Agendabundel

0

-38.692

-46.295

-47.023

-46.701

-46.780

-45.387

Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves Totaal

De baten in dit programma zijn 8,9 miljoen euro. Deze baten bestaan hoofdzakelijk uit: • Bovengemeentelijke samenwerking (U10 & EBU) 1,1 miljoen euro. • Inkomsten uit leges 7,886 miljoen euro. De lasten in dit programma zijn 55,9 miljoen euro. Deze lasten bestaan hoofdzakelijk uit: • College 2,3 miljoen euro. • Raad en raadsorganen 8,8 miljoen euro. • Bovengemeentelijke samenwerking 3,6 miljoen euro. • Initiatievenfonds 5,2 miljoen euro. • Wijkbureaus 8,3 miljoen euro. • Dienstverlening Burgerzaken 12,1 miljoen euro. • Eén verkiezing 2,2 miljoen euro. • Informatievoorziening en publieksdienstverlening 9,4 miljoen euro. In dit programma vinden in 2024 geen mutaties op de reserves plaats. Baten en lasten meerjarig in beeld De grafieken hieronder tonen de ontwikkeling van de baten en lasten van het programma over een periode van meerdere jaren, exclusief reserves. Zowel in absolute bedragen, als in percentages van de totale baten en lasten van de begroting.

21

22

Doelstellingen Doelstelling 1: Raad en College

De gemeenteraad en het college van B en W vormen samen een betrouwbaar bestuur van de stad. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument

Vastgesteld

Toelichting

Beleidsnota Standaard voor de

2023

Kaders ten behoeve van de rolverdeling tussen raad en

beleidscyclus

college, en duidelijke afspraken over sturen en verantwoording van beleid.

Raadstoets Bewoners en Bestuur

2023

De aanbevelingen zoals verwoord in de Raadstoets

M249 Overnemen aanbevelingen

Bewoners en Bestuur in goed overleg met raad over

raadstoets Bewoners en Bestuur Utrecht

te nemen en te verwerken in de P&C documenten Betrouwbare Overheid.

Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Meer informatie vindt u in de webversie van de begroting. Indicator

Nulmeting

% Utrechters dat vertrouwen heeft in de

55%

gemeenteraad

(2021)

Realisatie

Doelstelling

2022

2023

2024

2025

2026

-

-

-

-

-

Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar • Formuleren van doelstellingen en ambities ten aanzien van het functioneren van de raad op langere termijn waarbij wordt overwogen ook belangrijke partners uit de stad en de regio te betrekken. • Met de uitbreiding van het democratieprogramma richt de raad zich op jongeren in opmaat naar hun eerste keer stemmen. Het democratieprogramma ondersteunt het burgerschapsonderwijs en verbindt het aan de lokale democratie. • Inwoners erkennen de positie ook doordat de raad zich regelmatig losmaakt van besluitvormingsprocessen, door werkbezoeken, raad in de wijk en wijkspreekuren waarin de raad inwoners actief opzoekt om te horen wat er speelt. Activiteiten die we niet meer doen Niet van toepassing. Activiteiten die we blijven doen Gemeenteraad: • De raad zorgt voor goede zichtbaarheid om te bereiken dat inwoners de gemeenteraad en de raadsleden herkennen. Daarvoor positioneert de raad de leden duidelijk in hun ambt via de eigen communicatiekanalen (website en sociale media). Incidenteel zal de raad het werk van de raadsleden in campagnes laten zien.

23

•

• • • • • • • • • • •

Door transparante en overzichtelijke besluitvorming te organiseren en inwoners uit te nodigen bij raadsinformatiebijeenkomsten, hoopt de raad op begrip van inwoners van het proces en de overwegingen van de raad. De raad zet in op laagdrempelige manieren om inwoners invloed te laten uitoefenen op het raadsproces. De gemeenteraad zet zich in voor realistische verwachtingen van het contact met de raad, een hartelijke ontvangst in het stadhuis en een nette afhandeling van contact zodat inwoners ervaren dat de gemeenteraad er echt voor hen is. College van B en W: Het college voert het dagelijks bestuur van gemeente Utrecht binnen de kaders die door de gemeenteraad zijn vastgesteld. Het college komt wekelijks bijeen voor besluitvorming. Het college zet de komende jaren in op de uitvoering van het coalitieakkoord ‘Investeren in Utrecht’ waarbij de aanpak van de groeiende ongelijkheid in de stad, de grote woningnood en de klimaatcrisis de belangrijkste 3 onderwerpen zijn om een levendige leefbare stad te blijven. De planning van de uitvoering van het coalitieakkoord wordt inzichtelijk gemaakt in de P&C cyclus. Het college informeert de gemeenteraad onder andere via raadsbrieven over de voortgang, toezeggingen en actuele ontwikkelingen. Collegeleden vertegenwoordigen het gemeentebestuur bij uiteenlopende gelegenheden op de diverse beleidsterreinen.

Het college betrekt de inbreng van inwoners, ondernemers en organisaties bij hun werkzaamheden. Ook in 2024 worden voor de collegeleden (gezamenlijke) thematische werkbezoeken en kennismakingen/ontmoetingen met stedelijke en regionale partners georganiseerd. Het college is verantwoordelijk voor een nauwkeurige en transparante uitvoering van de referendumverordening.

Financiën Raad en college x €1.000

Baten

Rekening

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2022

2023

2024

2025

2026

2027

26

10

0

0

0

0

Lasten

9.254

11.156

10.983

10.983

10.983

10.983

Saldo Baten en Lasten

-9.229

-11.146

-10.983

-10.983

-10.983

-10.983

Onttrekking reserves

540

436

0

0

0

0

Toevoeging reserves

0

0

0

0

0

0

540

436

0

0

0

0

-8.689

-10.710

-10.983

-10.983

-10.983

-10.983

Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves Totaal

Binnen deze doelstelling zijn er geen verschillen groter dan 0,5 miljoen euro of meer dan 10% van de baten en lasten. Beïnvloedbaarheid De grafiek hieronder laat zien welk percentage van de lasten van deze doelstelling beïnvloedbaar is.

24

Binnen deze doelstelling is slechts een beperkt deel van de lasten beïnvloedbaar. De kosten voor college en raad, zoals personeelskosten, raadsvergoedingen en fractiebijdragen zijn grotendeels wettelijk verplicht of liggen vast in verordeningen. De raad kan deze verordeningen wijzigen. Beïnvloedbaar zijn ook de bijdragen aan de volksfeesten. Dit zijn bijvoorbeeld de intocht van Sinterklaas, 4 mei viering, bevrijdingsfestival, de carnavalsoptocht en de Sint Maartensprocessie. Via subsidie aan vrijwilligersorganisaties en bewonersactiviteiten draagt onze gemeente Utrecht hieraan bij. Bezuinigingen op deze bijdragen zouden ten kosten kunnen gaan van verbinding met de stad en het behoud van tradities.

Doelstelling 2: Bovengemeentelijke belangen

De Utrechtse belangen zijn goed vertegenwoordigd in de regio, nationaal en internationaal. Beleidskader Deze doelstelling heeft geen specifiek beleidskader. Indicatoren Deze doelstelling heeft geen specifieke indicatoren. Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar • In juni 2024 vinden verkiezingen plaats voor het Europees Parlement. In samenwerking met de G4 en andere Europese partners formuleren we een gezamenlijke inzet voor het Parlement en de nieuwe Europese Commissie om de stedelijke belangen in Europese context te behartigen. • In 2023 hebben (onverwacht) verkiezingen plaatsgevonden voor de Tweede Kamer. In 2024 zullen er onderhandelingen plaatsvinden voor een nieuw Kabinet. Vanuit Utrecht bereiden we onze inzet voor om de belangen van de stad te behartigen. Hiervoor zoeken we de samenwerking met de MRU (Metropoolregio Utrecht), G4, VNG en andere partners. Activiteiten die we niet meer doen • Voorzitterschap Eurocities Social Affairs Forum liep t/m juni 2023. • Voorzitterschap G4 liep van september 2022 t/m september 2023.

