Agendabundel

Bundel - Raadsinformatiebijeenkomst van 6 juni 2023 1

1.1

1.2

1.3

Situatie Lucasbolwerk Locatie: Stadhuis<br>Tijd: 20.00 - 21.30 uur<br>Beleidsterrein: Openbare Orde en Veiligheid (burgemeester Dijksma)<br>Geagendeerd door: Ilse Raaijmakers (PvdA), Hester Assen (PvdA), Tess Meerding (VVD), Bert van Steeg (CDA), Pepijn Zwanenberg (GroenLinks), Dirk-Jan van Vliet (D66), Kirsten Alblas (ChristenUnie), David Bosch (PVV), Ruud Maas (Volt), Myrthe Minnaert (BIJ1), Lisanne Snippe (Partij voor de Dieren), Iskender Şimşek (DENK), Yvonne Hessel (Utrecht Solidair), Wilma Duitscher (EenUtrecht), Annemarijn Oudejans (Student & Starter)<br><br>Naar aanleiding van de toegenomen overlast op en rond het Lucasbolwerk willen de agenderende fracties een RIB organiseren over aard en omvang van de overlast en mogelijke oplossingen daarvoor, waaronder het raadsvoorstel van de burgemeester voor een APV-wijziging die harddrugs verbiedt in dit gebied.

Daarna willen de fracties zowel met wethouder Streefland als burgemeester Dijksma in debat over oplossingen binnen de domeinen zorg en veiligheid voor de problemen op het Lucasbolwerk.<br> Lucas Bolwerk-Concept-doc-Info-en-Bijdragen-deelnemers-WEB 2.docx Bijdrage-Meeprater-RIB-Lucasbolwerk-aanbieding-petitie december-2022.docx Bijdrage-meeprater-RIB-Lucasbolwerk-Drugspamflet-2022.docx Bijdrage-RIB-Lucasbolwerk-stichting-Mainline.pdf Bijdrage-Rib_lucasbolwerk-Tussenvoorziening.pdf Raadsvoorstel Wijziging van de APV Utrecht partiële herziening 2023 Dossier 3392 voorblad Raadsvoorstel Wijziging van de APV Utrecht partiële herziening 2023.docx Besluit tot wijziging van de Algemene plaatselijke verordening Utrecht 2010 partiële herziening 2023 - DROP.docx Overzicht van de wijzigingen APV (was-wordt lijst).docx Toelichting bij Besluit tot wijziging van de APV partiële herziening 2023.docx Raadsbrief APV-wijzigingen lachgas en openlijk harddrugsgebruik .docx Brief Tussenvoorziening aan college over voorgenomen besluit tot verbod op gebruik van harddrugs in de openbare ruimte.pdf Raadsbrief Toelichting voorgestelde wijzigingen APV openlijk harddrugsgebruik en hinderlijk lachgasgebruik Dossier 3460 voorblad Raadsbrief Toelichting voorgestelde wijzigingen APV openlijk harddrugsgebruik en hinderlijk lachgasgebruik.pdf Brief Tussenvoorziening aan college over voorgenomen besluit tot

verbod op gebruik van harddrugs in de openbare ruimte.pdf SV 2023 nr.95 over Zorg en veiligheid bij drugsverslaafde mensen Beantwoording SV2023 nr 95 over Zorg en veiligheid bij drugsverslaafde mensen.pdf

Lucas Bolwerk Basisinformatie Datum Gespreksleider Tijd Zaal Soort bijeenkomst Werkvorm

6 juni 2023 Has Bakker 20.00-21.30 uur Stadhuis, Grote Trouwzaal Bespreken raadsvoorstel en raadsbrief Gesprek/ interview tussen raadsleden, ambtenaren en andere betrokkenen uit de stad. Rachel Streefland De gemeenteraad debatteert over dit onderwerp tijdens de vergadering van de commissie op 15 juni 2023. De raad besluit hier over tijdens de raadsvergadering van 22 juni. Wilt u nog informatie delen met raadsleden, stuur dit naar raadsinformatiebijeenkomst@utrecht.nl 6 deelnemers/ bewonerseelnemer, Lister ggz Deelnemer, Studentenverenigingen Deelnemer, Stadsschouwburg Utrecht Deelnemer, Fontys Hogeschool Bewoner Lucasbolwerk Deelnemer, Ellimo Kinderdagverblijf Aanbieder petitie 22 dec. jl Deelnemer Cafe Tilt, cafe de Stad, cafe de Potdeksel, gastro bar Rosie Deelnemer, stichting Mainline Deelnemer, VU Amsterdam Deelnemer, Tussenvoorziening Deelnemer, Goud Deelnemer, GG&GD jaren 90 Wethouder jaren 90 2 deelnemers, politie Utrecht Deelnemer, GU, Handhaving Deelnemer, BOA Centrum 2 ambtenaren, GU PGA-experts

Portefeuillehouder Vervolg

Deelnemers

•

Programma 20.00: Welkom en opening 20.05 uur: Bedrijven, organisaties en omwonenden over hun ervaring op en rond Lucasbolwerk (Hieronymusplantsoen, opsteller van pamflet/ deelnemer Café Tilt namens horeca/ deelnemer namens bewoners Lucasbolwerk/ /Elimo Kinderdagverblijf/ Stadsschouwburg/ deelnemer namens studentenverenigingenmens

1

20.25 uur: Zorginstellingen worden bevraagd (Tussenvoorziening/ Lister/ Leger des Heils/ Jellinek/ Goud/ verpleegkundige GG&GD en wethouder ten tijde van tunnel/ ex-verslaafden . 20.50 uur: Juridisch aspecten APV-wijziging Interview Hoogleraar Staats- en Bestuursrecht aan VU Amsterdam over juridische aspecten 21.00 uur: Veiligheid Interview politie Utrecht/ Handhaving/ BOA Centrum en PGA-experts brede aanpak zorg & veiligheid vanuit de gemeente 21.15 uur: Vragen of opmerkingen van aanwezigen die nog niet aan het woord zijn geweest. 21.20 uur: Laatste vragen van raadsleden 21.25 uur: Afsluiting en Reflectieronde (wat nemen raadsleden mee)

Motivatie Agenderenden Ilse Raaijmakers (PvdA), Hester Assen (PvdA), Tess Meerding (VVD), Bert van Steeg (CDA), Pepijn Zwanenberg (GroenLinks), Dirk-Jan van Vliet (D66), Kirsten Alblas (ChristenUnie), David Bosch (PVV), Ruud Maas (Volt), Myrthe Minnaert (BIJ1), Lisanne Snippe (PvdD), Iskender Şimşek (DENK), Yvonne Hessel (Utrecht Solidair), Wilma Duitscher (EenUtrecht) en Annemarijn Oudejans (Student & Starter) N.a.v. toegenomen overlast op en rond het Lucasbolwerk willen de agenderende fracties een RIB organiseren over aard en omvang van de overlast en mogelijke oplossingen daarvoor, waaronder het raadsvoorstel van de burgemeester voor een APV-wijziging die harddrugs verbiedt in dit gebied.

2

Aanbieding Petitie Drugsoverlast Buurt Lucasbolwerk (22 december 2022) (door: Anda van den Elzen) Goedenavond geachte voorzitter, leden van de raad en college, en aanwezige belanghebbenden. Wij zijn hier vanavond om het Pamflet over de drugsoverlast in de Buurt Lucasbolwerk en Hieronymusplantsoen aan uw voorzitter aan te bieden. Met de titel “ Grenzen realiseren door perspectief bieden’ verwijzen wij natuurlijk naar de Drugnota van uw Raad, over de ontwrichtende invloed van de drugsproblematiek in Utrecht. Aan dit Pamflet zijn vele gesprekken voorafgegaan, met de gemeente, met de handhaving en met de zorg. In een overleggroep, maar ook in losse gesprekken en bezoeken aan de zorg. Afgelopen dinsdag kwam in de raadsinformatie-bijeenkomst over het Stationsplein duidelijk naar voren dat de overlast gevende groepen gescheiden en op hun eigen eigenschappen benaderd moeten worden. Wij voelen ons dus vrij om hier de oplossing te bieden voor enkel de groep harddrugsverslaafden. Wij constateren een vicieuze circel op straat. Afgelopen dinsdag werd dat door een onderzoeker “de gelegenheidsstructuur “ genoemd. Harddrugsgebruikers op een bankje buiten , trekken onmiddelijk dealers aan hetgeen weer meer gebruikers aantrekt etcetera. Het is in het belang van de dealers om veel gebruikers op 1 plek te hebben in het park of waar dan ook in de publieke ruimte.

