Agendabundel

Bundel - Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën van 19 juni 2025 Agenda bijlagen Cie-Behandeling Jrk 2024 - DB 1 Opening 2 Raadsvoorstel Jaarstukken 2024 Dossier 4671 voorblad Raadsvoorstel Jaarstukken 2024 Jaarstukken 2024 Analyse reserves Bewonerssamenvatting Jaarstukken 2024 Subsidiemonitor Inbreng adviescie 19 juni bij de jaarstukken 2.a Accountantsrapport van bevindingen, incl. accountantsverklaring over de Jaarstukken Accountantsverslag 2024 gemeente Utrecht - 16-05-2025 Gemeente Utrecht - Controleverklaring jaarrekening 2024 WG Gemeente Utrecht - Aanbiedingsbrief bij controleverklaring jaarrekening 2024 2.b Raadsbrief Accountantsverslag 2024 Raadsbrief Accountantsverslag 2024 Accountantsverslag 2024 gemeente Utrecht - 16-05-2025 2.c Duurzaamheidsverslag en Voortgangsrapportage Energie van de stad 2024 Dossier 4649 voorblad Raadsbrief Duurzaamheidsverslag 2024 Duurzaamheidsverslag 2024 Voortgangsrapportage Energie van de stad 2024 Bomenbalans park- en straatbomen en areaal bos en bosplantsoen 2024 Voortgangsrapportage Meerjarengroenprogramma (MPG) 2024 2.d Raadsvoorstel Resultaatbestemming 2024 Dossier 4690 voorblad Raadsvoorstel Resultaatbestemming 2024 Resultaatbestemming 2024 3 Raadstoets Economische zaken 20250602 Raadstoets Economie Jaarstukken 2024 Definitief Antwoorden op technische vragen aan ambtelijke organisatie 15 april 2025 Antwoorden op aanvullende

vragen ambtelijke organisatie 9 mei 2025 Verslag gesprek rapporteurs en ambtelijke organisatie 15 april 2025 3.a Raadstoets Wonen 20250609 - Raadstoets programma Wonen - eindversie 20250219_Raadstoets Wonen_Gespreksverslag 28 januari 2025 Verslag gesprek Raadstoets Wonen 06-05-2025 20250103_schriftelijke beantwoording technische vragen 20250506_schriftelijke beantwoording technische vragen 4 Raadsbrief Beantwoording Schriftelijke raadsvragen Jaarstukken 2024 en errata Raadsbrief - Beantwoording schriftelijke raadsvragen Jaarstukken 2024 en errata Beantwoording schriftelijke vragen Jaarstukken 2024 Erratum Jaarstukken 2024 Erratum Resultaatbestemming 2024

Schema commissiebehandeling Jaarstukken 2024 De commissiebehandeling van de jaarstukken 2024 is op donderdag 19 juni 2025. In deze commissie bespreken de 6 commissies in 3 dagdelen de jaarstukken. Nieuw dit jaar is een gecombineerde doorlopende behandeling in de ochtend en middag. De ochtend start om 10.00 met de commissies met een sociale oriëntatie en hierna volgen de commissies met een ruimtelijke oriëntatie. Dit is een doorlopende vergadering. ‘s Avonds is traditiegetrouw voor financiën gereserveerd vanaf 20.00. Spelregels: • fracties en college krijgen 1 pot spreektijd voor beide (doorlopende) dagdelen (ochtend en middag). Dit betekent dat wanneer de sociale commissie klaar is de fysieke commissie 10 minuten later start. • De avond is zonder spreektijden. • fracties doen hun inbreng in 1 blok, dit wil zeggen dat je in de commissie in de ochtend als fractie je inbreng op de onderwerpen VB, JWCS en VOWE, achter elkaar, in 1 inbreng doet. • de jaarstukken is een raadsvoorstel; elk dagdeel voert het debat dus in 2 termijnen. Donderdag 19 juni 10.00 Dagdeel 1: Gecombineerde commissie -

Veiligheid, Bestuur (VB);

-

Commissie Volksgezondheid, Onderwijs, Werk en Economie (VOWE).

-

Commissie Jeugd, Welzijn, Cultuur en Sport (JWCS);

Voorzitter: NB Griffier: NB NB: De uitkomsten van de raadstoets EZ kunnen in dit debat worden betrokken.

Dagdeel 2: Gecombineerde commissie -

Commissie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte (MGOR);

-

Commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen

-

Ruimtelijke ontwikkeling en grondzaken (ROG); (EDVW).

Voorzitter: NB Griffier: NB NB: De uitkomsten van de raadstoets Wonen kunnen in dit debat worden betrokken.

Dagdeel 3: Commissie Financiën (start 20.00)

Voorzitter: PM Griffier: PM

Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën Dossiernummer

4671

Vertrouwelijk

Ja

Vergaderdatum

19 juni 2025

Agendapunt

2

Titel

Raadsvoorstel Jaarstukken 2024

ID

4893

Behandelend ambtenaar

Simcha Anker / Miranda de Nooijer

Telefoon

06 48 50 95 52 / 06 29 08 88 46

E-mail

simcha.anker@utrecht.nl / miranda.de.nooijer@utrecht.nl

Datum collegebesluit

13 mei 2025

Geocodering Thema

Bestuur en ondersteuning

Portefeuillehouder

Wethouder Schilderman

Beleidsveld

Financiën

Referendabel

Nee

Reden niet referendabel

Sub e: Raadsvoorstel over de vaststelling van de gemeentelijke begroting en rekening, de hoogte van gemeentelijke tarieven of belastingen, en het invoeren, wijzigen of afschaffen van gemeentelijke tarieven of belastingen.

Raadsadviseur (lijst)

Jelmer Lok/Cie Veiligheid, Bestuur en Financiën

Behandelvoorstel Resultaat commissiebehandeling Resultaat raadsbehandeling Geagendeerd

Vergaderdatum

Commissie Veiligheid, Bestuur en

5 juni 2025

Financiën Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën Voorgesteld besluit

19 juni 2025

Voorstel aan de gemeenteraad

Jaarstukken 2024 Beleidsveld Organisatieonderdeel Opsteller Kenmerk Vergaderdatum Raad Referendabel Geheim

Financiën Bedrijfsvoerings- en Strategienetwerk Simcha Anker 30268390 volgt Nee (artikel 1 lid 2 onder e Verordening raadgevend referendum) Ja, een of meer bijlage(n)

Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten: 1.

De Jaarstukken 2024 vast te stellen en het college décharge te verlenen.