25

Activiteiten die we blijven doen We vertalen het Utrechtse coalitieakkoord naar lobby inzet die we onder de aandacht brengen bij bewindspersonen, Eerste en Tweede Kamerleden en in Brussel, al dan niet samen met G4, VNG en andere partners. • We bouwen aan een relevant regionaal en (inter)nationaal netwerk voor al onze bestuurders, met wie zij kunnen optrekken om de doelen uit het coalitieakkoord te halen en om de Utrechtse agenda te laten aansluiten op die van belangrijke partners. We werken samen met de regio om Utrechtse belangen te behartigen zoals het aantrekken van landelijke investeringen in schaalsprong OV. Dat doen we onder het label Metropool regio Utrecht. Daarbij zetten we in op het versterken van het profiel van de regio middels positionering Utrecht, Heart of Health waarbij we onder andere samenwerken met de Economic Board Utrecht. Wij willen dat Utrecht een voortrekkersrol speelt bij de internationale klimaatdoelstellingen en daarom zoeken we zowel op regionaal, nationaal als op internationaal niveau strategische samenwerkingen op. Wij zetten ons in voor een grotere rol van steden in de klimaatafspraken (COP) en zorgen voor een vervolg op de afspraken die hierover op de COP in 2022 worden gemaakt.

• We werken samen met onze regiogemeenten in de U10 aan de uitvoering van onze gezamenlijke opgaven onder andere door uitvoering te geven aan het Integraal Ruimtelijk Perspectief (IRP). • We zijn actief lid van onder andere de VNG, Eurocities, ICLEI (local governments for sustainability) en de WHO en nemen waar nuttig bestuurlijke posities in. • We organiseren kennisuitwisseling met nationale en internationale partners dmv ontvangst van delegaties en organisatie van werkbezoeken op verschillende onderwerpen. Ook zetten we in op het aantrekken van internationale evenementen of conferenties die passen bij de ambities van onze stad. • We nemen gericht deel aan internationale (economische) missies die bijdragen aan het Utrechtse profiel en vestigingsklimaat in samenwerking met partners als RVO, ROM en EBU. Financiën Bovengemeentelijke belangen x €1.000 Rekening Baten

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2022

2023

2024

2025

2026

2027

1.353

1.104

1.104

1.104

1.104

1.104

Lasten

4.727

4.378

3.934

4.109

4.109

4.109

Saldo Baten en Lasten

-3.374

-3.274

-2.830

-3.005

-3.005

-3.005

Onttrekking reserves

0

0

0

0

0

0

Toevoeging reserves

0

0

0

0

0

0

Saldo onttrekkingen en

0

0

0

0

0

0

-3.374

-3.274

-2.830

-3.005

-3.005

-3.005

toevoegingen reserves Totaal

Binnen deze doelstelling zijn er geen verschillen groter dan 0,5 miljoen euro of meer dan 10% van de baten en lasten. Beïnvloedbaarheid De grafiek hieronder laat zien welk percentage van de lasten van deze doelstelling beïnvloedbaar is. Binnen deze doelstelling is slechts een beperkt deel van de lasten beïnvloedbaar. Bovengemeentelijke samenwerking wordt in convenanten en gemeenschappelijke regelingen, zoals U10, EBU, VNG en G4, aangegaan. Uittreding is mogelijk, maar heeft langdurige ontvlechtingstrajecten en frictiekosten tot gevolg. Internationale samenwerkingen zijn ook deels beïnvloedbaar. Hier gaat het om lokaal beleid gekoppeld aan de “Sustainable Development Goals, of Global goals (VN)”. Het is mogelijk te stoppen met de samenwerking, maar dat vraagt om een verandering van het Utrechts beleid.

26

Doelstelling 3: Betrokken Utrechters

Utrechters zijn actief in de eigen omgeving en/of oefenen invloed uit op gemeentelijke plannen, beleid en uitvoering in hun buurt, wijk, en/of stad. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument

Vastgesteld

Toelichting

Samen stad maken.

2019 en 2021

Actieprogramma participatie en initiatief.

Initiatievenfonds.

2015

Subsidieregeling om kleine en grote initiatieven in straat, buurt en stad te stimuleren.

Voor het deel buurt- en wijkgericht werken is nieuw beleid in de maak. Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Meer informatie vindt u in de webversie van de begroting. Indicator

Nulmeting

% inwoners dat het idee heeft dat gemeente iets

Realisatie

Doelstelling

2022

2023

2024

2025

2026

6%

0%

0%

0%

0%

34%

0%

0%

0%

0%

25%

0%

0%

0%

0%

heeft gedaan met bijdrage. % inwoners dat initiatief heeft genomen om beleid te beïnvloeden (maatschappelijk initiatief en/of petitie ingediend). % inwoners dat heeft geparticipeerd.

27

Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar Uitvoering nota buurt- en wijkgericht werken, inclusief de buurtagenda’s, versterken van het wijkwethouderschap en het versterken van de rol en positie van de wijkenorganisatie. De nota buurt- en wijkgericht werken is in het 4e kwartaal 2023 naar de raad gestuurd. Als de raad de nota heeft vastgesteld, start de uitvoering (gereed in 2024-2026). Evaluatie burgerberaad over de jaarwisseling 2024/2025 (gereed in Q4 2024). • Versterken van online participatie en uitbreiden van huidig aanbod op ons digitale participatieplatform DenkMee Utrecht (gereed in Q4 2024). • Starten met een reflectiegroep voor de uitvoering van Samen stad maken. De reflectiegroep bestaat uit betrokken bewoners, experts op het gebied van participatie en initiatief en ambtenaren (gereed in Q2 2024). • Verbeteren van het participatieplan en -verslag (gereed in Q4 2024). • Aanpassen van de participatie- en inspraakverordening op basis van het beleidskader Samen stad maken (gereed in Q3 2024). Activiteiten die we niet meer doen Niet van toepassing. Activiteiten die we blijven doen Faciliteren van bewoners en organisaties bij hun initiatieven in buurt, wijk en stad met onder andere het Initiatievenfonds. Laagdrempelige dienstverlening aan inwoners en ondernemers via het wijkbureau.

Inwoners kunnen terecht met vragen, meldingen of ideeën over hun leefomgeving en kunnen terecht op het wijkspreekuur van de wijkwethouder. Kennis van de buurten samen met de stad verbinden en vertalen naar wat nodig is in buurten. • Het wijkbureau openstellen als netwerkplek voor medewerkers en professionals in de wijk om kennis en kunde over de Utrechtse buurten uit te wisselen en samen te laten komen. Met bewoners, ondernemers en organisaties die actief zijn in de wijk terugkijken op de uitvoering van de buurtagenda’s, prioriteiten bepalen voor het vervolg en bijsturen waar nodig. • Ondersteunen, faciliteren en doorontwikkeling van wijkplatforms. Uitvoering burgerberaad over de jaarwisseling 2024/2025. Doorgaan met online participatie via onder andere ons digitale participatieplatform DenkMee. • Werken aan het vakmanschap van onze medewerkers op het gebied van Samen stad maken door trainingen, participatieadvies en kennisbijeenkomsten. Financiën Betrokken Utrechters x €1.000 Rekening

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting 2027

2022

2023

2024

2025

2026

Baten

68

0

0

0

0

0

Lasten

10.568

12.321

13.826

13.276

13.276

11.886

Saldo Baten en Lasten

-10.500

-12.321

-13.826

-13.276

-13.276

-11.886

Onttrekking reserves

260

0

0

0

0

0

Toevoeging reserves

0

0

0

0

0

0

260

0

0

0

0

0

-10.240

-12.321

-13.826

-13.276

-13.276

-11.886

Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves Totaal

28

In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves ten opzichte van begrotingsjaar 2023 toegelicht. x €1.000 Toelichting verschillen

Bedrag

I/S

702

I

283

I

Lasten Wijkbureaus: Burgerberaad en budget uitvoering uitkomst burgerberaad (2023: 0,1 miljoen euro en 2024: 0,8 miljoen euro) Wijkbureaus: betreft een budgetimpuls voor wijk en buurtaanpak (2023: 0,8 miljoen euro en 2024: 1,1 miljoen euro). De budgetimpuls is toegekend voor vier jaar (2025: 1,4 miljoen euro en 2026 1,4 miljoen euro).

Beïnvloedbaarheid De grafiek hieronder laat zien welk percentage van de lasten van deze doelstelling beïnvloedbaar is.

De beïnvloedbare ruimte binnen deze doelstelling betreft de structurele middelen voor het Initiatievenfonds en de bij het coalitieakkoord beschikbaar gestelde incidentele middelen voor Samen stad maken en de Wijk- en buurtaanpak inclusief de buurtagenda’s. Het Initiatievenfonds is voor lokale (wijk-)initiatieven van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisatie. Het gaat om initiatieven in het sociale domein en in het ruimtelijke domein.

