Document · PDF

Agendabundel

Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën (2022-2026) 1 juli 2025, gemeente Utrecht38.246 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 5

4.1 Financieel-technisch beleid In het financieel-technische beleid kijken we naar financieel technische mogelijkheden, zoals inzet van het eigen vermogen (reserves), om met name het tekort voor de korte termijn op te lossen. Onderstaande tabel geeft een specificatie van de verschillende onderdelen. Tabel 13: Financieel-technisch beleid Bedragen x € 1.000

2025

2026

2027

2028

2029

Structureel

Beschikbare ruimte weerstandsvermogen

2.600

204

2.572

460

5.836

Vrijval reserves (4 jaar geen mutatie) Reserve bouwleges > maximum: vrijval surplus Overige vrijval reserves Totaal Financieel-technisch beleid

4.1.1 Beschikbare ruimte weerstandsvermogen Uit de actualisatie van het weerstandsvermogen voor de jaarrekening 2024 blijkt de beschikbare weerstandscapaciteit 2,6 miljoen euro boven de benodigde weerstandscapaciteit te liggen. Uitgaande van de norm van minimaal 1,0 is er ruimte om de beschikbare weerstandscapaciteit te verlagen. Voorgesteld wordt om het surplus in te zetten voor incidentele dekking van de opgaven in de stad. Hiermee wordt tegemoetgekomen aan de wens van de raad (motie 415). 4.1.2 Vrijval reserves Op basis van de nota reserves vallen middelen uit bestemmingsreserves automatisch vrij als een bestemmingsreserve gedurende vier opeenvolgende jaren niet is gebruikt. Om deze reden kunnen de volgende reserves vrijvallen: reserve energiemaatregelen Utrechtse Scholen (185.000 euro) en de reserve geactiveerde investeringen vastgoed (19.000 euro). Daarnaast valt een bedrag van 2,572 miljoen euro vrij uit de egalisatiereserve bouwleges, aangezien deze boven het gestelde maximum uitkomt. Tot slot is de bestemming komen te vervallen van het revolverende fonds woningrenovatie en van het revolverende fonds jongerenschulden, waardoor een bedrag van in totaal 460.000 euro vrijvalt.

4.2 Hervormingen en bezuinigingen In de Voorjaarsnota 2024 is besloten hervormingsbezuinigingen uit te werken met een ingroeipad van 20 miljoen euro in 2026 tot en met tenminste 25 miljoen euro structureel vanaf 2029. Bij de hervormingsbezuinigingen gaat het om bezuinigingen die tijd kosten om door te voeren en hervormingen van de gemeentelijke organisatie: wat kan minder en beter? Van dit pakket aan hervormingsbezuinigingen van in totaal circa 25 miljoen euro kan worden gesteld dat het grotendeels voldoet aan de gekozen uitgangspunten die we hebben toegelicht in de raadsbrief over de hervormingsbezuinigingen: • • • • •

Zo min mogelijk impact op de stad Uitvoering zoveel mogelijk ontzien Prioriteren van werk Vitale organisatie bewaken Hervormen vóór bezuinigen

Naast de hervormingsbezuinigingen wordt nog eens 8,8 miljoen euro aan aanvullende bezuinigingsmaatregelen voorgesteld. Dit betreffen echte bezuinigingen waar de stad ook wat van gaat merken en die ook de uitvoering raken, zoals het sluiten van het klantcontactcentrum op woensdag- en vrijdagmiddag en het verminderen van het toekomstig budget Anders Reizen. Deze voorstellen doorkruisen grotendeels de uitgangspunten, maar vinden wij toch noodzakelijk om de financiën op orde te krijgen. Onderstaande tabel laat zien hoe deze twee pakketten op totaalniveau optellen. Tabel 14: hervormingen en bezuinigingen Bedragen x € 1.000

2025

2026

2027

2028

Hervormingen

505

14.333

21.470

24.492

25.492

24.992

Aanvullende bezuinigingen

353

8.836

8.159

8.330

8.570

8.828

Subtotaal

858

23.168

29.629

32.822

34.062

33.820

-20.000

-23.000

-24.000

-25.000

3.168

6.629

8.822

9.062

8.820

AF: Verwerkt in begroting 2025 Totaal extra VJN 2025

858

2029 Structureel

Deze twee pakketten zijn verdeeld over de afgesproken hoofdrichtingen en thema’s. In de Programmabegroting 2025 hebben we u een tussenstand gegeven. We hebben daarbij kansrijke hervormingsthema’s genoemd met een financiële bandbreedte, die in onderstaande tabel zijn weergegeven. Daarin is aangegeven welke voorstellen per thema worden gedaan. Daarbij moet worden opgemerkt dat er overlap tussen de thema’s is. Sommige voorstellen gaan bijvoorbeeld zowel over efficiëntie als over prioriteren van beleid en werk. Tabel 15: totaal hervormings- en bezuinigingsvoorstellen per thema Totaal voorstellen (x € 1.000)

Hoofdrichting 1 - Aanpassen ambtelijke organisatie

Begroting 2025

Netto besparing hervormingen (structureel)

Netto-besparing aanvullende bezuinigingen (structureel)

9.600 - 14.400

22.870

4.280

Thema 1a: Efficiënter, zakelijker en klantgerichter werken

8.829

Thema 1b: Verlagen kwaliteit interne dienstverlening

2.458

Thema 2: Scherper prioriteren van beleid en werk

8.092

Thema 3: Centraliseren van o.a. bedrijfsvoeringsfuncties

2.111

Thema 4: Organiseren gemeentelijke dienstverlening en wijkgericht werken

1.380

Hoofdrichting 2 - Minder ambitie en kwaliteit

400 - 600

Thema 5: Versoberen vastgoed van onszelf en maatschappelijke partners

336

103

Thema 6: Verlagen bijdragen aan verbonden partijen en subsidies Hoofdrichting 3 - Verdienvermogen benutten

233 2.800 - 4.200

Thema 7: Verdienvermogen benutten PM

7.200 - 10.800

Totaal

20.000 - 30.000

2.071

4.212

2.071

4.212

24.992

8.828

Thema 1: Efficiënter, zakelijker en klantgerichter werken De gemeentelijke organisatie is de afgelopen jaren in omvang toegenomen om de groei van de stad en de groei van de gemeentelijke taken te kunnen faciliteren. Bij de hervormingsbezuinigingen zetten we in op een andere manier van werken en slimmer organiseren. Daarmee willen we een organisatie blijven die betrouwbaar, open, wendbaar en scherp is. Dat doen wij door processen te standaardiseren en te vereenvoudigen. Maar ook door, waar dat kan, scherpe keuzes te maken over de inzet van capaciteit, efficiënter te werken en taken te herverdelen. Daarnaast versoberen we de interne dienstverlening die de bedrijfsvoering levert aan de organisatie. Dit zal tot gevolg hebben dat onze overhead, die nu al in vergelijking met andere gemeenten relatief klein is, nog kleiner wordt. Dit is tevens ook de ondergrens voor een vitale organisatie. Hierop meer bezuinigen dan nu wordt gedaan vinden we daarom onverantwoord. Structureel wordt voorgesteld 11,3 miljoen euro aan efficiëntie- en interne dienstverleningsvoorstellen door te voeren. Daarnaast blijven we natuurlijk continu aandacht houden voor efficiënt en zakelijk werken en het verder beperken van de groei van de organisatie, verlagen van inhuur en het verminderen van het doen van externe onderzoeken.

Thema 2: Scherper prioriteren in beleid en werk We hebben duidelijke keuzes gemaakt wat prioriteit heeft en wat getemporiseerd of gestopt moet worden. We kijken daarbij ook kritisch naar bestaande en nieuwe werkzaamheden en beleid. Daarmee willen we 12,3 miljoen euro besparen. Daarbij focussen we onze keuzes waar kan op 40

4.280

effectiviteit. Het prioriteren van werk vraagt ook iets van ons en van uw raad nu en in de toekomst: iets erbij is iets eraf. Prioriteren van beleid en werk raakt ook de uitvoering en soms de dienstverlening aan de stad. Als we ruimer in ons financiële jasje hadden gezeten hadden we de stad uiteraard willen ontzien, maar we hebben nu naast een aantal hervormingen ook een aantal aanvullende bezuinigingen moeten opvoeren onder dit thema. Thema 3: Centraliseren van o.a. bedrijfsvoeringsfuncties We willen bedrijfsvoeringsfuncties centraliseren om daarmee niet alleen 2 miljoen euro te besparen maar ook beter te kunnen sturen op prioriteiten en gebruik te kunnen maken van schaalvoordelen en zo tevens de kwaliteit van de interne dienstverlening te kunnen verhogen. Het betreft hier in beginsel de functies IPM, Business Control en onderzoek. Thema 4: Organiseren gemeentelijke dienstverlening en wijkgericht werken Voor wat betreft “werkzaamheden overlaten aan de stad” staat hieronder een aparte tekst opgenomen. Daarnaast stellen we een bezuiniging voor door het differentiëren van de dienstverlening van wijkbureaus en slim ruimtegebruik van panden in de stad. Thema 5: Versoberen van vastgoed van onszelf en maatschappelijke partners We hebben een klein aantal voorstellen om vastgoed te versoberen. We stellen voor het wijkcultuurhuis Merwedekanaalzone uit te stellen en te versoberen.