2. Het positieve jaarrekeningresultaat 32,6 miljoen euro toe te voegen aan de algemene dekkingsreserve en verdere besluitvorming hierover te betrekken bij het voorstel Resultaatbestemming 2024. 3. De bovengrens van onderstaande reserves bij de jaarrekening 2024 te verhogen: a. Reserve Gebruikersinvesteringen culturele voorziening Leidsche Rijn: maximale hoogte te verhogen van 2,5 miljoen euro naar 5,4 miljoen euro b. Reserve ICT Investeringsprogramma: maximale hoogte eenmalig voor één jaar te verhogen van 10 miljoen euro naar 13,696 miljoen euro: c. Egalisatiereserve bouwleges: maximale hoogte eenmalig te verhogen van 2,3 miljoen euro naar 4,872 miljoen euro 4. De financiële effecten van het opheffen van onderstaande reserves te betrekken bij de integrale afweging bij de Voorjaarsnota 2025. a. Revolverend fonds woningrenovatie b. Reserve energiemaatregelen Utrechtse scholen c. Reserve geactiveerde investeringen vastgoed (onderdeel vaste activa reserve): d. Reserve revolverend fonds jongeren schulden 5. De reserve onderhoud en kapitaallasten BSO te handhaven ondanks het feit dat deze reserve gedurende vier opeenvolgende jaren niet gebruikt is.

Burgemeester en wethouders van Utrecht,

de secretaris,

de burgemeester,

Geheimhouding Het college heeft permanente geheimhouding opgelegd op de bijlagen ‘Investeringsstaten bij de Jaarstukken 2024’ op grond van artikel 87 Gemeentewet om redenen genoemd in artikel 5.1 lid 2 sub b van de Wet open overheid. In de investeringsstaten staan gespecificeerde bedragen voor investeringen voor de diverse programma’s. Openbaarheid van de bedragen kan bij lopende en nieuwe aanbestedingen de gemeentelijke financiële belangen raken. Marktpartijen kunnen deze informatie strategisch gebruiken bij het uitbrengen van offertes en voeren van onderhandelingen.

2

Samenvatting Het college legt aan de raad over ieder begrotingsjaar verantwoording af over het door hen gevoerde bestuur door middel van het overleggen van de Jaarstukken. Met dit voorstel stelt u de Jaarstukken 2024 vast en verleent u het college décharge voor het gevoerde beleid en besluit u het resultaat 2024 toe te voegen aan de Algemene dekkingsreserve en te betrekken bij de resultaatbestemming 2024. Na vaststelling van deze stukken sturen wij deze naar de Provincie Utrecht.

Context Aanleiding De Jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Bij het maken van de Jaarstukken volgt de gemeente de regelgeving en richtlijnen van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) en de financiële verordeningen. In de jaarstukken laat de gemeente zien wat in 2024 is bereikt, wat de gemeente daarvoor heeft gedaan en wat dat heeft gekost. Het college geeft ook een rechtmatigheidsverantwoording af. Deze verantwoording is opgesteld overeenkomstig de richtlijnen van de commissie BBV. Het resultaat van de rechtmatigheidscontrole, is dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten, lasten en de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor door de raad gestelde grens. Na besluitvorming over de Jaarrekening 2024 vindt apart besluitvorming over de resultaatbestemming plaats. Voor een deel van het resultaat 2024 geldt dat deze incidentele middelen beschikbaar moeten blijven voor het eerder bestemde doel, omdat hier een specifieke bestedingsplicht tegenover staat. Alle extra detailinformatie, zoals onder andere per programma een financieel overzicht per doelstelling of de oorsprong en de toelichting van de indicatoren, is niet opgenomen in de pdf-versie, maar is terug te vinden in de onlineversie van de Jaarstukken.

Vorig jaar is de eerste Programmabegroting nieuwe stijl opgesteld met als doel kernachtiger de ambities te verwoorden. In overleg met de accountant en de raad is gekomen tot deze opzet om zo de leesbaarheid te vergroten, zodat de raad beter in staat moet worden gesteld om haar controlerende rol uit te voeren. De wijze van rapporteren (per programma de hoofdaken en later de bijzaken) vormt hierbij wel een dilemma. De mogelijkheid om beleid dat conform begroting is gerealiseerd met de raad te delen wordt hierdoor beperkt. In de voorliggende Jaarstukken is ervoor gekozen om het volledige beeld met de raad te delen, inclusief de realisatie van de beleidsvoornemens uit de Programmabegroting 2024. Het kan een keuze zijn om hiervan af te zien en alleen die activiteiten te benoemen, die anders zijn verlopen of ten opzichte van de Programmabegroting 2024 nieuw zijn. Juridische context De gemeenteraad is bevoegd de gemeentelijke Jaarstukken vast te stellen. Provincies hebben de wettelijke taak om financieel toezicht te houden op gemeenten. Beslistermijn De Jaarstukken 2024 dienen vóór 15 juli 2024 bij de provincie te worden aangeleverd. Beoogd effect De functie van de jaarstukken is vooral gelegen in verantwoording, controle en décharge. Met het voorleggen van de jaarstukken en het geven van toelichtingen daarbij legt het college verantwoording af over het gevoerde beleid.

De jaarstukken bieden de gemeenteraad de gelegenheid haar controlerende taak uit te voeren. De raad kan op grond van art. 199 Gemeentewet overgaan tot décharge van de leden van het college ten aanzien van het gevoerde financiële beleid. Eerdere besluitvorming en informatievoorziening aan de raad Programmabegroting 2024; 9 november 2023 Voorjaarsnota 2024 / Eerste Bestuursrapportage 2024; 11 juli 2024 Tweede Bestuursrapportage 2024; 7 november 2024 Eindejaarswijziging Programmabegroting 2024; 12 december 2024

3

Beslispunten, Argumenten en Kanttekeningen/Risico’s Beslispunt 1

De Jaarstukken 2024 vast te stellen en het college décharge te verlenen.

Argumenten 1.1

Met de Jaarstukken 2024 legt het college verantwoording af over de uitvoering van de programmabegroting 2024 In de Programmabegroting 2024 staat wat de gemeente wilde bereiken in 2024 en wat de gemeente/het college daarvoor zou gaan doen met de bijbehorende financiële kaders. Tijdens het begrotingsjaar heeft het college de raad geïnformeerd over de voortgang in de Eerste Bestuursrapportage 2024 en de Tweede Bestuursrapportage 2024. Verder heeft het college een eindejaarswijziging Programmabegroting 2024 medio december aan de raad ter besluitvorming voorgelegd. De begroting 2024 is op basis van de rapportages en de eindejaarswijziging aangepast. Met de Jaarstukken 2024 legt het college verantwoording af en laat het zien wat de gemeente in 2024 heeft bereikt, wat de gemeente daarvoor heeft gedaan en wat dat heeft gekost.

Beslispunt 2

Het positieve jaarrekeningresultaat toe te voegen aan de algemene dekkingsreserve en verdere besluitvorming hierover te betrekken bij het voorstel Resultaatbestemming 2024.