Doelstelling 4: Informatie en dienstverlening

De informatievoorziening en dienstverlening aan de inwoners en ondernemers van Utrecht is betrouwbaar, actueel, begrijpelijk, toegankelijk en passend bij de vraag. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument

Vastgesteld

Toelichting

Visie en meerjarenperspectief 2023-

2023

Aanvullende richting gevende afspraken over de

2033 op dienstverlening

dienstverlening van de gemeente Utrecht.

29

Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Meer informatie vindt u in de webversie van de begroting. Indicator

Nulmeting

Realisatie

Doelstelling

2022

2023

2024

2025

2026

Klanttevredenheid Burgerzaken.

n.v.t.

8

8

8

8

Klanttevredenheid eerstelijns contactmomenten.

n.v.t

7,2

7,2

7,2

7,2

Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar We investeren in het op niveau houden van onze dienstverlening en voorbereid te zijn op de (nabije) toekomst (gereed in 2024). We proberen voldoende nieuwe medewerkers aan te trekken, op te leiden en te behouden om aan de groeiende- en ingewikkeldere vraag aan dienstverlening te kunnen voldoen (gereed in 2024). Activiteiten die we niet meer doen Niet van toepassing. Activiteiten die we blijven doen • Het aanbieden van alle aspecten van de dienstverlening Burgerzaken. • Informatievoorziening telefonisch, digitaal en persoonlijk. (Gemeentelijk) Servicepunt. Verbetering in de dienstverlening aanjagen via het Programma Publieksdienstverlening, waarin ook de aanbevelingen uit het rapport over de toeslagen affaire worden meegenomen. • Het organiseren en uitvoeren van een verkiezingen (2024: Europees Parlement). De activiteiten met betrekking tot de landelijke aanpak adreskwaliteit (LAA) die sinds mei 2023, tot de wettelijke taken behoren. Meedoen aan het project staatsloosheid. Financiën Informatie en dienstverlening x €1.000 Rekening Baten

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2022

2023

2024

2025

2026

2027

6.524

4.979

7.805

7.805

7.805

7.805

Lasten

23.390

25.511

27.189

27.242

27.321

27.318

Saldo Baten en Lasten

-16.866

-20.532

-19.384

-19.437

-19.516

-19.513

Onttrekking reserves

538

542

0

0

0

0

Toevoeging reserves

61

0

0

0

0

0

Saldo onttrekkingen en

477

542

0

0

0

0

-16.389

-19.990

-19.384

-19.437

-19.516

-19.513

toevoegingen reserves Totaal

30

In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves ten opzichte van begrotingsjaar 2023 toegelicht. x €1.000 Toelichting verschillen

Bedrag

I/S

2.700

S

60

S

-221

I

1.233

S

-200

I

Burgerzaken: loon en prijscompensatie 2024 (nog niet verdeeld over alle producten).

928

S

KCC: Het budget was in 2023 was 0,4 miljoen euro hoger doordat we het incidentele

-416

I

-657

S

Baten Burgerzaken: De baten stijgen door de “zogenaamde reisdocumentenpiek”. Deze wordt veroorzaakt doordat de aanpassing van de geldigheidsduur naar 10 jaar is afgelopen. Burgerzaken: In de Voorjaarsnota 2023 is besloten de huwelijksleges met ingang van 2024 te verhogen. Lasten Burgerzaken: Het budget voor verkiezingen was in 2023 0,2 miljoen euro hoger door het in 2023 incidentele toegekende budget voor de centrale stemopneming. Burgerzaken: Het budget voor het rijksdeel van de inkomsten voor reisdocumenten is vanwege de toename van de omzet met 1,2 miljoen verhoogd. Burgerzaken: Het incidentele budget voor staatsloosheid was in 2023 was 0,2 miljoen euro hoger dan het incidentele budget in 2024.

budget voor zogenaamde pok middelen van 2022 doorgeschoven hebben naar 2023. KCC: budget in 2024 is lager omdat deel van de (inhuur)budgetten is omgezet in vaste formatie en daarmee een verschuiving plaatsvindt naar het programma overhead en in de kostentoerekening.

Beïnvloedbaarheid De grafiek hieronder laat zien welk percentage van de lasten van deze doelstelling beïnvloedbaar is.

Binnen deze doelstelling vallen de onderdelen burgerzaken, Klantcontactcentrum (KCC) en publieksdienstverlening. De lasten van deze onderdelen zijn beperkt beïnvloedbaar. De ruimte die er is, wordt ingezet op innovaties en/of heeft een relatie met dienstverlening elders binnen de gemeentelijke organisatie. Het is mogelijk de ruimte vrij te spelen, echter dan vinden er bijvoorbeeld geen innovaties meer plaats en vragen van burgers komen terecht bij inhoudelijke “duurdere” afdelingen. De kosten voor het Utrechts archief (HUA) zijn niet beïnvloedbaar, doordat we hier middels een gemeenschappelijke regeling in deel nemen. Er speelt momenteel een ontvlechtingstraject, maar de uitwerking daarvan is nog ongewis. Voor het experiment BIZ geldt dat het gaat om een zogenaamd

31

“gesloten systeem”. De opbrengsten vanuit de ondernemers van de woonboulevard Utrecht worden via een subsidie weer uitgekeerd aan de ondernemers.

Risico's Risico

Maatregel

Rijksbelangen kunnen soms haaks staan op de regionale

We bepalen een strategie met prioriteiten voor

belangen. Wanneer we de Utrechtse belangen niet goed

belangenbehartiging en goed relatiebeheer

vertegenwoordigen kan het zijn dat we minder financiële

(Ministeries, Kamerleden) en werken sterke

middelen voor onze opgaven krijgen zoals bv jeugdzorg of de

proposities uit.

mobiliteitspropositie. Dan kunnen we onze ambities voor kwaliteit van jeugdzorg of woningbouw niet realiseren. Met ongelijk investeren maken we in onze ambities keuzes die

We zijn aan de voorkant helder over kaders en

op gespannen voet kunnen staan met wat bewoners,

verwachtingen en vertellen en leggen uit wat we wel

ondernemers en organisaties willen voor hun buurt of wijk

en niet uit de participatie meenemen in onze

waardoor die het idee kunnen krijgen dat de gemeente niets

besluiten.

heeft gedaan met hun bijdrage om het beleid te beïnvloeden. Niet, niet goed, niet tijdig kunnen leveren van informatie en/of

Een actueel business continuïteitsplan (BCP) waarin

dienstverlening door acute incidenten / calamiteiten, zoals:

beschreven is welke acties we ondernemen als het

uitvallen van ICT-systemen, ontoegankelijkheid gebouw en

risico zich voordoet.

landelijke ontwikkelingen Niet, niet goed, niet tijdig kunnen leveren van informatie en/of

Actieve arbeidsmarktstrategie gericht op uitbreiding

dienstverlening door onvoldoende beschikbare personele

van de vaste formatie ten opzichte van de flexibele

capaciteit (kwalitatief en/of kwantitatief) om de veranderende

schil en investeren in opleiding en training voor de

vraag door onder andere de veranderende samenstelling van de

werknemers.

populatie en ondermijnende criminaliteit, aan te kunnen.

Investeringen Niet van toepassing voor dit programma.

Verbonden partijen x €1.000 Omschrijving

Doel

Bijdrage gemeente Utrecht

Het Utrechts Archief

Het verwerven, bewaren en beschikbaar stellen van de archieven van de gemeenten Utrecht en Nieuwegein, de provincie Utrecht en de archieven van het Rijk in de provincie Utrecht en een omvangrijke collectie beeldmateriaal en bibliotheek over Utrecht. Via digitale dienstverlening, de studiezaal en het publiekscentrum stelt HUA de collectie ter beschikking aan de burger voor onderzoek, educatie en cultuurbeleving. Daarnaast is Het Utrechts Archief toezichthouder en kennispartner bij het informatiebeheer van de gemeenten Utrecht, Nieuwegein en verschillende decentrale overheden.

Zie voor detailinformatie de paragraaf Verbonden Partijen.