En bij maatschappelijke vastgoedprojecten zullen we alleen aanvullende ambities meenemen als vóór de start van een project duidelijk is dat er extra geld voor ambities beschikbaar is. Hiermee voorkomen we dat er onnodig capaciteit wordt ingezet. Thema 6: Verlagen bijdragen aan verbonden partijen en subsidies Naast onze eigen organisatie hebben we onderzocht of het mogelijk en haalbaar is om de verbonden partijen efficiënter te organiseren en zo de bijdrage van de gemeente te verlagen. Op dit moment is het niet gelukt overeenstemming binnen de regio of samenwerkingsverbanden te vinden op het korten van de verbonden partijen. Veelal omdat er ook al rijkskortingen neerdalen in deze organisaties (voor GGD en VRU). Wel is afgesproken met de regiopartners het overleg over verlaging van de bijdragen te blijven voeren of kostenstijgingen af te wenden. Bij de Voorjaarsnota 2024 is al een forse korting gedaan op diverse subsidies. Omdat we de stad zo veel mogelijk willen ontzien hebben we nauwelijks voorstellen om te bezuinigen op subsidies. Dit betreffen ‘aanvullende bezuinigingen’. Thema 7: Verdienvermogen benutten In de Voorjaarsnota 2024 hebben we afgesproken in het kader van de hervormingsbezuinigingen ook aandacht te besteden aan opbrengstverhogingen.

We hebben hierbij niet gekeken naar directe lastenverzwaring voor inwoners, maar stellen wel bezuinigingen (of eigenlijk inkomstenverhogingen) voor ten aanzien van: a) private financiering van de cultuursector, b) de expertise uitbreiden om externe subsidies aan te trekken c) commerciële verhuur van ons eigen vastgoed en d) de inkomsten verpakkingsafvalheffing (SUP) uit de egalisatiereserve afvalstoffenheffing. Ook gaan we het budget aantrekkelijke stad en toeristenbelasting ontkoppelen waardoor er meer ruimte ontstaat in de begroting.

Impact organisatie Na een aanzienlijke krimp van de organisatie door bezuinigingen in de periode 2010 t/m 2015 is de omvang van de organisatie afgelopen jaren bewust toegenomen om de groei van de stad en de groei van de (verplichte) gemeentelijke taken te kunnen faciliteren. Deze groei vlakt af. Ondanks de groei zitten we op dit moment met 14,6 fte per 1.000 inwoners onder het gemiddelde van de G4-gemeenten van 18,6 fte per 1.000 inwoners. Het verwachte gevolg van de hervormingsbezuinigingen is dat de organisatie op een aantal plekken weer zal krimpen. Qua formatiereductie op concernniveau gaat het structureel om ongeveer 140 fte vanaf 2029. We willen de personele bezuinigingen zoveel mogelijk opvangen door het verminderen van externe inhuur, in combinatie met natuurlijk verloop (o.a. pensionering) en het niet voorzetten van tijdelijke contracten. Naar verwachting gaat dit om 80 fte van de 140 fte. Omdat we een organisatie zijn in een groeiende stad en met een toenemend aantal taken, hebben we op dit moment ook overal in de organisatie mensen nodig. Daarbij hebben we te maken met moeilijk vervulbare vacatures als gevolg van een krappe arbeidsmarkt. In het eerste kwartaal van 2025 ging het om ongeveer 250 vacatures, waarvan ongeveer de helft schaars. Dit betekent dat er hoe dan ook extra moeite nodig is om geschikte kandidaten te vinden die reageren.

In april stonden ruim 150 vacatures nog steeds open. We kunnen niet voorkomen dat er consequenties zijn voor medewerkers met een vast contract. Voor hen volgt een zorgvuldig herplaatsingsproces, waarin we ons inspannen om medewerkers van werk naar werk te begeleiden, in afstemming met de medezeggenschap. Daarbij zetten we ons in om zo veel mogelijk medewerkers binnen de gemeente te herplaatsen naar plekken waar medewerkers nodig zijn. Onze huidige inschatting is dat de bezuinigingen circa 60 fte met een vast contract gaan raken. We hebben een reserve ingesteld voor het opvangen van de personele frictiekosten, onder meer bedoeld om boventallige mensen van werk naar werk te begeleiden en eventuele loonkosten in die periode te betalen. De verwachting is dat deze reserve voldoende is om de personele frictiekosten van de bezuinigingen Voorjaarsnota 2024 en de hervormingsbezuinigingen (Voorjaarnota 2025) op te vangen. Werkzaamheden overlaten aan de stad Zoals aangekondigd in de Voorjaarsnota 2024 hebben we onderzocht of het overlaten van werkzaamheden aan inwoners en ondernemers kan leiden tot een bezuiniging, naast dat inwoners daarmee meer verantwoordelijkheid krijgen over hun eigen leven en omgeving. We hebben veel gesprekken gevoerd in de stad, met o.a.

vrijwilligersorganisaties, bewonersinitiatieven, maatschappelijke organisaties en ondernemers, zoals in motie 196/2024 ‘Gebruik de kracht van de samenleving’ wordt gevraagd. Telkens is de vraag gesteld welke taken, werkzaamheden of inkoop van de gemeente goedkoper zou kunnen worden uitgevoerd als de stad het overneemt of anders invult en wat dat vervolgens vraagt van de gemeente. De conclusie uit die gesprekken is dat het niet werkt als de gemeente aan deze partijen vraagt om een bezuiniging te realiseren of taken over te nemen, maar dat er wel kansen liggen in een andere manier van samenwerken tussen gemeente, markt en inwoners. Utrechters (inwoners en maatschappelijke en commerciële organisaties) geven aan dat zij meer willen en kunnen doen, maar dat dat ook andere samenwerkingsvormen en een andere rol van de gemeente vraagt. Het beleid van Samen stad maken, Geen Utrecht zonder U, geeft daar met de leidende principes voor houding en gedrag en met het kompas voor zeggenschap al de richting voor en stuurt op meer eigenaarschap voor Utrechters. Naast de samenwerkingsvormen waarin de gemeente eigenaar blijft, willen we extra inzetten op de vormen waar de Utrechter eigenaar is (overheidsparticipatie) of waar er gezamenlijk eigenaarschap mogelijk is (samen aan zet). Uit de gesprekken komt naar voren dat dit voor de gemeente betekent 42

dat we vooral richting geven en ruimte bieden met kaders op hoofdlijnen en dat we meer durven los te laten, ondernemerschap stimuleren, sturen op een gelijkwaardig speelveld en inzetten op mensgerichte duurzame relaties. Op dit moment levert dat geen bezuinigingsvoorstel op. Maar als wij als gemeente in sommige gevallen een stap terug doen en inwoners en organisaties meer ruimte geven, kan dit mogelijk wel leiden tot minder proceskosten voor de gemeente en meer subsidies en bijdragen van derden in de toekomst. De komende periode willen we inzetten op meer samenwerking met fondsen en bedrijven (o.a. voor matchfunding en social return), en onderzoeken we kansen voor meer eigenaarschap voor Utrechters in concrete projecten, zoals “Samen voor Overvecht” en ”Windmolens Lage weide”. Peilen Bij bezuinigingsvoorstellen die de dienstverlening aan de stad raken hebben we het Utrechtse Kompas voor zeggenschap gehanteerd om Utrechters te betrekken. Naast bovenstaand onderzoek hebben we daarom voor het opstellen van een aantal voorstellen gepeild bij partners in de stad. Dit is gebeurd voor het voorstel voor slimmer en efficiënter ruimtegebruik van gemeentelijk vastgoed en commerciële verhuur. Een aantal ideeën voor besparingen bij veiligheid hebben we voorgelegd aan OM en Politie.

