Agendabundel
Tekst van het document
Deze komen wel tot uitdrukking in de rechtmatigheidsverantwoording: begrotingscriterium: de financiële handelingen passen binnen het kader van de geautoriseerde begroting; voorwaardencriterium: voorwaarden in wet- en regelgeving worden nageleefd, zoals subsidievoorwaarden; misbruik en oneigenlijk gebruik criterium: er vindt een toetsing op juistheid en volledigheid van gegevens die door derden zijn verstrekt plaats, met het oog op het voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik. Eerste lid In relatie tot de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording is in het eerste lid opgenomen dat de raad bij aanvang van iedere raadsperiode vaststelt op welke wijze hij door middel van de paragraaf bedrijfsvoering van de begroting en de jaarstukken geïnformeerd wil worden over rechtmatigheid (Kadernota rechtmatigheid van de Commissie BBV). Tweede lid In het tweede lid stelt de raad de verantwoordingsgrens vast, waarboven het college moet rapporteren aan de raad (Kadernota rechtmatigheid van de Commissie BBV). Deze grens moet tussen 0 en 3% liggen van de totale lasten van de gemeente, inclusief de dotaties aan de reserves. Voor 2023 is de verantwoordingsgrens vastgesteld op 1,5% (raadsbesluit Tweede Bestuursrapportage 2023 d.d. 9 november 2023). Derde lid Het derde lid geeft aan boven welk bedrag afzonderlijke afwijkingen nader moeten worden toegelicht (rapportagegrens).
In het raadsbesluit Voorstel verantwoordingsgrens rechtmatigheid (d.d. 21 januari 2021) is de rapportagegrens vastgesteld op € 500.000. Artikel 29b Voorwaardencriterium Eerste lid In het eerste lid wordt de definitie weergegeven van het voorwaardencriterium, het zogenaamde “normenkader”. Tweede lid Artikel 29b geeft aan dat jaarlijks het normenkader ten aanzien van de rechtmatigheidsverantwoording door de gemeenteraad moet worden vastgesteld en voor een bepaalde datum aan de raad moet worden aangeboden.
Artikel 29c Begrotingscriterium Eerste lid Artikel 29c gaat expliciet in op de begrotingsrechtmatigheid. In het eerste lid wordt het begrip begrotingsrechtmatigheid gedefinieerd. Tweede lid De baten en lasten moeten zich bewegen binnen de door de raad goedgekeurde en vastgestelde budgetplafonds. Dat is geregeld in het tweede lid. Derde en vierde lid Indien er een overschrijding plaatsvindt van de lasten of investeringskredieten (op het niveau van het totaal gevoteerde kredietbedrag) is er in principe sprake van een begrotingsonrechtmatigheid. In het vierde lid wordt bepaald wanneer deze overschrijding als acceptabel wordt beschouwd. Zesde lid Over- en onderschrijdingen van baten of onderschrijdingen van lasten/investeringen betreffen op zichzelf geen begrotingsonrechtmatigheden, maar het kan wel onrechtmatig zijn als deze afwijkingen niet tijdig in de (bijgestelde) begroting zijn verwerkt. Artikel 29d Misbruik en oneigenlijk gebruik-criterium Eerste lid Dit artikel voorziet in het zogenaamde “misbruik en oneigenlijk gebruik criterium”. In het eerste lid wordt het criterium gedefinieerd. Van misbruik is sprake bij het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van gegevens met als doel ten onrechte overheidssubsidies of -uitkeringen te verkrijgen of niet dan wel een te laag bedrag aan heffingen aan de overheid te betalen.
Van oneigenlijk gebruik is sprake indien bij het aangaan van rechtshandelingen, al dan niet gecombineerd met feitelijke handelingen, het verkrijgen van overheidsbijdragen of het niet dan wel tot een te laag bedrag betalen van heffingen aan de overheid, in overeenstemming met de bewoordingen van de regelgeving is maar in strijd met het doel en de strekking daarvan is. Tweede lid Aan het college wordt opgedragen om regels op stellen voor het voorkomen van misbruik en oneigenlijk gebruik van gemeentelijke regelingen en eigendommen.
Artikel 30 Intrekking oude verordening Deze verordening treedt in de plaats van de vorige op grond van het oude artikel 212 Gemeentewet opgestelde verordening. Artikel 31 Inwerkingtreding De wetgever heeft bepaald, dat de nieuwe verordening artikel 212 Gemeentewet bij alle gemeenten op het begrotingsjaar 2017 van toepassing moet zijn. De oude verordening blijft nog van kracht op de begroting en jaarstukken van 2016. Artikel 32 Citeertitel In dit artikel wordt de naam gegeven, waarmee men in de gemeentelijke stukken naar deze verordening kan verwijzen.
Controleverordening gemeente Utrecht Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen Paragraaf 1 Definities Artikel 1 In deze verordening wordt verstaan onder: 1) Accountant: de door de gemeenteraad benoemde accountantsorganisatie die is belast met de controle van de in artikel 197 Gemeentewet bedoelde jaarrekening; 2) Accountantscontrole: de controle van de in artikel 197 Gemeentewet bedoelde jaarrekening door de benoemde accountant van: a) het getrouwe beeld van de in de jaarrekening gepresenteerde baten en lasten en de grootte en samenstelling van het vermogen; b) het rechtmatig tot stand komen van de baten en lasten en balansmutaties; c) het in overeenstemming zijn van de door het college opgestelde jaarrekening met het krachtens algemene maatregel van bestuur vastgestelde Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten; d) het in overeenstemming zijn van de door het college opgestelde jaarrekening met de bij of krachtens algemene maatregel van bestuur te stellen regels, bedoeld in artikel 186 Gemeentewet; e) de inrichting van het financieel beheer en de financiële organisatie gericht op de vraag of deze een getrouwe en rechtmatige verantwoording mogelijk maken, f) onrechtmatigheden in de jaarrekening waarbij de nadere regels die bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden gesteld op grond van artikel 213, zesde lid Gemeentewet , in acht worden genomen.
g) de verenigbaarheid van het jaarverslag met de jaarrekening. Rechtmatigheid in het kader van accountantscontrole : a) het overeenstemmen van het tot stand komen van de financiële beheershandelingen en de vastlegging daarvan met de relevante wet- en regelgeving, zoals bedoeld in het Besluit accountantscontrole decentrale overheden. b) Handelingen en beslissingen van niet-financiële aard vallen buiten de scope van de accountantscontrole ten aanzien van rechtmatigheid, maar de accountant zal ten aanzien van deze handelingen en beslissingen een oordeel geven over het interne systeem van risicoafwegingen.
. Verslag van bevindingen: rapport van de accountant bij de jaarstukken op grond van artikel 213 Gemeentewet en bevat in ieder geval bevindingen over: a) de vraag of de inrichting van het financiële beheer en van de financiële organisatie een getrouwe en rechtmatige verantwoording mogelijk maken; b) onrechtmatigheden in de jaarrekening de getrouwheid van de jaarrekening, inclusief de daarin op te nemen rechtmatigheidsverantwoording van het college van burgemeester en wethouders, en de rechtmatige totstandkoming van de lasten, baten en balansmutaties met betrekking tot specifieke uitkeringen als bedoeld in artikel 17 van de Financiële verhoudingswet.
Paragraaf 2 Doel Artikel 2 De bepalingen in deze verordening zijn bedoeld om te waarborgen dat de rechtmatigheid van het financieel beheer en de inrichting van de financiële organisatie worden getoetst.
