Document · PDF

Agendabundel

Gemeenteraad 4 februari 2021, gemeente Utrecht38.975 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 5

De gemeente probeert regelmatig wel iets te doen. Maar het werkt onvoldoende. Daarom stellen de initiatiefnemer en de ondertekenaars voor om minimaal 1.000 Buurtbanen voor langdurig werkzoekenden bij buurt- en/of burgerorganisaties te realiseren. Dat alles zonder extra kosten voor de gemeente, want de buurtbanen zijn kostenneutraal voor de gemeente. Ook is het burgerinitiatief per direct in te voeren. Er zijn geen wettelijke kaders of beleidskaders van de gemeente die de uitvoering van het initiatiefvoorstel voor Buurtbanen in de weg staan. Tegelijkertijd voldoet het aan veel eerder genoemde en beschreven doelstellingen om burgers in Utrecht die willen en kunnen werken ook daadwerkelijk aan betaald zinvol werk te helpen. Voor veel langdurig werkzoekenden zou het een enorme sprong vooruit betekenen; elke maand langer dan nodig ‘werkzoekend’ zijn is een maand te veel. Beslispunt 1 1. Het college opdracht te geven om minimaal 1.000 buurtbanen te realiseren voor langdurig werkzoekenden (1 jaar of langer werkzoekend), waarbij de door de gemeente erkende organisaties voor elke buurtbaan (minimaal 24 uur/week) aanvullend 65 tot 90% subsidie op de loonkosten ontvangen. Argumenten Iedereen heeft hier voordeel van.

De langdurig werkzoekende heeft eindelijk zinvol betaald werk, voelt zich weer echt gezien en doet mee, bouwt een pensioen op, is verlost van het stigma ‘werkloos’ en ervaart geen stress meer van het vruchteloos zoeken naar betaald werk en de vaak belastende en weinig effectieve verplichtingen van de uitkeringsinstantie. De Buurt- en Burgerorganisatie (afgekort BBO) kan meer werk verzetten en zo wordt ook de buurt prettiger en veiliger. Voor de gemeente is het kostenneutraal: het kost geen euro meer dan nu. Tegelijkertijd investeert de gemeente zo belastinggeld in het sterker maken van de BBO’s en de buurten. (Voor aanvullende informatie zie de bijlage toelichting op het burgerinitiatief ‘1.000 buurtbanen’.) 2

Kanttekeningen -De beschreven 65 tot 90% subsidie is richtinggevend. Doorslaggevend is wat nodig is om het voorstel kostenneutraal te houden voor de gemeente en betaalbaar voor de BBO’s. Dat kan betekenen dat na de invoering en na een evaluatie over de praktijk van de eerste twee jaar van uitvoering deze percentages moeten worden bijgesteld. -Is het over 5 jaar nog steeds te betalen, met elk jaar weer nieuwe Utrechters in de bijstand (instroom) die wellicht ook willen kiezen voor een Buurtbaan? Jawel, want met een Buurtbaan wordt de kans op een reguliere vervolgbaan groter (uitstroom) en de zeer langdurig werkzoekende zou over 5 jaar in veel gevallen ook nog een bijstandsuitkering ontvangen. Dus met een goede sturing op het aantal Buurtbanen kost het blijvend net zo veel als doorgaan met alleen bijstandsuitkeringen. -Verdringt de Buurtbaan niet een reguliere baan? Nee, dat is niet geval want het gaat hier om zinvol werk bij BBO’s waar nu geen geld voor is en dat nu veelal blijft liggen. -Verdringt de Buurtbaan het vrijwilligerswerk? Dat is zeker niet zo, omdat als je onbetaald als vrijwilliger (bijna) fulltime zinvol werk doet (en tussen 18 en 68 jaar oud bent) je recht hebt op een betaalde functie; anders verdringt het vrijwilligerswerk het betaalde (reguliere) werk, niet andersom. Beslispunt 2 2.

Buurt- en burgerorganisaties waar nodig te ondersteunen en (nog) te stimuleren in het organiseren van Buurtbanen bij de eigen organisatie. Argumenten De inzet van Buurt- en Burgerorganisaties (BBO’s) is nodig om van dit initiatief een succes te maken. Diverse vertegenwoordigers van BBO’s in Utrecht hebben het burgerinitiatief al mede ondertekend; waaronder bestuursleden van de belangenorganisatie SAMEN030. Het is belangrijk dat de gemeente waar nodig nog BBO’s stimuleert om buurtbanen bij de eigen organisatie te gaan organiseren en hen laat zien hoe dat kan. Bijvoorbeeld door enkele belangrijke eerste en succesvolle voorbeelden te delen. Kanttekening Kunnen BBO’s zo maar mensen in loondienst nemen gelet op de financiële risico’s (bij ziekte of uitval en zodra iemand in vaste dienst komt)? Dat kan, omdat sommige BBO’s dat al doen en als de risico’s te groot zijn voor een BBO de gemeente hierin kan ondersteunen door samen met de BBO’s een goede collectieve afspraak te organiseren. Beslispunt 3 3. Werkzoekenden te stimuleren om in deze buurtbanen bij buurtorganisaties te gaan werken. Argumenten Als de gemeente niet actief dit voorstel stimuleert bij werkzoekenden, zullen zij ook niet snel en gemakkelijk weten van deze mogelijkheid. Er is dan een te groot risico dat te weinig werkzoekenden van deze kans gebruik kunnen en zullen maken.

Raadsbesluit In te vullen door de griffie(r) Opgesteld door Zaaknummer Vergadering Vergaderdatum Jaargang en nummer Portefeuille

Gemeenteraad 0-0

Burgerinitiatief 1.000 buurtbanen De gemeenteraad van Utrecht besluit: 1. Het college opdracht te geven om minimaal 1.000 Buurtbanen te realiseren voor langdurig werkzoekenden (1 jaar of langer werkzoekend), waarbij de door de gemeente erkende organisaties voor elke Buurtbaan (minimaal 24 uur/week) aanvullend 65 tot 90% subsidie op de loonkosten ontvangen; 2. Buurt- en burgerorganisaties waar nodig te ondersteunen en (nog) te stimuleren in het organiseren van Buurtbanen bij de eigen organisatie; 3. Werkzoekenden te stimuleren om in deze Buurtbanen bij buurtorganisaties te gaan werken. Aldus besloten in de vergadering van de raad, gehouden op De griffier

De voorzitter gemeenteraad

mr. M. van Hall

P.E.J. den Oudsten

1 Burgervoorstel 1000 Buurtbanen dd2020 toelichting.pdf

BURGERVOORSTEL 1.000 Buurtbanen voor 1.000 werkzoekenden in de gemeente Utrecht Help de bijstandsuitkeringen de wereld uit; om te beginnen uit Utrecht. Daarom willen we dat 1.000 langdurig werkzoekenden kunnen starten in een buurtbaan. Bijvoorbeeld bij een buurtorganisatie. Zo kunnen 1.000 Utrechters betaald aan het werk, worden buurtorganisaties sterker en buurten prettiger. Wij kiesgerechtigde Utrechters die wonen in de gemeente Utrecht constateren ✓ dat Utrecht meer dan 20.000 werkzoekenden telt, waarvan zeker 6.000 al langer dan 1 jaar betaald werk zoeken en door corona worden dit er nog veel meer; ✓ dat veel van deze werkzoekenden vaak al enkele uren per week zinvol onbetaald (vrijwilligers)werk doen bij een maatschappelijke (buurt)organisatie; ✓ dat deze organisaties nog veel meer zinvol werk kunnen aanbieden, maar te weinig geld hebben om de werkzoekenden betaald in dienst te nemen. en verzoeken de gemeenteraad van Utrecht (letterlijk tekst van de petitie op petitie.nl) ✓ deze petitie te behandelen als een burgeragendering (*); ✓ het College van B&W te verzoeken min. 1.000 buurtbanen te realiseren voor langdurig werkzoekenden (1 jaar of langer); ✓ waarbij de door de gemeente erkende organisaties voor elke buurtbaan (met min.