In bijlage 1 staan alle maatregelen uitgesplitst voor wat betreft hervormingsbezuinigingen en aanvullende bezuinigingen. In bijlage 2 staan de maatregelen toegelicht en zijn ze uitgesplitst naar begrotingsprogramma. In bijlage 3 staan de afgevallen maatregelen. In bijlage 4 staat de eerste monitor van de bezuinigingen over het jaar 2024, waarover we u in de raadsbrief hebben geïnformeerd. In 2024 was een beperkt aantal bezuinigingsmaatregelen en opbrengstverhogingen van kracht, waardoor de omvang van deze monitor beperkt is. De volgende monitor zal een grotere omvang hebben in aansluiting op de raadsbrief.

4.3 Inschattingen inkomsten Rijk De afgelopen periode stond in het teken van grote onzekerheid over de inkomsten uit het gemeentefonds. De meest omvangrijke onzekerheid is het herstel van de korting op het gemeentefonds vanaf 2026 (landelijk 2,3 miljard euro), het zogenoemde ravijn. We willen een reële compensatie voor de uitvoering van onze gemeentelijke (medebewinds-) taken. Voor nieuwe taken als de Omgevingswet, voor de huidige taken zoals inburgering, de landelijke vreemdelingenvoorziening, de vervanging van oude infrastructuur, uitvoering van de Jeugdwet en voor het realiseren van de opgaven voor woningbouw, netcongestie en klimaat. In deze voorjaarsnota wordt een aantal inschattingen gemaakt van aanvullende middelen van het Rijk (tabel 16). Hieronder lichten we de gemaakte inschattingen nader toe. Tabel 16: Inschattingen inkomsten Rijk Bedragen x € 1.000

2025

2026

2027

2028

2029

Structureel

20.516

16.885

15.936

7.686

7.722

8.900

9.300

9.000

8.900

3. Specifieke uitkering woonplaatsbeginsel jeugd

1.200

4. Landelijke Vreemdelingen Voorziening

1.300

5. Aanvullende rijksmiddelen inburgering

2.078

3.216

Totaal inschattingen inkomsten Rijk

25.094

31.501

30.952

19.186

19.122

1. Inschatting inkomsten Jeugd 2. Demping terugval Gemeentefonds

Bij de inschatting van de inkomsten van het Rijk is rekening gehouden met de in de recent verschenen Voorjaarsnota 2025 van het Rijk aangekondigde extra middelen voor Jeugd en de demping van de terugval van het gemeentefonds. Voor deze inschattingen in tabel 16 is daarmee niet zozeer de vraag of er aanvullende middelen komen, maar wat het precieze bedrag zal zijn. De vertaling van deze extra middelen in de meicirculaire wordt verwerkt in de Programmabegroting 2026. 1. Inschatting inkomsten Jeugd Toereikende compensatie voor de medebewindstaken voor de jeugdzorg is lange tijd onderwerp van overleg met het Rijk. Een commissie van Wijzen heeft in 2021 naar aanleiding van een gerechtelijke uitspraak richting gegeven aan de oplossing van problematiek: extra middelen en het uitvoeren van een hervormingsagenda. De gezamenlijk met het Rijk opgestelde hervormingsagenda jeugd is in 2023 vastgesteld, met een inspanningsverplichting voor Rijk en gemeenten om de kosten van de jeugdzorg te beperken. Begin 2025 heeft de deskundigencommissie Van Ark een rapport opgesteld over de ontwikkeling van de kosten voor jeugdzorg, de hervormingsagenda en met adviezen over verbetering van het stelsel.

Onderdeel van deze adviezen is een financiële compensatie voor gemeenten vanaf 2023 voor de groei van het zorggebruik en een automatische indexatie van de budgetten op basis van de in de zorg gebruikelijke OVA/PPC (in plaats van het Bbp-prijs). Dit rapport was onderwerp van gesprek bij het Overhedenoverleg. Hierbij is nauw opgetrokken met de G4 en de VNG. In de Voorjaarsnota 2025 van het Rijk zijn aanvullende middelen aangekondigd. Dit betreft: • •

Het structureel doortrekken van de compensatie van 50% van het over 2024 vastgestelde landelijke tekort (circa 7,7 miljoen euro structureel vanaf 2025). Een verzachting van de besparingen die op basis van de reeks van de Commissie van Wijzen, als onderdeel van de bestuurlijke afspraken over de Hervormingsagenda Jeugd, waren ingeboekt voor 2026 en 2027 van 9,2 respectievelijk 8,3 miljoen euro. Deze verzachting stopt per 2028. Het kabinet gaat ervan uit dat de maatregelen uit de Hervormingsagenda dan het beoogde effect hebben. Die aanname wijkt af van de Commissie Van Ark, die stelt dat per 2028 vooralsnog een PM taakstelling moet worden opgenomen tot het moment dat deze beter is onderbouwd. Hierin hebben Rijk en gemeenten een gezamenlijke verantwoordelijkheid.

In de voorjaarsnota van het Rijk is nog geen sprake van compensatie met terugwerkende kracht van de (helft van de) tekorten over 2023 en 2024. Het kabinet heeft toegezegd aan de VNG om de komende maanden naar ruimte te zoeken om gemeenten alsnog daarvoor te compenseren. In deze voorjaarsnota hebben wij een inschatting gemaakt van een nabetaling hiervoor van circa 12,8 miljoen euro in 2025. Per saldo komen er tot en met 2027 aanvullende middelen beschikbaar voor gemeenten, waarmee een aanzienlijk deel van het rapport van de Commissie Van Ark financieel wordt opgevolgd, en voor de korte termijn recht wordt gedaan aan het principe dat medebewindstaken worden vergoed. Hoe het Rijk de komende tijd uitvoering geeft aan de inhoudelijke aanbevelingen van de Commissie van Ark wordt niet duidelijk in de voorjaarsnota. Daarmee lopen gemeenten het risico dat de compensatie op de korte termijn de lasten dekt, maar investeringen in grondoorzaken op de lange termijn uitblijven. Daarmee wordt het structurele probleem van de almaar groeiende vraag naar jeugdzorg (nog) niet opgelost. Het in voorliggende voorjaarsnota opgevoerde knelpunt jeugd (7) is gebaseerd op de verwachting dat het Rijk van kaft tot kaft uitvoering geeft aan het rapport van de commissie van Ark (dus inclusief minder vrijblijvende aanpak van grondoorzaken).

We gaan ervan uit dat het Rijk de gemaakte afspraken nakomt; als dit niet het geval is dan ontstaat er een nieuwe situatie. Hier past ook bij dat de VNG de Staat in gebreke zal stellen als niet aan de wettelijke verplichting op basis van de

Gemeentewet wordt voldaan om gemeenten te compenseren voor de uitgaven die zijn gedaan voor de jeugdzorg in de jaren 2023 en 2024. 2. Demping terugval gemeentefonds Het Rijk heeft in de voorjaarsnota een compensatie (circa 9 miljoen euro structureel vanaf 2026) aangekondigd voor de effecten van de introductie van de invoering van de nieuwe bekostigingssystematiek. Dit betreft slechts een gedeeltelijke compensatie, maar het is een stap in de goede richting. 3. Risico-inschatting SPUK woonplaatsbeginsel Jeugdzorg wordt niet altijd geleverd door de gemeente waar een jeugdige staat ingeschreven. De gemeente waar de jeugdige staat ingeschreven is wel verantwoordelijk voor deze zorg en bijbehorende kosten. Ook Utrecht levert zorg aan jeugdigen die niet in Utrecht wonen. Met de specifieke uitkering woonplaatsbeginsel wordt de gemeente Utrecht voor deze kosten gecompenseerd. De afgelopen drie jaar hebben wij hiervoor middelen ontvangen van circa 2 miljoen euro per jaar. Wij verwachten dat we ook in de komende jaren middelen zullen ontvangen en daarom nemen we een voorschot op de nog te ontvangen compensatie uit deze regeling. 4. Landelijke vreemdelingen voorziening en 5. Inburgering Wij gaan er vanuit dat het Rijk zich houdt aan de beginselen van goed bestuur en de afspraken uit de financiële verhoudingswet.

In onze risico-inschatting gaan wij er vanuit dat het Rijk de gemeenten compenseert voor de uitvoering van de medebewindstaak voor de opvang van ongedocumenteerden en inburgering.