Hoofdstuk 2 Controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van de gemeente Utrecht Paragraaf 1 Opdrachtverlening accountantscontrole Artikel 3 De accountantscontrole van de jaarrekening als bedoeld in artikel 213, tweede lid Gemeentewet, wordt opgedragen aan de door de gemeenteraad benoemde accountant. Artikel 4 In geval van Europese aanbesteding van de accountantscontrole stelt de raad of een door de raad benoemde commissie voor de selectie van de accountant de selectiecriteria vast en per selectiecriterium de bijbehorende weging. Artikel 5 De raad of een door de raad benoemde commissie stelt voor de aanbesteding van de accountantscontrole het programma van eisen vast. In het programma van eisen worden voor de jaarlijkse accountantscontrole opgenomen: a) de toe te passen wettelijk voorgeschreven goedkeuringstoleranties en (afwijkende) rapporteringstoleranties bij de controle van de jaarrekening; b) de inrichtingseisen voor het verslag van bevindingen; c) de eventueel uit te voeren aanvullende tussentijdse controles; d) de frequentie en inrichtingseisen van de aanvullende tussentijdse rapportering; voor ieder afzonderlijk te controleren begrotingsjaar;
e) de posten van de jaarrekening met bijbehorende afwijkende rapporteringtoleranties, waaraan de accountant bij zijn controle specifiek aandacht moet besteden; f)
de gemeentelijke functies en of organisatieonderdelen met afwijkende rapporteringtoleranties, waaraan de accountant specifiek aandacht moet besteden g) In afwijking van het gestelde in e. en f. kan de raad in het programma van eisen opnemen, dat de raad jaarlijks voorafgaand aan de accountantscontrole in overleg met de accountant de posten van de jaarrekening, de gemeentelijke producten en de gemeentelijke organisatieonderdelen vaststelt, waaraan de accountant bij zijn controle specifiek aandacht dient te besteden en welke rapporteringstoleranties hij daarbij dient te hanteren.
Paragraaf 2 Informatieverstrekking door het college Artikel 6 Het college is verantwoordelijk voor het opstellen van de jaarrekening met rechtmatigheidsverantwoording conform de geldende interne en externe wet- en regelgeving en overlegt deze aan de accountant voor controle.
Artikel 7 Het college zorgt er voor, dat alle aan de jaarrekening ten grondslag liggende verordeningen, nota’s, collegebesluiten, administraties, plannen, overeenkomsten, berekeningen e.d. voor haar eigen rechtmatigheidsverantwoording en voor de accountant ter inzage liggen en goed toegankelijk zijn.
Artikel 8 Bij de jaarrekening bevestigt het college schriftelijk aan de accountant, dat alle hem bekende informatie van belang voor de oordeelsvorming van de accountant is verstrekt.
Artikel 9 Alle informatie die na afgifte van de controleverklaring en voor behandeling van de jaarrekening in de raad beschikbaar komt en van invloed is op het beeld dat de jaarrekening geeft, wordt terstond door het college aan de raad en de accountant gemeld. Artikel 9A De accountant maakt voor de controle van de in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording door het college zo veel mogelijk gebruik van het namens het college uitgevoerde onderzoek. Paragraaf 3. Inrichting accountantscontrole Artikel 10 De accountant bepaalt binnen het kader van de opdrachtverlening de wijze waarop de accountantscontrole wordt ingericht, alsmede de aard en de omvang van de daarbij behorende werkzaamheden.
Artikel 11
De accountant bepaalt binnen het kader van de opdrachtverlening de frequentie van de uit te voeren controles. De accountant kan de controlewerkzaamheden zonder voorafgaande kennisgeving uitvoeren.
Artikel 12 De raad draagt er zorg voor dat de accountant periodiek een afstemmingsoverleg heeft met vertegenwoordigers uit de raad. Hiertoe wordt door de raad een commissie benoemd. Artikel 13 De accountant is bij de uitvoering van zijn opdrachten gehouden aan de voorschriften inzake geheimhouding conform de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA). Regels met betrekking tot de inhoud van de controle zijn opgenomen in de nadere voorschriften controle en overige standaarden (NV COS). Paragraaf 4. Toegang tot informatie Artikel 14 De accountant is bevoegd om van alle ambtenaren de mondelinge en schriftelijke inlichtingen en verklaringen te verlangen die hij voor de uitvoering van zijn opdracht denkt nodig te hebben. Het college draagt er zorg voor, dat de desbetreffende ambtenaren hieraan hun medewerking verlenen Artikel 15 Het college draagt er zorg voor, dat de accountant voor de uitvoering van zijn controlewerkzaamheden onbelemmerde toegang heeft tot alle data, locaties en informatiedragers van de gemeente, opdat de accountant zich een juist en volledig oordeel kan vormen over de rechtmatige getrouwe totstandkoming van baten, lasten en balansmutaties en het gevoerde beheer en over de getrouwheid en volledigheid van de daarover verstrekte informatie. Paragraaf 5.
Overige controles en opdrachten Artikel 16 1) Het college kan de accountant opdracht geven tot het uitvoeren van specifieke werkzaamheden met betrekking tot de rechtmatigheid, de doelmatigheid en de doeltreffendheid, voor zover de onafhankelijkheid van de accountant daarmee niet in het geding komt. 2) De accountant heeft de mogelijkheid om voor anderen dan de raad opdrachten te vervullen. Deze opdrachten worden aanvaard nadat de raad via de in artikel 12 voorgestelde commissie hiervoor toestemming heeft verleend.
Paragraaf 6 Rapportering Artikel 17 Als de accountant bij een controle afwijkingen constateert die (kunnen) leiden tot het niet afgeven van een goedkeurende verklaring, meldt hij deze terstond schriftelijk aan de raad en zendt een afschrift hiervan aan het college. Artikel 18
Na afronding van de controle legt de accountant het conceptverslag van bevindingen en de concept controleverklaring voor aan het college. Artikel 19 Het college voorziet tijdig in een schriftelijke reactie op het conceptverslag van bevindingen en de concept controleverklaring. Artikel 20 Het college legt de gecontroleerde jaarrekening samen met de controleverklaring en het verslag van bevindingen uiterlijk 1 juni voor aan de raad, conform de Financiële verordening gemeente Utrecht. Artikel 21 De accountant bespreekt overige rapportages met het college, voorafgaand aan het ter beschikkingstellen van de rapportage aan de raad. Artikel 22 De accountant draagt er zorg voor dat mondelinge mededelingen aan de raad van feiten inzake bedrijfsvoering gerelateerde zaken voorafgaand aan het college worden gemeld. Paragraaf 7 Afdeling Concernaudit Artikel 23 De accountant maakt ten behoeve van een efficiënte controle bij de uitvoering van zijn opdracht zoveel mogelijk gebruik van de door de afdeling Concernaudit uitgevoerde werkzaamheden . Artikel 24 De afdeling Concernaudit is bevoegd de bij de uitvoering van zijn controlewerkzaamheden verkregen controle- informatie (vertrouwelijk) aan de accountant te verstrekken .