24 uur/week) aanvullend 65 tot 90% subsidie op de loonkosten ontvangen ✓ en de gemeente werkzoekenden stimuleert in een buurtbaan bij buurtorganisaties te gaan werken. (*) Inmiddels is duidelijk dat het een burgerinitiatief kan zijn, zoals vastgesteld door de gemeente met de ‘Verordening Burgeragendering en Burgerinitiatief, nummer 270341 d.d. 18 december 2018’; dit omdat er meer dan 250 correcte handtekeningen zijn verzameld (d.d. 12 november 2020). Initiatiefnemer/contactpersoon: Gert Dijkstra namens EenUtrecht,

BUURTBANEN Hoe werkt het en waarom er voor kiezen? Langdurig zoeken naar zinvol betaald werk is zenuwslopend. Dat wil niemand. Toch zitten 20.000 Utrechters hier in vast, waarvan velen al jarenlang. Door corona wordt dat erger en nog urgenter. De gemeente probeert regelmatig wel iets te doen. Maar het werkt onvoldoende. Vandaar ons burgerinitiatief voor Buurtbanen, een betaalde baan voor een langdurig werkzoekende bij een buurt- of burgerorganisatie. Dat alles zonder extra kosten en direct in te voeren. Hoe werkt een Buurtbaan? Het voorstel is simpel. Iedere Utrechter met een bijstandsuitkering die al langer dan een jaar werkzoekend is kan in aanmerking komen voor een Buurtbaan. Dat is een betaalde baan bij een buurt- of burgerorganisatie (afgekort BBO), bijvoorbeeld bij een buurthuis of buurtwerkkamer in de buurt, bij een sportvereniging of jongerencentrum, of een lokale buurtorganisatie voor opvang, scholing, welzijn of buurtzorg. Als je kiest voor een Buurtbaan stopt de bijstandsuitkering en kom je in dienst bij de BBO. Dan bespaart de gemeente geld op de uitkeringskosten en ook op de kosten voor re-integratie omdat bij de meeste BBO’s er buurt- en lotgenoten zijn die deze coaching kunnen overnemen. Het contract bij de BBO is minimaal 1 tot 3 jaar, mogelijk langer als dat nodig is, bijvoorbeeld omdat de betrokkene niet goed elders werk kan vinden.

De BBO kan dat betalen omdat de investering van de gemeente nagenoeg 65 tot 90% van alle kosten voor de Buurtbaan afdekt. Het resterende deel zal de BBO dan nog moeten organiseren uit subsidies, fondsen of eigen inkomsten. Zo zal de BBO niet veel meer kwijt zijn dan wat ze nu iemand betalen met een vrijwilligersvergoeding. Alleen maar voordelen? Dat gaan we dus morgen doen, want iedereen heeft er voordeel van, zou je zeggen. De langdurig werkzoekende heeft eindelijk zinvol betaald werk, voelt zich weer echt gezien en doet mee, bouwt een pensioen op, is verlost van het stigma ‘werkloos’ en ervaart geen stress meer van het vruchteloos zoeken naar betaald werk en de vaak belastende en weinig effectieve verplichtingen van de uitkeringsinstantie. De BBO kan meer werk verzetten en zo wordt ook de buurt prettiger en veiliger. Voor de gemeente is het kostenneutraal: het kost geen euro meer dan nu. Tegelijkertijd investeert de gemeente zo belastinggeld in het sterker maken van de BBO’s en de buurten. Als samenleving helpen we zo de bijstandsuitkeringen de wereld uit: iedereen die wil en kan heeft betaald werk. Maar waarom doen we het dan nog niet?

12 november 2020

Toelichting Burgervoorstel 1.000 Buurtbanen

pagina 2

Zijn er ook nadelen? Is het over 5 jaar nog steeds te betalen, met elk jaar weer nieuwe Utrechters in de bijstand (instroom) die wellicht ook willen kiezen voor een Buurtbaan? Jawel, want met een Buurtbaan wordt de kans op een reguliere vervolgbaan groter (uitstroom) en de zeer langdurig werkzoekende zou over 5 jaar in veel gevallen ook nog een bijstandsuitkering ontvangen. Dus met een goede sturing op het aantal Buurtbanen kost het blijvend net zo veel als doorgaan met alleen bijstandsuitkeringen. Maar verdringt de Buurtbaan niet een reguliere baan? Nee, dat is niet geval want het gaat hier om zinvol werk bij BBO’s waar nu geen geld voor is en dat nu veelal blijft liggen. Of verdringt de Buurtbaan dan het vrijwilligerswerk? Dat is zeker niet zo, omdat als je onbetaald als vrijwilliger (bijna) fulltime zinvol werk doet (en tussen 18 en 68 jaar oud bent) je recht hebt op een betaalde functie; anders verdringt het vrijwilligerswerk het betaalde (reguliere) werk, niet andersom. Maar kunnen BBO’s wel zo maar mensen in loondienst nemen gelet op de financiële risico’s (bij ziekte of uitval en zodra iemand in vaste dienst komt)? Dat kan zeker wel, omdat sommige BBO’s dat al doen en als de risico’s inderdaad te groot zijn voor een BBO de gemeente hierin kan ondersteunen door samen met de BBO’s een goede collectieve afspraak te organiseren.

Gaat de gemeenteraad hier vóór stemmen? Dat is inderdaad nu de vraag. Karen is meer dan tien jaar werkzoekend en vanwege een aangetast zenuwstelsel durven werkgevers het niet aan met haar. Ahmed is nu twee jaar werkzoekend en bij hem speelt mee dat zijn gebrekkige Nederlands maakt dat werkgevers niet thuis geven. Beiden zijn actief bij een BBO in Utrecht en zouden niets liever willen dan starten in een Buurtbaan. Zij stemmen vóór. Wethouder Linda Voortman tast op dit moment heel voorzichtig af of zij een experiment kan starten met ‘maatschappelijke banen’. Dan gaat het – anders dan bij de Buurtbanen - om enkele tijdelijke banen, minder laagdrempelig en in dienst bij de gemeente zelf. Sommige gemeenten in het land durven iets verder te gaan en experimenteren wel met vaste ‘basisbanen’ (meerjarig), zoals Den Haag, Oude IJsselstreek, Amsterdam en Groningen, maar ook nog steeds alleen in dienst bij de gemeente of een overheidsbedrijf. Nergens nog durft een gemeente het aan om een coalitie te sluiten over Buurtbanen met de buurt- en burgerorganisaties (BBO) in de eigen gemeente. Utrecht kan de eerste zijn. Door anders te kijken naar de arbeidsmarkt en de waarde van werk kunnen we in Utrecht laten zien dat we zonder extra (belasting)geld mensen uit een bijstandsuitkering in een volwaardige Buurtbaan aan betaald werk kunnen krijgen.

Om er voor te zorgen dat de gemeenteraad van Utrecht hier over gaat stemmen is EenUtrecht een petitie gestart (formeel: een burgerinitiatief) op www.petitie.nl. Nieuwsgierig? Lees dan meer over het burgerinitiatief voor de Buurtbanen op www.eenutrecht.nl.