Bijlagen

Bijlage 1 | Hervormingen en bezuinigingen: totaallijst Tabel 17: totaallijst hervormingen en bezuinigingen Hervorming/ bezuiniging

Bedragen x € 1.000

2025

2026

2027

2028

2029 Struct.

Thema 1a: Efficiënter, zakelijker en klantgerichter werken

-731

5.244

8.215

8.515

8.829

8.829 Hervorming

1.665

2.458

2.458 Hervorming

Thema 1b: Verlagen kwaliteit interne dienstverlening Thema 2: Scherper prioriteren van beleid en werk

2.453 10.322 11.872 12.372 12.872 12.372

Afschaffen verhuisadviseur, afschaffen huurdersparticipatie

84 Bezuiniging

Afschalen arbeidsmarktaanpak energietransitie

93 Bezuiniging

Afschalen budget evaluatie taxibeleid

31 Bezuiniging

Afschalen circulaire bedrijvigheid en ondernemerschap

47 Bezuiniging

Basisniveau contractbeheer Grondzaken, Investeren & Exploiteren

53 Hervorming

120

124

124 Bezuiniging

Beëindigen programmakosten touringcars

41 Hervorming

Beleid Energietransitie

562

562 Bezuiniging

Beleidscapaciteit verminderen VTH

113

117

117 Hervorming

Beperken regie op de ondergrond

103

103 Hervorming

Bezuiniging gezondheidsadvies en –beleid, gezondheidsonderzoek en efficiency

490

518

518 Hervorming

Bezuiniging innovatie Fiets

26 Hervorming

Geen advisering meer voor bodemenergie t.b.v. warmtetransitie

106

154

154 Bezuiniging

Herprioriteren, schrappen én gefaseerd uitvoeren van beleidsambities Werk & Inkomen

220

220 Hervorming

Herprioritering strategische capaciteit

139

139 Hervorming

Inzet niet-focusgebieden stopzetten Energie

52 Bezuiniging

Korten op investeringsbudget Publieksdienstverlening

51 Hervorming

Middelen MPB (Meerjarenprogramma bereikbaarheid) structureel met 1 miljoen verlagen

1.029

1.029 Hervorming

Minder investeren in fietsbewegwijzering (temporiseren)

257

0 Bezuiniging

Minder inzet op beleidsadvisering mobiliteit

191

191 Hervorming

Minder speelruimte-scans Gezond Gedrag in de Openbare Ruimte (GGiOR)

12 Hervorming

Niet verhogen bijdragen multimodaal verkeersmanagement

267

267 Bezuiniging

2.170

2.768

3.568

4.068

4.568

4.068 Hervorming

Prioriteren planvorming gebiedsontwikkeling

1.064

1.064 Bezuiniging

Registratie Niet Ingezeten kostendekkend uitvoeren

89 Hervorming

Sluiten KCC (Klant contact center) op woensdag- en vrijdagmiddag

479

545

545 Bezuiniging

Stoppen herbestemmingsprofiel religieus erfgoed

35 Bezuiniging

Stoppen met projectspecifieke beoordeling van verkeersplannen voor kleine projecten met weinig verkeershinder

103

103 Bezuiniging

Stoppen strategische onderzoeksadvisering publiek domein

118

118 Hervorming

Sturing in balans: van ontwikkel- naar realisatiekracht Maatschappelijke Ontwikkeling

585

700

700 Hervorming

Taken Data op Orde bij energietransitie

103

103 Hervorming

Temporiseren voorbereiding Dom-tot-dam inclusief Demkabrug (Brug over Amsterdam-Rijnkanaal)

213

257

0 Bezuiniging

Verlagen re-integratiebudget

515

515 Hervorming

Verminderen toekomstig budget Anders Reizen - programma mobiliteitsmanagement

514 Bezuiniging

Verminderen uitvoeringscapaciteit Utrecht zijn we Samen 2.0

131

131 Bezuiniging

Bedrijven worden niet meer gestimuleerd om meer te doen dan wettelijk verplicht voor energietransitie

Planningsoptimisme / onder-uitputting gemeentebreed (investeringen en lopende budgetten)

Versoberen interne en externe dienstverlening primair proces Erfgoed

120

120 Bezuiniging

Weesfietsen

331

331 Bezuiniging

Verminderen kennis- en collectiebeheer

24 Bezuiniging

Thema 3: Centraliseren van o.a. bedrijfsvoeringsfuncties

-1.025

-539

452

2.111

2.111 Hervorming

Thema 4: Organiseren gemeentelijke dienstverlening en wijkgericht werken

572

1.247

1.380

Differentiëren dienstverlening wijkbureaus

309

309 Hervorming

263

938

1.071

1.071 Hervorming

257

206

154

Betaalbaarheid maatschappelijke voorzieningen

52 Hervorming

Versoberen wijkcultuurhuis Merwedekanaalzone

205

154

103

103 Bezuiniging

Thema 6: Verlagen bijdragen aan verbonden partijen en subsidies

1.433

233

Hervormen ecosysteem start- & scale-ups en incubators

103

103 Bezuiniging

Stoppen subsidie aan Stichting USP (Utrecht Science Park)

51 Bezuiniging

Verlagen bijdragen aan subsidie politiekeurmerk Veilig Wonen

79 Bezuiniging

Veiligheidsregio Utrecht: overschot 2024 inzetten ter dekking van knelpunt VRU

1.200

0 Bezuiniging

Thema 7: Verdienvermogen benutten

4.214

4.946

5.732

6.025

6.283

Commerciële verhuur

-10

470

970

1.470

1.500

1.500 Hervorming

Expertise inzetten voor subsidies VGU en Stadsbedrijven

-100

116

139

139 Hervorming

Plankosten Merwedelijn dekken uit spaarbedragen OV-schaalsprong

257

257 Hervorming

Private financiering Culturele zaken

136

175

175 Hervorming

Verpakkingsafvalheffing

3.000

3.000 Bezuiniging

Ontkoppeling budget aantrekkelijke stad en toeristenbelasting

148

332

491

714

954

1.212 Bezuiniging

Eindtotaal

858 23.168 29.629 32.822 34.062 33.820

Slim ruimtegebruik van panden in de stad (onderdeel van dienstverleningsconcept) Thema 5: Versoberen vastgoed van onszelf en maatschappelijke partners

Bijlage 2 | Hervormingen en bezuinigingen: per maatregel toegelicht Thema 1: Efficiënter, zakelijker en klantgerichter werken Tabel 18: totaal maatregelen efficiency per begrotingsprogramma Bedragen x € 1.000

2025

2026

2027

2028

2029 Structureel

Thema 1a: Efficiënter, zakelijker en klantgerichter werken

-731

5.244

8.215

8.515

8.829

-100

497

550

385

-188

31 22

903

1.080

230

363

364

1.139

313

-228

2.642

3.655

3.778

-215

342

1.189

1.665

2.458

1.414

2.207

181

-731

6.909

10.673

10.973

11.286

01. Betrouwbare overheid 02. Ontwikkelen en wonen voor iedereen 03. Klimaatvriendelijke stad 05. Aantrekkelijke, groene leefomgeving en erfgoed 06. Veilige stad 08. Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid 10. Levendige en gezonde stad 11. Algemene middelen en overhead Meerdere programma's Thema 1b: Verlagen kwaliteit interne dienstverlening 06. Veilige stad 11. Algemene middelen en overhead Meerdere programma's Totaal

We gaan efficiënter werken door processen te standaardiseren en te vereenvoudigen. Maar ook door, waar dat kan, scherpe keuzes te maken over de inzet van capaciteit en herverdelen van taken. Voorbeelden zijn: • (Klant)processen optimaliseren, bijvoorbeeld bij burgerzaken door verdere digitalisering van huwelijken, automatisering van het postarchief en het vereenvoudigen van de correctieverzoeken in de Basisregistratie Personen (BRP). • Op enkele plekken is op management bezuinigd (daar waar de span of control niet te groot is) • Externe inhuur vervangen daar waar mogelijk door vast personeel • Verminderen en standaardiseren van brieven over subsidies • Efficiënter werken in de keten van ruimtelijke regionale lobby door focus te leggen op een beperkt aantal prioritaire regionale dossiers en generieke regionale activiteiten af te schalen Daarnaast versoberen we de interne dienstverlening die de bedrijfsvoering levert aan de organisatie.