Hoofdstuk 3 Slotbepalingen Artikel 25 Overgangsbepalingen Met het inwerking treden van deze verordening wordt de Controleverordening gemeente Utrecht, vastgesteld op 13 november 2003 (Gemeenteblad Utrecht 2003, nr. 57), ingetrokken. Artikel 26 Inwerkingtreding Deze verordening treedt in werking vijf weken na bekendmaking in het gemeenteblad werkt terug tot en met 1 januari 2024, met dien verstande dat het tevens van toepassing is op de jaarrekening en het jaarverslag en bijbehorende stukken van het begrotingsjaar voorafgaand aan het jaar waarin deze verordening in werking treedt Artikel 27 Citeertitel Deze verordening wordt aangehaald als: Controleverordening gemeente Utrecht
Overzicht van de wijzigingen in Financiële verordening gemeente Utrecht
Bestaande tekst:
Nieuwe tekst
Artikel 1 Definities
Artikel 1 Definities
-
-
In deze verordening wordt verstaan onder: Actief grondbeleid:
het beleid waarin de gemeente zelf grond koopt, deze de bouw- en woonrijp maakt en deze verkoopt of in erfpacht uitgeeft aan
ontwikkelaars, aannemers en particulieren; -
Administratie:
het systematisch verzamelen, vastleggen,
verwerken en verstrekken van informatie ten
behoeve van het besturen, het functioneren en het beheersen van (onderdelen van) de
organisatie van de gemeente Utrecht en ten
behoeve van de verantwoording die daarover moet worden afgelegd; -
Administratieve organisatie:
het stelsel van organisatorische maatregelen
gericht op het tot stand brengen en het in stand houden van de goede werking van de
bestuurlijke en ambtelijke informatieverzorging ten behoeve van de verantwoordelijke leiding; -
Bouwgrond in exploitatie:
gronden in eigendom van de gemeente,
waarvoor de raad een grondexploitatiecomplex en een grondexploitatiebegroting heeft vastgesteld; -
Doelmatigheid:
het streven om met een zo beperkt mogelijke
inzet van de beschikbare middelen het gewenste resultaat te bereiken; -
Doeltreffendheid:
de mate waarin de beoogde maatschappelijke effecten van het beleid ook daadwerkelijk worden bereikt; -
Faciliterend grondbeleid:
de bouwkavel is in het bezit van een private
partij (ontwikkelaar, particulier, etc.) en wordt
door deze partij ontwikkeld. De gemeente treedt
In deze verordening wordt verstaan onder: Actief grondbeleid:
het beleid waarin de gemeente zelf grond koopt, deze de bouw- en woonrijp maakt en deze verkoopt of in erfpacht uitgeeft aan
ontwikkelaars, aannemers en particulieren; -
Administratie:
het systematisch verzamelen, vastleggen,
verwerken en verstrekken van informatie ten
behoeve van het besturen, het functioneren en het beheersen van (onderdelen van) de
organisatie van de gemeente Utrecht en ten
behoeve van de verantwoording die daarover moet worden afgelegd; -
Administratieve organisatie:
het stelsel van organisatorische maatregelen
gericht op het tot stand brengen en het in stand houden van de goede werking van de
bestuurlijke en ambtelijke informatieverzorging ten behoeve van de verantwoordelijke leiding; -
Begrotingsonrechtmatigheid:
er is sprake van begrotingsonrechtmatigheid:
- als het college bij de realisatie van doelen en het realiseren van activiteiten de door de
gemeenteraad vastgestelde budgetten voor wat betreft de lasten of investeringskredieten overschrijdt;
- bij toevoegingen of onttrekkingen aan reserves die niet door de gemeenteraad zijn vastgesteld; - als bij onderschrijdingen van lasten of
investeringskredieten en/of lagere of hogere
baten dan begroot de begroting niet tijdig met
begrotingswijzigingen is aangepast of deze niet tijdig aan de raad zijn gemeld. -
Bouwgrond in exploitatie:
gronden in eigendom van de gemeente, waarvoor de raad een grondexploitatiecomplex en een grondexploitatiebegroting heeft vastgesteld;
alleen op als overheid, die de plannen van
-
bestemmingswijziging noodzakelijk is;
inzet van de beschikbare middelen het gewenste
private partijen faciliteert als daarvoor een
-
Financiële administratie:
Doelmatigheid:
het streven om met een zo beperkt mogelijke resultaat te bereiken;
het onderdeel van de administratie dat omvat
-
aantekeningen betreffende de financiële
effecten van het beleid ook daadwerkelijk worden
het systematisch maken en verwerken van
gegevens van (onderdelen van) de organisatie
van de gemeente Utrecht, teneinde te komen tot
Doeltreffendheid:
de mate waarin de beoogde maatschappelijke bereikt;
een goed inzicht in:
-
- het financiële beheer;
(ontwikkelaar, particulier, etc.) en wordt door
- de financieel-economische positie; - de uitvoering van de begroting;
- het afwikkelen van vorderingen en schulden; alsmede tot het afleggen van rekening en verantwoording daarover; -
Financieel beheer:
het uitoefenen van bestuur over en toezicht op
het beheer van middelen en de uitoefening van rechten van de gemeente Utrecht; -
Grondexploitatiebegroting:
De financiële vertaling van een
grondexploitatiecomplex, waarbij de kosten en opbrengsten gefaseerd zijn in de tijd, met een richttermijn van 10 jaar; -
Grondexploitatiecomplex:
een ruimtelijk plan voorzien van een financiële vertaling; -
Netto schuld:
bruto schuld minus de omvang van de geldelijke bezittingen die niet zijn ingezet voor de
publieke taak. Onder bruto schuld wordt
Faciliterend grondbeleid:
de bouwkavel is in het bezit van een private partij deze partij ontwikkeld. De gemeente treedt
alleen op als overheid, die de plannen van private partijen faciliteert als daarvoor een
bestemmingswijziging noodzakelijk is; -
Financiële administratie:
het onderdeel van de administratie dat omvat het systematisch maken en verwerken van
aantekeningen betreffende de financiële
gegevens van (onderdelen van) de organisatie
van de gemeente Utrecht, teneinde te komen tot een goed inzicht in:
- de financieel-economische positie; - het financiële beheer;
- de uitvoering van de begroting;
- het afwikkelen van vorderingen en schulden; alsmede tot het afleggen van rekening en verantwoording daarover; -
Financieel beheer:
het uitoefenen van bestuur over en toezicht op
het beheer van middelen en de uitoefening van rechten van de gemeente Utrecht;
verstaan het totaal van langlopende leningen,
-
overlopende passiva. Onder geldelijke
grondexploitatiecomplex, waarbij de kosten en
kortlopende schulden, crediteuren en
bezittingen die niet zijn ingezet voor de
publieke taak wordt verstaan het totaal van
langlopende uitzettingen, vorderingen, liquide
Grondexploitatiebegroting:
De financiële vertaling van een
opbrengsten gefaseerd zijn in de tijd, met een richttermijn van 10 jaar;
middelen en overlopende activa;
-
organisatorische eenheid, onder leiding van een
vertaling;
-
Organisatieonderdeel:
integraal resultaat verantwoordelijk manager
Grondexploitatiecomplex:
een ruimtelijk plan voorzien van een financiële
(IRM) binnen de gemeentelijke organisatie die
-
het college heeft;
bezittingen die niet zijn ingezet voor de publieke
als zodanig een eigen verantwoordelijkheid aan
Netto schuld:
bruto schuld minus de omvang van de geldelijke
-
Rechtmatigheid:
het in overeenstemming zijn met geldende weten regelgeving, waaronder gemeentelijke verordeningen, raadsbesluiten en collegebesluiten; -
Verbonden partijen:
die partijen waarmee de gemeente een
bestuurlijke relatie heeft én waarin zij een financieel belang heeft;
taak. Onder bruto schuld wordt verstaan het
totaal van langlopende leningen, kortlopende
schulden, crediteuren en overlopende passiva.
Onder geldelijke bezittingen die niet zijn ingezet voor de publieke taak wordt verstaan het totaal van langlopende uitzettingen, vorderingen, liquide middelen en overlopende activa; -
Organisatieonderdeel:
organisatorische eenheid, onder leiding van een integraal resultaat verantwoordelijk manager
(IRM) binnen de gemeentelijke organisatie die als zodanig een eigen verantwoordelijkheid aan het college heeft; -
Rechtmatigheid:
het in overeenstemming zijn met geldende weten regelgeving, waaronder gemeentelijke verordeningen, raadsbesluiten en collegebesluiten; -
Rechtmatigheidsverantwoording:
de rapportage van het college waarbij aangegeven wordt in welke mate de totstandkoming van de financiële
beheershandelingen en de vastlegging daarvan overeenstemmen met de relevante wet- en regelgeving. -
Verbonden partijen:
die partijen waarmee de gemeente een
bestuurlijke relatie heeft én waarin zij een financieel belang heeft;
Toelichting: Relevante definities toegevoegd conform Kadernota Rechtmatigheid 2023. Artikel 6 Jaarlijkse verantwoording
Artikel 6 Jaarlijkse verantwoording
de uitvoering van de programma's. In de
de uitvoering van de programma's. In de
1.
Het college legt verantwoording af over
verantwoording is opgebouwd uit een beleidsmatig en een financieel deel.
1.
Het college legt verantwoording af over
verantwoording is opgebouwd uit een beleidsmatig en een financieel deel.
2.
In de beleidsmatige verantwoording
2.