12 november 2020

Toelichting Burgervoorstel 1.000 Buurtbanen

pagina 3

TOELICHTING Kansen voor werkzoekenden en kostenneutraal voor gemeente Samen aan het werk voor werkzoekenden Buurtorganisaties die langdurig werkzoekenden (langer dan één jaar werkloos) in dienst nemen (voor minimaal 24 uur per week) op een 'buurtbaan' ontvangen van de gemeente 65 tot 90% subsidie op de loonkosten (op niveau WML) voor (minimaal) de eerste drie jaar (zo mogelijk langer). De eerste drie maanden kan worden gewerkt met behoud van de bijstandsuitkering (als proefperiode). De buurtorganisatie moet wel aantoonbaar een meerwaarde leveren in buurtwerk, buurtzorg, welzijn, beheren van buurtruimtes, sport en cultuur. De gemeente beoordeelt welke buurtorganisaties deze meerwaarde leveren en zodoende erkend kunnen worden als een werkplek voor deze buurtbanen. De gemeente stimuleert actief langdurig werkzoekenden - vaak op een negatieve manier 'werklozen' genoemd - om aan de slag te gaan bij de buurtorganisaties die erkend zijn. Vaak zal het ook gaan om Utrechters die al enige tijd als vrijwilliger onbetaald werkzaam zijn bij een buurtorganisatie. Op deze manier moeten zeker 1.000 Utrechters aan betaald werk kunnen komen op een buurtbaan bij een buurtorganisatie. Het gaat dan om ongeveer 200 organisaties met gemiddeld 5 medewerkers op een buurtbaan per organisatie.

Bovendien kan de gemeente aanvullend - op vergelijkbare wijze - nog eens 1.000 extra banen creëren bij de eigen organisatie of bij onderwijs- en zorginstellingen, als ook bij nutsbedrijven, met steeds als selectiecriterium 'aantoonbare meerwaarde voor buurt of stad'. Wie hebben baat bij een buurtbaan? Iedereen! Om te beginnen de werkzoekende zelf. Betaald werk betekent namelijk ook meedoen in de samenleving. Het geeft zelfvertrouwen en maakt trots. Zonder werk thuis zitten - terwijl je kunt en wilt werken - is geen pretje, het maakt ziek en je raakt geïsoleerd. Zinvol betaald werk maakt dat we deel kunnen zijn van een groep, anderen kunnen helpen, onze talenten kunnen inzetten en ons kunnen ontwikkelen. Veel van de werkzoekenden doen vaak al vele uren per week zinvol werk, dat vreemd genoeg niet wordt betaald; het zogenoemde onbetaalde vrijwilligerswerk. Als iemand dat een enkel uur per week doet is dat niet vreemd, want dan is er meestal sprake van een prettige vrijetijdsbesteding. Maar zodra de werkzoekende bijvoorbeeld meer dan 8 uur per week onbetaald vrijwilligerswerk doet en tegelijkertijd een bijstanduitkering heeft is het wel vreemd, want dan is er feitelijk sprake van het onvoldoende erkennen en waarderen van zinvol werk, waar een betaling tegenover hoort te staan; zeker als de betrokkene een werkzoekende is (met een bijstandsuitkering).

Bovendien, met betaald werk bouw je wél een pensioen op; anders niet.

12 november 2020

Toelichting Burgervoorstel 1.000 Buurtbanen

pagina 4

Ook de buurtorganisaties en andere maatschappelijke organisaties in bijvoorbeeld zorg en onderwijs (en mogelijk ook bij een gemeentelijke organisatie) hebben baat bij een buurtbaan. Het kan er voor zorgen dat iemand die nu nog niet of beperkt actief is bij de organisatie, bijvoorbeeld voor 8 uur in de week, bereid is en ook beter in staat is om meerdere uren in de week betaald actief te worden. Daar worden deze (buurt)organisaties sterker van en buurten prettiger. Ten slotte heeft de gemeente ook baat bij een buurtbaan, omdat de kans groter is dat de werkzoekende zo eerder in een reguliere betaalde baan terecht kan, het veel werk en begeleidingskosten in de werk re-integratie bespaart en ambtenaren bij de gemeente leuker en effectiever werk kunnen gaan doen. Een werkzoekende aan een buurtbaan helpen is vele malen leuker en effectiever dan voortdurend vervelende terug kerend gesprekken moeten voeren met iemand die al enige jaren moeite heeft om werk te vinden. Oud wijn in nieuwe zakken of toch nieuwe wijn? De buurtbaan doet denken aan de ID-banen (Instroom Doorstroom banen), beter bekend onder de naam Melkertbanen (1994-2004). Grootste verschillen zijn dat het bij de buurtbanen nu gaat om reguliere banen bij maatschappelijke organisaties actief in en voor de buurt, de eigen stad. Wel vaker zijn er voorstellen voor 'basisbanen' zoals recent nog van het CDA (2019).

Aspect Werkgever

Buurtbaan Utrecht 2020 Buurtorganisatie

Basisbaan CDA 2019 Marktbedrijven

Soort banen

Met meerwaarde voor de buurt (en de stad) Ja 100% of 110% WML 3 jaar, mogelijk langer Gekoppeld aan persoon 65 of 90% loonkosten Langer dan 1 jaar zonder betaald werk

Alles in de private sector

Reguliere baan Salaris Contract Op werkplek of persoon Hoogte vergoeding Doelgroep: altijd met een uitkering

Om welke werkzoekenden gaat het dan? De doelgroep betreft (schatting) minimaal 6.300 Utrechters langer dan 1 jaar werkzoekend (cijfers d.d. 2019; nog voor corona). In het schema is deze doelgroep in beeld gebracht. Op de volgende pagina is dat nader toegelicht in een tabel.

12 november 2020

Ja Min. 100% WML ? ? 50, 70 of 90% bruto loon Langdurig 'werklozen'?

Melkert- of id-baan 1994 Overheid/gemeente of 'gesubsidieerde' instelling Bijv. toezichthouder OV, schoolassistent en conciërge Nee, mag niet concurreren Max. 120% WML 2 jaar, mogelijk langer Gekoppeld aan werkplek 100% loonkosten Langdurig 'werklozen'

Utrecht, 2019 Bevolking: 352.866 Beroepsgeschikte bevolking van 16 tot 65/pensioen: 256.282 Uitkeringen: 29.060 Uitkeringen (CBS, 2019)

Beschikbaar voor werk

4.330

Bijstand PW

10.590

Bijstand IOAW, IOAZ, Bbz, WWIK

1.280

Bijstand vanaf AOW

1.480

AO WAO < 85% LW

4.300

AO WIA/WGA < 65% LW

3.900

AO Wajong (vanaf 2015 100% AO, 0% LW)

3.320

AO WAZ, WIA/IVA

1.750

Totaal

29.060

> 20.100

Waarvan langer dan 1 jaar zonder werk

9.300

> 6.300

Toelichting Burgervoorstel 1.000 Buurtbanen

pagina 5

Uitkeringen Gemeente Utrecht Bevolking: Totaal aantal Beroepsgeschikte bevolking: Totaal aantal 16 t/m 65 Type uitkering Werkloosheidswet (WW) Bijstand (gerelateerd) Bijstand tot AOW-leeftijd: Participatiewet (PW) Bijstand gerelateerd tot AOW: IOAW, IOAZ, Bbz, WWIK Bijstand + Bijstand gerelateerd tot AOW-leeftijd Bijstand + Bijstand gerelateerd vanaf AOW-leeftijd Arbeidsongeschikt Arbeidsongeschikt: WAO (tot 2005) - max. 85% LW Arbeidsongeschikt: WIA deel WGA - max. 65% LW (dus zonder WIA deel IVA = 0% LW) Wajong (vanaf 2015 alleen volledig arbeidsongeschikt) WAZ (deels arbeidsgeschikt) + WIA/IVA Arbeidsongeschikt: Totaal (WAO, WIA, Wajong, WAZ) Uitkeringen totaal: WW + Bijstand + AO tot AOW-leeftijd Beschikbaar voor werk (tot AOW-leeftijd) Minimaal: WW + Bijstand (gerelateerd) + WIA/WGA (= Utrechters die werk willen en/of moeten zoeken) Maximaal: + (deel) WAO + (deel) Wajong Werkzoekenden Werkzoekenden (volgens WistUdata) Langdurig 'werklozen' (langer dan 1 jaar zonder werk) = langdurig werkzoekenden (CBS 2007/14/17/19 Q1) Langdurig werklozen (langer dan 1 jaar zonder werk) = langdurig werkzoekenden

