Agendabundel
Tekst van het document
Deze hebben betrekking op: Onttrekkingen 1,3 miljoen euro waarvan: o 1 miljoen euro amendement A108 Voorjaarsnota 2024 o 0,3 miljoen euro amendement A092 Voorjaarsnota 2024 Toevoegingen 7,141 miljoen euro waarvan: o 7 miljoen euro verwachte inkomsten voor Single-Use Plastic die worden toegevoegd aan de reserve en bij de Voorjaarsnota 2025 worden meegenomen bij de besluitvorming over keuzes tariefstelling. Zie voor een verdere toelichting het onderdeel Reserves in hoofdstuk Financiën.
75
Concrete bezuinigingsmaatregelen x €1.000 Maatregel
2024
2025
2026
2027
2028 Structureel
-
103
103
103
103
103
-
-
-
205
205
205
172
292
292
292
292
292
-
-
-
-
205
205
500
514
514
514
514
514
bodembiodiversiteit
30
31
31
31
31
31
Stroomlijnen initiatieven vergroening buitenruimte
-
-51
668
565
565
565
-
51
51
154
154
154
702
940
1.659
1.864
2.069
2.069
Stoppen met bomen voor bewoners Minder inzet op het moeten voldoen aan EU grenswaarden voor luchtkwaliteit. Minder beleids- en onderzoekscapaciteit Gezond Leefklimaat. Concessie vergoeding laadpalen niet fixeren en/of verhogen Geen structurele middelen beschikbaar houden voor Bodem Minder beleid opstellen voor lood en
Bezuiniging lobby voor bovengemeentelijke belangen, Amendementen 127 en 128 (deel 1) Totaal Bezuinigingen op ruimtelijke investeringen x €1.000 Opgave
2024
2025
Gezond leefklimaat (Groen)
50
200
2026 1.050
2027 1.050
2028 1.050
Structureel 1.050
Spelen, sporten en bewegen in de openbare ruimte
-
-
150
300
300
300
Totaal
50
200
1.200
1.350
1.350
1.350
Baten en lasten meerjarig in beeld De grafieken hieronder tonen de ontwikkeling van de baten en lasten van het programma over een periode van meerdere jaren, exclusief reserves. Zowel in absolute bedragen, als in percentages van de totale baten en lasten van de begroting.
76
Doelstelling 1: Beheer openbare ruimte
Met goed beheer van de openbare ruimte zorgen we voor een gezonde, aantrekkelijke, robuuste en toekomstbestendige leefomgeving voor iedereen. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument Nota Beheer Openbare Ruimte
Vastgesteld 2021
Programmaplan Werk aan de Werf
2021
Actieplan zelfbeheer openbaar groen
2021
Notitie Aanpak plaagdierbeheersing: Ratten
2021
Nota dierenwelzijn Nota Utrechtse soortenlijst
2020 2019
Bomenbeleid
2018
Toelichting In de nota brengen we in beeld wat de staat is van de kwaliteit van de openbare ruimte en beschrijven we hoe we de openbare ruimte ontwikkelend willen beheren, wat de omvang van het achterstallig onderhoud is en hoe we de verschillende opgaven willen financieren. In dit plan staat hoe we wal-, werf- en kluismuren en kelders in het historische wervengebied herstellen en werken aan maatregelen om schade aan muren en kelders in de toekomst te voorkomen. Met dit actieplan geven we aan hoe we de samenwerking versterken met zelfbeheerders. In deze notitie beschrijven we de aanpak van de Integrated Pest Management, de focus ligt op preventie. In deze nota staat het dierenwelzijnsbeleid. Lijst met soorten die voor Utrecht kenmerkend zijn, waarbij hun beschermde status zorgt voor continuïteit in het behoud en stimuleren van plant- en dierensoorten In het Bomenbeleid staat onze ambities voor bomen
77
Groenstructuurplan
2009, 2018
Kadernota Kwaliteit Openbare Ruimte
2007, 2018
Beleidsnota stadswater
2016
De Actualisatie van het Groenstructuurplan 2018 maakt inzichtelijk hoe de ontwikkeling van groen gelijke tred gaat houden met de groei van de stad. In de nota is vastgelegd wat nodig is om de kwaliteit van de openbare ruimte goed aan te laten sluiten bij de omgeving. Voor dit onderwerp is nieuw beleid in de maak. Dit kan leiden tot een aanpassing van doelstellingen en indicatoren in de volgende programmabegroting. Het beleid richt zich op het gebruik van het openbare water waar je kan varen of zwemmen en op de oevers waar je kan verblijven en wandelen.
Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Meer informatie vindt u in de webversie van de begroting. Indicator
Nulmeting Realisatie 2023
Waardering van het schoonhouden 6,6 (2021) van de openbare ruimte in de buurt. Waardering van het onderhoud van n.v.t. (2023) de verharding in de buurt (zoals straten, pleinen, stoepen en fietspaden). Waardering van de verzorging van n.v.t. (2023) het openbare groen in de buurt.
2024
Doelstelling 2025 2026
2027
6,5
-
6,5
-
6,5
6,6
-
6,8
-
6,8
6,8
-
6,8
-
6,8
Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar We leggen beleid over de ondergrond ter besluitvorming voor aan de raad en vertalen het daarna naar een uitvoeringsprogramma (beleidsnota gereed in Q1 2025). We evalueren de beheerprogramma's bruggen, beweegbare bruggen en kademuren. Naar aanleiding van de evaluatie herijken we de programma's (gereed in Q4 2025). Wij hebben in 2025 de tarieven voor Brug-, schut- en havengelden verhoogd overeenkomstig de Voorjaarsnota 2024 en de daarbij aangenomen amendementen 93 Versterking van vrouwen in Utrechtse wijken, 125 Behoud inzet PrEP & Soa en Skatepark Utrecht en 131 Behoud Pretty Woman. Voor de verdere aanpassing van de tarieven in 2026 en volgende jaren onderzoeken we, mede met het oog op de ambities uit de beleidsnota Stadswater (onder voorbehoud van vaststelling), mogelijkheden en haalbaarheid van een meer beleidsrijke herziening van de Verordening brug-, schut- en havengelden en de bijbehorende tarieventabel. Activiteiten die we niet meer doen In het kader van de structurele versoberingsopgave van 1,085 miljoen euro op het beheer van de openbare ruimte voeren wij een aantal activiteiten niet meer uit. U bent hierover geïnformeerd in de Raadsbrief Voortgang versoberingsopgave Openbare Ruimte (Q1 2025).
78
Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen We continueren onze acties voor het verbeteren van de toegankelijkheid van de openbare ruimte voor mensen met een beperking. We werken achterstallig onderhoud in een redelijke termijn van tien jaar weg. We voeren geprogrammeerde groot onderhoud- en vervangingsprojecten in de openbare ruimte uit, die zijn opgenomen in het Meerjaren Investeringsprogramma 2025-2034 en geven daarbij invulling aan ontwikkelend beheer, met als streven om steeds een bijdrage te leveren aan de gemeentebrede opgaven voor een gezond stedelijk leefklimaat. We houden de openbare ruimte schoon en onderhouden het groen volgens de afgesproken kwaliteitsnormen. We zetten de begeleiding van en samenwerking met de vrijwilligers in het dagelijks beheer voort. We handhaven de algemene regelgeving en voorschriften van vergunningen in de openbare ruimte en controleren naar aanleiding van meldingen of eigen waarnemingen vanuit preventief toezicht. Het programmeren, herstel van schade aan het monumentale wervengebied, intensivering van beheer, voorkomen van schade, voorkomen van onveilige situaties en het invullen van de burenplicht en de maatschappelijke zorgplicht is elk jaar onderdeel van ons werk.