In de beleidsmatige verantwoording geeft
-
welke effecten zijn bereikt hoe de
-
welke effecten zijn bereikt hoe de
geeft het college per programma aan:
resultaten zich verhouden tot de in de begroting gestelde doelen; -
op welke wijze de effecten zijn bereikt;
-
toevoegingen en onttrekkingen aan
-
de gerealiseerde baten en lasten;
reserves;
het college per programma aan:
resultaten zich verhouden tot de in de begroting gestelde doelen; -
op welke wijze de effecten zijn bereikt;
-
toevoegingen en onttrekkingen aan
-
de gerealiseerde baten en lasten;
reserves;
-
de relevante beleidsmatige kaders
-
de relevante beleidsmatige kaders
3.
In het financiële deel van de
3.
In het financiële deel van de
waarbinnen het programma uitgevoerd is.
verantwoording geeft het college een overzicht van: -
de balans;
de staat van baten en lasten per
programma; -
een toelichting op de hiervoor vermelde
4.
Het college draagt zorg voor het
waarbinnen het programma uitgevoerd is.
verantwoording geeft het college een overzicht van: -
de balans;
de staat van baten en lasten per
programma; -
een toelichting op de hiervoor vermelde
-
de rechtmatigheidsverantwoording.
verzamelen en vastleggen van gegevens over de
4.
Het college draagt zorg voor het
deze gerealiseerd worden, opdat de
maatschappelijke effecten, en de wijze waarop
onderdelen.
maatschappelijke effecten, en de wijze waarop doelmatigheid en doeltreffendheid van het
beleid zoals vastgesteld door de raad, kunnen worden getoetst.
onderdelen; en
verzamelen en vastleggen van gegevens over de deze gerealiseerd worden, opdat de
doelmatigheid en doeltreffendheid van het beleid zoals vastgesteld door de raad, kunnen worden getoetst.
Toelichting: Vanaf begrotingsjaar 2023 geeft het
college een rechtmatigheidsverantwoording in de jaarstukken (in plaats van de accountant). Artikel 22 Paragraaf Bedrijfsvoering
Artikel 22 Paragraaf Bedrijfsvoering
jaarverslag wordt gerapporteerd over de bij de
jaarverslag wordt gerapporteerd over de bij de
1.
In de paragraaf bedrijfsvoering in het
begroting beschreven onderwerpen aangaande de bedrijfsvoering alsmede over nieuwe
ontwikkelingen. Het college stelt de doelen op
het gebied van de bedrijfsvoering vast in relatie tot de door de raad periodiek vastgestelde
programmadoelstellingen. De raad wordt in de
paragraaf bedrijfsvoering geïnformeerd over het actuele beleid. 2.
Het college rapporteert in de paragraaf
bedrijfsvoering van de begroting en jaarstukken over de voortgang van de onderzoeken naar de doelmatigheid en doeltreffendheid, bedoeld in
artikel 213a Gemeentewet, en de uitputting van de bijbehorende budgetten.
1.
In de paragraaf bedrijfsvoering in het
begroting beschreven onderwerpen aangaande de bedrijfsvoering alsmede over nieuwe
ontwikkelingen. Het college stelt de doelen op
het gebied van de bedrijfsvoering vast in relatie tot de door de raad periodiek vastgestelde
programmadoelstellingen. De raad wordt in de
paragraaf bedrijfsvoering geïnformeerd over het actuele beleid. 2.
Het college rapporteert in de paragraaf
bedrijfsvoering van de begroting en jaarstukken over de voortgang van de onderzoeken naar de doelmatigheid en doeltreffendheid, bedoeld in
artikel 213a Gemeentewet, en de uitputting van de bijbehorende budgetten. 3.
Het college neemt in de paragraaf
bedrijfsvoering van de jaarstukken een toelichting op van alle afwijkingen in
rechtmatigheid die niet als acceptabel zijn
aangemerkt voor zover deze de rapportagegrens, zoals bedoeld in artikel 29a lid 3, overschrijden en eventueel welke maatregelen worden
genomen om deze afwijkingen in de toekomst te voorkomen.
Toelichting:
Lid 3: conform modelverordening VNG. Artikel 25 Interne controle
Artikel 25 Interne controle
getrouwe beeld en de rechtmatigheid van de
getrouwe beeld en de rechtmatigheid van de
1.
Het college draagt ten behoeve van het
jaarrekening zorg voor een adequate
administratieve organisatie en interne controle. Bij afwijkingen, geconstateerd bij interne
controles, neemt het college maatregelen tot herstel. 2.
In de paragraaf bedrijfsvoering besteedt
het college aandacht aan de administratieve
organisatie en de interne controlemaatregelen,
en legt hij verantwoording af over het gevoerde interne controlebeleid.
1.
Het college draagt ten behoeve van het
jaarrekening zorg voor een adequate
administratieve organisatie en interne controle. Bij afwijkingen, geconstateerd bij interne
controles, neemt het college maatregelen tot herstel. 2.
In de paragraaf bedrijfsvoering besteedt
het college aandacht aan de administratieve
organisatie en de interne controlemaatregelen,
en legt hij verantwoording af over het gevoerde interne controlebeleid. 3.
Het college stelt een controleplan vast
waarin is beschreven op welke manier de
jaarlijkse rechtmatigheidsverantwoording is geoperationaliseerd. Toelichting:
Door vaststelling van het controleplan door het
college wordt ook een signaal afgegeven dat de rechtmatigheidsverantwoording van het gehele college is.
Hoofdstuk 6 Rechtmatigheidsverantwoording Artikel 29a Verantwoordings- en
rapportagegrens rechtmatigheidsverantwoording 1.
De raad stelt vast op welke wijze hij door
middel van de paragraaf bedrijfsvoering van de
begroting en de jaarstukken, naast de verplichte onderdelen van deze paragraaf, wil worden geïnformeerd over rechtmatigheid. 2.
In de rechtmatigheidsverantwoording bij
de jaarrekening rapporteert het college aan de raad over afwijkingen met een
verantwoordingsgrens van een door de raad
vastgesteld percentage van de totale lasten van de gemeente, inclusief de dotaties aan de reserves. 3.
In de paragraaf bedrijfsvoering worden
de geconstateerde afwijkingen (fouten of
onduidelijkheden) groter dan een door de raad vastgesteld bedrag nader toegelicht. Toelichting:
Lid 2 & 3: Overeenkomstig voorgaande jaren, stellen wij voor om de vast te stellen
verantwoordingsgrens en rapportagegrens niet
expliciet op te nemen in de verordening, maar deze separaat te laten vaststellen. Artikel 29b Voorwaardencriterium 1.
Het voorwaardencriterium is het
criterium van rechtmatigheid, dat betrekking heeft op de eisen die worden gesteld bij de
uitvoering van de financiële beheershandelingen. De eisen/voorwaarden zijn afkomstig uit diverse wet- en regelgeving en hebben betrekking op aspecten als doelgroep, termijn, grondslag,
administratieve bepalingen, normbedragen,
bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur. 2.
Het college biedt de raad jaarlijks vóór 1
maart ter vaststelling een normenkader
rechtmatigheid aan. Dit kader bestaat uit alle
relevante (interne) wet- en regelgeving waaruit financiële beheershandelingen kunnen voortvloeien.
Toelichting: wij stellen voor om het normenkader vóór 1 maart aan te bieden, zodat de dan
geldende wet- en regelgeving meegenomen wordt bij de interne controles voor de jaarstukken.
Artikel 29c Begrotingscriterium 1.
Het begrotingscriterium is een criterium
van rechtmatigheid dat betrekking heeft op de grenzen van de baten en lasten in de door de
raad geautoriseerde begroting van exploitatie en investeringskredieten en de hiermee
samenhangende programma’s, waarbinnen de
financiële beheershandelingen tot stand moeten zijn gekomen; 2.
De begrotingsrechtmatigheid wordt
beoordeeld op het niveau waarop de begroting door de raad is geautoriseerd, zoals is opgenomen in artikel 4. 3.
Bij investeringsprojecten wordt de
begrotingsrechtmatigheid beoordeeld op het
niveau van het totaal gevoteerde kredietbedrag. 4.