Aantal Utrechters met uitkering [% van potentiële beroeps(geschikte)bevolking] Januari 2007 Januari 2014 Januari 2017 Juni 2019 288.401 328.164 343.038 352.866 211.728 237.900 248.697 256.282 3.730

7.390

6.230

4.330

9.040 860 9.900 1.190

9.980 1.000 10.980 1.660

11.370 1.290 12.660 1.390

10.590 1.280 11.870 1.480

10.520 310

6.480 2.980

5.070 3.700

4.300 3.900

2.340 300 13.470 26.250

3.560 710 13.730 31.490

3.570 1.200 13.540 31.910

3.320 1.750 13.270 29.060

13.940 [6,6%] 27.100

21.350 [9,0%] 32.100

22.590 [9,1%] 32.430

20.100 [7,8%] 29.470

10.815 (2012: 7.411) 133/408 = 33% 33% x 13.940 = ca. 4.500 [2,1%]

17.616

20.688

233/721 = 32% 32% x 21.350 = ca. 6.900 [2,9%]

182/500 = 36% 36% x 22.590 = ca. 8.200 [3,3%]

108/343 = 32% 32% x 20.100 = ca. 6.300 [2,5%]

Toelichting: Opmerkelijk is dat er minder werkzoekenden zijn volgens WistUdata (databron: UWV) dan WW/Bijstand/WIA-WGA volgens CBS (die toch allemaal werk horen te zoeken!). Bbz = Besluit Bijstandsverlening Zelfstandigen (2004).

12 november 2020

Toelichting Burgervoorstel 1.000 Buurtbanen

pagina 6

Zijn buurtbanen wel betaalbaar? Dat zijn ze zeker! Het realiseren van 1.000 buurtbanen hoeft de gemeente geen extra geld te kosten; het levert ook geen besparing op. Ofwel het kan kostenneutraal worden ingevoerd. In de volgende tabel is dat uitgewerkt (schattingen) voor de situatie van iemand (A) met een bijstandsuitkering, voor zowel een alleenstaande (ouder) als ook voor iemand die gehuwd is of samenwonend, vergeleken met de situatie waarin de betrokkene (B) werkzaam is in een buurtbaan, respectievelijk fulltime (36 uur/week) en parttime (voor 24 uur/week). De gemeente betaalt een loonkostensubsidie uit aan de buurtorganisatie afhankelijk van de duur van de uitkering van de werkzoekende. Bij korter dan 1 jaar is er geen enkele subsidie, bij langer dan 1 maar korter dan 3 jaar is dat 65% van de loonkosten en bij langer dan 3 jaar 90%. Naarmate iemand langer werkzoekende is nemen namelijk ook de kansen op betaald werk af en neemt de behoefte aan een buurtbaan met loonkostensubsidie toe. Vergelijking Uitkering versus buurtbaan op WML (wettelijk minimumloon) voor 21 tot 65-jarigen Werkweek Bruto per jaar excl. vakantietoeslag Vakantietoeslag Bruto per jaar incl. vakantietoeslag Werkgeverspremies/heffingen Pensioen aanvullend Bruto loonkosten per jaar Werk- en re-integratiekosten Totaal (loon)kosten per jaar Bruto per maand incl. vakantietoeslag Netto per maand incl.

vakantietoeslag Vergoeding gemeente op de buurtbaan is afhankelijk van duur uitkering werkzoekende Tussen 1 en 3 jaar werkzoekend: 65% vergoed Kosten Besparing: subsidie loonkosten gemeente en vrijwilligersvergoeding ad € 1.700 per jaar Saldo kosten minus besparing Langer dan 3 jaar werkzoekend: 90% vergoed Kosten Besparing: subsidie loonkosten gemeente en vrijwilligersvergoeding ad € 1.700 per jaar Saldo kosten minus besparing

Uitkering Alleenstaande (ouder) = 70% WML Beschikbaar 36 uur/week € 13.894 5% € 14.589 6,95% 0% € 15.603 € 2.883 € 18.486 € 1.216 € 1.050 Kosten/besparing gemeente

Uitkering Gehuwd of samenwonend = 100% WML Beschikbaar 36 uur/week € 19.848 5% € 20.841 6,95% 0% € 22.289 € 2.883 € 25.172 € 1.737 € 1.505 Kosten/besparing gemeente

Buurtbaan Salaris exact op minimumloon = 100% WML Fulltime werken 36 uur/week € 19.848 8% € 21.436 17,88% 12,8% € 28.013 €0 € 28.013 € 1.786 € 1.642 Kosten/besparing buurtorganisatie

Buurtbaan Salaris 10% extra op minimumloon = 110% WML Parttime werken 24 uur/week € 14.555 8% € 15.720 17,88% 12,8% € 20.543 €0 € 20.543 € 1.310 € 1.204 Kosten/besparing buurtorganisatie

- € 18.208 (36 u) - € 13.353 (24 u) + € 18.486

- € 18.208 (36 u) - € 13.353 (24 u) + € 25.172

- € 28.013 (36u)

- € 20.543 (24u)

+ € 278 (36u) + € 5.133 (24u)

+ € 6.964 (36u) + € 11.819 (24u)

65% = € 18.208 + € 1.700 - € 8.105

65% = € 13.353 + € 1.700 - € 5.490

- € 25.212 (36u) - € 18.489 (24u) + € 18.486

- € 25.212 (36u) - € 18.489 (24u) + € 25.172

- € 28.013

- € 20.543

- € 6.726 (36u) - € 3 (24u)

- € 40 (36u) + € 6.683 (24u)

90% = € 25.212 + € 1.700 - € 1.101

90% = € 18.489 + € 1.700 - € 354

Noot: Raming werk- en re-integratiekosten bij de gemeente. Een bijstandsuitkering – gemiddeld 14.000 euro per jaar – kost gemeenten bijna 2.900 euro in de uitvoering. Dat heeft bureau Berenschot becijferd op basis van een steekproef onder dertig gemeenten. ‘De belangrijkste kostenposten hierbij zijn de ambtenaren belast zijn met inkomensondersteuning en het bevorderen van re-integratie,’ zegt Paul Schenderling, projectleider bij Berenschot. Hij benadrukt dat de hoogte van de uitvoeringskosten per uitkering niet alles zegt. ‘Een gemeente die bijvoorbeeld investeert in onderwijs en begeleiding naar werk, heeft hoge kosten. Op de langere termijn kan dat zich uitbetalen in minder bijstandsuitkeringen, en dus een besparing opleveren.’ Berenschot keek niet alleen naar de inzet van uitvoeringsambtenaren, maar ook naar de kosten van het beleid, inkoop- en contractmanagement en overhead zoals management en bedrijfsvoering. Het totaal daarvan komt op 2.883 euro, oftewel een vijfde van de kosten van de uitkering zelf. ‘Dit percentage is al jaren stabiel,’ zegt Schenderling. Bron: Richard Sandee, 29/8/2018; https://www.gemeente.nu/sociaal/uitvoering-bijstand-kost-bijna-2900-euro-per-uitkering/ Noot: Toelichting vrijwilligersvergoedingen In 2020 maximaal € 1.700 per jaar met maximaal € 5 per uur.

