale basis Uitgangspunt 5: Sociaal raadslieden  Laagdrempelige hulp op sociaal-juridisch gebied Uitgangspunt 6: Hulp bij financiën en administratie door vrijwilligers  Laagdrempelige hulp rondom administratie en financiën

Uitgangspunt 7: Basiszorg voor volwassenen • Samenwerking sociale basis • Samenwerking aanvullende zorg • Groepsgerichte preventie • Helderheid in positionering en reikwijdte • Ontdubbeling • Langdurige ondersteuning Uitgangspunt 8: Basiszorg voor jeugd en gezin • Samenwerking sociale basis • Bijdragen aan preventie • Helderheid in positionering, reikwijdte en ontdubbelen • Langdurige ondersteuning

Geachte raadsleden, geachte aanwezigen, voorzitter, Ik dank u voor de gelegenheid om ruimte te geven om mijn inbreng te doen. Ik mag dit ook namens vele ouders en ervaringsdeskundigen doen. Goed dat er opnieuw wordt gekeken naar de behoefte onder inwoners voor de uitvraag sociaal domein. Er ligt een nota voor u met uitgangspunten waar ik mij in grote lijnen kan vinden, maar er ontbreekt ook iets fundamenteels in de uitvraag. Ik sta vandaag voor u vooral als moeder, en als ervaringsdeskundige van een zoon van inmiddels 20 jaar oud die TOS heeft. Tos staat voor TaalOntwikkelingsStoornis. TOS is een neurocognitieve ontwikkelingsstoornis. Dit betekent dat de hersenen taal minder goed onthouden, produceren en verwerken. Een kind of volwassene met TOS kunnen daardoor bijvoorbeeld veel moeite hebben met praten of het begrijpen van taal en het verwerken en verwerving dus van taal. Taal hebben wij nodig om ons gedachten te vormen. Gedachten hebben wij nodig om te zijn wie we zijn en mee te kunnen draaien in deze talige wereld. Wij hebben diverse niet al te beste ervaringen met buurtteams en zorgprofessionals die niet weten wat TOS is en dus daardoor niet de juiste ondersteuning bieden. Het is helaas simpelweg nog een onbekende aandoening. Terwijl er in een klas van 30 leerlingen er gemiddeld twee kinderen zitten met TOS.

In een ideale wereld zou ik willen vragen om te regelen dat wie dan ook werkt in het zorgdomein Specifieke aandacht heeft voor TOS, specifieke aandacht zodat de juiste ondersteuning geboden kan worden. Een professional die snapt dat iemand met TOS moeite heeft met het stellen van een hulpvraag omdat je die woorden niet kent. Als je niet weet wat het betekent om boos of blij te zijn, als je dat woordje ook niet kent, dan kun je, geloof mij, niet je hulpvraag stellen. Maar we leven niet in een ideale wereld vandaar kom ik met de volgende oplossing voor u: Ik zou graag willen zien dat in de nota van uitgangspunten de organisaties die zich gaan inschrijven of dat nu de bestaande zijn of nieuwe dat ze worden bevraagd op hun kennis over TOS en welke ondersteuning zij daarop bieden. En omdat ik ook snap dat net voor iedere specifieke aandoening er hulp geboden kan worden, heb ik het volgende bedacht in de hoop dat u dit ter harte wilt nemen: Overall in de uitvraag alle organisaties te bevragen en in het bijzonder de buurtteams; 1-wat ze doen aan de juiste ondersteuning bieden bij onbekende en onzichtbare aandoeningen zoals TOS? 2-Als ze dit zelf niet in huis hebben hoe zij dat met inzet van een flexschil aan ervaringsdeskundigen die stadsbeeld deze kennis wel in huis willen/moeten halen.