Voorstellen die hiermee gemoeid zijn: • Op diverse plekken verminderen van directiesecretarissen of managementondersteuning • Risicogerichte prioritering van de juridische toetsing • Verlagen van het cateringaanbod binnen de gemeente • Prioritering van communicatie inzet • Stoppen met exposities op het stadskantoor en stadhuis • Als gemeente van ‘voorloper’ naar ‘volger’ op enkele ontwikkelingen, zoals common ground (de structurele hervorming van de gemeentelijke informatievoorziening in VNG-verband) Bij een aantal procesoptimalisaties willen we gebruik maken van automatisering. We maken daarbij onder andere gebruik van businesscases om te bepalen of de investering zichzelf terugverdient en leidt tot een netto besparing. Bij een aantal voorstellen is dit al ingeboekt (zie bijvoorbeeld het voorstel 49

voor verlagen formatie burgerzaken). Voor de meeste voorstellen vraagt de uitwerking meer tijd, waardoor deze voorstellen geen onderdeel uitmaken van de hervormingsbezuinigingen. Indien blijkt dat de automatisering alsnog leidt tot een besparing, dan zal het nieuwe college deze aan u voorleggen. We gaan in totaliteit van alle voorstellen, ook door centralisatie van de overhead, meer bezuinigen op de overhead dan de geldende overhead-systematiek (34,6%) voorschrijft omdat ook de overhead efficiënter en soberder zou kunnen. Dit zal tot gevolg hebben dat onze overhead, die nu al in vergelijking met andere gemeenten relatief klein is, nog kleiner wordt. Structureel wordt voorgesteld 11,3 miljoen euro aan efficiëntievoorstellen door te voeren. Deze maken onderdeel uit van diverse begrotingsprogramma’s. Deze zijn niet in detail uitgesplitst, omdat deze maatregelen een ambtelijke bevoegdheid zijn.

Thema 2: Scherper prioriteren in beleid en werk 01. Betrouwbare overheid Tabel 19 Scherper prioriteren in beleid en werk, programma Betrouwbare overheid Bedragen x € 1.000 2025 2026 01. Betrouwbare overheid Korten op investeringsbudget Publieksdienstverlening Registratie Niet Ingezeten kostendekkend uitvoeren Sluiten KCC (Klant contact center) op woensdag- en vrijdagmiddag

2027

2028

2029 Structureel

619

685

479

545

Korten op investeringsbudget Publieksdienstverlening: Dit investeringsbudget is bedoeld om generieke dienstverlening door te ontwikkelen. We blijven investeren in de randvoorwaarden die nodig zijn om de organisatie beter te laten leren van inwonerssignalen, maar we zullen door de korting wel temporiseren in het ontsluiten van nieuwe bronnen (in- en extern) om de pallet aan inwonerssignalen te verrijken. Daardoor vertraagt de realisatie van de gehele ambitie van de visie op dienstverlening 2022-2032. Registratie Niet Ingezeten kostendekkend uitvoeren: Voor de Registratie Niet-Ingezetenen (RNI) krijgen we een vergoeding. We gaan deze taak voortaan uitvoeren voor het bedrag dat we ervoor ontvangen, d.w.z. met inzet van 2 fte. Hierdoor komen er minder afspraak mogelijkheden. Inwoners die in aanmerking komen voor een inschrijving in de RNI, zoals arbeidsmigranten, kunnen ook uitwijken naar andere RNI-loketten in Nederland. Sluiten KCC (Klant contact center) op woensdag- en vrijdagmiddag: We sluiten het Klantcontactcentrum (KCC) op de dagdelen waarop er minder contact wordt opgenomen: woensdagen vrijdagmiddag na 13 uur. Dit is dan tevens een oplossing voor het capaciteitsvraagstuk op deze (mid)dagen.

Het contract met onze externe partner voor opvang van spoedmeldingen buiten bereikbaarheidstijden zal worden aangepast, zodat deze dan wel bereikbaar is, zoals nu ook buiten kantoortijden. Deze bezuiniging is randvoorwaardelijk voor een besparing op management die onderdeel uitmaakt van de voorstellen onder Thema 1 efficiency. Indien het voorstel om het klant contactcentrum toch niet te sluiten op woensdag- en vrijdagmiddag kan de besparing op het management van 55.000 euro ook niet doorgevoerd worden.

02. Ontwikkelen en wonen voor iedereen Tabel 20 Scherper prioriteren in beleid en werk, programma Ontwikkelen en wonen voor iedereen Bedragen x € 1.000 02. Ontwikkelen en wonen voor iedereen Afschaffen verhuisadviseur, afschaffen huurdersparticipatie Basisniveau contractbeheer Grondzaken, Investeren & Exploiteren Bedrijven worden niet meer gestimuleerd om meer te doen dan wettelijk verplicht voor energietransitie Beleidscapaciteit verminderen VTH Herprioritering strategische capaciteit Prioriteren planvorming gebiedsontwikkeling

2025

2026

2027

2028

2029 Structureel

233

1.580

120

124

113

117

139

1.064

We doen er alles aan om bestaande en geplande gebiedsontwikkelingen door te laten gaan (o.a. door oplossingen voor maatschappelijke voorzieningen binnen MPR en investeringen in netcongestie). Tegelijkertijd zijn we helaas genoodzaakt om structureel te bezuinigen op: Afschaffen verhuisadviseur, afschaffen huurdersparticipatie: Vanuit de vigerende Woonvisie (Utrecht beter in balans) uit 2019 en het Uitvoeringsplan Thuis voor Ouderen (geen wettelijke taak) worden verhuisadviseurs ingezet ter bevordering van de doorstroming op de woningmarkt. Het voorstel is te stoppen met deze inzet. De Wet op het ‘overleg huurders verhuurder' verplicht verhuurders om huurders duidelijk te informeren over het beleid en beheer van hun woningen. Met dit voorstel stoppen we de bovenwettelijke inzet en beperken we ons tot de wettelijke verplichting die we hierin als gemeente hebben (i.e. woningcorporaties en commerciële verhuurders met ten minste 25 woningen). De verhuisadviseur en de huurdersparticipatie zijn ook als instrument opgenomen in de nieuwe beleidsnota wonen. Zij vallen echter in het ongedekte gedeelte van de nota en kunnen dus alleen opnieuw worden ingezet als er dekking komt. Basisniveau contractbeheer Grondzaken, Investeren & Exploiteren: Het contractbeheer op bovenwettelijke (privaatrechtelijke) afspraken binnen gebiedsontwikkelingsprojecten brengen we terug naar een basisniveau.

Dit richt zich inhoudelijk op: de zelfbewoningsplicht, de Utrechtse regulering van huurprijsniveaus exclusief specifieke afspraken m.b.t. studentenhuisvesting, en enkele project specifieke afspraken over deelmobiliteit. Bedrijven worden niet meer gestimuleerd om meer te doen dan wettelijk verplicht voor energietransitie: Het stimulerend toezicht was ondergebracht bij VTH. Per 1 januari zijn de handhavingstaken overgedragen aan de Regionale Uitvoeringsdienst Utrecht. Zij doen vooralsnog geen stimulerend toezicht. Het bedrag dat wij jaarlijks reserveerden, 75.000 euro is te weinig om stimulerend toezicht bij VTH goed uit te voeren. Daarom is er besloten om geen vacature open te zetten en te stoppen met stimuleren toezicht. Beleidscapaciteit VTH verminderen: Minder beleid maken op toezicht en handhaving voor de bebouwde omgeving. De consequentie is dat er een scherpere keuze gemaakt moet worden wat we wel en niet oppakken of eventueel later in de tijd oppakken. Dit kan bijvoorbeeld gaan om het handhavingsbeleid ten aan zien van de opkoopbescherming. Herprioritering strategische capaciteit bij ruimte: We stoppen met de deelname aan de stuurgroep en het kernteam van de data en kennishub gezond stedelijk leven. Dit betreft een samenwerking met de betrokken partners (provincie, HU, RIVM, UU, en enkele private partijen).

We blijven wel lid en daarmee op de hoogte van de ontwikkelingen. Daarnaast verminderen we de inzet in Gebiedsallianties en rijk-regio samenwerking. De alliantie Groot Merwede Rijnenburg zullen we met de hoogste prioriteit wel blijven bemensen. Prioriteren planvorming gebiedsontwikkeling: Concreet gaat het om het verlagen van kosten voor het opstellen van ontwikkelstrategieën, gebiedsgerichte (omgevings-) visies, en onderzoeken. Daarnaast gaat het om het verlagen van structurele personeelslasten van de gebiedsorganisatie.