32

3.586

Subsidies x € 1.000

Doelstelling

Omschrijving

Waarvan

Meerjarig verleend

Begroting

Begroting

'vaste'

2023

2024

verlening met

t.l.v

jaarsubsidies

2024

De gemeenteraad en het college van B&W vormen samen een betrouwbaar bestuur van de stad Volksfeesten

Organiseren en uitvoeren van volksfeesten

215

215

162

0

215

215

162

0

174

174

0

174

174

174

0

174

3.162

3.279

0

0

Totaal doelstelling 3

3.162

3.279

0

0

Totaal

3.551

3.668

162

174

Totaal doelstelling 1 De Utrechtse belangen zijn goed vertegenwoordigd in de regio, nationaal en internationaal ROM Regio Utrecht BV

Convenantbijdrage aan ROM Regio Utrecht BV

Totaal doelstelling 2 Utrechters zijn actief in de eigen omgeving en/of oefenen invloed uit op gemeentelijke plannen, beleid en uitvoering in hun buurt, wijk en/of stad Initiatievenfonds

Ondersteunen van bewoners en vrijwilligersorganisaties in het ontwikkelen van activiteiten of uitvoeren van ideeën om de sociale cohesie, leefbaarheid, zelfredzaamheid en participatie van kwetsbare burgers te vergroten.

Zie voor het totaaloverzicht alle subsidies per programma de bijlage subsidies.

33

Ontwikkelen en wonen voor iedereen Programmaoverzicht We vinden het belangrijk dat iedereen die dat wil in onze stad een passende woning kan vinden. Portefeuillehouder(s): Eelco Eerenberg, Dennis de Vries, Linda Voortman, Lot van Hooijdonk en Susanne Schilderman.

Financiën programma x €1.000 Rekening

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Baten

137.101

115.906

231.617

162.041

128.425

118.910

Lasten

150.595

133.271

243.232

171.768

132.371

128.468

Saldo Baten en Lasten

-13.494

-17.364

-11.615

-9.727

-3.947

-9.558

Onttrekking reserves

58.734

26.552

17.441

15.582

11.451

10.721

Toevoeging reserves

25.712

15.583

14.423

13.161

8.446

5.846

33.022

10.968

3.018

2.421

3.005

4.875

19.529

-6.396

-8.597

-7.306

-942

-4.683

Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves Totaal

De baten in dit programma zijn 231,6 miljoen euro. Deze baten bestaan hoofdzakelijk uit: • Inkomsten uit grondexploitaties (189,1 miljoen euro). • Inkomsten uit erfpachtcontracten, conversie van erfpachtrechten en meerwaardeafdrachten uit bestemmingswijzigingen op erfpachtgronden (16,9 miljoen euro). • Leges vergunningen en precario, boetes en dwangsommen: (20,1 miljoen euro). De lasten in dit programma zijn 243,2 miljoen euro. Deze lasten bestaan hoofdzakelijk uit: • Kosten voor grondexploitaties, bestaande uit kosten voor verwerving, tijdelijk beheer, plan- en VAT kosten, bouw- en woonrijp maken, sloopkosten en milieumaatregelen, rente en overige kosten (143,0 miljoen euro). • Verrekening naar de balans van het onderhanden werk van de grondexploitaties (41,6 miljoen euro). • Kosten voor overige gebiedsontwikkelingen en voor ruimtelijke ontwikkelingsprojecten (32,0 miljoen euro). • Kosten voor de bebouwde omgevingen, bestaande uit personeelskosten, bijdrage aan de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD), juridische kosten en licentiekosten (23,8 miljoen euro). • Subsidies en uitvoeringskosten voor beleidsontwikkeling van het deelprogramma huisvesting en voor het realiseren van versneld toevoegen van woonruimte (5,9 miljoen euro). In dit programma wordt in 2024 17,4 miljoen euro onttrokken en 14,4 miljoen euro toegevoegd aan de reserves.

Zie voor een verdere toelichting het onderdeel Reserves in hoofdstuk Financiën. Baten en lasten meerjarig in beeld De grafieken hieronder tonen de ontwikkeling van de baten en lasten van het programma over een periode van meerdere jaren, exclusief reserves. Zowel in absolute bedragen, als in percentages van de totale baten en lasten van de begroting.

34

De grootste mutatie in 2024 wordt veroorzaakt door de actualisatie van onze grondexploitaties, zoals in het MPR 2023 is vastgesteld. Dit effect is zowel aan de baten als de lastenkant zichtbaar.

35

Doelstellingen Doelstelling 1: Stedelijke omgeving

Diverse en veilige stedelijke omgeving draagt bij aan de randvoorwaarden voor een prettig en gezond leven. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument

Vastgesteld

Toelichting

Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040

2021

Strategische visie voor de stad voor de ontwikkeling van

Aanvulling Ruimtelijke Strategie Utrecht

2022

de fysieke leefomgeving. Aanvullende richtinggevende afspraken op de RSU2040

2040

naar aanleiding van het coalitieakkoord.

Het Utrechts Grondbeleid

2017

Beleidsnota van het grondbeleid

Grondprijzenbrief 2022

2022

Actualisatie van de geldende grondprijzen voor het jaar 2022

Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Meer informatie vindt u in de webversie van de begroting. Indicator

Nulmeting

Realisatie 2022

Algemeen buurtoordeel stad

7,3

Doelstelling 2023

2024

2025

2026

7,3

-

7,3

-

Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteit in het begrotingsjaar Gezonde gebiedsontwikkeling: we starten in 2024 verschillende ontwikkelingen, zoals intentiedocumenten, bouwenveloppen, Stedenbouwkundige Plannen van Eisen en bestemmingplannen. • Omgevingswet: De Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) treden op 1 januari 2024 in werking. Vanaf 2024 zullen de voorbereidingen worden gedaan voor uitbouw van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO), dit doen we conform het Plan van aanpak invoering Omgevingswet (vastgesteld in 2019). Op landelijk niveau lopen er gesprekken over de deadline. Activiteiten die we niet meer doen • Gezonde gebiedsontwikkeling: omdat er geen uitvoeringsbudget is, wordt voorlopig geen vervolg gegeven aan de plannen voor een grootschalige herinrichting van het Janskerkhof. • Gezonde gebiedsontwikkeling: afhankelijk van de voortgang van de onderhandelingen werken we in 2024 niet meer aan de samenwerkingsovereenkomst met de Universiteit. • Gezonde gebiedsontwikkeling: de bouwenvelop voor de sporthal Voorveldselaan wordt stopgezet. Door herprioritering worden deze middelen ingezet voor de bouw van een sporthal in Vleuten De Meern.

Activiteiten die we blijven doen • Gezonde gebiedsontwikkeling: we werken verder aan de lopende projecten in het Meerjaren Perspectief Ruimte (MPR) en continueren investeringen in de openbare ruimte en infrastructuur. • Omgevingswet: in 2024 zal nazorg worden gedaan rondom de inwerkingtreding van de wet en continueren we het doorontwikkelen van de andere manier van werken in het fysieke domein.

36

•

Externe Subsidies en Fondsen: we voeren het programma Kansen voor West II en III uit samen met de G4 (de steden Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht) en P4 (de provincies Noord-Holland, Zuid-Holland, Utrecht en Flevoland) en werken samen met onze partners om subsidiemogelijkheden te benutten en innovatieve projecten te ondersteunen.

Financiën Stedelijke omgeving x €1.000 Rekening

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Baten

119.919

96.676

211.316

141.761

108.145

98.631

Lasten

126.937

98.851

213.460

142.355

104.759

103.016

Saldo Baten en Lasten

-7.018

-2.175

-2.145

-593

3.386

-4.385

Onttrekking reserves

57.384

25.716

17.441

15.582

11.451

10.721

Toevoeging reserves

25.712

15.583

14.423

13.161

8.446

5.846

Saldo onttrekkingen en

31.672

10.132

3.018

2.421

3.005

4.875

24.655

7.958

873

1.828

6.391

490

toevoegingen reserves Totaal

In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves ten opzichte van begrotingsjaar 2023 toegelicht. x €1.000 Toelichting verschillen

Bedrag

I/S

114.295

I

114.295

I

-2.047

I

1.799

S/I

-1.662

S

1.643

I

-5.009

I

2.121

I

Baten Grondexploitaties: Meerjarige raming van de baten (cashflow) uit de actualisatie van de grondexploitaties conform MPR 2023. Lasten Grondexploitaties: Meerjarige raming van de lasten (cashflow) uit de actualisatie van de grondexploitaties conform MPR 2023. Bedrijfsmiddelen: Verschil betreft vooral een nog te verdelen bedrag in 2023 voor indexatie loon- en prijscompensatie. In 2024 is de loon- en prijscompensatie wel volledig verdeeld. Gebiedsmanagement: Extra middelen Uitvoeringskracht conform programmabegroting 2023 en toegekende indexatie vanaf 2024 Stedenbouw en planologie: In de nieuwe programmastructuur vanaf 2024 worden de geraamde lasten van het onderdeel Gezond Gedrag in de Openbare Ruimte verantwoord in het programma Aantrekkelijke en Groene Leefomgeving. Investeringsimpuls RSU: Jaarlijkse fluctuatie (cashflow) op basis van de planning in het MPR 2023. Reserves Onttrekkingen Reserve Grondexploitaties: De onttrekking in 2024 is lager dan in 2023. In 2023 is een onttrekking geraamd in verband met de toegerekende rente over de robuuste posten Leidsche Rijn van 1,595 miljoen euro. Deze onttrekking wordt jaarlijks incidenteel geraamd op basis van de actuele stand van de robuuste posten aan het begin van het boekjaar. Daarnaast is in 2024 de onttrekking voor het investeringspakket uit de Voorjaarsnota 2021 1,090 miljoen euro lager dan in 2023.