Argumenten 2.1

Beslispunt 3

3.1

Een deel van het resultaat 2024 bestaat uit posten waar een specifieke bestedingsplicht tegenover staat of reeds verplichtingen voor zijn aangegaan. Diverse projecten zijn niet conform ambitie c.q. gestelde doelen gerealiseerd. Dit is onder andere veroorzaakt door onvoldoende beschikbare capaciteit door de krappe arbeidsmarkt. Te denken valt hierbij aan diverse projecten binnen bereikbaarheid, onderwijs, openbare ruimte en ICT-projecten. Daarnaast zorgt bijvoorbeeld een vertraging in de besluitvorming voor het later aanvangen van activiteiten. Hierdoor is het daarvoor bestemde budget niet volledig besteed in 2024. Deze projecten verschuiven naar 2025 waardoor deze budgetten alsnog noodzakelijk zijn.

De bovengrens van onderstaande reserves bij de jaarrekening 2024 te verhogen: a. Reserve Gebruikersinvesteringen culturele voorziening Leidsche Rijn: de maximale hoogte te verhogen van 2,5 miljoen euro naar 5,4 miljoen euro b. Reserve ICT Investeringsprogramma: de maximale hoogte eenmalig voor één jaar te verhogen van 10 miljoen euro naar 13,7 miljoen euro: c. Egalisatiereserve bouwleges: de maximale hoogte eenmalig te verhogen van 2,3 miljoen euro naar 4,872 miljoen euro. Met de ophoging van de bovengrens wordt de Reserve Gebruikersinvesteringen culturele voorziening Leidsche Rijn in lijn gebracht met de verwachte uitgaven Door de raad is voor de reserve Gebruikersinvesteringen culturele voorziening Leidsche Rijn een bovengrens (de maximale hoogte) ingesteld van 2,5 miljoen euro. Om de reserve in lijn te brengen met de geraamde gebruikersinvesteringen voor de culturele voorziening in Leidsche Rijn is een verhoging van de bovengrens nodig naar 5,4 miljoen euro. Volgens de huidige planning wordt de culturele voorziening in 2028 opgeleverd, de verwachting is dat dan ook (het grootste deel 4

van) de reserve wordt aangesproken. 3.2

3.3

3.4

Beslispunt 4

4.1

Beslispunt 5 5.

5.1

Met de eenmalige ophoging van de bovengrens kunnen de gelden voor de vertraagde activiteiten gereserveerd blijven in de egalisatiereserve ICT Door de raad is voor de egalisatiereserve ICT Investeringsprogramma een bovengrens ingesteld van 10 miljoen euro. Door uiteenlopende redenen heeft er een verschuiving in de uitgaven van het ICT-budget plaatsgevonden van 2024 naar 2025. Door de hogere storting van dit resterend budget in 2024 overschrijdt de reserve incidenteel de bovengrens. De storting in de reserve maakt het mogelijk dat de verschoven activiteiten alsnog kunnen plaatsvinden. Met het eenmalig verhogen van de bovengrens van de Egalisatiereserve bouwleges bij de Jaarrekening 2024 kan het surplus meegenomen worden in de integrale afweging bij de Voorjaarsnota 2025 Door de raad is voor de Egalisatiereserve bouwleges een bovengrens ingesteld van 2,3 miljoen euro. Het saldo van de Egalisatiereserve bouwleges bedraagt per 31 december 2024 4,872 miljoen euro. Vooralsnog is dit toegevoegd, maar dit bedrag wordt meegenomen bij de integrale afweging bij de Voorjaarsnota 2025. Met het (eenmalig) verhogen van de bovengrenzen van de genoemde reserves voldoen we aan de nota reserves De nota reserves geeft aan dat bij het instellen van een bestemmingsreserve de maximale omvang van de reserve wordt bepaald.

Via het besluit dat hier nu voor ligt worden van de bovenstaande reserves de maximale hoogte (incidenteel c.q. structureel) opgehoogd. Bij de voorjaarsnota 2025 is er extra aandacht voor de reserves, dit omdat dan er opnieuw een brede integrale afweging plaatsvindt. Het kan zijn dat het financieel noodzakelijk is om toch een ophoging terug te draaien.

De financiële effecten van het opheffen van onderstaande reserves te betrekken bij de integrale afweging van bij de Voorjaarsnota 2025. a. Revolverend fonds woningrenovatie b. Reserve energiemaatregelen Utrechtse scholen c. Reserve geactiveerde investeringen vastgoed (onderdeel vaste activa reserve): d. Reserve revolverend fonds jongeren schulden

Met het meenemen van de in dit beslispunt genoemde reserves naar 2025 wijken we af van de nota reserves De nota reserves geeft aan dat indien een bestemmingsreserve gedurende vier opeenvolgende jaren niet is gebruikt, de reserve na afloop automatisch wordt opgeheven, tenzij de raad opnieuw besluit om de reserve langer aan te houden. In afwijking van deze nota wordt hier voorgesteld om deze reserves niet bij de jaarrekening op te heffen, maar bij de voorjaarsnota 2025. De reden hiervoor is dat op dat moment een brede integrale afweging plaatsvindt, dit in tegenstelling tot de jaarrekening waar met name voornamelijk wordt gereflecteerd naar 2024 en de activiteiten en risico's die gekoppeld zijn aan 2024.

De reserve onderhoud en kapitaallasten BSO te handhaven ondanks het feit dat deze reserve gedurende vier opeenvolgende jaren niet gebruikt is. De Reserve onderhoud en kapitaallasten BSO is een systeemreserve die gelet op de aard van de reserve gehandhaafd moet blijven. De nota reserves geeft aan dat indien een bestemmingsreserve gedurende vier opeenvolgende jaren niet is gebruikt, de reserve na afloop automatisch wordt opgeheven, tenzij de raad opnieuw besluit om de reserve langer aan te houden. 5

Financiën De Jaarrekening 2024 heeft een voordelig resultaat van 32,6 miljoen euro. De belangrijkste voordelen bestaan uit de meeropbrengsten OZB-woningen en niet woningen uit voorgaande jaren, de vrijval van een aantal stelposten als bijvoorbeeld de stelpost loon-en prijscompensatie en de productiviteitsnorm, het positieve financieringsresultaat, de nacalculatie september-en decembercirculaire Gemeentefonds, de ontvangsten van de SPUK-woonplaatsbeginsel en proeftuin waar in de begroting geen rekening mee gehouden was. Dit voordeel wordt gedempt door de hogere onderhoudskosten (dan begroot) bij wegen; civiele constructies buitensportaccomodaties, parkeergarages, onderhuisvesting, sport-en ander vastgoed. De eenmalige afschrijving grondstoffendepot (om zo te voldoen aan BBV-wetgeving) en de riolering (waarbij de uitgaven afwijken qua indexering ten opzichte van de gemeentelijke uitgangspunten) zorgen beide eveneens voor een verslechtering.

Vervolg Na vaststelling van de Jaarstukken 2024 zenden wij deze stukken naar de Provincie.