Als onze handhavers enkele dealers oppakken worden die de volgende dag vervangen – meestal na een messengevecht- door nieuwe dealers. Jonge kleine loopjongens; de grote jongens laten zich natuurlijk niet zien. Zo zagen wij afgelopen jaar opnieuw met het uitbotten van de sneeuwklokjes de groep gebruikers (voor dag en nacht)weer snel groeien naar : volgens de gemeente 55 - en volgens de Jellinek 70 personen. Het park is dan wederom een vrijstaat geworden. Kortom : Het buitengebruik faciliteert de dealers. Met welke overlast de buurt al jaren te maken heeft , beschrijven wij in het Pamflet. Ik wil wel hier benadrukken welk effect het heeft op de bewoners en werkers in de buurt en op de sociale samenhang. Dit alles leidt tot angst; gebrek aan veiligheidsgevoel; slapeloze nachten; bepaalde delen van de buurt mijden; kinderen niet zonder toezicht buiten laten spelen vanwege drugafval

en menselijke uitwerpselen; verhuizingen en afbrokkeling van de sociale samenhang en vervuiling. Mensen worden boos, moe, gefrustreed en geirriteerd. Daarbij is het natuurlijk zo dat de gebuikers zelf in een mensonwaardige situatie zitten. Kortom: De buurt staat het water niet aan de lippen; de buurt verzuipt erin. Afgelopen dinsdag kwam ook naar voren dat de handhaving, Leger des Heils, de Tussenvoorziening , de Jellinek meer aansluiting tussen handhaving en zorg noodzakelijk vinden , hand in hand gaan werd het genoemd: Van straat naar zorg en niet van park naar park is het advies. Met zorg ondervang je overlast en biedt je perspectief. Maar hoe krijg je het gebruik naar binnen ? Grote belemmering is dat er geen drempels zijn voor het gebruik van harddrugs in de publieke ruimte. Geen van de reeds vele getroffen maatregelen in de afgelopen jaren, werkt. In de binnenruimte zijn weliswaar lage drempels: bijv. afgeven van messen als men binnenkomt. Die kunnen met meer bemoeizorg overwonnen worden. Dit kan en moet versneld worden. De zorg heeft daar goede ideeen over die wij in het Pamflet verwoorden. Versterking van de Zorg kan alleen succesvol zijn als Utrecht onmiddelijk een gebruiksverbod voor de publieke ruimte in de APV opneemt. Meer dan 200 gemeenten in Nederland gingen U al voor. Utrecht heeft al een goede zorgstructuur voor drugsversaafden.

De zorgwerkers willen en kunnen. Onze oplossing biedt een win-win situatie: • De buurt krijgt veiligheid en leefbaarheid terug • Drugsverslaafden krijgen perspectief op meer menselijkheid en zorg • De handhaving wordt ontlast en krijg meer handhavingskracht Ik roep uw Raad op om vanavond nog in uw vergadering uit te spreken dat er met ingang van 2023 een gebruiksverbod harddrugs in de publieke ruimte van Utrecht wordt ingevoerd. Daar hoeft geen commissie vergadering meer overheen te gaan. Hoe sneller een verbod , hoe sneller de zorg haar goede werk kan versterken. Tenslotte wens ik u allen prettige feestdagen toe en gezond 2023 zonder drugsoverlast in de publieke ruimte.

1

PAMFLET “ Grenzen realiseren door perspectief bieden” December 2022, Pamflet harddrugsoverlast bewoners en ondernemers Lucasbolwerk en omgeving. Dit Pamflet is opgesteld door een aantal burgerleden uit de overleggroep “Harddrugsoverlast Lucas bolwerk/Hieronymusplantsoen”. De overleggroep is samengesteld uit mensen van de gemeente, de handhaving; de (horeca) ondernemers; omwonenden; scholen/studentenvereniging en verslaafdenzorg.

Inleiding Dit Pamflet is een noodkreet over de (al jarenlang) ontwrichte effecten van harddrugsgebruik in de publieke ruimte (Lucasbolwerk e.o.) van de binnenstad en biedt concrete oplossingen. Al lange tijd is voor de horeca, scholen en de omwonenden van het Lucasbolwerk en omgeving het breekpunt bereikt: het is aanleiding geworden voor verhuizen, angst, slapeloze nachten, psychisch lijden en meldingsstress (de gemeente roept voortdurend op om alles te melden aan gemeente en handhaving, zonder merkbaar resultaat). Er is sprake van aantasting van de veiligheid en van de sociale samenhang (woede versus hulpeloos gevoel). Doelstelling van dit Pamflet: het geheel elimineren van de overlast veroorzaakt door de grote groep harddrugsgebruikers op het Lucasbolwerk en omgeving door het op korte termijn geheel uitbannen van het harddrugsgebruik in de publieke ruimte binnen (het centrum van) Utrecht, door een verbod in de APV.

Samenvatting Hoe dit te bereiken: door perspectief te bieden aan de gebruikers vanuit de zorg, vanuit de mens. Deze situatie kan alleen worden opgelost door volle inzet op de zorg in combinatie met handhaaf- en doorverwijskracht, door op korte termijn invoering van een gebruiksverbod op harddrugs in de publieke ruimte. Er is al een goede zorgstuctuur; deze dient versterkt te worden. Het is evident dat versterking van de zorg voor harddrugsverslaafden het beginpunt is waaruit de winst voor de leefbaarheid automatisch volgt. Om dit succesvol te maken dient de drempel voor buitengebruik aanzienlijk verhoogd te worden door een verbod. Van de straat naar zorg. Dus niet van park naar park. Dit Pamflet schetst een win/win situatie: Met aan de ene kant: • verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid in de stad • het ontlasten van de handhaving en aan de andere kant: • betere en menselijker situatie voor de harddrugsverslaafden • de zorg wordt gefaciliteerd om de professionele zorg te leveren die het wil en kan leveren

2

Papieren tijgers De gemeenteraad richt zich in de nota “Grenzen stellen, perspectief bieden “ (2021) op het tegengaan van de ontwrichtende effecten van de drugsgerelateerde criminaliteit in Utrecht. In het Coalitie Akkoord geeft het college aan: “Wij zijn een stadsbestuur voor iedereen, met een speciale antenne voor stemmen die zich niet makkelijk laten horen.” Verder geeft het college aan dat de volksgezondheid centraal staat in het drugsbeleid en dat er stevig wordt ingezet op veiligheidsbeleid, zonder de ogen te sluiten voor de problematische kanten van druggebruik. Er staat:” Niemand slaapt op straat door voldoende zorg, begeleiding en 24 uurs-opvang”. De binnenstad is de laatste 5 jaar (afgezien van de nieuwbouw) de hardst groeiende wijk wat betreft inwoneraantal en zal dit met meer dan 50% groei richting 2040 ook blijven. Meer inwoners betekent meer inkomsten voor de gemeente. Een deel van deze inkomsten dient besteed te worden aan de zorg voor diegenen die maatschappelijk onderbedeeld zijn en dat door hun verslaving veelal ook blijven. Alleen dan zijn alle mooie woorden over een leefbare stad - voor iedereen- geen papieren tijger.

Reeds vele jaren is er overleg tussen gemeente, zorg, handhaving, en slachtoffers van de ernstige overlast van de harddrugsgebruikers in de binnenstad, te weten (horeca)ondernemers, scholen, wandelaars en omwonenden. Het is een landelijk probleem in de steden, maar dit besef alleen lost niets op. In 2001 is Utrecht gestart met het Hostel beleid dat succesvol is geweest voor de problematiek destijds en dat navolging heeft gevonden in andere steden. Het woonbeleid voor de binnenstad is inmiddels gericht op snelle en ingrijpende verdichting en in de leefbaarheidsparagrafen en nota’s daarover is de harddrugsproblematiek in de binnenstad geheel ondergesneeuwd. De gemeente liet in de afgelopen jaren veel en nuttig onderzoek doen naar de harddrugproblematiek in Utrecht, waaruit een alarmerend beeld naar voren komt. Deze situatie kan alleen opgelost worden met 100% inzet op zorg en perspectief bieden aan de gebruikers, gecombineerd met het op korte termijn invoeren van een gebruiksverbod (in de APV) op harddrugs in de publieke ruimte. Meer dan 200 gemeenten hebben een harddrugsgebruiksverbod voor de publieke ruimte in de APV. Wij willen dat dit voor Utrecht ook wordt ingevoerd per 1 januari 2023.