Verder wordt in 2023 incidenteel 2,323 miljoen euro onttrokken als onderdeel van het vastgestelde financiële kader van het project Zuilense Vecht. Reserve Investeringsimpuls RSU: Met de geraamde onttrekkingen worden de lasten op het product Investeringsimpuls RSU gedekt. Deze lasten fluctueren jaarlijks; in 2024 zijn deze 4,598 miljoen euro hoger dan in 2023 (gebaseerd op de planning uit het Meerjaren Perspectief Ruimte 2023). Daarnaast is in 2024 op basis van een gewijzigde fasering de onttrekking voor het project Amazonekwartier 0,300 miljoen hoger dan in 2023 en de onttrekking voor het project Tuinen van Moreelse 0,100 miljoen euro lager dan in 2023. Tot slot is er in 2023 een incidentele onttrekking van 2,677 miljoen euro ter dekking van het investeringspakket Groei in Balans.

37

Reserve Betaalbaar wonen: In de Voorjaarsnota 2023 is in 2023 een incidentele

-3.300

I

-0.125

I

-1.962

I

-1.145

I

onttrekking geraamd voor investeringen in de openbare ruimte die nodig zijn om woningbouwprojecten op gang te houden. Reserve Europese Subsidies: In 2023 wordt de laatste bijdrage voor het Kansen voor West 2 programma betaald (0,125 miljoen euro). Algemene dekkingsreserve: In de resultaatbestemming 2022 zijn bedragen uit het resultaat 2022 overgeheveld naar 2023. Deze bedragen worden in 2023 incidenteel onttrokken aan de algemene dekkingsreserve. Toevoegingen Reserve Grondexploitaties: De storting in 2024 is lager dan in 2023. In 2023 is een storting geraamd in verband met de toegerekende rente over de robuuste posten Leidsche Rijn van 1,595 miljoen euro. Deze storting wordt jaarlijks incidenteel geraamd op basis van de actuele stand van de robuuste posten aan het begin van het boekjaar. De storting voor Lombokplein en doorvaarbare Leidse Rijn uit de Voorjaarsnota 2018 neemt 0,450 miljoen euro toe.

Beïnvloedbaarheid De grafiek hieronder laat zien welk percentage van de lasten van deze doelstelling beïnvloedbaar is.

Binnen deze doelstelling is slechts een beperkt deel van de lasten beïnvloedbaar: Ruimtelijke ontwikkelingsprojecten die bijdragen aan het realiseren van de ruimtelijke ambities uit de RSU 2040: in het coalitieakkoord zijn deze projecten onderdeel van het investeringspakket Groei in Balans. Het betreft lopende projecten die beïnvloedbaar zijn, maar bij beëindiging zal wel sprake zijn van kapitaalvernietiging. Het aanjagen en faciliteren van gebiedsontwikkelingen/versnelling van woningbouw: concreet gaat het bijvoorbeeld om kosten voor het opstellen van ontwikkelstrategieën en (omgevings-)visies, om loonkosten en om (op de initiatiefnemer verhaalbare) plankosten voor anterieure overeenkomsten. Strategie en ruimte brede kosten: dit budget is o.a. bedoeld voor een (stevigere) stedelijke sturing (een van de speerpunten van het coalitieakkoord) en voor kosten die niet aan één opgave zijn toe ter rekenen. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om de (personele) kosten van het Development Network Utrecht: het professionele vastgoednetwerk van marktpartijen en gemeente, dat zich inzet voor een duurzame (waarde)ontwikkeling van de stad.

38

Voor het overige deel van de lasten binnen deze programmadoelstelling geldt dat het onderdelen van geopende grondexploitaties zijn met lasten en baten die netto voor een niet beïnvloedbare ruimte zorgen. Dit geldt ook voor werkzaamheden aan erfpacht, die gedekt worden uit baten.

Doelstelling 2: Bebouwde omgeving

De bebouwde omgeving is veilig, leefbaar en tast de gezondheid niet aan. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument

Vastgesteld

Toelichting

Algemene Handhavingsstrategie

2023

De strategie geeft op hoofdlijnen de uitgangspunten en

bebouwde omgeving en openbare

doelen weer voor toezicht en handhaving in de fysieke

ruimte

leefomgeving in de stad Utrecht.

Handhavingstrategie Bestaande Bouw

2017

Handhavingstrategie Huisvesting 2018

2018

De strategie bevat een risicoanalyse, een basis voor prioriteitstelling en de manier waarop we toezicht houden. De strategie bevat een risicoanalyse, een basis voor

gemeente Utrecht Handhavingsstrategie bedrijven en

prioriteitstelling en de manier waarop we toezicht houden. 2014

De strategie bevat een risicoanalyse, een basis voor

instellingen Uniforme Uitvoerings-en

prioriteitstelling en de manier waarop we toezicht houden. 2022

De strategie geeft op hoofdlijnen de uitgangspunten en

Handhavingsstrategie overgedragen

doelen weer voor toezicht en handhaving in de fysieke

milieutaken

leefomgeving in de regio Utrecht en stuurt hiermee de werkzaamheden van de twee Omgevingsdiensten aan (RUD en OdrU).

Overig thematisch beleid

Het thematische beleid bevat kaders voor de uitvoering bij VTH.

Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Meer informatie vindt u in de webversie van de begroting. Indicator

Nulmeting

% slechte voorgevels in de kwaliteitsmonitor ten

Realisatie

Doelstelling

2022

2023

2024

2025

2026

0,10%

<0,30%

<0,30%

<0,30%

<0,30%

opzichte van de totale voorraad

Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar De rol van de gemeente verandert binnen Werken onder de Wet kwaliteitsborging bouw. Een deel van het toezicht verschuift naar de markt en zal door kwaliteitsborgers worden uitgevoerd. Uitvoeren van nieuwe regels in de Wet goed Verhuurderschap gericht op toezicht en handhaving op onjuiste huurprijzen (gereed in Q1 2024). Activiteiten die we niet meer doen Niet van toepassing. Activiteiten die we blijven doen • We toetsen vergunningaanvragen aan het Omgevingsplan, het Besluit bouwwerken leefomgeving en overige wet- en regelgeving. We hanteren de principes van de Omgevingswet.

39

• • • • • • • • • •

Wij houden toezicht op de naleving van vergunningen bij de oprichting, wijziging en sloop van gebouwen. We controleren voor zover passend in onze rol, de uitvoering van bouwwerken volgens het Landelijk toezichtprotocol. Wij zetten ons in om bouwhinder te voorkomen en bouwoverlast te beperken. Wij houden toezicht op de naleving van milieu- en energie wet- en regelgeving bij bedrijven. We leggen hierbij de nadruk op het toezicht op risicovolle activiteiten. Ook behandelen we meldingen van overlast en hinder door bedrijven. Voor risicovollere bedrijven voert de RUD Utrecht het toezicht op milieuwetgeving uit. De RUD Utrecht houdt ook toezicht op bodemsaneringen, grondtoepassingen en bedrijfsmatige asbestsaneringen. Voor de bestaande bouw richt ons toezicht zich naast het gebruik en de veiligheid ook op de gezondheid (binnenmilieu), energiebesparing, duurzaamheid en uitstraling van gebouwen. Samen met de woningcorporaties onderzoeken we meldingen van onrechtmatige bewoning (illegale bewoning van de sociale woningvoorraad). Wij controleren overlastmeldingen en we handhaven bij illegale situaties zoals illegale kamerverhuur en strijdig gebruik. We registreren alle meldingen. Meldingen over gevaar voor de veiligheid en gezondheid pakken we altijd op. Het project 'Huisjesmelkers en ondermijnende criminaliteit' zetten we voort.