We ronden conform motie 2023-M457 het onderzoek naar de haalbaarheid van officieel zwemwater op vijf locaties af en besluiten over het vervolgtraject. We ondersteunen de realisatie van een particuliere Islamitische begraafplaats. We stoppen met inkopen en planten en zaaien van met bestrijdingsmiddelen geteelde bollen en zaden. Financiën Beheer openbare ruimte x €1.000 Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2023 2024 2026 2027 2028 Baten
13.878
16.364
25.336
21.757
21.842
21.842
Lasten
115.810
117.567
123.664
123.796
125.066
126.475
Saldo Baten en Lasten
-101.932 -101.204
-98.329 -102.039 -103.224 -104.634
Onttrekking reserves
1.808
149
3
3
3
3
Toevoeging reserves
0
0
7.000
3.000
3.000
3.000
1.808
149
-6.997
-2.997
-2.997
-2.997
Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves Totaal
-100.124 -101.055 -105.326 -105.036 -106.221 -107.631
x €1.000 Toelichting verschillen Baten Verpakkingsheffing: per 1 januari 2023 geldt wetgeving die uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) ten aanzien van onder andere zwerfafval regelt. De producenten betalen mee aan het inzamelen van het afval en het opruimen van zwerfafval en betalen daarvoor een vergoeding aan gemeenten. Indexering tarieven, belastingen en leges. In bovenstaande tabel is in 2025 nog een algemene index toegepast op de baten van de tarieven en heffingen. Na vaststelling van de verordeningen voor 2025 zullen de aanpassingen in de baten worden verwerkt in de eerstvolgende begrotingswijziging.
79
Bedrag
I/S
8.000
S
594
S
Kostendekkendheid leges wordt verhoogd zoals opgenomen in de Voorjaarsnota 2024 onderdeel 4.5 (opbrengstverhoging) en amendementen A093, A125 en A131. Lasten Referentiekader Groei: budgettoename op basis van bevolkingstoename. Loon- en prijsindexering Start afschrijving per 1 januari: in 2024 is deze maatregel uit de Voorjaarsnota 2024 abusievelijk voor een te hoog bedrag op dit programma verwerkt, in de eerstvolgende begrotingswijziging wordt dit gecorrigeerd. Nota Beheer Openbare Ruimte: toename budget overeenkomstig Nota Beheer Openbare Ruimte en de Voorjaarsnota 2021 punt 2.4. Frictiekosten Leidsche Rijn: afname budget doordat voor 2025 nog geen budget is bepaald (budget 2025 staat op nul). In 2024 is het budget 1,780 miljoen. In de eerstvolgende begrotingswijziging wordt het budget voor 2025 toegekend en toegevoegd.
441
S
3.044
S
1.764 804
S I
500
S
-1.780
I
Bedrag
x €1.000 I/S
Vrijval vaste activa reserve: vaste activa reserve is opgeheven in de Voorjaarsnota 2024. Toevoegingen
-146
I
7 miljoen euro van de verwachte inkomsten voor Single-Use Plastic worden toegevoegd aan de reserve en bij de Voorjaarsnota 2025 meegenomen bij de besluitvorming over keuzes tariefstelling.
7.000
I/S
Toelichting verschillen in reserves Onttrekkingen
Beïnvloedbaarheid De grafiek hieronder laat zien welk percentage van de lasten van deze doelstelling beïnvloedbaar is.
De beïnvloedbaarheid voor 2025 8 %, (2026 8 %, 2027 10 % , 2028 11 %)
De lasten binnen deze doelstelling zijn slechts beperkt beïnvloedbaar door wettelijke taken en koppeling tussen baten en lasten. De keuzeruimte wordt beperkt doordat het wettelijk verplicht is om
80
objecten veilig en heel te houden door onderhoud en vervanging. Vooral de opgave in naoorlogse wijken is groot. Keuzeruimte komt vooral neer op versobering, er is bijvoorbeeld op een aantal gebieden een kwaliteitsniveau afgesproken dat één trede hoger ligt dan wettelijk verplicht. Versobering gaat samen met een hoger risico op herstelkosten door achterstallig onderhoud. Toezicht en handhaving heeft betrekking op personeelskosten en aan personeel gerelateerd materieel, en betreft grotendeels gemeentelijk (beïnvloedbaar) beleid.