En dit niet zoals het nu gaat echt obv gelijkwaardige samenwerking en een gelijkwaardige mindset met respect voor ieders rol en deskundigheid; 3-En als laatste zou u in de puntentelling bij een tender dan wel aanbesteding dit als zwaar of zwaarwegender punt willen laten meetellen? Dit doe ik namens alle ouders die al een drempel over moeten om überhaupt hulp te vragen, dan helpt het echt als de professional dan ook weet dan de ouder op waar je ondersteuning kunt krijgen. Iets wat niet bekend is bij de professional kunt u niet verwachten van de samenleveing en kunnen we dus ook niet leunen op allerei bewonersinitiateven.

Als u het weet op deze manier mee te nemen dan ben ik ervan overtuigd dat dit een mooie aanvulling is op wat je van de samenleving verwacht aan gemeenschapskracht en initiatieven. Ik dank u voor uw aandacht en hoop oprecht en als moeder dat u dit serieus wil overwegen, want dit gaat NIET om een handjevol mensen maar om een aanzienlijk deel van de inwoners van Utrecht, het gaat hier om grote groep kinderen, jongvolwassenen en volwassenen. Ik ben altijd bereid tot nadere toelichting en/of uitleg ook aan alle zorgorganisaties die er nu zijn. En zo zijn we Utrecht samen!

Ik Dank u Wel.

Raadsinformatiebijeenkomst Dossiernummer

3716

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

28 november 2023

Agendapunt

3.1

Titel

Raadsvoorstel Nota van uitgangspunten Met elkaar, voor elkaar, Onderdelen van de Sociale basis en Basiszorg; keuze voor marktinstrument

ID

3922

Behandelend ambtenaar

Sanne Koster

Telefoon

030 - 28 65908

E-mail

s.koster@utrecht.nl

Datum collegebesluit Thema

Sociaal domein

Portefeuillehouder

Wethouder Voortman

Beleidsveld

WMO en Welzijn

Referendabel

Ja

Raadsadviseur (lijst)

Maud van Leeuwen/Cie Jeugd, Welzijn, Cultuur en Sport

Behandelvoorstel Resultaat commissiebehandeling Resultaat raadsbehandeling Geagendeerd

Vergaderdatum

Raadsinformatiebijeenkomst

28 november 2023

Voorgesteld besluit

Voorstel aan de gemeenteraad

Nota van uitgangspunten Met elkaar, voor elkaar, Onderdelen van de Sociale basis en Basiszorg Beleidsveld Organisatieonderdeel Opsteller Kenmerk Vergaderdatum Raad Referendabel Geheim

Wmo en Welzijn Maatschappelijke Ontwikkeling Sanne Koster 11791454 Volgt Ja Nee

Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten: 1. De nota van uitgangspunten Met elkaar, voor elkaar, Onderdelen van de Sociale basis en Basiszorg vast te stellen; a. met als belangrijkste generieke uitgangspunten: i. Gemeenschap centraal; ii. Samenwerken in de wijk; iii. Groepsgericht tenzij én met inzet van blended care (face to face ondersteuning in combinatie met digitale ondersteuning); iv. Ongelijk investeren voor gelijke kansen; v. Sturen vanuit heldere kaders; b. met als belangrijkste specifieke uitgangspunten voor de sociale basis: i. Versterken gemeenschapskracht in de wijk en meedoen; ii. Stimuleren van sport en bewegen en ondersteuning van sportaanbieders; iii. Onafhankelijke cliëntondersteuning; iv. Toegankelijke informatie over de sociale basis; v. Laagdrempelig organiseren van sociaal raadslieden; vi. Hulp bij financiën en administratie door vrijwilligers; c.

met als belangrijkste specifieke uitgangspunten voor de basiszorg: vii. Basiszorg voor volwassenen; viii. Basiszorg voor jeugd en gezin.

Burgemeester en wethouders van Utrecht,

de secretaris,

de burgemeester,

Samenvatting De subsidies voor een aantal voorzieningen in het sociaal domein lopen af op 31 december 2024. In de nota van uitgangspunten wordt voor de nieuwe uitvraag voor deze voorzieningen het kader geschetst.