We prioriteren continu zodat binnen het budget zoveel mogelijk gebiedsontwikkelingen mogelijk blijven. 03. Klimaatvriendelijke stad Tabel 21 Scherper prioriteren in beleid en werk, programma Klimaatvriendelijke stad Bedragen x € 1.000 2025 2026 2027 03. Klimaatvriendelijke stad

Beleid Energietransitie

Inzet niet-focusgebieden stopzetten Energie

Taken Data op Orde bij energietransitie

2028

2029

Structureel

717

562

103

Beleid energietransitie: We stellen voor om de bezuinigingen als volgt in te vullen: 1. We stoppen met het klimaatpanel (van vier naar twee keer per jaar en alleen over energieonderwerpen), trekker arbeidsmarkt en energie en stimulerend toezicht bij bedrijven 2. Coalitieambities die zijn behaald, of die door externe belemmeringen niet op korte tijd te realiseren zijn schroeven we terug in capaciteit: bijvoorbeeld het onderzoek en ontwikkeling van Solar carports. 3. Efficiënt en zakelijker werken waaronder de bovenlokale ambities op een aantal taken uit het Klimaatakkoord schroeven we terug. Inzet niet-focusgebieden stopzetten Energie: In de nota opwekgebieden schone energie is onderscheid gemaakt tussen focusgebieden (gebieden waar in principe geen technische belemmeringen zijn om met zon en/of wind aan de slag te gaan) en zoekgebieden. In de zoekgebieden zijn vooral belemmeringen op het gebied van erfgoed geconstateerd en daarmee is het onzeker of het lukt om hier zon en/of wind te gaan ontwikkelen. De politieke ambitie was om hier alsnog inzet op te plegen, maar met deze bezuiniging gaan we hier dus mee stoppen. Taken Data op Orde bij energietransitie: Efficiënter inzetten van de capaciteit om de data rondom de energietransitie op orde te krijgen. Hiervoor zullen we meer aansluiten bij de landelijke standaarden die in ontwikkeling zijn.

Eventuele structurele toekenning en ophoging van de uitkering voor decentrale overheden om de capaciteit voor het uitvoeren van klimaat- en energiebeleid (CDOKE) en/of extra aan te vragen planfinanciering kunnen bovenstaande bezuinigingen eventueel deels dempen. 04. Duurzame bereikbaarheid Tabel 22 Scherper prioriteren in beleid en werk, programma Duurzame bereikbaarheid Bedragen x € 1.000 2025 2026 04. Duurzame bereikbaarheid Afschalen budget evaluatie taxibeleid Beëindigen programmakosten touringcars Bezuiniging innovatie Fiets Middelen MPB (Meerjarenprogramma bereikbaarheid) structureel met 1 miljoen verlagen Minder investeren in fietsbewegwijzering (temporiseren) Minder inzet op beleidsadvisering mobiliteit Niet verhogen bijdragen multimodaal verkeersmanagement Stoppen met projectspecifieke beoordeling van verkeersplannen voor kleine projecten met weinig verkeershinder

2027

2028

2029 Structureel

2.040

2.533

2.532

1.029

257

191

267

103

Temporiseren voorbereiding Dom-tot-dam inclusief Demkabrug (Brug over Amsterdam-Rijnkanaal) Verminderen toekomstig budget Anders Reizen - programma mobiliteitsmanagement Weesfietsen

213

257

514

331

Afschalen budget evaluatie taxibeleid: Afschalen van het taxibudget betreft het beperken (minimaal uitvoeren) van de toegezegde onderzoeken en maatregelen. De onderzoeken en maatregelen betreffen: a) Verbetering van de toetredingseisen b) Versterking van handhaving c) Verbetering van communicatie aan reizigers d) Onderzoek naar de gevolgen van de toename van ritten door platformbedrijven e) Aanpassing van de huidige taxiverordening. Beëindigen programmakosten touringcars: Betreft structureel budget voor planontwikkeling en uitvoering van parkeerplekken voor touringcars rond de binnenstad. Inmiddels zijn de plekken gerealiseerd en betreft de inzet een beperkt aantal uren voor de nazorg. Bezuiniging innovatie Fiets: De afgelopen jaren zijn verschillende proefprojecten uitgevoerd. Deze hebben geen doorbraken opgeleverd. Fietsers laten zich maar moeilijk sturen. Toch gaan we op kleine schaal door met innovatie. We stellen een bezuiniging voor omdat het met iets minder geld kan. Middelen MPB (Meerjarenprogramma bereikbaarheid) structureel met 1 miljoen euro verlagen: Er liggen in deze VJN verschillende bezuinigingen voor op mobiliteitsinvesteringen. Vanwege de voorwaardelijkheid voor woningbouwopgave achten we het onwenselijk om daar op korte termijn nog meer op te bezuinigen. Er is wel ruimte om de middellange termijn te bezuinigen.

We passen een kasschuif toe voor wat betreft de gereserveerde middelen voor de NRU (jaarlijks 1 miljoen euro), omdat op dit moment onzeker is of de investeringen op korte termijn noodzakelijk zijn. Mocht onze inzet toch resulteren in eerdere realisatie dan zal hier alsnog incidenteel geld voor vrij worden gemaakt. Hiertoe nemen we een risico op in het weerstandsvermogen. Minder investeren in fietsbewegwijzering (temporiseren): Voor 2027-2029 geen extra budget programmeren voor investeringen in fietsbewegwijzering om deze te updaten. Deze maatregel is incidenteel en loopt tot en met 2029. Minder inzet op beleidsadvisering mobiliteit: Minder inzet op beleidsadvisering mobiliteit (kaders, verkenningen, onderzoeken) t.b.v. investeringen. Op korte termijn gaat het daarbij om bijvoorbeeld: stoppen met uitwerken van stedelijke kaders voor het mobiliteitssysteem. Geen bijdrage leveren aan stedelijke kaders voor ruimtelijke ontwikkeling zowel stadsbreed, als voor gebiedsontwikkeling. Geen nieuwe verkenningen opstarten naar netwerkvraagstukken en stedelijke projecten (vergelijkbaar met NRU, MIRT-verkenning).

Niet verhogen bijdrage multimodaal verkeersmanagement: De regionale samenwerking richt zich op incidentmanagement en het instellen van regelscenario's voor verkeersmanagement bij evenementen, grote drukte of calamiteiten op de regionaal belangrijke wegen (voor Utrecht bijvoorbeeld de waterlinieweg & NRU). Het niet verhogen van de bijdrage – die in de Programmabegroting 2025 zit - betekent het bijstellen van de gewenste ambitie en terug te gaan naar het scenario basis op orde. Dit zou bijvoorbeeld kunnen resulteren in het minder goed beheren van de regiodesk tijdens minder drukke tijdstippen. Mocht er dan een calamiteit zijn, dan zal er minder snel gehandeld kunnen worden om deze af te handelen. Stoppen met project specifieke beoordeling van verkeersplannen voor kleine projecten met weinig verkeershinder: Voor kleinere projecten met minder verkeershinder gaan we alleen de generieke voorwaarden voor tijdelijke verkeersmaatregelen van toepassing verklaren en geen projectspecifiek maatwerk leveren. Temporiseren voorbereiding Dom-tot-dam inclusief Demkabrug (Brug over AmsterdamRijnkanaal): We verlagen de budgetten tot een niveau waarop je alleen de voorbereidingen voor bepaalde delen van de Dom-tot-Dam fietsroute kan dekken. De voorbereiding van de gehele Domtot-Dam route stond gepland voor de periode 2025-2031. Dit leidt tot uitstel van realisatie: van 2035 naar 2043 (m.u.v.

de Boorstraattunnel, die kan doorgaan conform planning). Deze maatregel is incidenteel en loopt tot en met 2029. 53