Doelstelling 2: Water- en rioleringssysteem
Het water- en rioleringssysteem is gezond, robuust en toekomstbestendig voor iedereen. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument Visie Water en Riolering Utrecht
Vastgesteld 2022
Visie Klimaatadaptatie Utrecht
2022
Effectindicatoren Indicator
Toelichting De visie beschrijft hoe we invulling geven aan onze zorgplichten voor afvalwater, hemelwater en grondwater. De visie laat zien wat we op het gebied van hittestress, wateroverlast en droogte moeten doen om ons voor 2050 aan te passen aan het veranderende klimaat.
NulmetingRealisatie 2023
Aantal geregistreerde meldingen van 0 (2020) volledig gestremde wegen of hemelwater in panden vanuit de openbare ruimte bij extreme neerslag (buien t/m 80mm per uur). Aantal geregistreerde meldingen van 7 (2012) grondwateroverlast door te hoge of te lage grondwaterstanden in de openbare ruimte. Aantal keer per jaar dat dusdanige 2 (2012) oppervlaktewaterkwaliteitsproblemen optreden dat directe maatregelen zijn vereist. Het gaat hier om vissterfte, stank, botulisme, blauwalg en overmatig kroos.
2024
Doelstelling 2025 2026
2027
0
0
0
0
0
71
<=5
<=5
<=5
<=5
29
<=5
<=5
<=5
<=5
Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar We evalueren onze vervangingsstrategie (gereed in 2025). Uitvoering tweede ronde 6-jaarlijkse stresstesten conform landelijke aanpak waar nodig (gereed in 2025) en op basis daarvan de evaluatie van de visie water en riolering en visie klimaatadaptatie (gereed in 2026/2027). Uitvoering van een integrale communicatiestrategie voor water, klimaatadaptatie en groen om meer impact te creëren (gereed in Q4 2025).
81
We koppelen minimaal 15,3 hectare af via bouwplannen, herinrichtingen, initiatievenfonds en subsidieregelingen, bij voorkeur door het vervangen van verharding door groen (gereed in Q4 2025). We vervangen minimaal 8,2 kilometer riolering waarbij we ernaar streven gelijktijdig de openbare ruimte te vernieuwen en zowel het rioleringssysteem als de openbare ruimte klimaatbestendig en circulair te maken (gereed in Q4 2025).
Activiteiten die we niet meer doen Niet van toepassing. Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen We onderzoeken een nieuwe grondslag voor de rioolheffing en leggen deze ter besluitvorming voor aan de raad (gereed in Q1 2025). Om de oppervlaktewaterkwaliteit te verbeteren werken we samen met het waterschap HDSR aan het uitvoeren van maatregelen die zijn opgenomen in het Programma Gezond Water in Utrecht (gereed in 2028). We vertalen doelstellingen uit de Visie Water en Riolering en Visie Klimaatadaptatie in omgevingsplanregels en leggen deze ter besluitvorming voor aan de raad (gereed in 2025). Het beheren en onderhouden van het gemeentelijk rioolstelsel, rioolgemalen en drainagestelsel. Het beheren en onderhouden van de watergangen en oppervlaktewater assets die bij de gemeente in beheer en onderhoud zijn en het realiseren van de vastgestelde waterkwaliteitsdoelen samen met de waterschappen. Het waarborgen van de gemeentelijke watertaken in alle bouwplannen, gebiedsontwikkelingen en herinrichtingen via gebiedsadvisering, plantoetsing en vergunningverlening. Het stimuleren van eigenaren en gebruikers van de stad om hemelwater nuttig te gebruiken en ter plaatse te verwerken via voorlichting, facilitering en subsidiëring.