Context Aanleiding De subsidies voor een aantal voorzieningen in het sociaal domein lopen af op 31 december 2024. Het gaat hierbij om de opdrachten die nu ingevuld worden door Dock voor sociaal makelaarschap, Sport Utrecht voor sport, bewegen en verenigingsondersteuning, U-Centraal voor informatievoorziening, advies en onafhankelijke cliëntondersteuning, Lokalis voor buurtteams Jeugd en Gezin en Buurtteamorganisatie Sociaal voor buurtteams Sociaal. In de nota van uitgangspunten wordt voor de nieuwe uitvraag voor deze voorzieningen het kader geschetst voor één of meerdere opdrachten met de intentie van een looptijd van 10 jaar, inclusief twee verlengingsopties van drie jaar. Hierbij zijn vijf generieke uitgangspunten geformuleerd die gelden voor de nieuwe uitvraag voor de sociale basis en de basiszorg: 1. Gemeenschap centraal; 2. Samenwerken in de wijk; 3. Groepsgericht tenzij én met inzet van blended care (face to face ondersteuning in combinatie met digitale ondersteuning); 4. Ongelijk investeren voor gelijke kansen; 5. Sturen vanuit heldere kaders. Daarnaast zijn de volgende specifieke uitgangspunten geformuleerd: Sociale basis: 1. Versterken gemeenschapskracht in de wijk en meedoen 2. Stimuleren van sport en bewegen en ondersteuning van sportaanbieders 3. Onafhankelijke cliëntondersteuning 4. Toegankelijke informatie over de sociale basis 5. Sociaal raadslieden 6.

Hulp bij financiën en administratie door vrijwilligers Basiszorg: 7. Basiszorg voor volwassenen 8. Basiszorg voor jeugd en gezin. Deze voorgestelde uitgangspunten zijn het inhoudelijk kader en bepalend voor de opdrachten voor de nieuwe periode. Deze uitgangspunten gelden voor alle opdrachten van toekomstige partners om zo vanuit samenhang een gezamenlijke koers te kunnen bewandelen. Daarnaast zijn specifieke uitgangspunten beschreven voor de toekomstige partners in de sociale basis en de basiszorg. Samenhang met andere beleidsvelden Parallel aan deze nota van uitgangspunten wordt onder andere gewerkt aan de beleidsnota Wmo: Samen Leven, Samen Zorgen, de beleidsnota Jeugd, de beleidsnota Financiële Bestaanszekerheid en de Nota Gezond030. In verband met het aflopen van de huidige subsidietenders was het niet mogelijk om te wachten tot de nieuwe beleidsnota's zijn vastgesteld. De inhoudelijke lijn van de nu voorliggende Nota van uitgangspunten sluit aan op de in ontwikkeling zijnde nota's. We hebben te maken met een combinatie van toenemende schaarste op het gebied van budgetten, woningen en personeel en een oplopende vraag onder mensen naar ondersteuning vanuit de gemeentelijke overheid. Door deze onbalans tussen hoge ambities en beperkte gemeentelijke mogelijkheden, zien wij de druk op de voorzieningen in deze uitvraag geleidelijk toenemen.

Van onze toekomstige partners verwachten wij dat zij met deze druk om kunnen gaan en daarbinnen zoeken naar mogelijkheden om scherp te sturen op maximale opbrengst binnen het budget. Daarbij hoort dat wij als gemeente stoppen met stapelen en starten met prioriteiten stellen. Daarom kiezen we in de nota voor uitgangspunten die gericht zijn op de beweging die we willen maken. . We sluiten aan bij de uitgangspunten die in de Voorjaarsnota 2023 geformuleerd zijn voor de (financiële)