Enkele indrukken uit onze gesprekken met medewerkers zorg voor de harddrugsverslaafden: Met dank aan de 5 zorgwerkers voor de ontvangst en de informatieve gesprekken. (De Stek, Jellinek, crisidienst Altrecht)

3 “Als wij willen socialiseren kunnen we naar het cafe; dat kunnen zij niet. Voor hen moeten er meer gebruikersruimten binnen (“huiskamers“) komen, gescheiden van de andere fysieke ruimten waar men woont of slaapt, eet en andere activiteiten heeft.” (Jellinek) “De laatste jaren is de drempel voor binnengebruik hoger geworden en die voor gebruik in de publieke ruimte lager” (Jellinek), en: Het verschil tussen regels binnen en buiten is te groot, waardoor buitengebruik aantrekkelijk(er) is.(De Stek) “Als de gebruiker weet waar hij (vlakbij de binnengebruikersruimte) zijn “fix” kan halen en daarna binnen kan gebruiken, is er minder stress en dat leidt tot minder gebruik” (De Stek) “De gebruiker die binnen gebruikt kan ook in aanraking komen met andere aandachtvelden, zoals samen eten, ontspannen of het bezit van een toilettas voor de persoonlijke verzorging” (De Stek) “We missen een (laagdrempelige) Time Out voorziening voor gebruikers zoals vroeger in Den Dolder of de crisisopvang van het WA. Huis of de WA. Hoeve; waar de politie of Jellinek “zeer verwarden” naartoe kon brengen en waar de psychiatrische expertise was om hen te kalmeren” (Jellinek) “De zorg dichtbij, zoals vormgegeven door de buurtteams, heeft tegenwoordig samen met de standaardiseerbare zorg/eerstelijnszorg, een signalerende functie.

Het is duidelijk (....) dat de buurtteams en eerstelijnszorg deze functie niet kunnen bekleden. Zij missen hier specifieke (psychiatrische) expertise en zijn (be)handelingsonbekwaam. Signaleren, diagnosticeren en interveniëren bij zorgmijdende kwetsbaren door een hulpverlener (veldwerker) die extramurale zorg ( zowel informeel als formeel) kan bieden is noodzaak.” (crisisinterventie Altrecht) “Overal waar dure appartementen worden gebouwd ontstaat weerstand tegen harddrugsgebruikers; zoals met appartementen van vele tonnen tot meer dan een miljoen naast de al van oudsher gevestigde crisisinterventie vestiging van Altrecht” (crisisinterventie Altrecht)

Overlast De ontwrichtende gevolgen van de overlast (dag en nacht) van de groep harddrugsgebruikers en de vaak zeer gevaarlijke situaties daarbij, wordt in de zeer vele meldingen door de buurt accuraat omschreven en wordt bevestigd door de ervaringen van de handhavers. De overlast bestaat onder meer uit: -

-

intimiderend en (passief) agressief gedrag naar elkaar in de groep, naar voorbijgangers en omwonenden die hun deur uitlopen (bedelen, gestolen fietsen aanbieden); agressie en bedreiging (“ik steek je dood”)naar medewerkers van de horeca (en andere ondernemers), in de parken; op de terrassen en zelfs binnen in de horeca bedreigingen met messen en pepperspray; steekincidenten tot nog toe onderling in de groep, maar gebruik van pepperspray is al voorgekomen naar onschuldige voorbijgangers achterlaten van harddrugsafval op de schoolpleinen, in het park en op straat ruzie en twist vooral binnen de groep, maar er is onlangs een ernstige ruzie opgetreden met bewoners waar de politie gelukkig snel met 3 auto’s bij was en erger is voorkomen; een begeleider van een schoolklas is fysiek door duwen bedreigd; er zijn veel voorbeelden van verbale agressie naar voorbijgangers op de plekken waar drugs worden gebruikt. Voorbijgangers die de horeca binnenvluchten vanwege bedreigend gedrag

4 -

-

-

diefstal en bedelen ; vooral openlijke diefstal van fietsen en zelfs kinderfietsen op schoolplein onder het oog van de kinderen hinderlijk gedrag zoals gebruik van harddrugs in - en versperren van delen van het park en gebruik van harddrugs op schoolplein, in bosjes en op stoepjes en portieken in de omgeving. bedelen - op opdringerige wijze - door versperren van de weg van de voorbijganger en op terrassen van de horeca en bij winkels en in overige publieke ruimte s’ nachts aanbellen (soms herhaaldelijk)bij woningen om te bedelen of met een smoes (“ik heb een pleister nodig”) willen binnendringen de woningen in bosjes seksuele handelingen verrichten om van dealers drugs te verkrijgen. het park; steegjes naast huizen, de trap van de Schouwburg en zelfs de zandbak van de vije school gebruiken om (vaak openlijk) te poepen en te plassen.

De Schouwburg heeft inmiddels een vergunning aangevraagd voor het plaatsen van afsluitbare hekken tegen de vervuiling vrouwelijke studenten die worden lastiggevallen en ’s avonds niet alleen over straat/langs het park kunnen het deel van het park waar de gebruikers zich bevinden wordt een “vrijstaat” , gemeden door bewoners en wandelaars het achterlaten van afval, gebruikssporen en faeces op plaatsen waar kinderen (zouden moeten) spelen en waar huisdieren rondlopen het zoeken in de bosjes naar restjes drugs die op de grond zijn gevallen; het achterlaten van gebruikssporen (pijpjes; zilverpapiertjes; pillen) in portieken op straat , in park, op schoolplein en bosjes daaromheen Etcetera.

Tot nog toe werd vooral de handhaving ingezet om grenzen te stellen. Vooropgesteld dat deze inzet zeer intensief gebeurt en zeer wordt gewaardeerd door de omwonenden, ondernemers en scholen, moet geconstateerd worden dat dit beleid tot frustratie van alle betrokkenen gevoeld wordt als dweilen met de kraan open. Vandaar dat er op een geheel nieuwe aanpak wordt aangedrongen in dit Pamflet.

De vicieuze cirkel De plek waar harddrugs in de publieke ruimte worden gebruikt, trekt vele dealers aan, ook uit de wijde omgeving van Utrecht, bijv. Rotterdam en Almere. Volgens informatie van de Jellinek betreft het vooral koeriers die snel en slim te werk gaan; de grote jongens zelf laten zich niet zien. De aanwezigheid van dealers trekt weer meer gebruikers aan van binnen en buiten Utrecht. De groep bestaat inmiddels uit 55 bekende gebruikers (bekend in het casusoverleg van de gemeente) en een onbekend aantal, ook van buiten de gemeente. (De Jellinek telt een groep van ruim 70 gebrukers). De dealers zijn de baas over de gebruikers en het is in het belang van de dealers om een zo groot mogelijke groep bijeen te hebben; dit verhoogt de (schikbarende) contante winsten en reduceert de toch al geringe pakkans. Door het zwaan kleef aan principe groeit de groep per definitie altijd weer snel aan na bijv. ingrijpen door de handhaving of een koude periode. Als een dealer wordt opgepakt leidt dit tot wisseling van de wacht, vaak gepaard gaand met steekpartijen. Ook maatrelen als camera’s en groepsverbod, worden makkelijk omzeild. De handhaving heeft er een zware belasting aan en kan vanzelfsprekend niet 24 uur per dag toezicht houden. In het colalitieakoord is handhaving ’s nachts zelfs al teruggschroefd. Het gebruik op straat faciliteert in feite de dealers.

En dealers trekken weer gebruikers aan.

5

Zorg en hostelbeleid 2.0 De stellers van dit Pamflet hebben oriënterende gesprekken met de zorg gevoerd; de richting voor het beleid ten aanzien van de harddrugsgebruikers is duidelijk geworden; de structuur is aanwezig en dient versterkt te worden. Nadere te nemen maatregelen dienen in nauw overleg met de veldwerkers van o.m. de Jellinek, De Stek, Leger des Heils en Hostels e.a. te worden gerealiseerd. Korte lijnen met deze deskundigen, die de noden van de gebruikers kennen en kunnen verwoorden. Overwogen kan worden om in die vormgeving van de versterking van zorg ook enkele gebruikers een stem te geven. Daarbij dient te worden bekeken hoe toegewerkt wordt naar een Hostelbeleid 2.0 waarbij ook gestreefd wordt naar uitbreiding zorgboerderijen, zoals die bij Lunetten. Doelstelling van het Hostelbeleid 2.0 beleid is om op korte termijn fysieke uitbreiding ten behoeve van gebruikershuiskamers te realiseren voor hostels en de Stek en de bestaande fysieke ruimtes naar een hogere standaard te brengen. De Stek krijgt uitbreiding enupgrade van het huidige gebouw en/of een tweede vestiging. Oplossing en acties ten behoeve van versterking van de zorg: • • •

• • • • • • •

Gebruik maken van bestaande verslaafdenzorgstructuur; deze versterken en meer armslag en prioriteit voor de specialistische (psychiatrische) kennis en kunde die in de zorg aanwezig is. Het veldwerk intensiveren en meer inzetten op bemoeizorg om de gebruikers in beweging te krijgen, vertrouwen te winnen en toe te leiden naar de woonvorm waar men kan gebruiken. Transitie naar opvang met goede gebruikerscapaciteit: o Gezamenlijke gebruikersruimten (huiskamers) in de hostels en de Stek en deze naar een hogere standaard brengen o Meer/betere algemene sociale ruimtes, waar men in aanraking komt met andere aandachtsvelden en het binnen zijn aantrekkelijker maken o Fysieke uitbreiding van de opvangmogelijkheden Politie handhaafmacht geven, incl. goede en (24/7) directe doorverwijzing; directe lijn (piketdienst) tussen politie en deskundige die doorverwijst (bij Jellinek? Altrecht?) Regels buiten zwaarder laten zijn dan regels binnen (is nu andersom) Alle behandel- en veldwerk expertise samenbrengen in (casus)overleg(zoals vroeger) + regie Laagdrempelige Time Out voorziening met specialisme voor onrustige en verwarde cliënten, met voldoende capaciteit (bv Spinosa in Den Dolder; nu gesloten, maar gebouw staat nog leeg) Huisdealerschap serieus overwegen Hostels versterken door hostel 2.0 beleid. De Stek uitbreiden of extra Stek. Hogere standaard van opvang met gebruikerscapaciteit.