Uitgangspunt is dat overschrijding van de
door de gemeenteraad vastgestelde budgetten voor wat betreft de lasten of
investeringskredieten als onrechtmatig wordt beschouwd.
Deze overschrijdingen worden als acceptabel
aangemerkt in de volgende situaties: a.
Er is sprake van een overschrijding
waarbij direct gerelateerde inkomsten de overschrijding compenseren.
b.
Er is sprake van een overschrijding op
c.
De overschrijding is geautoriseerd door
een open-einde regeling.
middel van de vaststelling van een tussentijdse rapportage. 5.
Begrotingsonrechtmatigheden die passen
binnen het bestaande beleid van de raad en niet eerder bij de raad gemeld hadden kunnen worden, worden opgenomen in de
rechtmatigheidsverantwoording (voor zover de
verantwoordingsgrens voor afzonderlijke fouten of onduidelijkheden is overschreden), maar
worden niet nader toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. 6.
Overschrijdingen van baten en/of
onderschrijdingen van lasten,
investeringskredieten en baten zijn onrechtmatig als deze niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of niet tijdig aan de raad zijn
gemeld. Deze zijn tijdig gemeld als deze zijn
opgenomen in een tussentijdse rapportage of begrotingswijziging gedurende het
begrotingsjaar danwel toereikend zijn toegelicht in de jaarrekening over het betreffende begrotingsjaar. Toelichting:
Lid 4: modelverordening VNG aangepast op advies van de accountant (afwijkingen
lasten/investeringskredieten aangepast naar
overschrijdingen laten/investeringskredieten). Lid 5: zin toegevoegd op advies van de accountant.
Lid 6: toegevoegd op advies van de accountant om invulling te geven aan begrip tijdigheid.
Artikel 29d Misbruik en oneigenlijk gebruikcriterium 1.
Het misbruik en oneigenlijk gebruik-
criterium is het criterium van rechtmatigheid, dat betrekking heeft op het voorkomen, detecteren en corrigeren van misbruik en oneigenlijk
gebruik van overheidsgelden en gemeentelijke
eigendommen bij financiële beheershandelingen. 2.
Het college zorgt voor en legt vast de
regels voor het voorkomen van misbruik en
oneigenlijk gebruik van gemeentelijke regelingen en eigendommen.
Toelichting: conform modelverordening VNG.
Overzicht van de wijzigingen in de Controleverordening gemeente Utrecht
Bestaande tekst:
Nieuwe tekst
Bestaande tekst:
Nieuwe tekst
Artikel 1 lid 2
Artikel 1 lid 2
2) Accountantscontrole: de controle van de in
2) Accountantscontrole: de controle van de in
In deze verordening wordt verstaan onder:
artikel 197 Gemeentewet bedoelde jaarrekening door de benoemde accountant van: a)
het getrouwe beeld van de in de
jaarrekening gepresenteerde baten en
In deze verordening wordt verstaan onder:
artikel 197 Gemeentewet bedoelde jaarrekening door de benoemde accountant van: a)
lasten en de grootte en samenstelling van het vermogen;
b)
het rechtmatig tot stand komen van de
c)
het in overeenstemming zijn van de door
baten en lasten en balansmutaties;
b) c)
verantwoording provincies en gemeenten;
het in overeenstemming zijn van de door
d)
artikel 186 Gemeentewet;
de inrichting van het financieel beheer en
rechtmatige verantwoording mogelijk f)
maken,
onrechtmatigheden in de jaarrekening
het college opgestelde jaarrekening met
verantwoording provincies en gemeenten;
het in overeenstemming zijn van de door het college opgestelde jaarrekening met van bestuur te stellen regels, bedoeld in
e)
de financiële organisatie gericht op de vraag of deze een getrouwe en
het in overeenstemming zijn van de door
de bij of krachtens algemene maatregel
de bij of krachtens algemene maatregel
e)
vervalt
bestuur vastgestelde Besluit begroting en
het college opgestelde jaarrekening met van bestuur te stellen regels, bedoeld in
het vermogen;
het krachtens algemene maatregel van
het krachtens algemene maatregel van
d)
jaarrekening gepresenteerde baten en
lasten en de grootte en samenstelling van
het college opgestelde jaarrekening met
bestuur vastgestelde Besluit begroting en
het getrouwe beeld van de in de
artikel 186 Gemeentewet;
de inrichting van het financieel beheer en de financiële organisatie gericht op de vraag of deze een getrouwe
f)
g)
waarbij de nadere regels die bij of
verantwoording mogelijk maken, vervalt
de verenigbaarheid van het jaarverslag met de jaarrekening.
krachtens algemene maatregel van
bestuur worden gesteld op grond van
artikel 213, zesde lid Gemeentewet , in g)
acht worden genomen.
g) de verenigbaarheid van het jaarverslag met de jaarrekening.
Artikel 1 lid 3 Rechtmatigheid in het kader van accountantscontrole : a)
het overeenstemmen van het tot stand komen van de financiële
beheershandelingen en de vastlegging
Artikel 1 lid 3 Vervalt
daarvan met de relevante wet- en
regelgeving, zoals bedoeld in het Besluit accountantscontrole decentrale b)
overheden.
Handelingen en beslissingen van niet-
financiële aard vallen buiten de scope van de accountantscontrole ten aanzien van
rechtmatigheid, maar de accountant zal ten aanzien van deze handelingen en
beslissingen een oordeel geven over het interne systeem van risicoafwegingen.
Artikel 1 lid 4 Verslag van bevindingen: rapport
Artikel 1 lid 4 wordt omgenummerd tot 3
artikel 213 Gemeentewet en bevat in ieder geval
van de accountant bij de jaarstukken op grond van
van de accountant bij de jaarstukken op grond van bevindingen over: a)
de vraag of de inrichting van het financiële beheer en van de financiële organisatie een getrouwe en rechtmatige
b)
verantwoording mogelijk maken;
onrechtmatigheden in de jaarrekening
Artikel 1 lid 3 Verslag van bevindingen: rapport
artikel 213 Gemeentewet en bevat in ieder geval bevindingen over de getrouwheid van de
jaarrekening, inclusief de daarin op te nemen
rechtmatigheidsverantwoording van het college van burgemeester en wethouders, en de
rechtmatige totstandkoming van de lasten, baten en balansmutaties met betrekking tot specifieke uitkeringen als bedoeld in artikel 17 van de Financiële verhoudingswet.
Artikel 5 De raad of een door de raad benoemde
Artikel 5 De raad of een door de raad benoemde
accountantscontrole het programma van eisen
accountantscontrole het programma van eisen
commissie stelt voor de aanbesteding van de
vast. In het programma van eisen worden voor de jaarlijkse accountantscontrole opgenomen: a)
de toe te passen goedkeuringstoleranties
b)
de inrichtingseisen voor het verslag van
c)
de eventueel uit te voeren aanvullende
d)
en (afwijkende) rapporteringstoleranties
jaarlijkse accountantscontrole opgenomen: a)
de toe te passen wettelijk voorgeschreven goedkeuringstoleranties en (afwijkende) rapporteringstoleranties bij de controle van de jaarrekening;
bevindingen;
b)
de inrichtingseisen voor het verslag van
tussentijdse controles;
c)
de eventueel uit te voeren aanvullende
aanvullende tussentijdse rapportering;
d)
de frequentie en inrichtingseisen van de
de posten van de jaarrekening met bijbehorende afwijkende
accountant bij zijn controle specifiek aandacht moet besteden;
de gemeentelijke functies en of
organisatieonderdelen met afwijkende
bevindingen;
tussentijdse controles;
de frequentie en inrichtingseisen van de aanvullende tussentijdse rapportering; voor ieder afzonderlijk te controleren
begrotingsjaar;
rapporteringtoleranties, waaraan de
f)
vast. In het programma van eisen worden voor de
bij de controle van de jaarrekening;
voor ieder afzonderlijk te controleren e)
commissie stelt voor de aanbesteding van de
e)
begrotingsjaar;
de posten van de jaarrekening met bijbehorende afwijkende
rapporteringtoleranties, waaraan de
accountant bij zijn controle specifiek aandacht moet besteden;
rapporteringtoleranties, waaraan de
accountant specifiek aandacht moet g)
f)
besteden
opnemen, dat de raad jaarlijks
voorafgaand aan de accountantscontrole
organisatieonderdelen met afwijkende rapporteringtoleranties, waaraan de
accountant specifiek aandacht moet
In afwijking van het gestelde in f. en g.
kan de raad in het programma van eisen
de gemeentelijke functies en of
g)
besteden
In afwijking van het gestelde in e. en f.
kan de raad in het programma van eisen opnemen, dat de raad jaarlijks
in overleg met de accountant de posten
voorafgaand aan de accountantscontrole
van de jaarrekening, de gemeentelijke
in overleg met de accountant de posten
producten en de gemeentelijke
organisatieonderdelen vaststelt, waaraan
van de jaarrekening, de gemeentelijke
de accountant bij zijn controle specifiek
producten en de gemeentelijke
organisatieonderdelen vaststelt, waaraan
aandacht dient te besteden en welke
de accountant bij zijn controle specifiek
rapporteringstoleranties hij daarbij dient
aandacht dient te besteden en welke
te hanteren.
rapporteringstoleranties hij daarbij dient te hanteren.