Verminderen toekomstig budget Anders Reizen: In het Meerjarenprogramma Bereikbaarheid (MPB) 2024 is besloten om investeringsruimte uit het MPB alvast te reserveren voor toekomstige investeringen voor mobiliteitsmanagement (stimuleren en sturen op vraag en gedrag binnen mobiliteit) vanaf 2030. Hier is structureel 1 miljoen euro beschikbaar voor gemaakt. Dit bedrag wordt dus vanaf 2030 gehalveerd. Er is voldoende tijd om komende jaren te prioriteren binnen dit budget. Deze maatregel gaat in vanaf 2030. Weesfietsen: De gemeente houdt in elke wijk 2 keer per jaar een weesfietsenactie. Bij de eerste actie controleren we alle fietsen in een wijk, bij de tweede actie worden alleen de fietsen gecontroleerd op hotspot-locaties in de wijk. Deze tweede actie, op hotspot-locaties, gaan we door de bezuinigingsmaatregel niet meer uitvoeren. 05. Aantrekkelijke, groene leefomgeving en erfgoed Tabel 23 Scherper prioriteren in beleid en werk, programma Aantrekkelijke, groene leefomgeving en erfgoed Bedragen x € 1.000 2025 2026 2027 2028 05. Aantrekkelijke, groene leefomgeving en erfgoed Beperken regie op de ondergrond Geen advisering meer voor bodemenergie t.b.v.

warmtetransitie Minder speelruimte-scans Gezond Gedrag in de Openbare Ruimte (GGiOR) Stoppen herbestemmingsprofiel religieus erfgoed Verminderen kennis- en collectiebeheer Versoberen interne en externe dienstverlening primair proces Erfgoed

2029 Structureel

399

448

103

106

154

120

Beperken regie op de ondergrond: Met dit voorstel wordt de uitvoering van de beleidsnota Ondergrond beperkter uitgevoerd. Er is geen budget meer voor het ontwikkelen van oplossingen om knelpunten in de ondergrond te regisseren: • niet meer los van projecten stimuleren van initiatiefnemers om in de ondergrond voor toekomstbestendige oplossingen te kiezen (bv verticaal ordenen) • niet meer (mede)financieren van pilots in de ondergrond om meervoudig ruimtegebruik te stimuleren • geen specifieke doorontwikkelingen binnen het 3D model om beter regie te kunnen voeren. Geen advisering meer voor bodemenergie t.b.v. warmtetransitie: Geen extra advisering inhuren/onderzoeken doen over bodemenergie voor warmtetransitie. Bodemenergie gaat mee in de beleidsnota warmte van energie. Hier zou een uitvoeringsprogramma aan worden gekoppeld vanuit team Bodem en Ondergrond in 2025. Hier kan nu geen invulling meer aan worden gegeven. Minder speelruimte-scans Gezond Gedrag in de Openbare Ruimte (GGiOR): Speelruimtescans geven handvatten om het speelaanbod in de buurt te beoordelen. Voor de laatste 2 wijken wordt in 2025 een speelruimtescan gemaakt. Met deze bezuiniging wordt voor elke wijk 1x per 10 jaar een herhaling van de scan gemaakt in plaats van 1x per 5 jaar.

Stoppen herbestemmingsprofiel religieus erfgoed: Uw gemeenteraad heeft in 2019 een structureel budget gekoppeld aan de uitvoering van de Utrechtse visie religieus erfgoed. Dit budget is onder meer voor de ondersteuning van eigenaren van religieuze gebouwen bij herbestemming. Met deze bezuiniging wordt dit in de toekomst overgelaten aan de betreffende organisaties/eigenaren zelf. Verminderen kennis- en collectiebeheer erfgoed: Het minder onder de aandacht brengen van erfgoed. Dit betekent: minder communicatie over erfgoed en verminderde bewustwording en betrokkenheid van inwoners bij het erfgoed in de leefomgeving.

Versoberen interne en externe dienstverlening primair proces Erfgoed: Stoppen met advisering aan in-en externe partijen op ruimtelijke ontwikkelingen die erfgoed betreffen. Dit betekent bijvoorbeeld minder dienstverlening aan initiatiefnemers, mogelijk meer afwijzen van vergunningaanvragen omdat er geen vooroverleg is geweest en lagere kwaliteit van projecten en ontwikkelingen in relatie tot cultureel erfgoed en omgevingskwaliteit. 06. Veilige stad Tabel 24 Scherper prioriteren in beleid en werk, programma Aantrekkelijke, veilige stad Bedragen x € 1.000 2025 2026 2027 06. Veilige stad Verminderen uitvoeringscapaciteit Utrecht zijn we Samen 2.0

2028

2029 Structureel

131

Verminderen uitvoeringscapaciteit Utrecht zijn we Samen 2.0: Temporiseren beleid en uitvoering op tegengaan schadelijke polarisatie, radicalisering en extremisme en minder snel kunnen inspelen op actualiteiten (zoals omstreden sprekers, problematische instellingen, complexe persoonsgerichte aanpak). Bezuiniging opgevoerd aangezien minder inzet nodig is ten aanzien van problematisch gedrag (nav verandering situatie Al Fitrah). 08. Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid Tabel 25 Scherper prioriteren in beleid en werk, programma Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid Bedragen x € 1.000 08. Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid Afschalen arbeidsmarktaanpak energietransitie Afschalen circulaire bedrijvigheid en ondernemerschap Herprioriteren, schrappen én gefaseerd uitvoeren van beleidsambities Werk & Inkomen Verlagen re-integratiebudget

2025

2026

2027

2028

2029 Structureel

875

220

515

Afschalen arbeidsmarktaanpak energietransitie: Stoppen met specifieke arbeidsmarktaanpak van de energietransitie. De afschaling raakt met name een platform dat werkgevers in de energietransitie kunnen gebruiken om nieuwe medewerkers te werven. De activiteiten die onder deze arbeidsmarktaanpak vallen, kunnen vanaf 2026 in afgeschaalde vorm worden ondergebracht bij de bestaande marktgroep Bouw en Techniek. Afschalen circulaire bedrijvigheid en ondernemerschap: We kunnen daarmee minder doen om circulair ondernemerschap, circulaire arbeidsmarkt en ruimte voor circulaire bedrijvigheid te stimuleren en faciliteren. Ook zal er minder samenwerking tussen gemeente en bedrijven mogelijk zijn. Herprioriteren, schrappen én gefaseerd uitvoeren van beleidsambities Werk & Inkomen: We gaan beleidsambities herprioriteren, passend bij het uitgangspunt van de uitvoering van dit thema: minder beleid, meer focus op uitvoering. We maken daarin de keuzes inzichtelijk. Een eerste prioritering is vastgelegd in het Uitvoeringsprogramma van W&I. In de praktijk zal geen enkele doelgroep een grote impact ervaren. Verlagen re-integratiebudget: Gezien recent toegevoegd budget voor beschut werk dat nog niet volledig wordt besteed en incidentele onderbestedingen de afgelopen jaren, is een besparing mogelijk zonder al te veel impact op de doorstroom en uitstroom van bijstandsgerechtigden naar werk.

De verlaging vergt in de toekomst een scherpere afweging en prioritering van de inkoop van dienstverlening en inzet van eigen personeel. 10. Levendige en gezonde stad

Tabel 26 Scherper prioriteren in beleid en werk, programma Levendige en gezonde stad Bedragen x € 1.000 2025 2026 10. Levendige en gezonde stad Bezuiniging gezondheidsadvies en –beleid, gezondheidsonderzoek en efficiency

2027

2028

2029 Structureel

490

518

490

518

Bezuiniging gezondheidsadvies en –beleid, gezondheidsonderzoek en efficiëntie: Verminderde strategische en tactische inzet op ‘Health in all policies’ door een bezuiniging op strategische en tactische rollen. Bij deze rollen gaat het om het – op basis van data, kennis en onderzoek – richten van werken aan gezondheid, inclusief advisering van andere afdelingen binnen de gemeente in hun werk aan gezond stedelijk leven. 11. Algemene middelen en overhead Tabel 27 Scherper prioriteren in beleid en werk, programma Algemene middelen en overhead Bedragen x € 1.000 2025 2026 2027 11. Algemene middelen en overhead Stoppen strategische onderzoeksadvisering publiek domein

2028

2029 Structureel

118

Stoppen strategische onderzoeksadvisering publiek domein: Afbouwen van onderzoeksadvisering op diverse thema's (participatie, vertrouwen, maatschappelijke sensitiviteit, publieksdienstverlening, inwonerssignalen, communicatie) vanuit de basisdienstverlening voor O&A. Onderzoek op deze thema’s kan tegen betaling wel doorgaan, zoals dat ook bij andere opdrachten gebeurd. Meerdere programma's Tabel 28 Scherper prioriteren in beleid en werk, voorstellen die vallen onder meerdere begrotingsprogramma’s Bedragen x € 1.000 Meerdere programma's Planningsoptimisme / onder-uitputting gemeentebreed (investeringen en lopende budgetten) Sturing in balans: van ontwikkel- naar realisatiekracht Maatschappelijke Ontwikkeling