Het programmeren, voorbereiden en uitvoeren van groot onderhoud, vervangingen en verbeteringen aan het water- en rioleringssysteem. Wateroverlast door extreme neerslag of schade door langdurige droogte voorkomen door het realiseren van meer ruimte voor de opvang van regenwater in het straatprofiel en het vasthouden van regenwater waar het valt door verharding te vervangen door groen. Het circulair maken van het water- en rioleringssysteem door onder andere het verminderen van het waterverbruik, het scheiden van vuile en schone waterstromen en het hergebruiken van grondstoffen en materialen. Het aanpassen van het water- en rioleringssysteem aan de groei van de stad, waaronder het op de lange termijn toewerken naar een andere locatie van de rioolwaterzuivering Utrecht. Financiën Water- en rioleringssysteem x €1.000 Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2023 2024 2026 2027 2028 Baten
46.675
49.498
51.043
51.043
51.043
51.043
Lasten
34.927
35.395
35.819
35.819
35.819
35.819
Saldo Baten en Lasten
11.749
14.102
15.224
15.224
15.224
15.224
Onttrekking reserves
4.600
250
1.250
200
0
0
Toevoeging reserves
1.650
0
0
0
0
0
Saldo onttrekkingen en toevoegingen reserves
2.950
250
1.250
200
0
0
14.699
14.352
16.474
15.424
15.224
15.224
Totaal
x €1.000
82
Toelichting verschillen Baten Indexering tarieven, belastingen en leges. In bovenstaande tabel is in 2025 nog een algemene index toegepast op de baten van de tarieven en heffingen. Na vaststelling van de verordeningen voor 2025 zullen de aanpassingen in de baten worden verwerkt in de eerstvolgende begrotingswijziging. Lasten Binnen deze doelstelling zijn er geen verschillen groter dan 0,5 miljoen euro of meer dan 10% van de lasten.
Toelichting verschillen in reserves
Bedrag
I/S
1.545
S
Bedrag
x €1.000 I/S
1.000
I
Onttrekkingen Reserve Rioolheffing: onttrekking in 2025 overeenkomstig amendement A108 bij de Voorjaarsnota 2024. Toevoegingen Binnen deze doelstelling zijn er geen toevoegingen die dienen te worden toegelicht. Beïnvloedbaarheid De grafiek hieronder laat zien welk percentage van de lasten van deze doelstelling beïnvloedbaar is.
De beïnvloedbaarheid voor 2025 0 %, (2026 0 %, 2027 0 % , 2028 0 %)
De rioolheffing is 100% kostendekkend, en daarmee is deze doelstelling in principe niet beïnvloedbaar. Het is mogelijk om bij de jaarlijkse indexatie de toekomstige stijging van het tarief te beoordelen in combinatie met de afvalstoffenheffing en de OZB, de woonlastendruk. Door de rioolheffing minder te laten stijgen, kan de keuze worden gemaakt om de OZB meer te laten stijgen, wat meer algemene middelen oplevert.