2

hervormingsopgave in het sociaal domein. We werken dit verder uit in de opdrachten voor de toekomstige partners en de budgetten kunnen daar ook nog op aangepast worden. Over de aanpak voor deze hervormingen wordt u in Q4 2023 nog geïnformeerd. Juridische context De opdracht die op basis van de nota van uitgangspunten wordt verstrekt, wordt uitgevoerd in het kader van de Wmo en de Jeugdwet. De raad beslist over de kaders van deze opdracht en stelt daarom de nota van uitgangspunten vast. De keuze voor het marktinstrument is een collegebevoegdheid op grond van artikel 160, lid 1 sub b jo. sub d van de Gemeentewet. Zie voor overwegingen "Vervolg”. De nota van uitgangspunten is in die zin meer dan een uitvoeringsprogramma en de nieuwe kaders daaruit komen terug in de beleidsnota's die later worden vastgesteld. Beslistermijn De huidige opdrachten lopen af op 31 december 2024. Om voldoende tijd te hebben voor de uitwerking van de opdracht en de implementatie hiervan is het van belang zo snel als mogelijk besluitvorming te realiseren, maar uiterlijk begin 2024. Beoogd effect Utrecht is een stad waar iedereen gezond, prettig en zelfstandig kan wonen en samenleven. Scheidslijnen en gezondheidsverschillen in de stad zijn verkleind. Inwoners krijgen waar nodig passende zorg, ondersteuning en opvang aanvullend op wat zij zelf en met elkaar organiseren.

De gemeente bereikt bewoners die dat het hardste nodig hebben. Dit doet de gemeente met verhoudingsgewijs minder professionals. Dat kan doordat de gemeente meer inzet op gemeenschapskracht, op de sociale basis en op groepsgericht en digitaal werken. Eerdere besluitvorming en informatievoorziening aan de raad • In juni 2022 heeft een tussenevaluatie plaatsgevonden van de huidige subsidietenders. De raad is hier op 22 september 2022 over geïnformeerd door middel van een raadsbrief. De lessen uit de tussenevaluatie zijn meegenomen in de nota van uitgangspunten. • Op 20 juni 2023 is de raad geïnformeerd over het feit dat er één nota van uitgangspunten wordt opgesteld, bestaande uit drie onderdelen: Raadsbrief Nota van uitgangspunten Buurtteams en Sociale Basis Utrecht. • Op 22 juni 2023 heeft de raad het Keuzekompas aanbesteden in sociaal domein vastgesteld: Raadsbesluit Nieuwe werkwijze aanbesteden in sociaal domein. Het Keuzekompas is gebruikt bij de weging van welk marktinstrument het meest passend is.

Beslispunten, Argumenten en Kanttekeningen/Risico’s Beslispunt 1

De nota van uitgangspunten Met elkaar, voor elkaar, Onderdelen van de Sociale basis en Basiszorg vast te stellen a. met als belangrijkste generieke uitgangspunten: i. Gemeenschap centraal; ii. Samenwerken in de wijk; iii. Groepsgericht tenzij én met inzet van blended care (face to face ondersteuning in combinatie met digitale ondersteuning); iv. Ongelijk investeren voor gelijke kansen; v. Sturen vanuit heldere kaders; b. met als belangrijkste specifieke uitgangspunten voor de sociale basis: i. Versterken gemeenschapskracht in de wijk en meedoen; ii. Stimuleren van sport en bewegen en ondersteuning van sportaanbieders; iii. Onafhankelijke cliëntondersteuning;

3

iv. v. vi. c.

Argumenten 1.1

Toegankelijke informatie over de sociale basis; Laagdrempelig organiseren van sociaal raadslieden; Hulp bij financiën en administratie door vrijwilligers;

met als belangrijkste specifieke uitgangspunten voor de basiszorg: vii. Basiszorg voor volwassenen; viii. Basiszorg voor jeugd en gezin.