De onderbouwing vanuit de gesprekken met de zorgwerkers waarop deze oplossingen zijn gebaseerd, zijn op ambtelijk niveau aan de gemeente verstrekt.

6 Financiele paragraaf Er zullen bij invoering van Hostelbeleid 2.0 en het verbod op harddrugsgebruik in de publieke ruimte stemmen opgaan over de financiele consequenties. Daarbij zij vast opgemerkt dat de noodzaak tot behoud van de leefbaarheid in de binnenstad direct voortvloeit uit de raadsbesluiten om de binnenstad te verdichten. Dit beleid zal na de volgende gemeeteraadsverkiezing niet wijzigen. Uit oogpunt van behoorlijk bestuur moet de gemeente bij verdichting ook de financiele gevolgen ten aanzien van veiligheid en de zorg voor de minder bedeelden in de maatschappij incalculeren. Daarbij komt dat er door versterking van de zorg voor harddrugsdrugverslaafden capaciteit vrijkomt bij de politie, die kan worden ingezet bij de bestrijding van de harde drugscriminaliteit, zoals witwaspraktijken en harde criminaliteit. Door versterking van de zorg neemt de handhavingskracht toe en is er minder handhavingscapaciteit nodig. Door versterking van de zorg neemt de aantrekkelijkheid van de stad voor dealer(tje)s af en wordt voorkomen dat de problematiek van harddruggebruik in de publieke ruimte steeds verder toeneemt. Tenslotte kan het bestuur alleen dan een leefbare stad voor iedereen realiseren, als men juist zorgt voor deze maatschappelijk onderbedeelden, die veelal door hun verslaving weinig kansen hebben.

Hoe verder 1. De gemeente neemt met ingang van 2023 een verbod op harddrugsgebruik in de publieke ruimte op in de APV. De transitie wordt ondersteund door een jaar lange maatregel met verblijfsontzegging. 2. In overleg met o.m. Jellinek en de Stek en hostels e.a. worden huiskamers voor gebruik gerealiseerd met laagdrempelige verkrijging en gebruik van harddrugs en betere fysieke inrichting voor opvang, begeleiding en ontstressen. 3. De gemeente maakt voor de versterking van de zorg voor harddrugsgebruikers budget vrij, met name ook voor fysieke verbetering van de opvangmogelijkheden. De stellers van dit Pamflet zijn bereid om over uitvoering van de maatregelen verder met zorg en gemeente mee te denken.

Bijlagen: A. Time out Spinoza B. Brief van scholen aan burgemeester C. Antwoord van burgemeester aan scholen D. Wijkbericht juli 2022

Amsterdam, 5 juni 2023 BETREFT: INBRENG MAINLINE TBV RIB ROND DE TOEGENOMEN OVERLAST OP EN ROND HET LUCASBOLWERK Geachte leden van de Utrechtse gemeenteraad, Via deze weg wil stichting Mainline graag een visie en oplossingsrichting inbrengen rond de toegenomen overlast op en rond het Lucasbolwerk te Utrecht. MAINLINE: DRUGS EN DE STRAAT Stichting Mainline is 33 jaar geleden opgericht en gespecialiseerd in het werken met mensen die harddrugs gebruiken en die veelal in de marges van de maatschappij leven. Wij hebben onder andere veldwerkers in dienst die in het hele land nieuwe drugtrends monitoren. Hiernaast biedt Mainline trainingen aan professionals – onder andere rond het maken van contact met mensen die drugs gebruiken, het opbouwen van vertrouwen, het toe-leiden naar zorg en rond onbegrepen, agressief of verward gedrag dat samen kan hangen met middelengebruik. Mainline werkt vanuit de harm reduction aanpak en is ook internationaal actief, onder andere binnen een project rond (kwetsbare) migrantengroepen die drugs gebruiken in Amsterdam, Athene, Parijs en Berlijn. DE SITUATIE IN UTRECHT De veldwerkers van Mainline staan in goed contact met een aantal dienstverlenende organisaties in Utrecht en hebben ook de mensen die zich rond het Lucasbolwerk verzamelen bezocht. Het betreft een zeer diverse groep mensen, waaronder veel mensen met een (recent) migratieverleden.

Rond het Lucasbolwerk wordt de toenemende dakloosheid in Nederland pijnlijk zichtbaar. De groep in Utrecht veroorzaakt bovendien veel overlast, geeft een gevoel van onveiligheid aan buurtbewoners en er ontstaan zorgen omtrent de publieke gezondheid. In onze ogen biedt het afkondigen van een APV die harddruggebruik in de openbare ruimte verbiedt echter geen structurele oplossing. Deze maatregel zal de problematiek slechts verschuiven – in het slechtste geval naar de meer kwetsbare wijken van de stad. OPLOSSINGSRICHTINGEN Contact maken, vertrouwen opbouwen, informatie inwinnen en overleggen Omdat er nog veel onbekend is over de individuen en groepen waar het hier om gaat en de situatie aan het verharden is, zou het ons advies zijn om er alles aan te blijven doen om goed contact en vertrouwen op te bouwen met de mensen rond het Lucasbolwerk. Dit kan door intensief te veldwerken en met een groep vaste professionals consequent in gesprek te komen en blijven met de betrokkenen. Waar nuttig en nodig kan dit samen met mensen gedaan worden die de talen spreken van

de mensen die aanwezig zijn rond het Lucasbolwerk (cultural mediators). Indien gewenst kan Mainline ondersteunen bij het trainen van professionals, zeker als zij het lastig vinden om deze groep te benaderen en zij zich zorgen maken over de eigen veiligheid. In onze ogen is daarbij de samenwerking tussen politie en zorg van groot belang en zou er voorkomen moeten worden dat mensen zich onnodig opgejaagd gaan voelen. Boetes uitdelen, mensen verjagen of arresteren voor kleine overtredingen lossen dit probleem niet op. Deze aanpak vraagt bovendien veel capaciteit van de politie. In een mensgerichte samenwerking zou de politie alleen hoeven ingrijpen bij gevaarlijke situaties of overtredingen van de wet. Daarbij kan de politie de veiligheid van de Utrechtse veldwerkers bewaken. Overigens is het onze indruk dat de politie in Utrecht en de verschillende zorginstanties in goed contact staan met elkaar en positief samenwerken bij het zoeken naar oplossingen. Op het moment dat er meer vertrouwen is tussen de verschillende partijen kan ook gezamenlijk gezocht worden naar manieren om de publieke ruimte te delen. Feit is dat veel van deze mensen geen dak boven hun hoofd hebben en dat zij dus een plek in de openbare ruimte zullen blijven innemen. Zeker zolang de bestaande opvangvoorzieningen ontoereikend blijken voor deze groep (zie onder).

Hiernaast is het zinnig om via veldwerk af te toetsen welke middelen er veel gebruikt (en gedeald) worden en of er inderdaad sprake is van een aanzuigende werking op mensen van buiten de stad. Intensief en structureel veldwerk onder deze groep zal meer inzicht geven in de motivaties, samenstelling en herkomst van deze groep en kan bijdragen aan het vinden van structurele oplossingen. Toegang tot voorzieningen Aanvullend is het van belang om na te gaan of mensen rond het Lucasbolwerk voldoende toegang hebben tot laagdrempelige voorzieningen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan inloophuizen, gebruikersruimtes, spuitomruil en methadonprogramma’s. Het zou in onze ogen goed zijn om een scan te maken van de bestaande voorzieningen en te bekijken of er geen onnodige drempels zijn waardoor mensen geen toegang hebben tot harm reduction voorzieningen, zorg en basale opvang. Denk hierbij aan een registratieplicht, strikte openingstijden of zeer stringente (gedrags)regels. Mogelijk is het ook nodig om mensen actiever voor te lichten over het bestaan van voorzieningen: gebruikersruimten bijvoorbeeld bestaan nauwelijks in Oost-Europa.