Dus als je 1700/5= 340 uur per jaar werkt als vrijwilliger kun je die maximale vergoeding belastingvrij naast je bijstandsuitkering ontvangen; ofwel 340/12 = 28,33 uur per maand ofwel 340/52 = gemiddeld 6,5 uur per week.

12 november 2020

Toelichting Burgervoorstel 1.000 Buurtbanen

pagina 7

De buurtbaan vergeleken met de bijstandsuitkering Alvorens te kunnen starten met het invoeren van de buurtbanen (mogelijk eerst als experiment op kleinere schaal) is een goede analyse nodig van de kosten en opbrengsten voor alle betrokkenen, namelijk voor de werkzoekende zelf, voor de (buurt)organisatie waar de werkzoekende komt te werken in een buurtbaan en voor de gemeente (en financier van de bijstandsuitkeringen). Een eerste schatting van die analyse is beschikbaar, waarin we de situatie van een werkzoekende steeds hebben vergeleken voorafgaand (met een bijstandsuitkering) en nadat is begonnen met het werken in een buurtbaan. Er zijn dan grofweg 8 situaties denkbaar, omdat er minimaal drie zaken kunnen variëren, namelijk: (i) hoe lang iemand in de bijstand zit (langer dan 1 jaar maar korter dan 3 jaar of langer dan 3 jaar met respectievelijk 65% en 90% subsidie op de loonkosten); (ii) of iemand parttime (24 uur per week) of fulltime (36 uur per week) kan en wil gaan werken; (iii) of iemand alleenstaand (ouder) is of gehuwd/samenwonend. In de volgende 8 overzichten zijn voor alle betrokkenen (werkzoekende, buurtorganisatie en gemeente) schattingen opgesteld voor ieders kosten en opbrengsten.

Bijstand versus buurtbaan – Voorbeeld (1) Een alleenstaande (ouder) zit langer dan 3 jaar in de bijstand en is als vrijwilliger 8 uur per week actief bij een buurtorganisatie met een vrijwilligersvergoeding en gaat daar betaald werken in een buurtbaan voor 24 uur per week met een salaris op 110% van het wettelijk minimumloon (WML) waar de gemeente een loonkostensubsidie aan bijdraagt van 90% van de bruto loonkosten VOOR: BIJSTAND

per jaar

NA: BUURTBAAN

per jaar

Saldo

Kosten buurtorganisatie

€ 1.700

Kosten Buurtorganisatie

€ 20.550 - 18.500 = € 2.050

- € 350

= bruto loonkosten - subsidie

Kosten gemeente

€ 18.500

€0

€ 20.550

€ 4.950

€ 14.450

€ 150

= vrijwilligersvergoeding

Kosten gemeente

€ 18.500

inclusief werk- en reintegratiekosten ad € 2.900

Bruto loonkosten

= subsidie op loonkosten

€ 15.600

inclusief 6,95% premies en heffingen

Netto inkomen inclusief 5% vakantietoeslag + vrijwilligersvergoeding

Bruto loonkosten inclusief 17,88% premies en heffingen en 12,8% pensioen

€ 12.600 + 1.700 = € 14.300

Netto inkomen inclusief 8% vakantietoeslag

Bijstand versus buurtbaan – Voorbeeld (2) Een alleenstaande (ouder) zit langer dan 3 jaar in de bijstand en is als vrijwilliger 8 uur per week actief bij een buurtorganisatie met een vrijwilligersvergoeding en gaat daar betaald werken in een buurtbaan voor 36 uur per week met een salaris op 100% van het wettelijk minimumloon (WML) waar de gemeente een loonkostensubsidie aan bijdraagt van 90% van de bruto loonkosten

VOOR: BIJSTAND

per jaar

NA: BUURTBAAN

per jaar

Saldo

Kosten buurtorganisatie

€ 1.700

Kosten Buurtorganisatie

€ 28.000 - 25.200 = € 2.800

- € 1.100

= bruto loonkosten - subsidie

Kosten gemeente

€ 25.200

- € 6.700

€ 28.000

€ 12.400

€ 19.700

€ 5.400

= vrijwilligersvergoeding

Kosten gemeente

€ 18.500

inclusief werk- en reintegratiekosten ad € 2.900

Bruto loonkosten

= subsidie op loonkosten

€ 15.600

inclusief 6,95% premies en heffingen

Netto inkomen inclusief 5% vakantietoeslag + vrijwilligersvergoeding

Bruto loonkosten inclusief 17,88% premies en heffingen en 12,8% pensioen

€ 12.600 + 1.700 = € 14.300

Netto inkomen inclusief 8% vakantietoeslag

De eerste twee voorbeelden laten zien dat een alleenstaande langdurige werkzoekende (langer dan 3 jaar in de bijstand) in een parttime buurtbaan (24 uur per week) er jaarlijks netto iets meer geld aan overhoud; bij fulltime wordt dat substantieel, namelijk € 5.400 per jaar. Nog belangrijker is dat 12 november 2020

Toelichting Burgervoorstel 1.000 Buurtbanen

pagina 8

de betrokkene met een buurtbaan meerdere uren per week actief is, uit de bijstand is, een betaalde baan heeft, wél pensioen opbouwt, de kans heeft zich te ontwikkelen in werk, (weer) nadrukkelijker meedoet in de samenleving, daar trots op kan zijn en meer perspectief heeft op volgende banen op de reguliere arbeidsmarkt, die mogelijk nog meer passen bij zijn of haar talenten en ambities. Voor een langdurig werkzoekende zal - na vele jaren geen betaald werk te hebben gehad - het vaak een prettigere stap zijn om eerst parttime te beginnen. Voor de buurtorganisatie zijn de extra kosten nihil. Als iemand met een bijstandsuitkering 8 uur per week vrijwilligerswerk met een maximale vrijwilligersvergoeding kost dat de buurtorganisatie € 1.700 per jaar. Zodra die persoon parttime (24 uur per week) bij de buurtorganisatie in een buurtbaan gaat werken lopen die kosten nauwelijks op; slechts € 350 meer op jaarbasis. En bij fulltime (36 uur per week) is dat ook een klein bedrag, namelijk € 1.100 per jaar ofwel nog geen € 100 per maand extra. Voor de gemeente zijn de extra kosten in het eerste voorbeeld nagenoeg nul en als iemand uit de bijstand fulltime in een buurtbaan gaat werken is de gemeente jaarlijks € 6.700 extra aan kosten kwijt. Bijstand versus buurtbaan – Voorbeeld (3)

Bijstand versus buurtbaan – Voorbeeld (4)

Een alleenstaande (ouder) zit langer dan 1 jaar maar korter dan 3 jaar in de bijstand en is als vrijwilliger 8 uur per week actief bij een buurtorganisatie met een vrijwilligersvergoeding en gaat daar betaald werken in een buurtbaan voor 24 uur per week met een salaris op 110% van het wettelijk minimumloon (WML) waar de gemeente een loonkostensubsidie aan bijdraagt van 65% van de bruto loonkosten

Een alleenstaande (ouder) zit langer dan 1 jaar maar korter dan 3 jaar in de bijstand en is als vrijwilliger 8 uur per week actief bij een buurtorganisatie met een vrijwilligersvergoeding en gaat daar betaald werken in een buurtbaan voor 36 uur per week met een salaris op 100% van het wettelijk minimumloon (WML) waar de gemeente een loonkostensubsidie aan bijdraagt van 65% van de bruto loonkosten