Door een andere samenwerking tussen gemeente, professionals en bewoners(initiatieven) zetten we de gemeenschap meer centraal We zien kansen om bewoners(initiatieven) meer ruimte te geven, door hiervoor de juiste randvoorwaarden te scheppen vanuit het uitgangspunt: wat Utrechters zelf kunnen, dat doen zij zelf. We zetten de gemeenschap centraal. Dit sluit aan bij de herijking van Samen stad maken. Als we starten bij wat er al in de wijk is en hierdoor bewoners meer regie kunnen nemen, kunnen we vervolgens in gelijkwaardige samenwerking tussen gemeente, professionele organisaties en bewoners bespreken wat er aanvullend nodig is. Met dit maatwerk creëren we met elkaar een toegankelijk speelveld waarbij ieders kracht benut wordt.

1.2

Door samen te werken in de wijk sluiten we beter aan op behoeften in de wijk en bepalen we gezamenlijk aan welke wijkopgaven we samen werken We zien kansen om het wijkgericht werken verder te versterken. Dit kan door nog meer als team in de buurt te werken vanuit gelijkwaardigheid, aan gezamenlijk bepaalde wijkopgaven. De gemeente wil met bewoners en partners (vanuit zorg, welzijn, werk, wonen) per wijk of buurt specifieke opgaven benoemen. Rondom deze opgaven wordt dan afgesproken hoe wordt samengewerkt en wie welke rol kan vervullen. Daarbij wordt ook verkend of een buurt- of wijkbudget daarin een toegevoegde waarde heeft.

1.3

Met groepsgericht werken kunnen relatief minder professionals er zijn voor relatief meer bewoners Er is een toenemende vraag naar zorg en ondersteuning. Tegelijkertijd neemt de schaarste op het gebied van financiën en personeel toe. Dit vraagt om een andere inzet (meer groepsgericht en met inzet van blended care (= face to face ondersteuning in combinatie met digitale ondersteuning) van geld en personeel.

1.4

Groepsgericht werken heeft veel positieve effecten voor bewoners Het draagt bij aan de samenredzaamheid: er worden sociale contacten opgedaan, er ontstaat (h)erkenning en vertrouwen. Dit draagt ook bij aan gemeenschapsvorming, preventie en aan bewustwording en ‘normalisering’.

1.5

Door ongelijk investeren zorgt de gemeente dat de middelen die beschikbaar zijn, gaan naar de mensen en plekken in de stad die dit het hardst nodig hebben We willen binnen buurten en wijken ook alert zijn op specifieke groepen waar de kwetsbaarheid hoger is. Deze keuzes over waar middelen worden ingezet maken we in een volgende fase bij de verdere uitwerking van de opdrachten en ontwikkelopgaven. Dit doen we samen met de stad.

1.6

Met het sturen vanuit heldere kaders, zijn randvoorwaarden scherper geformuleerd en benut de gemeente data en informatie beter We scherpen het model aan. De inhoudelijke opdracht die de partners nu hebben is te breed. Daarom zullen we meer focus aanbrengen in wat de opdracht voor toekomstige partners is en heeft de gemeente de opgave om zich te ontwikkelen tot een meer integraal opdrachtgever, die prioriteert, ontdubbelt en niet langer stapelt.

4

Kanttekeningen/Risico’s 1.1

Er zijn nog veel ontwikkelopgaven die verder moeten worden uitgewerkt In de nota van uitgangspunten is een aantal ontwikkelopgaven geformuleerd die verder uitgewerkt moeten worden. Het veld waarin de opdrachten uitgevoerd worden is complex en samenhangend. Daarom is het belangrijk de tijd te nemen om met elkaar deze opgaven uit te werken. Door de keuze van het marktinstrument “Vrijwillige transparantie vooraf” hebben we deze tijd.

1.2

De gemeente heeft te maken met een financieel kader met veel onzekerheden Uit de voorjaarsnota 2023 volgt een aantal acties om te komen tot een sluitende begroting in een krimpend financieel kader. Er zijn inmiddels twee programma's gestart die moeten bijdragen aan een sluitende begroting: het programma Hervormingen Sociaal Domein en het programma Utrechtse BegrotingsAlternatieven. Beide programma's zullen impact hebben op de omvang van het financieel kader in deze nota van uitgangspunten. We verwerken die impact zodra daar duidelijkheid over is.