Via het Programma Beschermen Woningvoorraad ontwikkelen we een integrale aanpak om negatieve effecten en misstanden zoals slecht verhuurderschap, leegstand, toeristische verhuur en het opkopen van woningen tegen te gaan. We helpen VvE’s (Verenigingen van Eigenaren) met het opstellen van meerjarenonderhoudsplannen. Daarbij stimuleren we maatregelen voor energiebesparing, de aanschaf van zonnepanelen en voor veilige installaties (APK).

Financiën Bebouwde omgeving x €1.000 Rekening

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Baten

16.890

18.772

20.123

20.123

20.123

20.123

Lasten

19.014

24.960

23.836

23.488

23.136

21.868

Saldo Baten en Lasten

-2.124

-6.189

-3.713

-3.365

-3.013

-1.745

Onttrekking reserves

711

536

0

0

0

0

Toevoeging reserves

0

0

0

0

0

0

711

536

0

0

0

0

-1.413

-5.653

-3.713

-3.365

-3.013

-1.745

Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves Totaal

In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves ten opzichte van begrotingsjaar 2023 toegelicht. x €1.000 Toelichting verschillen

Bedrag

I/S

Baten Ophoging van leges door stijgende kosten conform besluit voorjaarsnota 2023 Prijs- en looncompensatie

200

I

1.151

S

-1.328

I

-536

I

-200

I

940

S

Lasten Omgevingswet incidentele middelen voor de inrichting: Er zijn in 2023 incidentele middelen toegekend om de operationele inrichting te realiseren. Handhavingsdossier Wijk Binnenstad: Dit bedrag is overgeheveld uit 2022 om de verwachte dwangsommen voor dossier Oude Gracht opgelegd door de rechtsprekende instanties te kunnen dekken. Vermindering van handhaving: Om de kostenverhoging te kunnen dekken, wordt bij het handhavingsprogramma 2024 bepaald welke taken in mindere mate wordt uitgevoerd. De raad is hierover geïnformeerd bij de voorjaarsnota 2023. Prijs- en looncompensatie

40

Reserves Onttrekkingen Handhavingsdossier Wijk Binnenstad

-536

I

Beïnvloedbaarheid De grafiek hieronder laat zien welk percentage van de lasten van deze doelstelling beïnvloedbaar is.

Voor deze doelstelling geldt dat de beïnvloedbare ruimte relatief klein is. Het gaat om taken ten aanzien van bouw- en woningtoezicht en vergunningverlening. In beginsel is een aanzienlijk deel gemeentelijk (beïnvloedbaar) beleid. Echter, lagere personeelsinzet zal bijvoorbeeld leiden tot dalende precario en hogere juridische kosten. Ook zal de overdracht van wettelijke taken (milieu, bodem en energie) op termijn de ruimte verder beperken.

Doelstelling 3: Huisvesting

Voldoende passende en betaalbare huisvesting voor alle bewoners en woningzoekenden. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument

Vastgesteld

Toelichting

Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040

2021

Strategische visie voor de stad voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving.

Woonvisie Utrecht beter in Balans

2019

Actieplan Middenhuur (incl. gewijzigde

2022

Overkoepelende visie op het woonbeleid in de gemeente Utrecht. Actieplan om prijs en kwaliteit langjarig te borgen bij de

voorwaarden)

bouw van nieuwe middenhuurwoningen.

Actieplan Betaalbare koop

2021

Actieplan Wooncoöperaties

2021

Actieplan om het woningaanbod in het betaalbare koopsegment in Utrecht te beschermen en te vergroten. Actieplan om meer ruimte te bieden aan bewonersinitiatieven en mensen die duurzaam betaalbaar willen wonen, door de coöperatieve woningsector een volwaardige positie te geven.

41

Plan van Aanpak huisvesting en

2019

Plan van aanpak om urgente kwetsbare doelgroepen

ondersteuning kwetsbare groepen

binnen korte termijn een passende woonruimte en passende ondersteuning aan te bieden.

Huisvestingsverordening

2023

Omdat nieuwbouw tijd vraagt en omdat de woningnood hoog is, is de urgentie om de bestaande voorraad te blijven reguleren hoog. Dit doet Utrecht met de huisvestingsverordening op basis van de Huisvestingswet 2014.

Actieplan Studentenhuisvesting

2023

Leegstandsverordening

2023

Een actieplan om het aanbod studentenhuisvesting, met de nadruk op onzelfstandige eenheden, te vergroten. Een verordening in om de langdurige leegstand van woonruimten te bestrijden.

Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Meer informatie vindt u in de webversie van de begroting. Indicator

Nulmeting

Realisatie

Doelstelling

2022

2023

2024

2025

2026

Aantal vergunde nieuwbouwwoningen

n.v.t.

2.479

3.000

3.000

3.000

3.000

Aantal opleveringen (nieuwbouw en overige

n.v.t.

3.337

3.000

3.000

3.000

3.000

n.v.t.

35%

40%

40%

40%

40%

n.v.t.

77%

100%

100%

100%

100%

5%

4%

10%

10%

10%

10%

toevoegingen) Maximaal aandeel toewijzingen aan kwetsbare groepen Verhouding toewijzingen sociale huurwoningen aan kwetsbare groepen en de vraag naar sociale huurwoningen van kwetsbare groepen Verhouding aantal actieve woningzoekende en aantal toewijzingen (binnen de 70% groep)

Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar • Vaststellen integrale Woonzorgvisie (beleidsnota en onderliggend uitvoeringsprogramma, gereed in 2024). • Updaten Actieplan Middenhuur naar aanleiding van landelijk beleidskader middenhuur (beleidsnota, gereed in 2024). Aanpassen Huisvestingsverordening (‘groeimodel’) gereed in 2024). • Opstellen Volkshuisvestelijk programma (beleidsnota, gereed in 2025). We zetten een realisatieteam in om het tekort aan woonruimte voor woningzoekenden in Utrecht te verminderen. Onder andere voor mensen in een kwetsbare positie. Uitgangspunt is het bouwen van zo veel mogelijk permanente of tijdelijke sociale huurwoningen. Activiteiten die we niet meer doen Niet van toepassing. Activiteiten die we blijven doen Algemeen: beleidssignalering, inspelen op actuele ontwikkelingen en monitoring van het wonen in Utrecht. Realiseren van meer sociale woonplekken (kwetsbare en bijzondere groepen en reguliere woningzoekenden). Uitvoeren Actieplan Utrechtse Wooncoöperaties. Uitvoeren Actieplan Betaalbare koopwoningen. Uitvoeren Opkoopbescherming. Uitvoeren Actieplan Studentenhuisvesting. Uitvoeren Leegstandsverordening.

42

Uitvoeren Wet Goed Verhuurderschap. Uitvoeren regelgeving zelfbewoningsplicht en het antispeculatiebeding voor nieuwbouwwoningen. Opleveren en doorontwikkelen tijdelijk wonen projecten. Adviseren in gebieden om te komen tot meer gemengde wijken. Huisvesten bijzondere en kwetsbare doelgroepen. Uitvoeren van beleid uit de Huisvestingsverordening en aanpassen waar nodig. Uitvoeren van de prestatieafspraken. Financiën Huisvesting x €1.000 Rekening

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting 2027

2022

2023

2024

2025

2026

Baten

292

458

178

156

156

156

Lasten

4.644

9.460

5.936

5.925

4.476

3.584

Saldo Baten en Lasten

-4.352

-9.001

-5.758

-5.769

-4.320

-3.428

Onttrekking reserves

639

300

0

0

0

0

Toevoeging reserves

0

0

0

0

0

0

639

300

0

0

0

0

-3.713

-8.701

-5.758

-5.769

-4.320

-3.428

Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves Totaal

In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves ten opzichte van begrotingsjaar 2023 toegelicht x €1.000 Toelichting verschillen

Bedrag

I/S

-250

I

Afloop van coalitiemiddelen Fonds Betaalbare Koop en Pilot voorrang beroepsgroepen.

-3.065

I

Afloop van incidentele middelen voor realisatieteam sociale huisvesting, Taskforce versneld

-700

I

Baten Afloop van incidentele Rijksgelden voor de huisvesting van kwetsbare doelgroepen en discriminatie op de woningmarkt Lasten

toevoegen woonruimte, specifieke uitkeringen (SPUK) kwetsbare doelgroepen en discriminatie op de woningmarkt.

Beïnvloedbaarheid De grafiek hieronder laat zien welk percentage van de lasten van deze doelstelling beïnvloedbaar is.