Hiernaast ervaren instellingen zelf vaak ook (bureaucratische) drempels om mensen toegang te verlenen: zij weten niet of zij een financiële vergoeding kunnen krijgen voor mensen zonder verzekering of verblijfsrecht, ervaren taalbarrières en vinden het lastig om met gefrustreerde of verwarde mensen om te gaan. De gemeente

speelt een belangrijke rol om de laagdrempelige voorzieningen te steunen in het opvangen van nieuwe groepen mensen. Door voldoende laagdrempelige voorzieningen in de stad te hebben, zoeken mensen eerder hulp voor hun problemen en kan er op individueel niveau gekeken worden naar oplossingen. Harm reduction voorzieningen hebben op deze wijze al decennia een uiterst belangrijke functie vervuld: zij zijn een toegangspoort tot zorg en sociaaljuridische steun. Investering Het oplossen van de huidige problemen rond het Lucasbolwerk zal een investering vragen van de stad. In steden als Parijs en Athene zie je duidelijk dat het opjagen van mensen naar de buitenranden van de stad niet helpt. In plaats daarvan ontstaan zeer onveilige kampementen waar de publieke gezondheid en veiligheid steeds meer onder druk komt te staan en waar hulpverlening en politie nauwelijks meer durft te komen. In Nederland hebben wij een rijke traditie van harm reduction en het zoeken van pragmatische oplossingen. Door mensen humaan te behandelen en rust en zorg te bieden, ontstaat bijna altijd ruimte om tot gezamenlijke oplossingen te komen. Een mogelijke uitkomst zou kunnen zijn dat Utrecht meer moet investeren in laagdrempelige voorzieningen. Hierbij moet ook gekeken worden naar huisvesting voor die mensen die daar recht op hebben.

Uiteindelijk is dit een vele malen kosteneffectievere oplossingsrichting dan een meer repressieve aanpak. AANBOD Elke Nederlandse stad zal de komende jaren meer te maken krijgen met groepen mensen zoals de (tijdelijke) bewoners van het Lucasbolwerk. En net als Utrecht zullen ook deze steden moeten nagaan hoe zij hun zorgplicht nakomen. In het verleden heeft Utrecht een voortrekkersrol gespeeld in het opzetten van harm reduction voorzieningen. Wij hopen dat de stad ook in deze situatie de route van pragmatisme en medemenselijkheid kiest. Indien gewenst kan Mainline de Utrechtse professionals en hulpverleners ondersteunen met veldwerkers en het trainen van medewerkers. Mainline zou ook een scan kunnen maken onder de bestaande voorzieningen en een advies kunnen uitbrengen om drempels te verlagen en de toegang voor diverse groepen – waaronder mensen met een migratieachtergrond - te verbeteren. Ten slotte kunnen wij een link leggen naar andere Europese steden en leren van de manier waarop steden als Berlijn en Parijs omgaan met eenzelfde problematiek. Stichting Mainline

Raadsleden

Datum

5 juni 2023

Betreft

Inbreng RIB Situatie Lucas Bolwerk

De Tussenvoorziening Groeneweg 2 3531 VE Utrecht

Geachte Raadsleden, Sinds een aantal maanden houdt de overlast op het Lucas Bolwerk de stad bezig. De groeiende overlast leidt tot onvrede, onveiligheid en onwenselijke situaties voor iedereen. Na een eerdere interventie om de mensen die op straat gebruiken naar Hostels en de Stek toe te leiden is de aanwas de laatste weken flink gegroeid. Stichting de Tussenvoorziening staat voor niemand op straat, een menswaardige opvang en zorgen dat mensen waar nodig geholpen worden. We hebben eerder een dergelijke situatie gezien, in de jaren ’90. De kern in de aanpak die het tij heeft doen keren is de gevoelde noodzaak om het met elkaar op te lossen. Daarnaast de combinatie van verschillende onderdelen die hand in hand werden ingezet. Ook latere momenten waarin binnen de stad overlast door groepen werd veroorzaakt werden vanuit een heldere strategie aangepakt. Het weten om wie het gaat en wat er nodig is de kern om tot een antwoord te komen. Van een heldere aanpak zijn voldoende Outreach/Veldwerk, goede opvang, en handhaving de nodige onderdelen. Een succesvolle aanpak moet alle elementen in zich hebben. We zien dat in de discussie het gesprek wordt vernauwd tot APV, ja of nee. Dat is erg jammer. Wij zien dat we moeten doen wat nodig is.

Zoals Robin, een van de gasten van de gebruikersvoorziening de Stek van Stichting de Tussenvoorziening, in het bijgevoegde artikel weergeeft is het Lucas Bolwerk een nare plek geworden. Ook hij wil daar, al worstelend met zijn verslaving, niet zijn. Het indammen van dit soort plekken is nodig, omdat ze wanneer ze niet aangepakt worden in zich hebben dat ze onbeheersbaar worden. Een onderdeel van het zijn van een grote stad is dat je soms te maken hebt met dit type vraagstukken, maar dat betekent niet dat je het niet kunt aanpakken. Zorg voor de hand in hand aanpak; door zorg, veiligheid en gemeente slim met elkaar te verbinden. Ken de mensen die er komen, dat doe je met voldoende veldwerk.

Tussenvoorziening.nl

Leid ze toe naar waar ze moeten zijn, bijvoorbeeld opvang, hostel of een andere gemeente van herkomst en zorg voor het ondersteunende instrumentarium om dat te faciliteren. Dat kost uiteraard geld. Er is onvoldoende gecoördineerd veldwerk door de verschillende partijen op dit moment voor het grote aantal verslaafden. Het levert ook geld op wanneer mensen weer op hun plek zijn en er een groter gevoel van veiligheid is. Voor de buurt en voor de mensen om wie het gaat. Namens stichting de Tussenvoorziening, Jorinde Crum Clustermanager Opvang Stichting de Tussenvoorziening Guusta van der Zwaart Bestuurder Stichting de Tussenvoorziening

Link naar het artikel: https://archive.is/20230605100402/https://www.ad.nl/binnenland/robin-is-al-zijn-hele-levendrugsverslaafd-denk-dat-ik-jong-doodga-door-de-drugs~aec19ada/

Tussenvoorziening.nl

Raadsinformatiebijeenkomst Dossiernummer

3392

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

6 juni 2023

Agendapunt

1.1

Titel

Raadsvoorstel Wijziging van de APV Utrecht partiële herziening 2023

ID

3588

Behandelend ambtenaar

Fabienne Wind

Telefoon

0614688333

E-mail

fabienne.wind@utrecht.nl

Datum collegebesluit Thema

Veiligheid

Portefeuillehouder

Burgemeester Dijksma

Beleidsveld

Openbare Orde en Veiligheid

Referendabel

Ja

Raadsadviseur (lijst)

Raadsadviseur/Cie Veiligheid, Bestuur en Financiën

Behandelvoorstel Resultaat commissiebehandeling Resultaat raadsbehandeling Geagendeerd

Vergaderdatum

Raadsinformatiebijeenkomst

6 juni 2023

Voorgesteld besluit

Voorstel aan de gemeenteraad

Besluit tot wijziging van de Algemene plaatselijke verordening Utrecht 2010, partiële herziening 2023 Beleidsveld Organisatieonderdeel Opsteller Kenmerk Vergaderdatum Raad Referendabel Geheim

Openbare Orde en Veiligheid Openbare Orde en Veiligheid Fabienne Wind 11039153 Volgt Ja Nee

Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten: 1. De wijziging van de Algemene plaatselijke verordening Utrecht 2010, partiële herziening 2023 vast te stellen, met de volgende wijzigingen: a. Opheffen van het verbod op enkel het bezit van lachgas en omzetten van het verbod op hinderlijk lachgasgebruik in aangewezen gebieden naar de gehele gemeente (schrappen van artikel 2:28a APV en toevoegen van artikel 2:45b APV); b. Opnemen van een verbod om op door het college aangewezen plaatsen i. fietsen of bromfietsen langer dan een door het college vastgestelde periode onafgebroken te laten staan; ii. ter voorkoming of beëindiging van hinder overlast of gevaar fietsen of bromfietsen onbeheerd buiten de daarvoor bestemde fietsvoorzieningen te laten staan (artikel 2:32 APV); c. Toevoeging van een verbod op openlijk harddrugsgebruik (artikel 2:45a APV); d. Actualisering van een verwijzing naar het terrassenreglement (artikel 2:9 APV); e. In het artikel Gedragseisen exploitant en beheerder een onjuiste verwijzing te schrappen (artikel 3:5 APV).