Samen stad maken (voorheen: Participatie) ‘Gemeente aan zet’ is van toepassing, er is niet samengewerkt met Utrechters voor dit voorstel.

Communicatie De Jaarstukken 2024 en bewonerssamenvatting worden online gepubliceerd.

Niet Referendabel De Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht is niet van toepassing omdat dit een raadsvoorstel betreft over de vaststelling van de gemeentelijke rekening (artikel 1:2 lid 2 onder e Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht).

Bijlagen Bijlagen besluitvorming - Jaarstukken 2024 Bijlagen informatief - Bewonerssamenvatting 2024 - GEHEIM Investeringsstaten bij Jaarstukken 2024 - Subsidiemonitor

6

Jaarstukken 2024

Utrecht.nl

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 2 Algemeen................................................................................................................................................. 4 Hoofdlijn ................................................................................................................................................. 11 Programma's ......................................................................................................................................... 23 Betrouwbare overheid ....................................................................................................................... 24 Ontwikkelen en wonen voor iedereen ............................................................................................... 39 Klimaatvriendelijke stad ..................................................................................................................... 60 Duurzame bereikbaarheid ................................................................................................................. 70 Aantrekkelijke, groene leefomgeving & erfgoed ................................................................................

89 Veilige stad ...................................................................................................................................... 125 Passende ondersteuning en opvang ............................................................................................... 142 Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid ......................................................... 164 Kansrijk opgroeien ........................................................................................................................... 183 Levendige en gezonde stad ............................................................................................................ 220 Algemene middelen en overhead .................................................................................................... 272 Paragrafen ........................................................................................................................................... 279 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................................... 280 Financiering .....................................................................................................................................

292 Lokale heffingen .............................................................................................................................. 304 Verbonden partijen .......................................................................................................................... 311 Grondbeleid ..................................................................................................................................... 346 Onderhoud Kapitaalgoederen ......................................................................................................... 351 Investeringen ................................................................................................................................... 358 Vastgoed.......................................................................................................................................... 368 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................. 374 Wet open overheid .......................................................................................................................... 387 Jaarrekening ........................................................................................................................................

389 Baten en Lasten .............................................................................................................................. 390 Toelichting overzicht baten en lasten .............................................................................................. 396 Balans .............................................................................................................................................. 427 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling........................................................................ 430 Toelichting op de balans .................................................................................................................. 437 Reserves.......................................................................................................................................... 476 Toelichting reserves ........................................................................................................................ 482 Voorzieningen .................................................................................................................................. 516

2

Toelichtingen voorzieningen ............................................................................................................ 519 Borgstellingen .................................................................................................................................. 526 Rechtmatigheidsverantwoording ..................................................................................................... 532 Begrotingsrechtmatigheid ................................................................................................................ 534 Herleiding EMU-saldo uit balans ..................................................................................................... 549 Kasstroomoverzicht ......................................................................................................................... 550 Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen .......................................................................... 552 Taakvelden ...................................................................................................................................... 588 Bijlagen ................................................................................................................................................

598 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ..................................................................... 599 Externe subsidieprogramma's ......................................................................................................... 600 Bijlage kostendekkendheid Tarieven en Leges ............................................................................... 606 Verplichte BBV indicatoren .............................................................................................................. 621 Subsidies ......................................................................................................................................... 626 Subsidieverantwoording per doelstelling en ontvanger ................................................................... 658 Subsidieverantwoording per ontvanger ........................................................................................... 700 Voortgang uitvoering raadsbesluiten ............................................................................................... 729 Verklarende woordenlijst ................................................................................................................. 743

3

Algemeen

6

7

Samenstelling Bestuur Samenstelling gemeenteraad Stand per 31 december 2024 Zetelverdeling: 9 GroenLinks 8 D66 5 VVD 4 PvdA 3 CDA 3 Partij voor de Dieren 3 Volt 2 ChristenUnie 1 Student & Starter 1 BIJ1 1 DENK 1 EenUtrecht 1 Stadsbelang Utrecht 1 Utrecht Solidair 1 UtrechtNu! 1 Horizon

Samenstelling college van B en W Stand per 31 december 2024 Burgemeester Sharon Dijksma Portefeuille: Openbare Orde en Veiligheid (inclusief mensenhandel en drugscriminaliteit, Handhaving, Ombudszaken en Burgerzaken, Internationale Zaken en Regionale Samenwerking. Wethouder Linda Voortman (Eerste locoburgemeester) (GroenLinks) Portefeuille: Werk en Inkomen, WMO (Wet Maatschappelijke Ondersteuning) en Welzijn, Diversiteit en Inclusie, Grondzaken, Groen, Dierenwelzijn, Publieksdienstverlening. Wijkwethouder: West. Wethouder Eelco Eerenberg (D66) Portefeuille: Ruimtelijke Ordening, Onderwijs (inclusief onderwijshuisvesting, bibliotheek), Volksgezondheid, Drugs, Sekswerk, Ruimtelijke projecten ZuidKant: Groot Merwede (inclusief Merwedekanaalzone, Stationsgebied, Westraven, A12-zone), Rijnenburg. Wijkwethouder: Leidsche Rijn. Wethouder Dennis de Vries (PvdA) Portefeuille: Wonen en Volkshuisvesting, Jeugd en Jeugdzorg, Buurt- en wijkgericht werken, mbo, Vastgoed. Wijkwethouder: Zuidwest en Noordwest Wethouder Eva Oosters (Student & Starter) Portefeuille: Cultuur, Evenementen, Sport, Samen Stad Maken, Milieu en Emissieloos vervoer. Wijkwethouder: Binnenstad en Oost. Wethouder Rachel Streefland (ChristenUnie) Portefeuille: Asiel en Integratie, Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen, Samen voor Overvecht, Erfgoed (inclusief werven), Personeel en Organisatie.

Wijkwethouder: Overvecht. Wethouder Senna Maatoug (GroenLinks) Portefeuille: Mobiliteit, Energie en Klimaat, Ruimtelijke projecten: Lunetten-Koningsweg en Overvecht. Wijkwethouder: Vleuten-De Meern en Zuid. Wethouder Susanne Schilderman (D66) Portefeuille: Financiën (inclusief Belastingen, Control, Subsidies), Economische Zaken,

5

Samenstelling gemeenteraad Stand per 31 december 2024

Samenstelling college van B en W Stand per 31 december 2024 Circulaire Economie, Openbare ruimte, Markten en Havens, Ruimtelijke projecten: Utrecht Science Park. Wijkwethouder: Noordoost. Gemeentesecretaris Michiel Ruis (gemeentesecretaris) Adviseur college van B en W en Algemeen directeur ambtelijke organisatie.