VOOR: BIJSTAND

per jaar

NA: BUURTBAAN

per jaar

Saldo

VOOR: BIJSTAND

per jaar

NA: BUURTBAAN

per jaar

Saldo

Kosten buurtorganisatie

€ 1.700

Kosten Buurtorganisatie

€ 20.550 - 13.350 = € 7.200

- € 5.500

Kosten buurtorganisatie

€ 1.700

Kosten Buurtorganisatie = bruto loonkosten - subsidie

€ 28.000 - 18.200 = € 9.800

- € 8.100

= bruto loonkosten - subsidie

Kosten gemeente

€ 13.350

€ 5.150

Kosten gemeente

€ 18.200

€ 300

€ 28.000

€ 12.400

€ 19.700

€ 5.400

= vrijwilligersvergoeding

Kosten gemeente

€ 18.500

inclusief werk- en reintegratiekosten ad € 2.900

Bruto loonkosten

= subsidie op loonkosten

€ 15.600

inclusief 6,95% premies en heffingen

Netto inkomen inclusief 5% vakantietoeslag + vrijwilligersvergoeding

= vrijwilligersvergoeding

Bruto loonkosten Netto inkomen inclusief 8% vakantietoeslag

€ 18.500

inclusief werk- en reintegratiekosten ad € 2.900

€ 20.550

€ 4.950

inclusief 17,88% premies en heffingen en 12,8% pensioen

€ 12.600 + 1.700 = € 14.300

Kosten gemeente Bruto loonkosten

= subsidie op loonkosten

€ 15.600

inclusief 6,95% premies en heffingen

€ 14.450

€ 150

Netto inkomen inclusief 5% vakantietoeslag + vrijwilligersvergoeding

Bruto loonkosten inclusief 17,88% premies en heffingen en 12,8% pensioen

€ 12.600 + 1.700 = € 14.300

Netto inkomen inclusief 8% vakantietoeslag

In deze twee volgende voorbeelden gaat het over een alleenstaande (ouder) die nog geen 3 jaar bijstand ontvangt, maar al wel langer dan 1 jaar. In dit geval bespaart de gemeente zelf flink als de betrokkene parttime in een buurtteam gaat werken, namelijk € 5.150 op jaarbasis. Voor de buurtorganisatie zijn de extra kosten wél altijd iets groter, namelijk € 5.500 (parttime) tot € 8.100 (fulltime). Als een buurtorganisatie maandelijks orde grootte € 500 tot € 700 aan opbrengsten weet te genereren (bijv. met een subsidie of met eigen inkomsten) kan de buurtbaan financieel uit. Conclusies voor een alleenstaande (oudere) werkzoekende Eerste conclusie is dan dat het voor een alleenstaande (ouder) altijd aantrekkelijk is om te starten in een buurtbaan. Voor een buurtorganisatie is het nagenoeg budgetneutraal zodra de betrokkene al langer dan 3 jaar in de bijstand zit. Is dat korter dan 3 jaar (en langer dan 1 jaar) dan moet er iets worden bijbetaald, namelijk circa € 500 tot € 700 per maand extra. Voor de gemeente is het ook budgetneutraal, soms levert het een besparing op en soms kost het extra geld.

12 november 2020

Toelichting Burgervoorstel 1.000 Buurtbanen

pagina 9

Bijstand versus buurtbaan – Voorbeeld (5)

Bijstand versus buurtbaan – Voorbeeld (6)

Een gehuwde of samenwonende zit langer dan 3 jaar in de bijstand en is als vrijwilliger 8 uur per week actief bij een buurtorganisatie met een vrijwilligersvergoeding en gaat daar betaald werken in een buurtbaan voor 24 uur per week met een salaris op 110% van het wettelijk minimumloon (WML) waar de gemeente een loonkostensubsidie aan bijdraagt van 90% van de bruto loonkosten

Een gehuwde of samenwonende zit langer dan 3 jaar in de bijstand en is als vrijwilliger 8 uur per week actief bij een buurtorganisatie met een vrijwilligersvergoeding en gaat daar betaald werken in een buurtbaan voor 36 uur per week met een salaris op 100% van het wettelijk minimumloon (WML) waar de gemeente een loonkostensubsidie aan bijdraagt van 90% van de bruto loonkosten

VOOR: BIJSTAND

per jaar

NA: BUURTBAAN

per jaar

Saldo

VOOR: BIJSTAND

per jaar

NA: BUURTBAAN

per jaar

Saldo

Kosten buurtorganisatie

€ 1.700

Kosten Buurtorganisatie

- € 350

Kosten buurtorganisatie

€ 1.700

Kosten Buurtorganisatie = bruto loonkosten - subsidie

€ 28.000 - 25.200 = € 2.800

- € 1.100

= bruto loonkosten - subsidie

€ 20.550 - 18.500 = € 2.050

Kosten gemeente

€ 18.500

€ 6.700

Kosten gemeente

€ 25.200

€0

€ 28.000

€ 5.700

€ 19.700

- € 50

= vrijwilligersvergoeding

Kosten gemeente

€ 25.200

inclusief werk- en reintegratiekosten ad € 2.900

Bruto loonkosten

€ 22.300

inclusief 5% vakantietoeslag + vrijwilligersvergoeding

12 november 2020

Bruto loonkosten

€ 20.550

- € 1.750

Netto inkomen inclusief 8% vakantietoeslag

€ 25.200

Bruto loonkosten

= subsidie op loonkosten

€ 22.300

inclusief 6,95% premies en heffingen

inclusief 17,88% premies en heffingen en 12,8% pensioen

€ 18.050 + 1.700 = € 19.750

Kosten gemeente inclusief werk- en reintegratiekosten ad € 2.900

= subsidie op loonkosten

inclusief 6,95% premies en heffingen

Netto inkomen

= vrijwilligersvergoeding

€ 14.450

- € 5.300

Netto inkomen inclusief 5% vakantietoeslag + vrijwilligersvergoeding

Bruto loonkosten inclusief 17,88% premies en heffingen en 12,8% pensioen

€ 18.050 + 1.700 = € 19.750

Toelichting Burgervoorstel 1.000 Buurtbanen

Netto inkomen inclusief 8% vakantietoeslag

pagina 10

De volgende voorbeelden betreffen een gehuwde/samenwonende langdurige werkzoekende. Als zo iemand parttime gaat werken in een buurtbaan gaan ze er samen op achteruit: € 5.300 op jaarbasis. Bij een fulltime buurtbaan zijn de inkomsten vergelijkbaar met die van een bijstandsuitkering. Voor de buurtorganisatie is het budgetneutraal, dus zeer aantrekkelijk (want er is meer inzet qua uren). En voor de gemeente levert het zelfs geld op bij een parttime buurtbaan, namelijk € 6.700 per jaar. Bijstand versus buurtbaan – Voorbeeld (7) Een gehuwde of samenwonende zit langer dan 1 jaar maar korter dan 3 jaar in de bijstand en is als vrijwilliger 8 uur per week actief bij een buurtorganisatie met een vrijwilligersvergoeding en gaat daar betaald werken in een buurtbaan voor 24 uur per week met een salaris op 110% van het wettelijk minimumloon (WML) waar de gemeente een loonkostensubsidie aan bijdraagt van 65% van de bruto loonkosten

Bijstand versus buurtbaan – Voorbeeld (8) Een gehuwde of samenwonende zit langer dan 1 jaar maar korter dan 3 jaar in de bijstand en is als vrijwilliger 8 uur per week actief bij een buurtorganisatie met een vrijwilligersvergoeding en gaat daar betaald werken in een buurtbaan voor 36 uur per week met een salaris op 100% van het wettelijk minimumloon (WML) waar de gemeente een loonkostensubsidie aan bijdraagt van 65% van de bruto loonkosten