Burgemeester en wethouders van Utrecht,

de secretaris,

de burgemeester

Samenvatting De beslispunten betreffen inhoudelijke en redactionele wijzigingen. Inhoudelijk Er wordt een artikel inhoudelijk gewijzigd: - Het college wordt de mogelijkheid geboden gebieden aan te wijzen waar zij fietsparkeren kunnen reguleren (punt 1b). Er wordt een artikel geschrapt: - Het artikel voor een verbod op hinderlijk lachgasgebruik wordt geschrapt in verband met het toevoegen van lachgas aan lijst II van de Opiumwet, waardoor het een verboden (soft)drug is en de huidige bepaling, die ook het bezit verbiedt, niet in stand kan blijven (punt 1a). Er worden twee artikelen toegevoegd: - Een verbod op hinderlijk lachgasgebruik in de gehele gemeente (punt 1a). - Een verbod op openlijk harddrugsgebruik ten behoeve van de zorgaanpak (punt 1c). Redactioneel - Een aantal verwijzingen worden geactualiseerd door naar geldende wet- en regelgeving te verwijzen, (punt 1e). - In een artikel wordt een foutieve verwijzing gecorrigeerd (punt 1d).

Context Aanleiding De Algemene plaatselijke verordening Utrecht 2010 moet op onderdelen geactualiseerd en gewijzigd worden in verband met ontwikkelingen en regulier onderhoud. Bij deze aanpassing is rekening gehouden met: - de model APV van de VNG - de 100 ideeën voor de regelgeving - de gewijzigde regelgeving en ontwikkelingen - de lokale situatie en praktijk. Een nadere toelichting van de aanleiding per voorgestelde wijziging staat in de bijgevoegde raadsbrief. Juridische context - Op grond van artikel 149 van de Gemeentewet is de raad bevoegd om verordeningen vast te stellen, waaronder ook het wijzigen van verordeningen valt. Beoogd effect Het doel van deze partiële herziening is om weer een actuele APV te hebben: - die aansluit bij de model APV van de VNG en de 100 ideeën voor de regelgeving; - die in lijn is huidige wetgeving (omzetten van het verbod op hinderlijk lachgasgebruik); - die aansluit bij de noodzaak om kwetsbare harddrugsgebruikers naar opvang en zorg toe te geleiden en waarmee kan worden opgetreden tegen groeiende en aanhoudende overlast die ondernemers, omwonenden en studenten ervaren (verbod op openlijk harddrugsgebruik); - die aansluit bij de lokale behoefte (reguleren van geparkeerde fietsen en bromfietsen); - waarin wordt verwezen naar geldende regelgeving.

Eerdere besluitvorming en informatievoorziening aan de raad Onderstaand overzicht van eerdere besluitvorming of informatievoorziening aan de gemeenteraad is gerangschikt per onderwerp in volgorde van het voorstel. Omzetten van het verbod op hinderlijk lachgasgebruik in aangewezen gebieden naar de gehele gemeente (punt 1a) 13-12-2022: Schriftelijke vragen (SV 2022, nr. 200) Landelijk verbod lachgas (met antwoord). 01-07-2022: Raadsbrief Nadere beoordeling lachgasverbod. 02-12-2020: Raadsbrief Uitbreiding verbodsgebied lachgas. 2

05-12-2019: Raadsbrief Antwoorden op vragen lachgas verbodsgebieden. 28-11-2019: Raadsvoorstel Verordening tot wijziging van de APV Utrecht 2010, Gemeente Utrecht, hinderlijk lachgasgebruik (agendapunt 13). 03-10-2019: Raadsbrief Verbodsgebieden lachgas. 18-07-2019: Amendement 51 Pak lachgasoverlast aan met gebiedsaanpak. 18-07-2019: Motie 262 Wijs gebieden aan voor aanpak lachgas. 18-07-2019: Verordening tot wijziging van de Algemene plaatselijke verordening Utrecht 2019, Gemeente Utrecht, partiële herziening 2019’ vastgesteld (agendapunt 18). 11-07-2019: Motie 167 Lachgas – lokale problematiek vraagt landelijke aanpak. 11-07-2019: Motie 160 Veilig omgaan met lachgas op evenementen. 21-05-2019: Schriftelijke vragen (SV 2019. Nr. 95) Pak verkoop en vervuiling van lachgas aan! (met antwoord) 01-02-2018: Schriftelijke vragen (SV 2017, nr. 139) Lachgasgebruik is niet zonder risico’s (met antwoord). 19-01-2018:Memo Uitstel beantwoording SV 2017/ nr. 139 (over lachgas). 14-09-2017: Motie 144 Lachgas is niet om te lachen - ingetrokken. 29-06-2017: Motie 94 Zwerfvuil – lachgasampullen helemaal niet grappig. Fietsparkeren (punt 1b) 07-03-2023: Raadsbrief Handhaving fietsparkeren Stationsgebied 16-09-2022: Raadsbesluit module Fietsparkeren

Beslispunten, Argumenten en Kanttekeningen/Risico’s Beslispunt 1

De wijziging van de Algemene plaatselijke verordening Utrecht 2010, partiële herziening 2022 vast te stellen, met de volgende wijzigingen: a. Opheffen van het verbod op enkel het bezit van lachgas en omzetten van het verbod op hinderlijk lachgasgebruik in aangewezen gebieden naar de gehele gemeente (schrappen van artikel 2:28a APV en toevoegen van artikel 2:45b APV); b. Opnemen van een verbod om op door het college aangewezen plaatsen i. fietsen of bromfietsen langer dan een door het college vastgestelde periode onafgebroken te laten staan; ii. ter voorkoming of beëindiging van hinder overlast of gevaar fietsen of bromfietsen onbeheerd buiten de daarvoor bestemde fietsvoorzieningen te laten staan (artikel 2:32 APV); c. Toevoeging van een verbod op openlijk harddrugsgebruik (artikel 2:45a APV); d. Actualisering van een verwijzing naar het terrassenreglement (artikel 2:9 APV); e. In het artikel Gedragseisen exploitant en beheerder een onjuiste verwijzing te schrappen (artikel 3:5 APV).

Argumenten 1.1

Het omzetten van het verbod op hinderlijk lachgasgebruik voor de gehele gemeente. Met wijzigingen in het lachgasverbod blijft het mogelijk om effectief te handhaven op lachgasgebruik dat overlast en hinder kan veroorzaken. Door het landelijke verbod is lachgas sinds 1 januari 2023 een verboden middel. Lachgas kan nu worden geschaard onder softdrugs en er dient dan ook als zodanig mee om te worden gegaan. Dit betekent dat de huidige APV-bepaling, die ook het bezit van o.a. lachgastanks verbiedt, niet in stand kan blijven. De Opiumwet verbiedt niet het gebruik van lachgas, daarvoor is de APV-bepaling noodzakelijk. De APVbepaling kan het gebruik van lachgas in de openbare ruimte in de gehele gemeente 3

verbieden. Er hoeft niet langer te worden gewerkt met het aanwijzen van gebieden waar het verbod van toepassing is. Met deze wijzigingen blijft het mogelijk voor zowel opsporingsambtenaren, als buitengewoon opsporingsambtenaren, effectief (middels een feitcode) te handhaven op lachgasgebruik dat overlast en hinder kan veroorzaken. Wanneer er geen verbod op hinderlijk lachgasgebruik wordt opgenomen in de APV is handhaven op het gebruik zelf niet mogelijk. 1.2

Het toevoegen van de verbodsbepalingen over (brom-)fietsparkeren maakt het toegankelijk houden van de openbare ruimte eenvoudiger. De openbare ruimte moet toegankelijk blijven. Voetgangers en fietsers moeten comfortabel en veilig gebruik kunnen maken van de openbare ruimte. Ook moet in het geval van calamiteit veilig geëvacueerd kunnen worden. Voor locaties waar de stallingscapaciteit op orde is en de druk op de openbare ruimte groot is, is het wenselijk gebruik te kunnen maken van een verbod op het plaatsen van fietsen buiten de daarvoor bestemde fietsvoorzieningen. De beleidsregel Handhaving fietsparkeren Stationsgebied die het college op 7 maart jl. heeft vastgesteld heeft met deze wijziging een duidelijke grondslag in de APV.