1.3

Met groepsgericht werken worden bewoners op een andere wijze ondersteund dan zij gewend zijn Voor bewoners wordt zorg en ondersteuning niet meer standaard individueel geboden. Dit vraagt goede communicatie richting bewoners. Ook van professionals vraagt het een andere manier van werken.

1.4

Niet alle zorg en ondersteuning kan groepsgericht worden geboden Als het op basis van een professionele afweging vanuit de vraag en omstandigheden van de inwoner nodig is, wordt de ondersteuning (tijdelijk) individueel geboden. In de Jeugdwet is opgenomen dat ouders en jeugdigen recht hebben op individuele hulp. Dus wanneer ouders zich hierop beroepen, zal dit alsnog geboden moeten worden.

1.5

Inwoners gaan gevolgen ondervinden van keuzes die in het kader van ongelijk investeren voor gelijke kansen worden gemaakt Het aanbod is niet meer voor iedereen gelijk. Er is een beperkter aanbod voor wie meer kansrijk is. Er wordt bijvoorbeeld extra geïnvesteerd in buurten die op meerdere parameters laag scoren in het onderzoek 'Scheidslijnen in Utrecht'. Maar we willen binnen buurten en wijken ook alert zijn op specifieke groepen, straten, of flatgebouwen, waar de kwetsbaarheid hoger is

Financiën Het financieel kader omvat de subsidies die nu structureel worden verstrekt aan de uitvoeringspartijen U Centraal, Sport Utrecht, Dock, St. Lokalis en St. Buurtteams Sociaal. Het uitgangspunt daarbij is de jaarschijf 2025 van de meerjarenbegroting, op het prijspeil 2024. De verdeling van het huidig beschikbare budget over de opdracht(en) is als volgt: Onderwerpen

Budget (€) Sociale Basis

1. Versterken Gemeenschapskracht in de wijk en Meedoen

9,0 miljoen

2. Stimuleren van sport en bewegen en ondersteuning van sportaanbieders

4,2 miljoen

3. Onafhankelijke Cliëntondersteuning

0,3 miljoen

4, Toegankelijke informatie over de Sociale Basis8

0,7 miljoen

5. Sociaal Raadslieden

2,3 miljoen

5

6. Hulp bij financiën door vrijwilligers9

1,1 miljoen

Ontwikkelopgave: Groepsgericht werken10

0,3 miljoen Basiszorg

7. Basiszorg voor volwassenen

23,0 miljoen

8. Basiszorg voor jeugd en gezin

28,6 miljoen

Totaal

69,5 miljoen

Het is een voorlopig kader omdat een aantal ontwikkelingen nog invloed kan hebben op de omvang van het budget: • De budgetten kunnen structureel lager worden door een bijdrage aan het oplossen van de tekorten Wmo en Jeugd (Taskforce Jeugd en Programma Hervormingen Sociaal Domein) en/of een lagere Rijksbijdrage uit het Gemeentefonds (verwerking van de voorjaarsnota 2023). • De budgetten kunnen structureel lager worden als gevolg van het (gedeeltelijk) vervallen van de extra Rijksmiddelen voor de maatregelen uit de Parlementaire Onderzoekscommissie Kinderopvangtoeslag (POK-middelen). • De budgetten kunnen (structureel) hoger worden als gevolg van extra Rijksmiddelen uit – bijvoorbeeld- het GALA en/of het IZA. • De budgetten kunnen nog wijzigen door het verschuiven van taken en onderdelen van de uitvoering in de verdere uitwerking en verfijning van de uitgangspunten. Deze ontwikkelingen worden in de loop van het proces in het kader verwerkt en leiden tot het uiteindelijke definitieve kader.