6

Organisatiestructuur Stand per 31 december 2024

7

8

Kerncijfers gemeente Utrecht Per einde kalenderjaar Sociale structuur

2022

2023

2024

Aantal inwoners Waarvan percentage 0-29 jaar Waarvan percentage 30-64 jaar Waarvan percentage 65+ jaar Aantal banen/werkzame personen [#1] Fysieke structuur

367.984 43 46 11 301.700

374.374 43 46 11 317.470

376.735 43 46 11 331.920

Oppervlakte land in hectare [#2] Bevolking per vierkante kilometer land Woningen per vierkante kilometer land Aantal woningen [#3] Waarvan % koopwoningen [#4] Gemiddelde woningbezetting (= bevolking in woningen / bewoonde woningen) [#5] Financiële structuur (bedragen zijn in miljoenen euro’s)

9.377 3.924 1.764 165.399 44,3 2,3

9.377 3.992 1.782 167.123 44,1 2,3

9.377 4.018 1.799 168.715 nnb 2,3

1.755 970 796 71

1.888 967 777 73

2.169 1.035 592 111

Rekening Totaal lasten Algemene Uitkering Gemeentefonds Totaal reserves Totaal voorzieningen [#6]

[1] Bron: Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR) met de stand per 1 april. Het aantal banen is uitgedrukt in het aantal fulltime en parttime werkzame personen, inclusief uitzendkrachten, bij bedrijven en instellingen. Cijfers van voorgaande jaren worden jaarlijks bijgesteld . [2] Bron: CBS Statline [3] Bron: Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). [4] Bron: BghU en BAG. In de eigendomgegevens van eind 2023 is 44,1% koopwoning en 54,5% huurwoning; van de overige 1,4% is de eigendomssituatie onbekend. Het % koopwoning van eind 2024 is nog onbekend. [5] Bron: BAG en BRP. Het cijfer geeft de gemiddelde woningbezetting van bewoonde woningen en wooneenheden die onder de woningtelling vallen. [6] Bron: Voorzieningen passivazijde.

9

Colofon Jaarstukken 2024 Uitgave Gemeente Utrecht – mei 2025 Raadsvoorstel zaaknummer 30268390 Fotografie Edwin van Wanrooij Klaas Boonstra Gerrit Serné Rebecca Brockbernd Kamiel Scholten Informatie Gemeente Utrecht Bedrijfsvoerings- en strategienetwerk Afdeling F&I Postbus 16200 3500 CE Utrecht

10

Hoofdlijn 6

Hoofdlijn Met de jaarstukken legt het college verantwoording af over de resultaten en de financiën in 2024, ten opzichte van de vastgestelde begroting. Het college heeft ook in 2024 ingezet op de prioriteiten uit het coalitieakkoord 2022-2026: het aanpakken van de woningnood, het tegengaan van de klimaatcrisis, kansengelijkheid en een leefbare en levendige stad. Vanwege de financiële situatie van de gemeente heeft het college in 2024 maatregelen moeten voorleggen aan de gemeenteraad om de financiën op orde te brengen en om te kunnen blijven investeren in de stad. Het college investeerde extra in mensen en buurten die dit het hardste nodig hebben. Om de gevolgen van een vol stroomnet tegen te gaan, is er in 2024 geïnvesteerd in slimme netoplossingen.

Maatschappelijke context De gevolgen van snel veranderende maatschappelijke en financiële ontwikkelingen en de grote geopolitieke kwesties zijn voelbaar en merkbaar in onze stad. Deze ontwikkelingen vragen steeds om bestuurlijke keuzes die passen bij de veranderende omstandigheden, naast de inzet voor het uitvoeren van de ambities uit het coalitieakkoord. Zo zien we als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten een sterke toename van het aantal demonstraties in onze stad. Juist in een tijd waarin het van grote waarde is om je mening te kunnen uiten en ook van mening te kunnen verschillen, vraagt dit extra inzet om ervoor te zorgen dat deze demonstraties ordentelijk en vooral veilig verlopen. De oorlogen en conflicten in Oekraïne, Gaza en de rest van de wereld vragen van ons barmhartigheid en ruimhartigheid. Terwijl politiek Den Haag met haar asielbeleid de humanitaire ondergrens bereikt, blijft Utrecht zich onvermoeibaar inzetten voor de opvang van vluchtelingen, de opvang en begeleiding van ongedocumenteerde mensen, dakloze EU-migranten en Oekraïense vluchtelingen en voor de huisvesting van statushouders. De stijgende kosten van de zorg, de stijgende vraag naar zorg en het personeelstekort zorgen voor toenemende financiële druk op met name de jeugdzorg. Het is aan het Rijk om te zorgen voor voldoende compensatie voor deze taken, daar hebben we ook in 2024 voor gelobbyd.

Op 25 april 2025 is de Voorjaarsnota van het kabinet openbaar gemaakt. De inschatting van de gevolgen daarvan voor de gemeente Utrecht wordt betrokken in de verdere besluitvorming over de voorjaarsnota en de begroting 2026.

Wat hebben we in 2024 gerealiseerd? Het jaar 2024 stond naast de uitvoering van onze reguliere taken in het teken van de prioriteiten uit de Begroting 2024 en het coalitieakkoord 2022-2026. Hieronder een aantal concrete voorbeelden van wat we in 2024 hebben opgestart, uitgevoerd en gerealiseerd. We maken ons hard voor kansengelijkheid “Utrecht wil een stad voor iedereen zijn. Een inclusieve stad waar het voor alle Utrechters goed wonen, werken en leven is. We voelen een grote verantwoordelijkheid om de ongelijkheid in onder andere rondkomen, gezondheid en mee kunnen doen tegen te gaan. Daarom investeren we in mensen en buurten die dit het hardste nodig hebben door middel van het principe: Ongelijk Investeren voor Gelijke Kansen. “ 11









  



Met het nieuwe beleid Werk en Re-integratie en Financiële Bestaanszekerheid zorgen we dat nog meer Utrechters mee kunnen doen. Bijvoorbeeld door Utrechters extra te ondersteunen om duurzaam uit te kunnen stromen naar de arbeidsmarkt. Onze integrale aanpak op gezondheid is vastgelegd in de beleidsnota Gezondheid Samen gezondheidsverschillen verkleinen 2024-2027. Met dit beleid willen we samen met partners in de stad gezondheidsverschillen verkleinen. Met alle partners in de stad werkten we ook in 2024 aan hervormingen in het sociaal domein en ontwikkelden we nieuwe manieren van werken: meer groepsgericht, collectief en gebiedsgericht. Ook nu de zorgvraag toeneemt en we beperkte menskracht en middelen hebben, blijven we er vol op inzetten dat we passende zorg en ondersteuning kunnen bieden aan de jongeren, gezinnen en andere inwoners die het nodig hebben. Met de uitvoering van de Veiligheidsagenda hebben we ons gericht op onder andere de aanpak van ondermijnende criminaliteit (nota Grenzen Stellen Perspectief Bieden), casuïstiek (op persoonsniveau) in de wijken, tijdig onderkennen van negatieve gevolgen van maatschappelijke onrust en intensieve samenwerking met partners die zorgen voor het tegengaan en voorkomen van overlast door personen en groepen (bijv. inzet van het Eropafteam en inzet van verblijfsontzeggingengebieden Lucasbolwerk en het Stationsgebied).