83
Doelstelling 3: Extra groen
Extra groen dat bijdraagt aan klimaatadaptatie, biodiversiteit en/of recreatie voor mensen en dieren. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument Nota spelen in je eigen buurt
Vastgesteld 2022
Visie water en riolering Utrecht
2022
Visie klimaatadaptatie
2022
Nota beheer Openbare Ruimte
2021
Actieplan zelfbeheer openbaar groen
2021
Notitie aanpak Plaagdierbeheersing: ratten
2020
Nota dierenwelzijn
2019
Nota Utrechtse soortenlijst
2018
Bomenbeleid
2009, 2018
Groenstructuurplan
2007, 2018
Kadernota kwaliteit Openbare Ruimte
2016
84
Toelichting De nota Spelen in je eigen buurt geeft de ambities aan voor de verspreiding van speel- en sportruimte in de openbare ruimte. De visie beschrijft hoe we invulling geven aan onze zorgplichten voor afvalwater, hemelwater en grondwater. De visie laat zien wat we op het gebied van hittestress, wateroverlast en droogte moeten doen om ons voor 2050 aan te passen aan het veranderende klimaat. In de nota brengen we in beeld wat de staat is van de kwaliteit van de openbare ruimte, hoe we de openbare ruimte ontwikkelend willen beheren, wat de omvang van het achterstallig onderhoud is en hoe we de verschillende opgaven willen financieren. Met dit actieplan geven we aan hoe we de samenwerking versterken met zelfbeheerders. In deze notitie beschrijven we de aanpak van de Integrated Pest Management, de focus ligt daarbij op preventie. In deze nota staat het dierenwelzijnsbeleid. Lijst met soorten die voor Utrecht kenmerkend zijn waarbij hun beschermde status zorgt voor continuïteit in het behoud en stimuleren van plant- en dierensoorten. In het Bomenbeleid staan onze ambities voor bomen. De Actualisatie van het Groenstructuurplan 2018 maakt inzichtelijk hoe de ontwikkeling van groen gelijke tred gaat houden met de groei van de stad. In de nota is vastgelegd wat nodig is om de kwaliteit van de openbare ruimte goed aan te laten sluiten bij de omgeving.
Beleidsnota stadswater
Voor dit onderwerp is nieuw beleid in de maak. Dit kan leiden tot een aanpassing van doelstelling en indicatoren in de volgende programmabegroting. Het beleid richt zich op het gebruik van het openbare water waar je kan varen of zwemmen en op de oevers waar je kan verblijven en wandelen.
Effectindicatoren Indicator
Nulmeting Realisatie 2023
Hoeveelheid (m2) openbaar groen 2018 (105) en water per huishouden in de stad. Hoeveelheid (m2) openbaar groen 2018 (42) en water per huishouden rondom de stad.
2024
Doelstelling 2025 2026
2027
100
105
105
105
105
32
42
42
42
42
Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar Voor Natuurgebied Zuilen werken we met een vastgesteld startdocument (mits eind 2024 vastgesteld) toe naar een IPvE/FO (Q4 2025). We realiseren de nieuwe speelplekken, onder andere in de Binnenstad, de Makassarstraat en in Park de Watertoren (Q4 2025). We gaan de gezamenlijke communicatiestrategie voor water, klimaatadaptatie & groen uitvoeren om inwoners meer te betrekken bij ons beleid (Q4 2025). We evalueren de visie klimaatadaptatie en voeren waar nodig klimaat-stresstesten uit (Q4 2025). We starten de gesprekken met de Algemene Utrechtse Hengelaars Vereniging over een nieuwe visrechtovereenkomst (Q4 2025). Activiteiten die we niet meer doen We delen geen fruitbomen meer uit aan bewoners. We participeren niet langer actief in het provinciaal landbouwbeleid. Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen We benutten kansen voor meer groen en bomen, klimaatadaptatie, speelplekken en biodiversiteit in gebiedsontwikkelingen, initiatieven uit de stad en aanpassingen van de openbare ruimte. We realiseren vergroening in Noordwest, West, Rivierenwijk, Noordoost en Overvecht. Samen met de regio werken we aan recreatiegebieden.
Samen met de dierenhulporganisaties zorgen we voor goede en snelle hulpverlening aan hulpbehoevende dieren in de stad. Voor zowel zwerfdieren als wilde dieren. We delen zaailingen uit aan bewoners in samenwerking met MeerBomenNu en Utrecht Natuurlijk. We blijven in onze communicatie over natuur en soorten in de stad een positieve grondhouding weergeven, waarbij we over dieren en planten niet meer spreken van ‘plagen’ en ‘overlastsoorten’ en dergelijke.
85