Vervolg Het college van B&W heeft conform het besluit van de raad het marktinstrument gekozen en informeert de raad over de gemaakte keuzes met toelichting. Voor de nieuwe uitvraag is het Keuzekompas “Aanbesteden in het Sociaal Domein” gevolgd. Dit Keuzekompas helpt bij het kiezen van het meest passende marktinstrument voor het aangaan van inkoop- of subsidierelaties. De marktinstrumenten uit het Keuzekompas zijn: (Begrotings)subsidie, (quasi) Inbesteden, open house of een overheidsopdracht. Voor de voorliggende opdrachten is een subsidie of een overheidsopdracht (inkooprelatie) het meest passende instrument. Overwegingen hierbij zijn: • Open house: De voorzieningen in de Basiszorg en Sociale Basis worden bij voorkeur geleverd door één of een zeer beperkt aantal aanbieders. Reden hiervoor is onder andere dat we werken op basis van eenvoud, partnerschap en gedeelde waarden en dat dat niet mogelijk is met een groot aantal aanbieders. Daarmee valt een Open House aanbesteding af. • (Quasi) inbesteding: De functie van hulpverlener in de relatie met een inwoner leent zich slecht om door een gemeentelijke medewerker ingevuld te worden. Daarnaast vergt deze vorm een te grote aanpassing van de gemeentelijke organisatie en verhoogt het risicoprofiel. Daarom valt ook deze optie af.

• Begrotingssubsidie: Een begrotingssubsidie is strijdig met het beginsel van transparantie en het beginsel van gelijkheid, twee van de vier algemene beginselen van geldverstrekking. Daarmee valt ook deze optie af. Met de huidige aanbieders is een subsidierelatie aangegaan, voortvloeiend uit een subsidietender. Bij die laatste subsidietender voor de subsidie Buurtteams en Sportstimulering waren de huidige aanbieders tevens de enige inschrijvers. Bij de keuze tussen opdracht of subsidie is verder meegewogen of er mogelijkheden zijn om (onnodige) administratieve lasten voor de gemeente en de uitvoerder van de nieuwe opdrachten te beperken. Die mogelijkheid biedt de Aanbestedingswet op het moment dat we succesvol en onderbouwd een beroep kunnen doen op artikel 2.32, de zogenaamde vrijwillige transparantie vooraf. Dat beroep kan worden gedaan op het moment dat verwacht wordt dat er geen andere aanbieders

6

zijn die de opdracht(en) voor Utrecht kunnen en willen uitvoeren. De gemeente gunt dan de opdrachten één op één aan de huidige aanbieders en maakt die gunning openbaar. Op basis van de ervaringen met de voorgaande subsidietenders verwacht de gemeente dat er geen andere aanbieders zijn. Om te toetsen of deze veronderstelling klopt en de gemeente daadwerkelijk een beroep kan doen op artikel 2.32 van de Aanbestedingswet, is het mogelijk één of meerdere vooraankondigingen van de opdracht te doen aan het aanbiedersveld. Geïnteresseerde aanbieders kunnen zich dan melden om mee te dingen. Als de aanbieder geschikt en serieus geïnteresseerd is, dan wordt alsnog een procedure met mededinging gestart. In dat geval zullen de huidige aanbieders - voor de onderdelen waarop een mededingingsprocedure wordt gestart - hun dienstverlening nog een jaar moeten voortzetten. Er is dan sprake van een overbruggingsjaar. Als zich geen geïnteresseerde aanbieders melden en de gemeente maakt gebruik van de werkwijze van vrijwillige transparantie, dan volgt daaruit definitieve gunning van een overheidsopdracht. Gaat een aanbieder bij de gunning succesvol in bezwaar, dan volgt logischerwijs een aanbestedingstraject en geen subsidietender. Een eerste vooraankondiging van de opdracht(en) wordt gepubliceerd op TenderNed.