We gaven ruim baan aan vrijheid van meningsuiting en faciliteerden het sterk groeiend aantal demonstraties (2024: 522, 2023: 380). Bij openbare ordeverstoring werd adequaat ingegrepen (bijvoorbeeld na afloop van voetbalwedstrijden). Ondanks ingrijpende bezuinigingen op het (rijks)asielprogramma zijn er goede resultaten behaald door het organiseren van kwalitatief goede asielopvang met Plan Einstein, de opvang en begeleiding van ongedocumenteerde mensen, dakloze EU-migranten en Oekraïense vluchtelingen en met de huisvesting en inburgering van statushouders. Op alle asiellocaties worden activiteiten en cursussen volgens Plan Einstein aangeboden. We hebben daarbij extra aandacht besteed aan de toeleiding naar werk. We hebben nieuwe locaties gevonden op Europalaan en Vlampijpstraat en bestaande locaties verlengd.

We pakken de woningnood aan “Onze stad verandert met de dag. Nieuwe stadswijken worden gebouwd. Dit biedt Utrechters de kans om in Utrecht te blijven wonen. We vinden het belangrijk dat Utrecht een leefbare, betaalbare, duurzame en gezonde stad is en blijft. Maar groei is geen doel op zich, het moet duurzaam in balans zijn”.  Er is een aantal grote stappen gezet in de overgang van woningmarkt naar volkshuisvesting door verschillende doorstroommaatregelen en het invoeren van een vergunningsplicht voor betaalbare nieuwbouw koopwoningen.  We werken aan de stad met als uitgangspunt groei in balans en vanuit de visie dat we een 10minutenstad ontwikkelen.  De schaarste aan woonruimte voor alle doelgroepen is helaas groter geworden. Het terugdringen van deze schaarste en zorgen voor voldoende betaalbare woningen blijft topprioriteit van dit college.  Het aantal opleveringen van 2.048 nieuwbouwwoningen en overige toevoegingen blijft achter ten opzichte van de ambitie (3.000 nieuwbouwwoningen). Dit als gevolg van veranderende marktomstandigheden door wereldwijd gestegen kosten, inflatie en hiermee gepaard gaande rentestijgingen, waardoor woningbouw projecten vertraagde of stil kwamen te liggen.

Mede door de Utrechtse Aanpak, waarmee we maatregelen hebben genomen om de woningbouw op gang te houden, zien we in de komende jaren een herstel in het aantal woningen dat we in aanbouw kunnen nemen. 12

We gaan de klimaatcrisis tegen “We voelen als coalitie de verantwoordelijkheid om er alles aan te doen om de klimaatcrisis tegen te gaan. Door gebruik te maken van alle mogelijkheden voor duurzame energieproductie binnen onze gemeentegrenzen. Door met bewoners en ondernemers ambitieus aan de slag te gaan met energiebesparing. Door als overheid een stap naar voren te zetten. En door verder te blijven investeren in lopen, fietsen, openbaar vervoer en elektrisch rijden om zo de brandstofmotor uit de stad te laten verdwijnen. Daarmee lossen we als stad de klimaatcrisis niet in ons eentje op. Maar we doen er binnen onze mogelijkheden wel alles aan om een bijdrage te leveren aan de wereldwijde klimaataanpak”.  De netcongestieproblematiek in de regio Utrecht is groot. Het elektriciteitsnetwerk is bijna vol. Om te kunnen blijven verduurzamen en te zorgen voor voldoende woningen hebben we in 2024 vol ingezet om netcongestie tegen te gaan.  De eerste Energy hub is geopend in Lage Weide, hiermee kunnen deelnemende bedrijven verder groeien en verduurzamen.  In de visie Utrecht Circulair 2050 staan de ambities van Utrecht op het gebied van circulariteit en circulaire economie. Deze visie geeft richting aan de gemeente Utrecht en haar partners om slimmer en zorgvuldiger om te gaan met grondstoffen, materialen en producten om in 2050 volledig circulair te kunnen zijn.

We hebben Europese subsidie ontvangen, waarmee we onder andere twee upcyclecentra en de grondstoffencorridor hebben gerealiseerd.  We hebben, samen met het rijk en andere betrokken gemeenten, de invoering van de zeroemissiezone voorbereid, waardoor de meest vervuilende bestel- en vrachtauto’s niet meer in het centrum van Utrecht komen. Met de vaststelling van de nota luchtkwaliteit gaan we de komende jaren de luchtkwaliteit voor onze inwoners verbeteren.  We hebben onder meer ruim 4.100 energieboxen uitgereikt, er zijn 660 koelkastvouchers verzilverd en ons online energieloket ontving ruim 21.000 unieke bezoekers. We werken aan een levendige en leefbare stad We willen onze stad in balans ontwikkelen met voldoende en kwalitatief goede voorzieningen, zodat iedereen gezond en prettig kan leven in de stad.  De heropening van de Domtoren was een hoogtepunt van 2024. De restauratie is binnen de tijd en binnen het budget uitgevoerd.  Met de uitvoering van het Programma wervengebied worden werven en kelder hersteld en behouden voor de toekomst. Dit doen we samen met eigenaren en andere stakeholders.  In de beleidsnota stadswater is vastgelegd hoe het openbare water gebruikt mag worden (waar je kunt varen of zwemmen en op de oevers waar je kunt verblijven en wandelen). Dit zorgt voor meer duidelijkheid voor inwoners en bezoekers.

 We hebben op een diverse plekken vervangingswerkzaamheden uitgevoerd, waarbij we gelijktijdig de openbare ruimte vernieuwd én heringericht hebben. Helaas lukt het nog niet om alle werkzaamheden uit te voeren in het jaar dat ze geprogrammeerd zijn.  De hoeveelheid restafval per inwoner was in 2024 lager dan in 2023. Het is onze ambitie om dit verder te verlagen.  We hebben straten en pleinen groener gemaakt, ruim 6.000 bomen uitgedeeld, sport- en speelvoorzieningen verbeterd en we werken aan de Groene Schaalsprong.  Er worden minder vervuilende stoffen uitgestoten dankzij de luchtkwaliteitsmaatregelen.  Nieuwe sport- en beweegplekken zijn aangelegd en bestaande plekken zijn gerenoveerd. Met de tijdelijke sporthal Tempo is extra binnensportcapaciteit toegevoegd.  In 2024 hebben we gezorgd dat meer inwoners kunnen sporten met de uitbreiding van de capaciteit door oplevering van twee sporthallen, Het Plein en Tempo.