Artikel 6 Het college is verantwoordelijk voor het
Artikel 6 Het college is verantwoordelijk voor het
geldende interne en externe wet- en regelgeving
rechtmatigheidsverantwoording conform de
opstellen van de jaarrekening conform de
en overlegt deze aan de accountant voor controle
opstellen van de jaarrekening met
geldende interne en externe wet- en regelgeving
en overlegt deze aan de accountant voor controle
Artikel 7 Het college zorgt er voor, dat alle aan de
Artikel 7 Het college zorgt er voor, dat alle aan de
verordeningen, nota’s, collegebesluiten,
verordeningen, nota’s, collegebesluiten,
jaarrekening ten grondslag liggende
administraties, plannen, overeenkomsten,
berekeningen e.d. voor de accountant ter inzage liggen en goed toegankelijk zijn.
jaarrekening ten grondslag liggende
administraties, plannen, overeenkomsten, berekeningen e.d. voor haar eigen
rechtmatigheidsverantwoording en voor de
accountant ter inzage liggen en goed toegankelijk zijn.
Nieuw artikel
Artikel 9A De accountant maakt voor de controle van de in de jaarrekening opgenomen
rechtmatigheidsverantwoording door het college zo veel mogelijk gebruik van het namens het college uitgevoerde onderzoek. Artikel 15 Het college draagt er zorg voor, dat de
Artikel 15 Het college draagt er zorg voor, dat de
controlewerkzaamheden onbelemmerde toegang
controlewerkzaamheden onbelemmerde toegang
accountant voor de uitvoering van zijn
heeft tot alle data, locaties en informatiedragers van de gemeente, opdat de accountant zich een juist en volledig oordeel kan vormen over de
rechtmatige totstandkoming van baten, lasten en
balansmutaties en het gevoerde beheer en over de getrouwheid en volledigheid van de daarover verstrekte informatie.
accountant voor de uitvoering van zijn
heeft tot alle data, locaties en informatiedragers van de gemeente, opdat de accountant zich een juist en volledig oordeel kan vormen over de
getrouwe totstandkoming van baten, lasten en
balansmutaties en het gevoerde beheer en over de getrouwheid en volledigheid van de daarover verstrekte informatie.
Voorstel aan de gemeenteraad
Normenkader rechtmatigheid 2023 Beleidsveld Organisatieonderdeel Opsteller Kenmerk Vergaderdatum Raad Referendabel Geheim
Financiën Bedrijfsvoerings- en Strategienetwerk Sanne Arts 12043901 Volgt Nee (artikel 1:2 lid 2 onder k en o Verordening raadgevend referendum) Nee
Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten: 1. Het Normenkader rechtmatigheid 2023 behorende bij de jaarstukken 2023 vast te stellen, waarin een overzicht wordt gegeven van alle geldende externe en interne wet- en regelgeving die van toepassing is bij het opstellen van de jaarstukken 2023 (inclusief de rechtmatigheidsverantwoording).
Burgemeester en wethouders van Utrecht,
de secretaris,
de burgemeester,
Samenvatting Het normenkader bevat de externe wetgeving, de gemeentelijke verordeningen en raadsbesluiten waar bepalingen over financiële beheershandelingen in voorkomen. Tot en met boekjaar 2022 werd het normenkader vastgesteld in college en ter kennisgeving aangeboden aan de raad. Vanuit de geactualiseerde kadernota rechtmatigheid wordt het normenkader ter vaststelling aangeboden aan de raad.
Context Aanleiding Het college is primair verantwoordelijk voor de naleving van de wet- en regelgeving en moet dus permanent inzicht hebben in de van toepassing zijnde relevante wet- en regelgeving. Het normenkader moet actueel worden gehouden en jaarlijks worden aangepast op basis van de relevante nieuwe externe en interne wet- en regelgeving. Het college verantwoordt zich door middel van de rechtmatigheidsverantwoording aan de raad (en naar de bewoners en organisaties in de stad) over de rechtmatige totstandkoming van in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, en de balansmutaties. Dit houdt in dat deze in overeenstemming zijn met door de raad vastgestelde kaders, zoals de begroting en gemeentelijke verordeningen en met bepalingen in de externe relevante wet- en regelgeving. Juridische context In de kadernota rechtmatigheid (november 2023) van de commissie BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) worden richtlijnen gegeven voor de controle op de rechtmatigheid van de financiële beheershandelingen. Het normenkader is een verplicht document op grond van deze kadernota. Het college legt het normenkader ter vaststelling voor aan de gemeenteraad. Deze dient vastgesteld te worden voorafgaande aan het vaststellen van de jaarstukken 2023. Tot en met boekjaar 2022 werd het normenkader vastgesteld in college en ter kennisgeving aangeboden aan de raad.
Vanuit de geactualiseerde kadernota rechtmatigheid van november 2023 is voorgeschreven dat het normenkader vanaf boekjaar 2023 ter vaststelling aangeboden wordt aan de raad. Beslistermijn Het normenkader dient te zijn vastgesteld voorafgaande aan het vaststellen van de jaarstukken 2023 door de raad. De vastgestelde jaarstukken 2023 dienen voor 15 juli te worden aangeboden aan de provincie Utrecht. Het is daarnaast van belang het normenkader te hanteren tijdens de accountantscontrole en het opstellen van de jaarstukken 2023. De accountantscontrole start op maandag 4 maart 2024. Beoogd effect Duidelijke vastlegging van de wet- en regelgeving voor de controle op de rechtmatigheid. Eerdere besluitvorming en informatievoorziening aan de raad Het normenkader moet actueel worden gehouden en jaarlijks worden aangepast op basis van nieuwe wet- en regelgeving. Het normenkader bijbehorende bij de jaarstukken 2022 werd in college vastgesteld en ter kennisgeving aangeboden aan de raad. Raadsbrief Normenkader rechtmatigheid 2022
Beslispunten, Argumenten en Kanttekeningen/Risico’s Beslispunt 1
Het Normenkader rechtmatigheid 2023 behorende bij de jaarstukken 2023 vast te stellen, waarin een overzicht wordt gegeven van alle geldende externe en interne weten regelgeving die van toepassing is bij het opstellen van de jaarstukken 2023 (inclusief de rechtmatigheidsverantwoording)
2
Argumenten 1.1
Het normenkader rechtmatigheid 2023 geeft een volledig overzicht van toepasselijke geldende regelgeving. In het normenkader zijn alle in 2023 geldende verordeningen en regels van de gemeente en de externe regelgeving waar bepalingen over financiële beheershandelingen zijn opgenomen. Deze zijn van belang bij het opstellen van de jaarstukken en de controle door de accountant. Het normenkader rechtmatigheid 2023 is bijgewerkt voor de wet- en regelgeving geldend tot en met 31 december 2023.
Financiën Dit voorstel heeft geen financiële consequenties.