2025

2026

2027

2028

2029 Structureel

2.170

3.352

4.268

4.768

5.268

4.768

2.170

2.768

3.568

4.068

4.568

4.068

585

700

Planningsoptimisme investeringen: De investeringen die in de begroting zijn opgenomen hebben optimisme in zich: zoals geconstateerd in de jaarstukken van de afgelopen jaren is oplevering van de investering meestal later dan gepland. Dit betekent dat er ten onrechte reserveringen worden gedaan voor middelen (kapitaallasten) die nog niet nodig zijn. In paragraaf 3.3 wordt nader ingegaan op de wijze waarop hier invulling aan wordt gegeven in het licht van het programma Grip op investeringen. Bij de Voorjaarsnota 2024 is al een verlaging van de kapitaallasten ingeboekt in het kader van reëel ramen. In het kader van de hervormingsbezuinigingen wordt een aanvullende besparing op de kapitaallasten vanaf 2025 voorgesteld. We zijn hierbij uitgegaan van een maximale variant met een hoog risico. Daarbij houden we rekening met een piek die afvlakt omdat vertraagde investeringen op een later moment wel tot kapitaallasten leiden. Sturing in balans: van ontwikkel- naar realisatiekracht Maatschappelijke Ontwikkeling: De Hervormingen sociaal domein hebben veel inzet gevraagd op planvorming (strategie en beleid). De komende jaren verschuiven we onze focus verder naar de realisatie van de vastgestelde plannen. Dus ook meer naar de uitvoering van het beleid: de implementatie en realisatie komen centraal te staan in ons werk. Dit leidt tot een besparing in de formatie.

Dit raakt de begrotingsprogramma’s Passende ondersteuning en opvang, Kansrijk opgroeien en Levendige en gezonde stad.

Thema 3: Centraliseren van o.a. bedrijfsvoeringsfuncties 56

Tabel 29 Centraliseren van o.a. bedrijfsvoeringsfuncties Bedragen x € 1.000

2025

2026

2027

2028

2029 Structureel

Thema 3: Centraliseren van o.a. bedrijfsvoeringsfuncties

-1.025

-539

452

2.111

-1.000

-531

363

1.982

-25

-8

129

11. Algemene middelen en overhead Meerdere programma's

We willen bedrijfsvoeringsfuncties centraliseren om daarmee niet alleen te besparen maar ook beter te kunnen sturen op prioriteiten en gebruik te kunnen maken van schaalvoordelen en zo tevens de kwaliteit van de interne dienstverlening te kunnen verhogen. Het betreft hier in beginsel de functies IPM, Business Control en onderzoek.

Thema 4: Organiseren gemeentelijke dienstverlening en wijkgericht werken Tabel 30 Organiseren gemeentelijke dienstverlening en wijkgericht werken Bedragen x € 1.000 01. Betrouwbare overheid Differentiëren dienstverlening wijkbureaus 09. Kansrijk opgroeien Slim ruimtegebruik van panden in de stad (onderdeel van dienstverleningsconcept) 10. Levendige en gezonde stad Slim ruimtegebruik van panden in de stad (onderdeel van dienstverleningsconcept) Eindtotaal

2025

2026

2027

2028

2029 Structureel

309

228

263

710

843

263

710

843

572

1.247

1.380

Differentiëren dienstverlening wijkbureaus: We bezuinigen op de dienstverlening in de wijkbureaus. We kiezen voor differentiatie van onze inzet op drie kerntaken per wijk: a) aanspreekpunt voor Utrechters, b) helpen bij realiseren van ideeën en initiatieven en c) verbinden van buurtkennis met beleid, strategie en uitvoering- op basis van een inhoudelijk afwegingskader. Dit sluit aan bij de uitgangspunten van Ongelijk investeren voor gelijke kansen. In sterke buurten doen we een stap terug en zijn we niet meer actief op alle kerntaken. Dit maatwerk biedt kansen om in specifieke andere buurten meer impact te maken. We groeien zo toe naar een minimum-, een basis- en een plusniveau van onze dienstverlening. Slim ruimtegebruik van panden in de stad: Met dit voorstel geven we uitvoering aan de ambitie uit het coalitieakkoord, de ‘Ruimtelijke strategie Utrecht 2024’ en het koersdocument ‘Leefbare stad en maatschappelijke voorzieningen’ tot meer efficiënt en meervoudig ruimtegebruik in de verdichtende stad. Dit doen we door Vastgoedorganisatie Utrecht / stadsbedrijven, gecontracteerde en gesubsidieerde partners (zorg, welzijn, onderwijs en sport) en onderwijsinstellingen en sportverenigingen (een taakstellende) opdracht te geven gezamenlijk op bestaande en nieuwe ruimten te zoeken naar een zo effectief en efficiënt mogelijk inzet van beschikbaar gestelde ruimten.

Huurders reageren positief op het mogelijk maken en stimuleren van meervoudig ruimtegebruik. Ze zien kansen en hebben ideeën die nog nader uitgewerkt moeten worden of om een andere aanpak vragen. Aandachtspunten die zij meegeven zijn bijvoorbeeld de regeldruk bij aanvraag onderhuur, de investeringen die nodig kunnen zijn om onderhuur mogelijk te maken en het bij elkaar brengen van vraag en aanbod. Met de uitkomsten van de peiling gaan we de komende maanden aan de slag.

Thema 5: Versoberen van vastgoed van onszelf en maatschappelijke partners Tabel 31 Versoberen van vastgoed van onszelf en maatschappelijke partners Bedragen x € 1.000 2025 2026

2027

2028

2029 Structureel

10. Levendige en gezonde stad Betaalbaarheid maatschappelijke voorzieningen Versoberen wijkcultuurhuis Merwedekanaalzone

257

206

154

205

154

103

Betaalbaarheid maatschappelijke voorzieningen: Bij maatschappelijk vastgoedprojecten zullen we alleen aanvullende ambities meenemen als vóór de start van een project duidelijk is dat er extra geld voor ambities beschikbaar is. Hiermee voorkomen we dat er onnodige capaciteit wordt ingezet om extra ambities in een project mee te nemen. Versoberen wijkcultuurhuis Merwedekanaalzone: De bouw van de wijk loopt vertraging op, waardoor de oplevering van het wijkcultuurhuis opschuift naar eind 2028. Aangezien de oplevering al eerder gepland stond, levert dit een incidentele vrijval op in de jaren 2026 en 2027 van 350.000 euro. Daarnaast boeken we een structurele versoberingstaakstelling in van 100.000 euro. Hier zal rekening mee moeten worden gehouden in de ontwerpfase van het wijkcultuurhuis. Te denken valt bijvoorbeeld aan een versoberde losse inrichting en theatertechniek. De uitwerking hiervan zal in afstemming met Kanaal030 zijn die reeds is aangewezen als beoogd exploitant.

Thema 6: Verlagen bijdragen aan verbonden partijen en subsidies Tabel 32 Verlagen bijdragen aan verbonden partijen en subsidies Bedragen x € 1.000 06. Veilige stad Veiligheidsregio Utrecht: overschot 2024 inzetten ter dekking van knelpunt VRU Verlagen bijdragen aan subsidie politiekeurmerk Veilig Wonen 08. Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid Hervormen ecosysteem start- & scale-ups en incubators Stoppen subsidie aan Stichting USP (Utrecht Science Park) Eindtotaal

2025

2026

2027

2028

2029 Structureel

1.279

1.200

154

103

1.433

233

06. Veilige stad

Veiligheidsregio Utrecht: In paragraaf 2.4 is melding gemaakt van een knelpunt met betrekking tot de VRU op basis van de kadernota voor het jaar 2026 van 1,2 miljoen euro. De verwachting is dat dit incidenteel kan worden opgevangen met het aandeel van de gemeente Utrecht in het positieve jaarrekeningresultaat van de VRU over 2024. Voor de jaren daarna wordt ingezet op bijsturing op de begroting van de VRU. Verlagen bijdragen aan subsidie politiekeurmerk Veilig Wonen: Deze subsidieregeling is bedoeld om eigenaren van woningen en appartementen voorzieningen aan te laten brengen aan hun woning om de kans op inbraak te reduceren. Laatste jaren zijn woninginbraakcijfers gedaald (2019: 925; 2023: 512) en worden nieuwe woningen altijd opgeleverd met gecertificeerd hang- en sluitwerk. 08. Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Utrecht&id=5af87b4a-ac7c-4964-aeb1-6cfe5d3a4127