43

De beïnvloedbare lasten zijn incidentele budgetten toegekend uit het coalitieakkoord bijvoorbeeld budget voor Taskforce Versneld Toevoegen Woonruimte en budget voor studentenhuisvesting. Personeelscapaciteit is noodzakelijk om versneld tijdelijke woonruimte te realiseren, beleidsontwikkeling voor mogelijke regelgeving en om de huidige tekorten in de woningmarkt voor kwetsbare doelgroepen aan te pakken.

Risico's Risico

Maatregel

Ongunstige marktomstandigheden zoals stijgende rente,

Optimaliseren in projecten en/of het bijstellen van de

stijgende bouwkosten, schaarste bouwmaterialen en

ambities:

beschikbaarheid personeel (zowel markt als gemeente) •

Project specifieke maatregelen die de haalbaarheid van een

zetten het bouwtempo onder druk. Als gevolg hiervan

project mogelijk vergoten:

neemt de woningbouwproductie af.

o

Het knippen en faseren van projecten;

o

maatregelen die de kosten verlagen;

o

maatregelen die de potentiële opbrengsten verhogen, zoals aanpassing van het woningbouwprogramma.

o

Subsidies vanuit zowel gemeente als rijksoverheid. Zoals de onlangs gelanceerde Start Bouw Impuls door het Rijk (SBI)

•

Onderzoek voor gepaste locaties tijdelijke woningbouw.

•

Lobby voor externe bijdragen.

•

Aanpassen van het Utrechts Plan Proces (UPP) gericht op verkorten voorbereidingstijd van bouwplannen (bekijken van de eenduidigheid, efficiëntie en kwaliteit van besluitvorming en werkprocessen).

•

Samen met marktpartijen (zoals partners DNU, Stadsakkoord) zoeken naar oplossingen.

De complexe marktomstandigheden en gebrek aan

•

ontwikkellocaties zorgen ervoor dat de toevoeging van

realisatie flexwoningen, beter benutten bestaande voorraad,

tijdelijke en permanente sociale huurwoningen afneemt en de doorstroming op de woningmarkt stagneert. In

Blijvende inzet op voortgang permanente productie, regionale samenwerking en inzet eigen vastgoed

•

toenemende mate dreigen hierdoor Utrechters (reguliere

Continu monitoring van de ontwikkeling woonvraag door kwetsbare doelgroep in relatie tot aanbod sociale

en kwetsbare doelgroepen) die afhankelijk zijn van

huurwoningen

sociale huurwoningen tussen wal en schip te vallen.

•

Netcongestie: nieuwe grootverbruik aansluitingen zijn

•

Lobby voor ondersteuning vanuit Rijk om productie (tijdelijke) sociale huur te ondersteunen Uitbreiding elektriciteitsinfra, met name het hoofdnet.

niet tot moeilijk verkrijgbaar, centrale

Realisatie 2029.

woonvoorzieningen uitgezonderd. Nieuwe kleinverbruik •

Betere netbenutting, bijvoorbeeld via alternatieve

aansluitingen zijn vanaf 2025 onzeker.

(dal)contracten i.c.m. batterijen. •

Stimuleren van lokale oplossingen, bijvoorbeeld e-hubs en off-grid bouwen.

•

Lobby richting Rijk om dit zo spoedig mogelijk hoger op te agenda te zetten.

Beperkingen met betrekking tot stikstofdepositie leiden •

Samen met de provincie Utrecht onderzoeken of de

tot vertraging of afstel van ruimtelijke projecten.

rechterlijke uitspraak effect tav stikstof heeft op de bouwproductie in de komende jaren en wat eventuele mogelijkheden zijn om te versnellen •

Opstellen van een overzicht van alle projecten die mogelijk hinder en/of vertraging ondervinden.

Bijdragen vanuit derden (waaronder Rijk en andere

•

De bekostiging van verstedelijking staat centraal in onze

overheden) zijn onvoldoende om de opgaven en

aanpak voor lobby en public affairs. Mobiliteit is de grootste

ambities uit de RSU 2040 te kunnen realiseren.

kostenpost in de RSU-ambities, met de ov-schaalsprong als belangrijkste component. De ov-schaalsprong krijgt hierin dan ook bijzondere aandacht. Mobiliteitsmaatregelen zijn nodig om onze woningbouwambities te realiseren.

44

• Marktonzekerheden door strijdig beleid verschillende bestuurslagen, stapeling van wet en regelgeving en

In overleg treden met het Rijk en de G5 over wet en regelgeving.

•

invoering van de Omgevingswet

Zelf anticiperen: faseren en prioriteren van implementatie nieuwe wet- en regelgeving over langere termijn.

•

De invoering van de Omgevingswet kan veel druk opleveren om binnen de maximale wettelijke termijn van 8 weken een vergunning af te geven. Op dit moment worden al voorbereidingen getroffen. Er wordt bijvoorbeeld al gewerkt als zijnde de Omgevingswet in werking is getreden; zowel procesmatig als inhoudelijk. Kinderziektes binnen de nieuwe processen zijn niet uit te sluiten

Investeringen Onderstaande tabel geeft een overzicht van de investeringen per programma. Per doelstelling is daaronder een aparte tabel met toelichting opgenomen. Een nadere specificatie van de geautoriseerde en de voor 2024 nog te autoriseren investeringen is opgenomen in de desbetreffende investeringsstaten (geheime bijlage bij de programmabegroting). Zie de paragraaf investeringen voor een toelichting op de verschillende categorieën en uitgangspunten en een totaaloverzicht van alle investeringen. Investeringen Programma Ontwikkelen en wonen voor iedereen x €1.000 Geautoriseerd

2024

2025

2026

2027

0

0

0

0

t/m 2023 13.143

Vervangingsinvesteringen Routine-investeringen

64

0

0

0

Uitbreidingsinvesteringen A

29.310

0

0

0

0

Uitbreidingsinvesteringen B

0

0

0

0

0

42.453

64

0

0

0

Geautoriseerd

Autorisatie

2025

2026

2027

t/m 2023

2024

13.143

0

0

0

0

64

0

0

0

Totaal investeringen

Doelstelling Stedelijke omgeving x €1.000

Vervangingsinvesteringen Routine-investeringen Uitbreidingsinvesteringen A

29.310

0

0

0

0

Uitbreidingsinvesteringen B

0

0

0

0

0

42.453

64

0

0

0

Totaal Stedelijke Omgeving

Toelichting Voor de investeringen in deze doelstelling heeft al eerder besluitvorming plaatsgevonden.

Verbonden partijen x €1.000 Omschrijving

Doel

Bijdrage gemeente Utrecht

Vleuten de Meern zelfstandig BV

Uitvoeren van grondexploitatie

Voor detailinformatie de paragraaf Verbonden Partijen.

45

0

Subsidies x € 1.000

Doelstelling

Omschrijving

Waarvan

Meerjarig verleend

Begroting

Begroting

'vaste'

2023

2024

verlening met

t.l.v

jaarsubsidies

2024

Herontwikkeling van de fysieke leefomgeving draagt bij aan gezonde groei met kwaliteit en in balans Lesgeven in een grootstedelijke context

Lesgeven in een grootstedelijke context

400

400

0

0

Ruimtelijke plannen

Bijdrage aan lokaal platform/ initiatieven voor onderzoek, debat, en

79

79

79

0

479

479

79

0

72

72

72

0

300

300

0

0

Totaal doelstelling 3

372

372

72

0

Totaal

851

851

151

0

infovoorziening over architectuur, stedenbouw en landschap Totaal doelstelling 1 Voldoende passende en betaalbare huisvesting voor alle bewoners en woningzoekende Doelgroepen

Stedelijke huurders participatie en vertegenwoordiging, informatiepunt studentenhuisvesting

Toevoegen Woonruimte

Fonds Toevoegen Woonruimte voor uitbreiding woonvoorraad bestaande bouw

Zie voor het totaaloverzicht alle subsidies per programma de bijlage subsidies.