13







 

De vierjaarlijkse cultuurnotasubsidies zijn toegekend, waarmee er komende jaren weer een grote variatie aan culturele activiteiten mogelijk wordt gemaakt. Fair pay was één van de voorwaarden voor subsidietoekenning. In 2024 zijn we gestart met het toepassen van de nieuwe locatieprofielen voor evenementen in de stad, waarmee werken we aan een betere balans tussen rust en reuring op 10 belangrijke evenementenlocaties in de stad. Wij lopen op schema met het realiseren van het hoofdfietsroutenetwerk en fietsroutes om het centrum heen. Voor de realisatie van een aantal doorfietsroutes lopen we wel achter op schema als gevolg van vertraging in de planvorming (Utrecht-Hilversum, Utrecht-Amersfoort en Houten-Lage Weide). Wij liggen op schema met het wegwerken van de tekorten aan fietsparkeerplekken op de stations, de binnenstad en de vooroorlogse wijken. We verbeteren de verkeersveiligheid via educatie, handhaving en fysieke maatregelen, met focus op risicovolle oversteken, invoering 30 km/u, extra flitspalen en ingrepen op vijf locaties.

 Goede uitvoering en contact met de stad We werken aan het verbeteren van de menselijke maat in de gemeentelijke organisatie om de uitvoering te verbeteren.  In juni is de beleidsnota Samen Stad Maken vastgesteld met daarin het kompas. Het kompas zorgt voor meer zeggenschap en dit is toegepast in verschillende projecten. Een ander voorbeeld van meer zeggenschap voor Utrechters is het in 2024 afgeronde burgerberaad over de jaarwisseling.  Met de wijkbureaus staan we dicht bij inwoners en werken we aan kansengelijkheid met het uitvoeringsprogramma Buurt- en wijkgericht werken, zes buurtagenda’s en het programma Samen voor Overvecht.  Door grote inzet door medewerkers van de gemeente is het gelukt on ondanks grote drukte aan de balies paspoorten op tijd te verstrekken.  De vervanging van de onlinedienstverleningskanalen is goed uitgevoerd. Gezonde financiële huishouding De financiële positie van de gemeente Utrecht staat onder druk. Vooral als gevolg van tegenvallende inkomsten van het Rijk is de druk op de gemeentelijke begroting fors toegenomen. De teruggang in de financiering door het Rijk is echter sneller gegaan dan wij met goed afgewogen bezuinigingen kunnen compenseren. Daarom is in de afgelopen jaren incidenteel extra geld uit de reserves gehaald om de tekorten op te kunnen vangen.

Echter het verder interen op de reserves is niet wenselijk en vraagt dat er keuzes gemaakt moeten worden om zo in de toekomst financieel gezond te worden. Bij de Voorjaarsnota 2024 zijn de nodige keuzes gemaakt om het tekort op korte en op lange termijn op te lossen. Er is voor 35 miljoen euro aan bezuinigingen vastgesteld. Deze zogenaamde maatregelen raken instellingen en partners in stad, maar ontzien de meest kwetsbaren. Met de in 2024 aangekondigde hervormingsbezuinigingen kijken we vooral kritisch naar onze eigen organisatie. Vanaf 2026 willen met deze hervormingen in ieder geval 25 miljoen euro besparen. In de Voorjaarsnota 2025 staat een uitwerking van deze plannen waarover de raad in juli 2025 besluit. Helaas hebben we in 2024 ook een aantal lasten voor inwoners moeten verhogen. Zo is de OZB vanaf 2025 verhoogd met 12%. Dit betekent voor huiseigenaren met een huis van € 450.000 een verhoging van € 4 per maand. Ook is in 2024 aangekondigd dat de parkeerlasten en de toeristenbelasting omhooggaan.

14

Financiën Het jaar 2024 is afgesloten met een overschot van 32,6 miljoen euro. Rekeningresultaat 2016 tot en 2024

Bovenstaande grafiek geeft weer de ontwikkeling van het rekeningresultaat door de jaren heen. Resultaat per programma Het resultaat per programma staat in de onderstaande tabel weergegeven. Het saldo bestaat uit plussen en minnen op de verschillende programma’s. Hieronder staan een aantal majeure ontwikkelingen (> 1,0 miljoen euro) benoemd die een groot deel van het resultaat verklaren. De afwijkingen staan per programma per doelstelling toegelicht in het Jaarverslag. x € 1.000 Actuele begroting 2024

Realisatie 2024

Verschil

Betrouwbare overheid

-51.533

-52.218

-685

Ontwikkelen en wonen voor iedereen

-5.983

-128

5.855

Klimaatvriendelijke stad

-10.700

-10.700

0

Duurzame bereikbaarheid

45.912

45.113

-799

Aantrekkelijke groene leefomgeving & erfgoed

-94.989

-105.001

-10.012

Veilige stad

-67.182

-66.334

848

Passende ondersteuning en opvang Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid

-255.026

-246.166

8.860

-151.988

-148.618

3.370

Kansrijk opgroeien

-195.237

-193.207

2.030

Levendige en gezonde stad

-104.515

-105.098

-583

Algemene Middelen en Overhead

891.241

914.971

23.730

0

32.614

32.614

Programma

Totaal

15

Nadelig resultaat 10,0 miljoen euro: Aantrekkelijke groene leefomgeving: Het beheer van de stedelijke infrastructuur levert een nadeel op van 4,0 miljoen euro, hoofdzakelijk is dit het gevolg van het extra inzetten op het dagelijks en groot onderhoud van wegen, achterstanden bij vervangingen van speelplekken en noodzakelijk onderhoud aan de Stadsbaantunnel. Daarnaast heeft er een eenmalige afschrijving op de panden van het grondstoffendepot nadeel van 1,5 miljoen euro plaatsgevonden. Conform BBV-regelgeving was afschrijving over meerdere jaren niet toegestaan. Als gevolg van een vertraging in de werkzaamheden in het Wervengebied waren er lagere lasten van 2,3 miljoen euro. De uitgaven van het programma Water -en riolering wordt er uitgegaan van een andere prijsindex (de uitgaven stijgen met een ander percentage) dan gemeente breed, dit zorgt voor een nadeel van 2,969 miljoen euro Voordelig resultaat 5,8 miljoen euro: Ontwikkelen en wonen voor iedereen: Dit verschil wordt vooral verklaard door hogere opbrengsten uit de Conversieregeling Erfpachten 2017, in 2024 betreft dit 3,402 miljoen euro. Daarnaast zijn de rijksbijdragen voor de implementatie van de Omgevingswet niet volledig in 2024 besteed (voordeel 1,8 miljoen euro). De besteding van deze middelen vindt verspreid over de komende jaren plaats.