Vervolg Met ingang van het boekjaar 2023 legt het college voor het eerst zelf een verantwoording over de rechtmatigheid af als onderdeel van de jaarstukken 2023. De accountant geeft geen afzonderlijk oordeel meer over de rechtmatigheid. De accountant oordeelt over de getrouwheid van de jaarstukken inclusief de verantwoording door het college over de rechtmatigheid.
Participatie Er heeft geen participatie plaats gevonden over dit voorstel.
Communicatie De accountant wordt geïnformeerd over het normenkader rechtmatigheid 2023.
(Niet)Referendabel De Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht is niet van toepassing omdat dit een raadsvoorstel betreft ter uitvoering van een besluit van de wetgever waarbij de raad geen beleidsvrijheid heef en betrekking heeft op het interne functioneren en werkwijze van de raad (artikel 1:2 lid 2 onder k en onder o van de Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht).
Bijlagen Bijlagen besluitvorming - Normenkader rechtmatigheid 2023 Bijlagen informatief -
3
Normenkader rechtmatigheid 2023 Rechtmatigheidsverantwoording boekjaar 2023
Datum: 17 januari 2024 Status: definitief
Inhoudsopgave 1
Normenkader .............................................................3
1.1
Bepaalt de reikwijdte van de controle ....................................................................3
1.2
Verplicht document ...............................................................................................3
2
Rechtmatigheid ..........................................................4
2.1
Voldoen aan wet- en regelgeving .........................................................................4
2.2
Financiële rechtmatigheid .....................................................................................5
Bijlage Overzicht wet- en regelgeving ................................6
2
1
Normenkader
1.1
Bepaalt de reikwijdte van de controle
De rechtmatigheidsverantwoording is met ingang van het boekjaar 2023 onderdeel van de jaarstukken. Het college verantwoordt zich daarmee aan de raad (en naar de bewoners en organisaties in de stad) over de rechtmatige totstandkoming van in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, en de balansmutaties. Dit houdt in dat deze in overeenstemming zijn met door de raad vastgestelde kaders, zoals de begroting en gemeentelijke verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Voor de controle van de jaarrekening van de gemeente Utrecht is door de raad een onafhankelijke accountant benoemd. De accountant controleert of de jaarstukken, inclusief de daarin opgenomen rechtmatigheidsverantwoording, getrouw is. Met andere woorden, is de uitspraak van het college getrouw en adequaat onderbouwd of komt de accountant tot andere inzichten. De accountant geeft vanaf het boekjaar 2023 geen afzonderlijk oordeel in de controleverklaring af over de rechtmatigheid, wel over de getrouwheid van de jaarstukken. Rechtmatigheid is één van de kernbegrippen van goed overheidsbestuur. Burgers en bedrijven moeten er op kunnen vertrouwen dat overheden publieke gelden rechtmatig verwerven en besteden.
1.2
Verplicht document
In de kadernota rechtmatigheid (november 2023) van de commissie BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) worden richtlijnen gegeven voor de controle op de rechtmatigheid. Het normenkader is een verplicht document op grond van deze kadernota. Het bevat de externe wetgeving, de gemeentelijke verordeningen en raadsbesluiten waar bepalingen over financiële beheershandelingen in voorkomen. Voor de controle op de rechtmatigheid is het belangrijk dat de geldende wet- en regelgeving duidelijk vastligt. Het college is primair verantwoordelijk voor de naleving van de wet- en regelgeving en moet dus permanent inzicht hebben in de van toepassing zijnde relevante wet- en regelgeving. Het normenkader moet actueel worden gehouden en jaarlijks worden aangepast op basis van nieuwe wet- en regelgeving. Het college legt het normenkader ter vaststelling voor aan de gemeenteraad. Dat is een werkwijze die voortvloeit uit de genoemde kadernota rechtmatigheid.
3
2
Rechtmatigheid
2.1
Voldoen aan wet- en regelgeving
Rechtmatigheid is een juridische term, die aangeeft dat een (voorgenomen) handelwijze in overeenstemming is met de geldende regels en besluiten. Van een overheidsorganisatie mag verwacht worden dat zij conform wet- en regelgeving handelt. Dit is van toepassing op alles wat een gemeente qua taken op zich neemt. Dit betekent dat alle handelingen van een gemeente moeten voldoen aan weten regelgeving op het gebied van bijvoorbeeld arbeidsomstandigheden (arbo), aanbestedingen, omgevingswet, subsidievoorwaarden en raadsbesluiten. Het begrip rechtmatigheid in het kader van de controle op de rechtmatigheid is echter een minder omvattend begrip. Hierbij bestaat er een duidelijke relatie met het financiële beheer. Er moet immers worden verantwoord dat baten en lasten en balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen. Het gaat om de financiële beheershandelingen. Handelingen en beslissingen van niet-financiële aard dienen wel in algemene zin te worden betrokken bij de inschatting van het algemene risicobeleid en -beheer van de gemeente. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan claims inzake planschade of informatiebeveiligingsschade. De gedachte hierachter is dat niet-financiële handelingen wel kunnen leiden tot financiële risico’s, waarvoor het college bijvoorbeeld een voorziening moet vormen.
4
2.2
Financiële rechtmatigheid
Met het controleplan rechtmatigheid 2023 geeft het college van B&W invulling aan de controle op en totstandkoming van de rechtmatigheidsverantwoording. Het controleplan bevat de kaders waaraan de rechtmatigheidsverantwoording getoetst moet worden en welke actoren daar een rol en verantwoordelijkheid in vervullen. Daarnaast dient ieder jaar een normenkader te worden opgesteld en door de raad vastgesteld. Dit kader bestaat uit alle relevante (interne) wet- en regelgeving waaruit financiële beheershandelingen kunnen voortvloeien. De commissie BADO heeft in de notitie rechtmatigheid 2023 onderstaand figuur opgenomen waarmee duidelijk(er) wordt gemaakt om welke soort wet- en regelgeving het gaat:
In de bijlage is het overzicht van de in 2023 geldende externe en interne wet- en regelgeving opgenomen die invulling geven aan de financiële beheershandelingen. Deze 9 criteria zijn: calculatie, valutering, levering, adressering, volledigheid, aanvaardbaarheid, begroting, voorwaarden en misbruik & oneigenlijk gebruik. De accountant ziet toe op de eerste 6 van de 9 criteria op basis waarvan de rechtmatigheid wordt getoetst. De laatste 3 criteria zien toe op financiële rechtmatigheid en dit boekjaar (2023) is het eerste jaar waarop het college hierover zelf verantwoording aflegt. In hoofdstuk 4 van de kadernota rechtmatigheid (november 2023) van de commissie BBV is een nadere toelichting gegeven van deze drie criteria en de manier waarop hier in de praktijk mee om kan worden gegaan, belangrijke aandachtspunten voor specifieke onderwerpen, alsmede hoe eventuele fouten te evalueren. Deze nota is te vinden op de website van de commissie BBV: Commissie BBV (Besluit Begroting en Verantwoording).