1.3

Een verbod op openlijk harddrugsgebruik biedt bescherming voor de kwetsbare harddrugsgebruikers. Er is sprake van een toenemend aantal kwetsbare harddrugsgebruikers, die met de huidige intensieve zorgaanpak onvoldoende worden bereikt. Zorginstellingen pleiten voor een verbod op openlijk harddrugsgebruik, zodat deze doelgroep beter naar zorg en opvang kan worden begeleid. Een verbod op het gebruik van harddrugs in de openbare ruimte moet ertoe leiden dat kwetsbare harddrugsgebruikers zich verplaatsen naar de daarvoor bestemde binnen locaties bij maatschappelijke instellingen. Het verbod is daarmee onderdeel van een bredere aanpak vanuit zorg en veiligheid voor verslaafde harddrugsgebruikers.

1.4.

Een verbod op openlijk harddrugsgebruik maakt Utrecht minder aantrekkelijk voor kwetsbare harddrugsgebruikers en dealers. Er zijn grote groepen harddrugsgebruikers op meerdere locaties in de stad, die veel overlast veroorzaken. Er zijn zorgen over de leefbaarheid van de omgeving en de gezondheid van de kwetsbare harddrugsgebruikers. Grotere groepen harddrugsgebruikers trekken ook meer (andere) dealers aan. Deze situatie kan het nog lastiger maken kwetsbare en verslaafde harddrugsgebruikers naar zorginstellingen toe te geleiden. Een verbod op openlijk harddrugsgebruik kan ook een preventieve werking hebben, doordat kwetsbare harddrugsgebruikers beter worden beschermd en het aantal dealers en harddrugsgebruikers van buiten de stad wordt verminderd. Het merendeel van de Nederlandse gemeenten kent namelijk wel een verbod op openlijk (hard)drugsgebruik.

1.5

Het verbod op openlijk harddrugsgebruik gaat ernstige aantasting van de openbare orde tegen De overlast van kwetsbare harddrugsgebruikers in de openbare ruimte is toegenomen. Er is sprake van hardnekkige overlast door een alsmaar groeiende groep harddrugsgebruikers. Met dit verbod wordt de roep van omwonenden, ondernemers en studentenverenigingen gehoord. Het verbod kan de overlast voor de omwonenden, ondernemers, studenten en passanten verminderen, doordat (buitengewoon) opsporingsambtenaren kunnen handhaven op harddrugsgebruik. Om te voorkomen dat de problematiek zich verplaatst naar elders in de stad moet het verbod voor de gehele gemeente gelden.

1.6

Door de overige aanpassingen wordt de APV gecorrigeerd, geactualiseerd en verduidelijkt.

4

-

In artikel 2:3 moet het omzetten van de lachgasverbodsbepaling worden meegenomen door naar het juiste artikel te verwijzen (schrappen artikel 2:28a en toevoegen artikel 2:45b). Aan artikel 2:3 moet worden toegevoegd het artikel op openlijk harddrugsgebruik (artikel 2:45a). Het opnemen van de ‘beleidsregel terrassen gemeente Utrecht’ sluit aan bij geldende regelgeving, aangezien het Terrassenreglement niet meer van kracht is. In artikel 3:5 staat een onjuiste verwijzing naar ‘onderdeel a’.

Kanttekeningen 1.1

Het verbod op openlijk harddrugsgebruik kan indruisen tegen het lokale progressieve drugsbeleid. De verbodsbepalingen zijn echter gericht op het kunnen optreden tegen overlast ten gevolge van drugsgebruik.

Financiën Punt 1b: fietsparkeren. Binnen het programma Bereikbaarheid onderdeel parkeerexploitatie worden de communicatiekosten en de kosten om bebording aan te brengen gedekt. Het handhaven in het Stationsgebied zal niet leiden tot extra handhavingsinzet en wordt vooralsnog gedekt binnen het huidig handhavingsbudget binnen de parkeerexploitatie. De monitoring en evaluatie van de effecten van de aanpak in het stationsgebied moet uitwijzen in welke mate en op welke termijn dit nodig is en welke kosten hiermee gemoeid zijn. Mocht uitbreiding van de handhavingscapaciteit noodzakelijk zijn, dan wordt een voorstel gedaan in het MPB 2024. Punt 1c: toevoegen van een verbod op openlijk harddrugsgebruik. Handhaving van dit verbod kan uit bestaande financiële middelen worden bekostigd. Punt 1d: actualiseren van de verwijzing naar geldende regelgeving over terrassen. Punt 1a: schrappen en toevoegen van de lachgasverbodsbepaling. De wijzigingen genoemd onder punten 1a, 1b en 1d hebben geen financiële gevolgen.

Vervolg Algemeen Na vaststelling wordt het ‘Besluit tot wijziging van de Algemene plaatselijke verordening Utrecht 2010, partiële herziening 2010’ op www.overheid.nl bekend gemaakt. Daarbij hoort ook een aan de wijzigingen aangepaste toelichting. De wijzigingen worden geconsolideerd verwerkt (opgenomen in de APV). Na de officiële bekendmaking op www.overheid.nl passen we Utrechtse webpagina www.utrecht.nl/apv aan.

Communicatie Zie ook ‘Algemeen’ onder het kopje ‘Vervolg’.

(Niet)Referendabel De Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht is van toepassing.

Bijlagen Bijlage besluitvorming: - Besluit tot wijziging van de Algemene plaatselijke verordening Utrecht 2010, partiële herziening 2023. Bijlagen informatief:

5

-

Overzicht van de wijzigingen in de Algemene plaatselijke verordening Utrecht 2010 na partiële herziening 2023.

6

Besluit tot wijziging van de

Algemene plaatselijke verordening Utrecht 2010, partiële herziening 2023

De raad van de gemeente Utrecht;

Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 9 mei 2023, kenmerk 11039153; Gelet op artikel 149 en artikel 108 tweede lid Gemeentewet;

Besluit de Algemene plaatselijke verordening Utrecht 2010 als volgt te wijzigen:

Artikel I A. In de tekst bij artikel 2:3, derde lid, onder a komt te vervallen “2:28a” en na 2:45 toe te voegen “2:45a, 2:45b en”.

B.

In artikel 2:9, vierde lid, wordt “terrassenreglement” gewijzigd in “beleidsregel terrassen gemeente Utrecht”.

C. Artikel 2:28a komt te vervallen.

D. Artikel 2:32, tweede lid, komt te luiden: ‘Het is verboden op door het college aangewezen plaatsen fietsen of bromfietsen langer dan een door het college vastgestelde periode onafgebroken te laten staan.’

E.

Artikel 2:32, derde lid, komt te luiden: ‘Het is verboden op door het college aangewezen plaatsen ter voorkoming of beëindiging van hinder, overlast of gevaar fietsen of bromfietsen onbeheerd buiten de daarvoor bestemde fietsvoorzieningen te laten staan.’

F.

Artikel 2:45a komt te luiden: Artikel 2:45a Verbod openlijk harddrugsgebuik Het is verboden op of aan een openbare plaats of in een voor publiek toegankelijk gebouw

harddrugs of daarop gelijkende waar te gebruiken, toe te dienen, dan wel voorbereidingen daartoe te treffen of ten behoeve van dat gebruik voorwerpen of stoffen voorhanden te hebben.

G. Artikel 2:45b komt te luiden: Artikel 2:45b Verbod op hinderlijk lachgasgebruik Het is verboden op of aan een openbare plaats of in een voor publiek toegankelijk gebouw lachgas, een middel als bedoeld in lijst II van de Opiumwet, of daarop gelijkende waar te

gebruiken, toe te dienen, dan wel voorbereidingen daartoe te treffen of ten behoeve van dat gebruik voorwerpen of stoffen voorhanden te hebben.

H. In de tekst bij artikel 3:5, derde lid, onder a wordt de verwijzing naar artikel 76, “derde lid, onder a,” van de Algemene wet inzake rijksbelastingen gewijzigd in artikel 76, “tweede lid, onder c”.

Artikel II Dit besluit treedt in werking vijf weken na bekendmaking in het gemeenteblad.

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van <datum>

De burgemeester, Sharon A.M. Dijksma

De griffier, Merel van Hall

Bijlage: Overzicht van de wijzigingen in de Algemene plaatselijke verordening Utrecht 2010 na partiële herziening 2023

Onderstaand de teksten van de artikelen die inhoudelijk wijzigen. De wijzigingen zijn cursief aangegeven in de bestaande tekst en onderstreept in de nieuwe tekst. Bij nieuwe artikelen is alleen de kolom ‘Nieuwe tekst’ ingevuld. Bij artikelen die vervallen is alleen de kolom ‘Bestaande tekst’ ingevuld. Daar waar de wijzigingen artikelleden betreft, zijn alleen de betreffende artikelleden opgenomen (de stippeltjes geven aan dat er meer artikelleden zijn die niet gewijzigd worden). Bestaande tekst Artikel 2:3 Verblijfsontzeggingen ……………. 3. De burgemeester kan een verblijfsontzegging opleggen aan personen die in het aangewezen gebied de openbare orde verstoren door: a. handelen in strijd met het bepaalde in de artikelen 2:1, 2:2, 2:22a, 2:27, eerste lid onder b, 2:28, 2.28a, 2:29, 2:45, artikel 3:17 van deze verordening; …………….