VOOR: BIJSTAND

per jaar

NA: BUURTBAAN

per jaar

Saldo

VOOR: BIJSTAND

per jaar

NA: BUURTBAAN

per jaar

Saldo

Kosten buurtorganisatie

€ 1.700

Kosten Buurtorganisatie

- € 5.500

= bruto loonkosten - subsidie

€ 20.550 - 13.350 = € 7.200

Kosten buurtorganisatie

€ 1.700

Kosten Buurtorganisatie

- € 8.100

= bruto loonkosten - subsidie

€ 28.000 - 18.200 = € 9.800

Kosten gemeente

€ 13.350

€ 11.850

Kosten gemeente

€ 18.200

€ 7.000

€ 28.000

€ 5.700

€ 19.700

- € 50

= vrijwilligersvergoeding

Kosten gemeente

€ 25.200

inclusief werk- en reintegratiekosten ad € 2.900

Bruto loonkosten

= subsidie op loonkosten

€ 22.300

inclusief 6,95% premies en heffingen

Netto inkomen inclusief 5% vakantietoeslag + vrijwilligersvergoeding

= vrijwilligersvergoeding

Bruto loonkosten Netto inkomen inclusief 8% vakantietoeslag

€ 25.200

inclusief werk- en reintegratiekosten ad € 2.900

€ 20.550

- € 1.750

inclusief 17,88% premies en heffingen en 12,8% pensioen

€ 18.050 + 1.700 = € 19.750

Kosten gemeente Bruto loonkosten

= subsidie op loonkosten

€ 22.300

inclusief 6,95% premies en heffingen

€ 14.450

- € 5.300

Netto inkomen inclusief 5% vakantietoeslag + vrijwilligersvergoeding

Bruto loonkosten inclusief 17,88% premies en heffingen en 12,8% pensioen

€ 18.050 + 1.700 = € 19.750

Netto inkomen inclusief 8% vakantietoeslag

Als de gehuwde/samenwonende langdurige werkzoekende korter dan 3 maar wel langer dan 1 jaar bijstand heeft lopen de kosten voor de buurtorganisatie wel op en houdt de gemeente er meer geld aan over. Conclusies voor een gehuwde/samenwonende werkzoekende De gehuwde/samenwonende werkzoekende gaat er (te) veel op achteruit als deze parttime gaat werken (24 uur per week), namelijk netto circa € 450 per maand. Dus dan zal iemand het mogelijk alleen gaan doen bij een fulltime werkweek (36 uur per week); weliswaar blijft het netto inkomen nagenoeg gelijk als bij een bijstandsuitkering, maar de betrokkene bouwt wel pensioen op en heeft wel een betaalde baan. Voor de gemeente is het altijd aantrekkelijk en soms levert het zelfs een enorme besparing op. Voor de buurtorganisatie is dat net andersom; dan is een buurtbaan soms budgetneutraal, maar soms kost het maandelijks een extra bedrag, oplopend tot circa € 700 per maand extra.

12 november 2020

Toelichting Burgervoorstel 1.000 Buurtbanen

pagina 11

9.1 Raadsbrief Reactie op burgerinitiatief '1000 buurtbanen voor 1000 werkzoekenden in de gemeente Utrecht' 1 Dossier 1553 voorblad.pdf

Gemeenteraad Dossiernummer

1553

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

4 februari 2021

Agendapunt

9.1

Omschrijving

Raadsbrief Reactie op burgerinitiatief '1000 buurtbanen voor 1000 werkzoekenden in de gemeente Utrecht'

1603

Behandelend ambtenaar

A.R. Boelens

Telefoon

030 - 28 61783

E-mail

a.boelens@utrecht.nl

Datum collegebesluit

17 december 2020

Geocodering

Stad Utrecht

Thema

Sociaal domein

Portefeuillehouder

Wethouder Voortman

Beleidsveld

Werk en inkomen

Referendabel Reden niet referendabel Raadsadviseur (lijst)

Eveline Hamelink/Werk en Inkomen, Volksgezondheid, Jeugd, Milieu/06-39276727

Geagendeerd

Vergaderdatum

Commissie Mens en Samenleving

14 januari 2021

Gemeenteraad

4 februari 2021

Voorgesteld besluit

1 Raadsbrief Reactie op burgerinitiatief '1000 buurtbanen voor 1000 werkzoekenden'.pdf

Burgemeester en wethouders Postadres Postbus 16200, 3500 CE Utrecht Telefoon 14 030 www.utrecht.nl

Aan de gemeenteraad

Behandeld door

A.R. Boelens

Datum

17 december 2020

Doorkiesnummer

030 - 28 61783

Kenmerk

8273387

E-mail

a.boelens@utrecht.nl

Onderwerp

Reactie op burgerinitiatief '1000 buurtbanen voor 1000 werkzoekenden in de gemeente Utrecht'

Bijlage(n)

Beleidsveld

Werk en Inkomen

Geachte leden van de raad, Met belangstelling hebben wij kennis genomen van het burgerinitiatief ‘1000 buurtbanen voor 1000 werkzoekenden in de gemeente Utrecht’ van EenUtrecht. Dat een dergelijk burgerinitiatief wordt genomen toont aan dat ook Utrechters zich betrokken voelen bij het onderwerp maatschappelijke banen. Het is goed om te constateren dat onze ambitie om voor alle Utrechters een plek op de arbeidsmarkt te vinden, in de stad wordt gedeeld. Op 6 oktober jongstleden organiseerde uw raad een raadsinformatiebijeenkomst over dit onderwerp, waar de initiatiefnemer van dit burgerinitiatief één van de sprekers was. Vervolgens zijn we in de commissie Mens en Samenleving van 29 oktober in gesprek gegaan over hoe maatschappelijke banen in Utrecht vorm gegeven kunnen worden. Wij hebben naar aanleiding van deze discussie toegezegd om samen met partners in de stad te onderzoeken of er een businesscase gemaakt kan worden voor het duurzaam organiseren van maatschappelijke banen voor Utrechters met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Voor het zomerreces 2021 informeren wij u hierover met een raadsbrief. We gaan hier de komende maanden mee aan de slag door samen met partners uit de stad te onderzoeken of we maatschappelijke banen kunnen creëren die een bijdrage leveren aan de Utrechtse samenleving en waar private partijen duurzaam aan willen bijdragen.

Door de met dit burgerinitiatief getoonde betrokkenheid van Utrechters voelen wij ons gesterkt om dit onderzoek met energie voort te zetten. In deze brief geven wij onze mening en advies over het burgerinitiatief, ter ondersteuning van de besluitvorming door uw raad. Ambitie Het burgerinitiatief bevat een uitgesproken ambitie om voor werkzoekende Utrechters een plek op de arbeidsmarkt te creëren. Deze ambitie delen wij. Ook wij vinden dat er nu een groep werkzoekenden is die onnodig aan de kant staat, dit moet anders. Wij willen een duurzame plek creëren op de arbeidsmarkt voor die Utrechters die op dit moment op de reguliere arbeidsmarkt niet aan de slag komen. In de businesscase gaan we op zoek naar manieren om, samen met partners in de private en publieke sector, duurzame banen te creëren voor deze doelgroep en daarmee het huidige systeem te

Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk

17 december 2020 8273387

doorbreken. In de ambitie het systeem te doorbreken voor mensen vinden we elkaar dus. Waar we in van mening verschillen is de doelgroep, de inschatting van risico op verdringing en het belang van begeleiding. Ook kan in het huidige stelsel dit burgerinitiatief niet budgetneutraal worden uitgevoerd. Doelgroep In het plan is gekozen voor de doelgroep werkzoekenden die langer dan één jaar in de bijstand zit. Meer dan 80% van ons uitkeringsbestand zit langer dan een jaar in de bijstand. Voor deze brede doelgroep is het lang niet altijd zo dat zij geen kans maken op een reguliere baan, want ook een groot deel van onze bijstandsgerechtigden die wij zien als kansrijk (arrangement 1) zit langer dan een jaar in de bijstand. Er wordt dus gekozen voor een (deels) relatief kansrijke doelgroep, waar hoge kosten voor worden gemaakt. Omdat er niet geïnvesteerd wordt in doorstroom naar regulier werk en deze mensen dus jarenlang in deze baan kunnen blijven, kunnen deze kosten veel hoger uitvallen dan wanneer iemand was uitgestroomd naar regulier werk. In de raadsinformatiebijeenkomst van 6 oktober werd onder andere door de heer Wilthagen aangegeven dat maatschappelijke banen niet gericht zouden moeten zijn op doorstroom naar regulier werk, maar een duurzame werkplek moeten bieden voor die werkzoekenden die niet regulier aan het werk kunnen. Wij onderschrijven dit standpunt.

Training begeleiding en opleiding Werkzoekenden in de bijstand die al langdurig werkeloos zijn hebben vaak te maken met verschillende (meervoudige) problematieken, zoals lichamelijke en psychische belemmeringen, taalachterstand, schulden en sociale problematiek. Dit betekent dat zij goede begeleiding nodig hebben wanneer zij zo’n grote stap naar werk gaan maken. In het plan zien we deze begeleiding onvoldoende terugkomen. Dit roept de vraag op of de werkzoekenden wel adequaat begeleid gaan worden. In het plan is daarnaast niets opgenomen over extra opleiding, training, begeleiding naar regulier werk, taaltraining et cetera. Buiten het bieden van een werkplek en de begeleiding vanuit het buurtteam, wordt er dus niet geïnvesteerd in de ontwikkeling van de werkzoekenden. Dit terwijl gekozen wordt voor een relatief kansrijke doelgroep, waarvoor de kans groot is dat zij de stap naar regulier werk kunnen maken als zij goed begeleid worden. De kans dat werkzoekenden vanuit een buurtbaan doorstromen is daarom klein, waardoor de gemeente langdurig moet bijdragen aan kosten en er weinig plekken vrijkomen voor toekomstige nieuwe instroom. Er zullen buurtorganisaties zijn die deze begeleiding zelf kunnen bieden maar het is de vraag of alle buurtorganisaties dit kunnen.

In de businesscase willen we ook kijken of er partijen zijn die weten wat er komt kijken bij begeleiding en bereid en in staat zijn deze volledig op zich te nemen. Verdringing In het plan wordt gesteld dat er geen sprake is van verdringing. Maar, er wordt gekozen voor een relatief kansrijke doelgroep, die zeker op de langere termijn helemaal geen belemmering hoeft te hebben om regulier aan het werk te gaan. Wanneer deze doelgroep langdurig en op grote schaal gesubsidieerd aan het werk wordt gehouden, dan is er mogelijk wel sprake van verdringing. Er zal dus heel goed naar de werkzaamheden die met de buurtbanen worden uitgevoerd moeten worden gekeken. Zeker met de grote schaal waarop de buurtbanen in het plan worden ingezet, bestaat er naar ons idee toch gevaar op verdringing. Ook verdringing van vrijwilligerswerk is goed mogelijk, want mensen die de werkzaamheden nu als vrijwilliger uitvoeren hebben mogelijk helemaal geen recht op een buurtbaan (omdat zij niet onder de bijstand vallen). Zij verliezen dan mogelijk hun vrijwilligersbaan.

2/3

Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk

17 december 2020 8273387

Werkgeverschap Het is de vraag of de buurtorganisaties het werkgeversrisico kunnen dragen, bijvoorbeeld het risico op uitval bij ziekte. Dit brengt veel kosten en verantwoordelijkheden met zich mee. Dit werkgeverschap zou wellicht gefaciliteerd kunnen worden door de gemeente. In de businesscase zullen we ook kijken naar voorbeelden in andere gemeentes om een reële inschatting van deze kosten te kunnen maken, maar op deze grote schaal zal dit een aanzienlijke extra kostenpost en financieel risico betekenen. Financiën In het voorstel worden de volledige uitkeringslasten opgevoerd als dekking voor de kosten van de buurtbanen. Zoals we hebben aangegeven in de raadsbrief en in het gesprek met uw raad is hier een stelselwijziging voor nodig en wij pleiten hier landelijk ook voor. Door de wijze waarop BUIG (het bijstandsbudget) wordt vastgesteld is het nu niet mogelijk deze besparing op de uitkering te gebruiken als dekking voor grootschalige en structurele invulling van maatschappelijke banen. In de bijgevoegde memo die we voor de raadsinformatiebijeenkomst aan uw raad gestuurd hebben, staat dit uitgebreider toegelicht. Hiermee vervalt de belangrijkste dekkingsbron voor de buurtbanen uit dit plan. Bij de financiële doorrekeningen in het plan wordt er vanuit gegaan dat iemand uitstroomt uit de bijstand met een werkverband van 24 uur tegen wettelijk minimumloon.

Dit is in ieder geval niet zo bij alleenstaande ouders en gezinnen. Dit zou betekenen dat zij recht houden op aanvullende bijstand, met de bijbehorende (uitvoerings)kosten voor de gemeente. Ook liggen in sommige varianten de kosten voor de gemeente nog veel hoger dan alleen de besparing op de uitkering. In het plan staat dat deze kosten kunnen worden weggestreept tegen andere varianten waarin de kosten lager liggen. Maar dit is allerminst zeker en heel erg afhankelijk van wie er uiteindelijk op de buurtbanen geplaatst worden. Dit betekent dus een extra financieel risico voor de gemeente, waar geen dekking voor is op de begroting. Advies Ondanks dat wij het een positief ingestoken burgerinitiatief vinden, dat getuigt van grote ambitie en betrokkenheid bij de Utrechtse werkzoekenden, adviseren wij uw raad om het initiatief niet te aanvaarden. Wij delen de ambitie van het burgerinitiatief, maar de gekozen constructie en schaal vinden wij om verschillende redenen niet uitvoerbaar. De belangrijkste hiervan is dat de voorgestelde manier van bekostigen niet mogelijk is, waardoor er een groot gat in de financiële onderbouwing van het plan ontstaat.

Om maatschappelijke banen structureel te kunnen invullen voor Utrechters met een grote afstand met de arbeidsmarkt, is een duurzame en structurele bijdrage nodig vanuit private partijen, zoals wij ook besproken hebben in de commissie Mens en Samenleving van 28 oktober jongstleden. We gaan daarom verder met het onderzoeken of wij met private partners uit de stad een businesscase kunnen maken. Hiervoor gaan wij met verschillende partijen in gesprek. Ook met EenUtrecht blijven wij graag in gesprek.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Utrecht,

de secretaris,

de burgemeester,

3/3

1 Burgervoorstel 1.000 Buurtbanen voor 1.000 werkzoekenden in de gemeente Utrecht.pdf

12 november 2020

Toelichting Burgervoorstel 1.000 Buurtbanen

pagina 2

12 november 2020

Toelichting Burgervoorstel 1.000 Buurtbanen

pagina 3

Bovendien, met betaald werk bouw je wél een pensioen op; anders niet.

12 november 2020

Toelichting Burgervoorstel 1.000 Buurtbanen

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Utrecht&id=261cec69-6590-491f-ad7d-5e925c615297