5
Bijlage Overzicht wet- en regelgeving Proces
Wetgeving extern
Algemeen
Grondwet Gemeentewet Algemene wet bestuursrecht Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) Wet ter voorkoming van witwassen en financiering terrorisme (Uitvoeringsbesluit) Wet op de economische delicten Wet markt en overheid Wet gemeenschappelijke regelingen Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur Verdrag Betreffende de Werking van de Europese Unie (VWEU); artikel 107, 108, 109. Mededingingswet Notities van de BBV Het Besluit Accountantscontrole Decentrale overheden (BADO) Financiële verhoudingswet De-minimisverordening (1407/2013), (360/2012), (DAEB). Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) => wordt AVG Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur Burgerlijk wetboek Ambtenarenwet 2017 Bekendmakingswet Wet Open Overheid Wet Dwangsom en Beroep bij niet tijdig beslissen Wet gemeentelijke antidiscriminatievoorzieningen Wet Basisregistratie adressen en gebouwen (BAG) De Wet gelijke behandeling van mensen met een handicap of chronische ziekte VN-verdrag handicap Europese wetgeving met betrekking tot het verbod op staatssteun, verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie art. 107, 108 & 109 (VWEU); De-minimisverordening (1407/2013), (360/2012), (DAEB); Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (hierna: Wet Bibob). 304/2022 BBV Notitie Lokale Heffingen
Wet- en regelgeving 2023 gemeente Utrecht
Interne regelgeving
Proces
Wetgeving extern
Interne regelgeving Uitvoeringsregeling gemeente Utrecht Nota lokale heffingen Mandaatregeling gemeente Utrecht Nota kapitaalgoederen Nota reserves Nota waarderen, activeren en afschrijven van vaste activa (WAAVA); Nota risicomanagement en weerstandsvermogen Nota waarderen, activeren en afschrijven van vaste activa Organisatieregeling gemeente Utrecht
Verordening voor periodiek onderzoek door het college naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van het door het college gevoerde bestuur van de gemeente Utrecht Notities Parameters 2022. Financiële verordening gemeente Utrecht Verordening antidiscriminatievoorzieningen gemeente Utrecht Algemene plaatselijke verordening Privacyverordening gemeente Utrecht Belastingen en Heffingen
Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR) wet op de Loonbelasting 1964 Wet DBA Wet bronbelasting 2021 Wet op de vennootschapsbelasting 1969 Wet op de omzetbelasting 1968 Wet op het BTW Compensatiefonds Wet waardering onroerende zaken (WOZ) Invorderingswet (1990) Wet op de bedrijveninvesteringszones Wet modernisering Vpb-plicht overheidsondernemingen Kwijtscheldingsregeling gemeentelijke belastingen en heffingen Verordening onroerendezaakbelastingen 2023 gemeente Utrecht Verordening op de heffing en invordering van een BIZ-bijdrage en op de subsidie voor de BI-zone Woonboulevard 2021 gemeente Utrecht Verordening op de heffing en invordering van precariobelasting 2023 gemeente Utrecht
Wet- en regelgeving 2023 gemeente Utrecht
Proces
Wetgeving extern
Interne regelgeving Verordening op de heffing en invordering van Toeristenbelasting 2023 gemeente Utrecht Verordening op de heffing en invordering van hondenbelasting 2023 gemeente Utrecht
Inkopen en aanbesteden
Aanbestedingswet 2012 Aanbestedingsreglement Werken 2016 Drempelbedragen Europees Aanbesteden 2022/2023 (verordening 2021/1952 tot wijziging van Richtlijn 2014/24/EU) Algemene inkoopvoorwaarden gemeente Utrecht 2018 Nota inkoop en contractmanagement Regeling klachtafhandeling bij aanbesteden gemeente Utrecht
Personeel
CAO Gemeenten Pensioenwetgeving Arbeidstijdenwet Werkloosheidswet Ziektewet Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering Wet financiering sociale verzekeringen Algemene Ouderdomswet Algemene nabestaandenwet Wet langdurige zorg Wet arbeid en zorg Wet verbetering poortwachter Wet Normering Topinkomens Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) Ambtenarenwet 2017 Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers Hoofdstuk 3 Handboek Utrechts Personeel Regeling rechtspositie burgemeester en wethouder 2019
Burgerzaken
Wet rechten burgerlijke stand Wet basisregistratie personen BRP Paspoortwet Legesbesluit Akten Burgerlijke Stand
Wet- en regelgeving 2023 gemeente Utrecht
Beheer- en privacyverordening basisregistratie personen en gemeentelijke bevolkingsadministratie Utrecht Verordening van de gemeenteraad van de gemeente Utrecht houdende regels betreffende het beheer van gemeentelijke begraafplaatsen Beheerverordening gemeentelijke begraafplaatsen Utrecht 2012 Verordening op de heffing en invordering van leges 2023 gemeente Utrecht
Proces
Wetgeving extern
Raad
Interne regelgeving Verordening op de raadscommissies Verordening rechtspositie raads- en commissieleden gemeente Utrecht Verordening Rekenkamer Utrecht verordening Ombudsloket Verordening vergoeding aan leden van andere overlegorganen dan commissies Verordening op de financiële bijdrage aan fracties gemeente Utrecht Instructie voor de griffier gemeente Utrecht Verordening commissie personeelszorg raadsfunctionarissen gemeente Utrecht Reglement van Orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden gemeenteraad Utrecht Verordening op de adviescommissie Controle en Financiën van de gemeente Utrecht
Erfpacht
het Didam arrest Conversieregeling Erfpacht 2017 Nota Het Utrechts grondbeleid Grondprijsbrief 2023 Verwervings- en taxatieprotocol
Grondexploitatie
Wet Ruimtelijke Ordening (WRO) met o.a. de grondexploitatiewet; Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg); Onteigeningswet; Besluit Ruimtelijke Ordening BRO Exploitatie verordening gemeente Utrecht 1997; Planschadeverordening 2009; Nota Het Utrechts grondbeleid De Ruimtelijke strategie Utrecht (RSU); Meerjarenperspectief Ruimte (MPR) 2023 Grondprijsbrief 2023 Beleidsregel toepassing Wet Bibob gemeente Utrecht 2018
Omgevingsvergunning
Woningwet Wet milieubeheer Wet algemene bepaling omgevingsrecht Huisvestingswet 2014 Invoeringsbesluit/-wet Wet algemene bepalingen omgevingsrecht Bouwbesluit Bouwverordening Gemeente Utrecht Huisvestingsverordening Regio Utrecht 2023, gemeente Utrecht
Wet- en regelgeving 2023 gemeente Utrecht
Proces
Wetgeving extern
Interne regelgeving Verordening op de heffing en invordering van leges omgevingsvergunning gemeente Utrecht 2023 Reclameverordening gemeente Utrecht 2017 Monumentenverordening Utrecht 2010 Verordening op de Archeologische Monumentenzorg Verordening erfgoed gemeente Utrecht Nadere regel maatstaf leges omgevingsvergunningen, bouwactiviteiten, gemeente Utrecht Uitvoeringsregeling bouwgerelateerde leges
Parkeren
Regeling gehandicaptenparkeerkaart Besluit administratieve bepalingen inzake het wegverkeer Nadere regel uitgifte parkeervergunningen en garageplaatsen Verordening op het gebruik van parkeerplaatsen en de verlening van vergunningen voor het parkeren 2014 Verordening op de heffing en invordering van Parkeerbelastingen 2023 gemeente Utrecht
Straatparkeren
Wegenwet Wegenverkeerswet (1994) Beleidsregels Parkeernormen Auto 2021 Parkeerplaatsenverordening 2014 Verordening op de heffing en invordering van Parkeerbelastingen 2023 gemeente Utrecht Parkeervisie Aanwijzingsbesluit parkeerapparatuurplaatsen gemeente Utrecht Aanwijzingsbesluit belanghebbendenparkeerplaatsen Beleidsregels uitgifte overloopvergunning
Wegenbeheer
Wegenwet Wegenverkeerswet (1994) Besluit buitengebruikstelling voertuigen (1990) Besluit administratieve bepalingen wegverkeer (1990) Wegsleepverordening 2018 gemeente Utrecht
Stadsbedrijven
Wet milieubeheer artikel 15.33 Wet op lijkbezorging Telecommunicatiewet Verordening op de heffing en invordering van afvalstoffenheffing gemeente Utrecht 2023 Verordening op de heffing en invordering van rechten begraafplaatsen 2023 gemeente Utrecht, inclusief de tarieventabel 2023
Wet- en regelgeving 2023 gemeente Utrecht
Proces
Wetgeving extern
Interne regelgeving Verordening tot vaststelling van de bebouwde kom Houtopstanden 2018, gemeente Utrecht Verordening op de heffing en invordering van Brug-, schut- en havengelden 2023 gemeente Utrecht Verordening op de heffing en invordering van marktgelden gemeente Utrecht 2023 Verordening op de heffing en invordering van rioolheffing 2023 gemeente Utrecht Verordening ondergrond: kabels, leidingen en boomwortels gemeente Utrecht Beleidsregel Nadeelcompensatieregeling kabels en leidingen gemeente Utrecht 2018