Hiermee toetst het college een eerste maal haar verwachting dat er naast de huidige uitvoeringspartijen geen andere partijen zijn die de opdracht kunnen en willen uitvoeren. Wanneer er geen andere partijen zijn die zich melden om mee te dingen naar de opdracht, werkt de gemeente deze verder uit samen met de huidige aanbieders en andere betrokkenen op basis van de door de raad vastgestelde nota van uitgangspunten. In de opdrachtverstrekking en de afspraken rond prestaties bouwt de gemeente sturingsmogelijkheden en evaluatiemomenten in. Daarnaast treft de gemeente voorbereidingen voor een scenario waarin zich alsnog andere partijen melden. Daarnaast investeert de gemeente in de ontwikkeling en verdere professionalisering van het accountmanagement, waarmee de competenties om deze strategische relaties beheerst en onderhouden worden. Definitieve gunning wordt openbaar gemaakt waarna andere gegadigde partijen de mogelijkheid hebben om daartegen formeel bezwaar te maken. De raad wordt geïnformeerd over de definitieve gunning of wanneer zich andere kandidaten melden en de gemeente een andere route moet bewandelen door middel van een brief.

Participatie Zonder de input van inwoners, ervaringsdeskundigen, cliënten(vertegenwoordigers) en maatschappelijke partners had deze nota van uitgangspunten niet geschreven kunnen worden. Op verschillende momenten en op verschillende manieren is er meegedacht:  Mei 2023: meelopen met professionals van de huidige subsidie-ontvangende partijen  17 mei 2023 participatiebijeenkomst met maatschappelijke partners over het Wmo beleid  5 juni 2023: expertpanel ongelijk investeren voor gelijke kansen  29 augustus 2023: participatiebijeenkomst over meerdere beleidsnota’s in het sociaal domein  September 2023: input van Cliëntenraad Wmo  September 2023: input van huidige partners  20 September: Sport Meet-Up  11 en 13 oktober 2023: bijeenkomsten met bewonersinitiatieven en bewoners over het thema gemeenschapskracht en de concept uitgangspunten

Communicatie De nota van uitgangspunten is tot stand gekomen in samenspraak met de huidige partners, andere partners in de stad, bewonersinitiatieven etc. In het vervolgproces worden zij ook meegenomen. Bij vaststelling van de nota van uitgangspunten door de raad wordt een persbericht verzonden

Referendabel De verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht is van toepassing.

7

Bijlagen Bijlagen besluitvorming - Nota van uitgangspunten onderdelen van de Sociale basis en Basiszorg Bijlagen informatief -

8

Nota van Uitgangspunten

Met elkaar, voor elkaar

Onderdelen van de Sociale basis en Basiszorg 2025 – 2035

Utrecht.nl

2

Sociale basis

Deze nota van uitgangspunten gaat over slechts een deel van de sociale basis. Het gaat om de opdrachten die nu ingevuld worden door de volgende drie organisaties: Dock, Sport Utrecht, U-Centraal (onderdeel Informatie, Advies en Onafhankelijke Cliëntondersteuning). We omschrijven die verder in deze nota als: het versterken van gemeenschapskracht in de wijk en meedoen, het stimuleren van sport en beweging, ondersteunen van sportaanbieders, sociaal raadslieden, een deel van de ondersteuning bij financiën, admini­ stratie en informatievoorziening over de sociale basis.

Basiszorg

Het betreft de opdrachten die nu ingevuld worden door de volgende twee organisaties: Lokalis en Buurt­ teamorganisatie Sociaal Utrecht. In deze nota benoemen we dit als de buurtteams jeugd en gezin en de buurtteams sociaal.

Nota van uitgangspunten 2025-2035 versie 14 november 2023 | 3

4

Inhoudsopgave

1 2 3 4 5 6

Inhoudelijk kader en context

14

1.1 Ambitie: Waar staan wij voor in Utrecht en waarom? 1.2 Situatie: Waar staan we nu in Utrecht?

16 18

Generieke uitgangspunten

22