46

Klimaatvriendelijke stad Programmaoverzicht We leveren samen met de stad onze maximale bijdrage om klimaatverandering te beperken. Portefeuillehouder(s): Lot van Hooijdonk

Financiën programma x €1.000 Rekening

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Baten

1.074

7.469

0

0

0

0

Lasten

7.309

16.781

11.845

11.620

11.770

9.700

Saldo Baten en Lasten

-6.235

-9.312

-11.845

-11.620

-11.770

-9.700

Onttrekking reserves

465

1.247

675

100

100

100

Toevoeging reserves

0

2.781

0

0

0

0

465

-1.534

675

100

100

100

-5.770

-10.846

-11.170

-11.520

-11.670

-9.600

Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves Totaal

De baten in dit programma zijn nihil. De lasten in dit programma zijn 11,845 miljoen euro. Deze lasten bestaan hoofdzakelijk uit activiteiten op het gebied van: • Gebouwen verduurzamen (3,97 miljoen euro). • Buurtenaanpak Aardgasvrij (2,97 miljoen euro). • Bronnen verduurzamen (1,67 miljoen euro). • Aanpassen Infrastructuur (1,32 miljoen euro). • Publiek eigendom (0,8 miljoen euro). In dit programma wordt in 2024 0,675 miljoen euro onttrokken en wordt er geen bedrag toegevoegd aan de reserves. Zie voor een verdere toelichting het onderdeel Reserves in hoofdstuk Financiën. Baten en lasten meerjarig in beeld De grafieken hieronder tonen de ontwikkeling van de baten en lasten van het programma over een periode van meerdere jaren, exclusief reserves. Zowel in absolute bedragen, als in percentages van de totale baten en lasten van de begroting.

47

Het financieel meerjarenbeeld van dit programma geeft nog geen inzicht in de middelen die vanuit het Rijk worden ontvangen voor de uitvoering van het Klimaatakkoord. Ook zijn er komende jaren specifieke uitkeringen voor onder andere Energiearmoede en het Nationaal Isolatieprogramma beschikbaar. Doordat deze middelen recent zijn toegekend zijn deze bedragen nog niet meegenomen in deze Programmabegroting. De getoonde afname van hat lasten en batenbudget vanaf 2024 geeft hierdoor een vertekend beeld. Over de bijstelling van de meerjarenbegroting wordt gerapporteerd in de Tweede Bestuursrapportage 2023.

48

Doelstellingen Doelstelling 1: Energieverbruik

Energieverbruik gebouwde omgeving in 2050 met 35% afgenomen ten opzichte van 2020, alle mogelijkheden voor duurzame energieproductie zijn benut en energieinfrastructuur is aangepast op duurzame bronnen. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument

Vastgesteld

Toelichting

Transitievisie Warmte deel I en deel II

2021

Deel I van de transitievisie warmte beschrijft de strategie en visie. Deel II beschrijft wanneer en in welke buurten we aan de slag gaan met de voorbereidingen om aardgasvrij te worden.

Programma Besparen

2022

In het programma is een strategie, visie en doelstelling op energie besparen in de gebouwde omgeving van Utrecht uitgewerkt voor woningen en zakelijk- en maatschappelijk vastgoed.

Programma zon op dak en

2022

In het programma is een strategie, visie en

netoplossingen

doelstelling voor zon op dak uitgewerkt en een aanpak voor netcongestie oplossingen die gelieerd zijn aan de zonnepanelen op daken.

Regionaal Uitvoeringsprogramma 1.0

2021

In de RES 1.0 staat opgenomen hoe de regio 1,8

(RES U16)

Terawattuur (TWh) aan wind- en zonne-energie in 2030 wil opwekken en welke warmtebronnen mogelijk beschikbaar zijn. Utrecht zet zich in om een bijdrage van 0,523 TWh te leveren aan dit regionale bod.

Voortgangsrapportage Energie van de

2023

Deze jaarrapportage informeert breed over de

stad

ontwikkelingen, voortgang, feitelijke resultaten en projectenportfolio van de energietransitie in de stad.

Voor deze doelstelling is nieuw beleid in de maak (de Klimaatvisie). Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Meer informatie vindt u in de webversie van de begroting. Indicator

Nulmeting

Realisatie 2022

Doelstelling 2023

2024

2025

2026

Aantal GWh opwek

2021

29% 142 GWK 153 GWh 164 GWh 178 GWh

% duurzame warmte

2020

56%

% gebouwen zonder aardgasaansluiting

2020

32%

34%

35%

37%

38%

Verandering energieverbruik gebouwde omgeving tov

2020

Verwacht

-3,5%

-4,7%

-5,8%

-7,0%

2020.

februari 2024

49

56%

60%

60%

65%

Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar • Uitvoeren programma Elektriciteit (eind 2023/begin 2024) en Netcongestie (gereed in 2030). • Opstellen en/of actualiseren bronnenstrategie voor de Warmtetransitie (gereed in Q4 2024). Afronden besluitvorming Overvecht-Noord en start van traject richting uitvoering (gereed in Q1 2024). • Routekaart voor aanpak aardgasvrij binnenstad opstellen en bestuurlijk vaststellen (gereed in Q4 2024). Uitvoering Plan van aanpak Verduurzaming en Aardgasvrij maken van bedrijventerreinen (gereed in 2050). • Starten met een stadsbrede aanpak voor het traject naar elektrisch koken (gereed in Q2 2024). • Opstarten traject herijking Transitievisie Warmte (Warmte programma) (gereed Q1 2024). • Toewerken naar besluitvorming over uitvoeringsbedrijf voor buurtaanpak aardgasvrij (gereed in Q4 2024). Start uitvoering aanpak particuliere verhuurders (woningen en bedrijven) (gereed in Q1 2024). • Plan van aanpak opschaling pilots netoplossingen zon op dak (gereed in Q2 2024). Integrale gebiedsprocessen opstarten om duurzame energie binnen de vastgestelde zoekgebieden te ontwikkelen (proactief) (gereed in Q3 2024). Initiatiefnemers van duurzame energieprojecten binnen de vastgestelde zoekgebieden faciliteren (reactief) (gereed in Q3 2024).

Vergunningverlening zonnevelden die in 2023 in voorbereiding zijn (Ockhuizen, Nedereindse Plas) (gereed in Q3 2024). Activiteiten die we niet meer doen Kantoren label C verplichting is nu onderdeel van reguliere handhavingstraject en daarmee geen apart traject meer. Activiteiten die we blijven doen • Ruimtelijke inpassing energie-infrastructuur boven en onder de grond. • Werken aan de verduurzaming van het bestaande warmtenet door het toevoegen van duurzame bronnen en opslag en het verbeteren van de efficiëntie door te zoeken naar mogelijkheden om de retourtemperatuur te verlagen/betere uitkoeling te realiseren en de aanvoertemperatuur te verlagen. • Werken aan de kaders voor het realiseren van publiek eigendom in warmtenetten. • Werken aan de kaders voor uitbreiding van of nieuwe warmtenetten. • Bodemenergiebeleid ontwikkelen. Onderzoek en advisering bij de ontwikkeling van aquathermie bij gebiedsontwikkeling Verder ontwikkelen buurtaanpak voor alle twaalf clusters in blok 1, binnenstad en bedrijventerreinen. • We geven uitvoering aan Programma energie besparen gebouwde omgeving. Dit richt zich bijvoorbeeld op de doelgroepen zoals koopwoningen (waaronder VvE’s en monumenten), huurwoningen, studentenwoningen en bedrijven en maatschappelijke instellingen.

In dit programma zijn de thema’s het tegengaan van energiearmoede bij bewoners en ondernemers en het tegengaan van energieverspilling in het MKB opgenomen. We geven uitvoering aan Programma zon op dak en netoplossingen. • We voeren de activiteiten uit het uitvoeringsprogramma RES1.0 uit en werken aan een herijking van RES voor besluitvorming medio 2025. • We zoeken naar aansluiting van energieaanbod op energievraag, ook voor grootschalige opwekprojecten. We onderzoeken de mogelijkheden voor een ontwikkelbedrijf. (Voorbereiden) besluitvorming deelname Stedin, verwacht besluit Q4 2024. In alle clusters van blok 1 is gestart met de buurtaanpak aardgasvrij en onderzoek naar de warmte-alternatieven.

50

Financiën Energieverbruik x €1.000 Rekening

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting 2027

2022

2023

2024

2025

2026

Baten

1.074

7.469

0

0

0

0

Lasten

7.309

16.781

11.845

11.620

11.770

9.700

Saldo Baten en Lasten

-6.235

-9.312

-11.845

-11.620

-11.770

-9.700

Onttrekking reserves

465

1.247

675

100

100

100

Toevoeging reserves

0

2.781

0

0

0

0

465

-1.534

675

100

100

100

-5.770

-10.846

-11.170

-11.520

-11.670

-9.600

Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves Totaal

In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves ten opzichte van begrotingsjaar 2023 toegelicht. x €1.000 Toelichting verschillen