Nieuwe tekst Artikel 2:3 Verblijfsontzeggingen ……………. 3. De burgemeester kan een verblijfsontzegging opleggen aan personen die in het aangewezen gebied de openbare orde verstoren door: a. handelen in strijd met het bepaalde in de artikelen 2:1, 2:2, 2:22a, 2:27, eerste lid onder b, 2:28, 2.28a, 2:29, 2:45, 2:45a, 2:45b en 3:17 van deze verordening; …………….

Bestaande tekst Artikel 2:9 Voorwerpen of stoffen aan, op, in of boven de weg ……………. 4. Het in het eerste lid bepaalde geldt niet voor zover de op de Wet milieubeheer gebaseerde voorschriften, de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, de Wet beheer rijkswaterstaatswerken, de Telecommunicatiewet, artikel 5 van de Wegenverkeerswet 1994, de Wegenverordening provincie Utrecht 2010, de Verordening ondergrond: kabels, leidingen en boomwortels gemeente Utrecht, of de Afvalstoffenverordening Utrecht 2010 van toepassing zijn, of voor zover er sprake is van evenementen als bedoeld in de artikelen 5:20 en 5:30 van deze verordening waarvoor door de burgemeester een vergunning is verleend, of voor zover er sprake is van een straat- of buurtfeest waarvan melding is gemaakt als bedoeld in artikel 5:32 van deze verordening, of een terras als bedoeld in de

Nieuwe tekst Artikel 2:9 Voorwerpen of stoffen aan, op, in of boven de weg ……………. 4. Het in het eerste lid bepaalde geldt niet voor zover de op de Wet milieubeheer gebaseerde voorschriften, de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, de Wet beheer rijkswaterstaatswerken, de Telecommunicatiewet, artikel 5 van de Wegenverkeerswet 1994, de Wegenverordening provincie Utrecht 2010, de Verordening ondergrond: kabels, leidingen en boomwortels gemeente Utrecht, of de Afvalstoffenverordening Utrecht 2010 van toepassing zijn, of voor zover er sprake is van evenementen als bedoeld in de artikelen 5:20 en 5:30 van deze verordening waarvoor door de burgemeester een vergunning is verleend, of voor zover er sprake is van een straat- of buurtfeest waarvan melding is gemaakt als bedoeld in artikel 5:32 van deze verordening, of een terras als bedoeld in de

Verordening horeca gemeente Utrecht en het daarbij behorende Terrassenreglement, of voor zover sprake is leidingen en installaties voor warmte koude opslag (WKO) .…………….

Verordening horeca gemeente Utrecht en het daarbij behorende beleidsregel terrassen gemeente Utrecht of voor zover sprake is leidingen en installaties voor warmte koude opslag (WKO) …………….

Bestaande tekst Artikel 2:28a Hinderlijk lachgasgebruik Het is verboden op een openbare plaats of het openbaar water, dat deel uitmaakt van een door het college aangewezen gebied, lachgas bedoeld of bestemd voor recreatief gebruik - te gebruiken of tanks, ampullen en dergelijke met dat lachgas bij zich te hebben.

Nieuwe tekst

Bestaande tekst Artikel 2:32 Parkeren van fietsen en bromfietsen …………….. 2. Het is verboden een fiets, bromfiets of vergelijkbaar vervoermiddel, al of niet voor onmiddellijk gebruik geschikt, zonder wezenlijke tijdsonderbreking te parkeren op of aan een openbare plaats dan wel in of buiten de openbare fietsparkeervoorzieningen in door het college aangewezen gebieden en langer dan een door het college te bepalen periode.

Nieuwe tekst Artikel 2:32 Parkeren van fietsen en bromfietsen ……………. 2. Het is verboden op door het college aangewezen plaatsen fietsen of bromfietsen langer dan een door het college vastgestelde periode onafgebroken te laten staan. 3. Het is verboden op door het college aangewezen plaatsen ter voorkoming of beëindiging van hinder, overlast of gevaar fietsen of bromfietsen onbeheerd buiten de daarvoor bestemde fietsvoorzieningen te laten staan.

Bestaande tekst

Nieuwe tekst Artikel 2:45a Verbod openlijk harddrugsgebruik Het is verboden op of aan een openbare plaats of in een voor publiek toegankelijk gebouw harddrugs of daarop gelijkende waar te gebruiken, toe te dienen, dan wel voorbereidingen daartoe te verrichten of ten behoeve van dat gebruik voorwerpen of stoffen voorhanden te hebben.

Bestaande tekst

Nieuwe tekst Artikel 2:45b Verbod hinderlijk lachgasgebruik Het is verboden op of aan een openbare plaats of in een voor publiek toegankelijk gebouw lachgas of daarop gelijkende waar te gebruiken, toe te dienen, dan wel voorbereidingen daartoe te verrichten of ten behoeve van dat gebruik voorwerpen of stoffen voorhanden te hebben.

Bestaande tekst Artikel 3:5 Gedragseisen exploitant en beheerder …………….. 3. Met een veroordeling als bedoeld in het tweede lid wordt gelijk gesteld: a. vrijwillige betaling van een geldsom als bedoeld in artikel 74, tweede lid, onder a, van het Wetboek van Strafrecht of artikel 76, derde lid, onder a, van de Algemene wet inzake rijksbelastingen, tenzij de geldsom € 375,00 of minder bedraagt; ……………..

Nieuwe tekst Artikel 3:5 Gedragseisen exploitant en beheerder …………….. 3. Met een veroordeling als bedoeld in het tweede lid wordt gelijk gesteld: a. vrijwillige betaling van een geldsom als bedoeld in artikel 74, tweede lid, onder a, van het Wetboek van Strafrecht of artikel 76, tweede lid, onder c, van de Algemene wet inzake rijksbelastingen, tenzij de geldsom € 375,00 of minder bedraagt; ……………..

Bijlage: Toelichting bij ‘Besluit tot wijziging van de Algemene plaatselijke verordening Utrecht 2010, partiële herziening 2023 Artikelsgewijze toelichting Waar in een bestaande toelichting op een artikel van de APV inhoudelijke wijzigingen zijn aangebracht naar aanleiding van dit besluit, zijn deze wijzigingen weergegeven in het rood. Dit is het geval bij de artikelsgewijze toelichting op: - Artikel I, onderdeel A (Verblijfsontzegging, artikel 2:3) - Artikel I, onderdeel D en E (Neerzetten van fietsen e.d., artikel 2:32) - Artikel I, onderdeel F (Verbod openlijk harddrugsgebruik, artikel 2:45a) - Artikel I, onderdeel G (Verbod op hinderlijk lachgasgebruik, artikel 2:45b) Het schrappen van een artikel van de APV maakt de toelichting bij het artikel overbodig. De toelichting komt te vervallen. Dit is het geval bij de artikelsgewijze toelichting op: - Artikel I, onderdeel C (Hinderlijk lachgasgebruik, artikel 2:28a).

Artikel I, onderdeel A Artikel 2:3 creëert een bevoegdheid voor de burgemeester om gebieden aan te wijzen waar verblijfsontzeggingen kunnen worden opgelegd aan personen die de openbare orde verstoren. Een verblijfsontzegging is een verbod om zich gedurende een bepaalde periode in een aangewezen gebied te bevinden (artikel 1:1, onder m. APV). Voorwaarde voor de aanwijzing van een gebied is de mate van ordeverstoringen die in dat gebied plaatsvinden. Alleen bij ernstige ordeproblemen kan van het artikel gebruik worden gemaakt. Deze verstoringen kunnen zowel van structurele als van incidentele aard zijn. Bij incidentele ordeverstoringen zal de gebiedsaanwijzing veelal van tijdelijke aard zijn. Een verblijfsontzegging is een bestuurlijke maatregel en geen (strafrechtelijke) sanctie. De algemene motivering voor de hantering van dit instrument is, dat in gebieden waarin de handhaving van de openbare orde onder druk staat het gerechtvaardigd is personen die daarop een inbreuk plegen tijdelijk uit het gebied te verwijderen. De maatregel is dus een instrument ter handhaving van de openbare orde. Alleen aan personen die zich in het aangewezen gebied schuldig maken aan bepaalde ordeverstoringen die in het derde lid, onder a. tot en met e. zijn opgesomd kan een verblijfsontzegging opgelegd worden. Deze opsomming is limitatief. De onder a.