8,9 miljoen euro: Passende ondersteuning en opvang: De lasten voor huishoudelijke hulp zijn in 2024 naar beneden bijgesteld en er heeft een terugvordering 2023 plaatsgevonden (voordeel 2 miljoen euro). Het vinden van locatie voor de uitbreiding van het aantal opvang plekken en de uitvoering van de Koudweerregeling leverde een vertraging op (voordeel 1,150 miljoen euro). Daarnaast volgen de regionaal programma’s wonen (dakloosheid, Living Lab en beschermd wonen) de werkelijk inzet. Het moment van opleveren van de woonprojecten bepaalt de uitgaven (voordeel 4,8 miljoen euro). 3,3 miljoen euro:Werken of participeren: Bij de begroting was rekening gehouden een grote stijging van de BUIG-lasten, bij de realisatie viel de stijging mee (voordeel van 2,9 miljoen euro). Dit voordeel werd gedempt door enerzijds een stijging als gevolg van een hoger bereik van de studietoeslag (nadeel 1,4 miljoen euro), U-pas (nadeel 0,3 miljoen euro), bijzondere bijstand (nadeel 0,3 miljoen euro), individuele inkomenstoeslag (nadeel 0,3 miljoen euro) en anderzijds een hogere toerekening van uitvoeringskosten (nadeel -2,1 miljoen euro). Conform de systeemafspraak uit de Tweede Bestuursrapportage 2023 is het resultaat op minimabeleid en schulddienstverlening (excl. resultaat voormalig personeel) verrekend met de reserve Armoedebestrijding en Schuldhulpverlening (voordeel van 2,5 miljoen euro).

Verder leveren lagere lasten van het regionaal actieplan jeugdwerkeloosheid een voordeel op (1,253 miljoen euro). 2,0 miljoen euro: Kansrijk opgroeien: Een stijging van de lasten (nadeel 3,0 miljoen euro) van YEPH (hoog specialistische zorg voor kinderen) door de groei van het volume en toename van de kostprijs van een verblijf. Daarbij vallen het jaarresultaat van de aanbieders aanvullende zorg en de uitgaven in verband met het woonplaatsbeginsel hoger uit dan begroot (nadeel 2 miljoen euro). Dit nadeel wordt gedempt, doordat er in de begroting geen rekening was gehouden met de SPUK WPB (Woonplaatsbeginsel) 2024 (voordeel 2,7 miljoen euro) en onderbesteding bij de proeftuin SAVE (voordeel 1,3 miljoen euro). Per saldo levert dit een voordeel op 2 miljoen euro. 23,7 miljoen euro: Algemene middelen De inkomsten uit de OZB zijn hoger (8,8 miljoen euro) dan verwacht. Dit voordeel wordt veroorzaakt doordat er meeropbrengsten OZB-woningen - en niet woningen uit voorgaande jaren zijn verrekend. 16

Verder zijn niet alle stelposten volledig benut. Onder andere de stelpost Loon- en prijscompensatie en de stelpost “Productiviteitsnorm nieuwe CAO” uit de Voorjaarsnota 2024 zijn gedeeltelijk ingezet (voordeel van 5,1 miljoen euro). De stelpost interne rentevergoeding kent een voordeel van 4 miljoen euro. Het financieringsresultaat levert een voordeel op van 2,0 miljoen euro. Als gevolg van nacalculatie resteert er vanuit de september- en decembercirculaire een voordeel (3,0 miljoen euro structureel). Daarnaast heeft er een storting in de reserve Gemeentefonds (4,0 miljoen euro) plaatsgevonden. Dit betreft middelen voor corresponderende posten uit de september- en decembercirculaire die naar 2025 worden overgeheveld omdat de bijbehorende taken in 2025 worden uitgevoerd.

Rechtmatigheidsverantwoording Met de in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverklaring legt het college verantwoording af over de financiële rechtmatigheid van de uitgevoerde activiteiten. De grondslag voor deze verantwoording is de Kadernota Rechtmatigheid 2024 van de Commissie BBV van oktober 2024. Op basis van interne controles wordt vastgesteld in welke mate de uitvoering rechtmatig heeft plaatsgevonden conform de geldende externe en interne wet- en regelgeving. De toets bestaat uit drie onderdelen:  Voorwaardencriterium: zijn de externe en interne regelgeving nageleefd conform door raad vastgestelde normenkader  Begrotingscriterium: zijn de afwijkingen op lasten en baten gerealiseerd ten opzichte van de vastgestelde begroting rechtmatig volgens de door de raad vastgestelde beoordelingscriteria  Misbruik en oneigenlijk gebruik-criterium: betreft het voorkomen, detecteren en corrigeren van misbruik en oneigenlijk bij de bestedingen van de overheidsgelden en gemeentelijke eigendommen. De verantwoordingsgrens heeft uw raad vastgesteld op 1,5% van de totale lasten, inclusief toevoegingen aan reserves. Voor 2024 is deze grens 39,2 miljoen euro.

Op basis van de grondslagen uit de kadernota Rechtmatigheid 2024 is voor 16,3 miljoen euro aan onrechtmatigheden geconstateerd waarvan 9,4 miljoen euro voortvloeit uit het begrotingscriterium en 6,9 miljoen uit het voorwaarden criterium. Na toetsing op basis vastgestelde criteria, uit de financiële verordening en interne richtlijnen, wordt alsnog binnen de begrotingsrechtmatigheid 2,9 miljoen euro rechtmatig. Daarmee komt het saldo van de onrechtmatigheden uit op 13,4 miljoen euro. Dit valt ruim binnen de grens van 1,5%. Binnen de begrotingsrechtmatigheid wordt de onrechtmatigheid met name veroorzaakt door stedelijk beheer infrastructuur als gevolg van extra inzetten op het dagelijks en groot onderhoud van wegen, achterstanden bij vervangingen van speelplekken (leidt tot meer dagelijks onderhoud), noodzakelijk onderhoud Stadsbaantunnel en een eenmalige afschrijving op de panden, conform BBV-regelgeving. Ten aanzien van het voorwaardencriterium heeft het college aan de hand van uitgevoerde verbijzonderde interne controles geconstateerd dat bij inkoop en aanbesteden 6,8 miljoen euro aan onrechtmatigheden heeft plaatsgevonden. Dit is een toename ten opzichte van 2023 (4,8 miljoen euro) en wordt vooral veroorzaakt door inhuurcontracten waar afspraken over maximum te declareren uren zijn overschreden. Bij de verlenging van deze contracten was het maximum urensaldo niet opgehoogd.

Inmiddels is deze clausule uit de standaard inhuurcontracten formats verwijderd. Gecorrigeerd voor dit type onrechtmatigheid is er sprake van een afname van circa 2,9 miljoen in vergelijking met vorig boekjaar. Ten aanzien van het misbruik en oneigenlijk-gebruik criterium zijn geen onrechtmatigheden geconstateerd.

17

Het college stelt dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor door de raad gestelde grens.

Actuele financiële positie De financiële positie geeft een indruk van de financiële flexibiliteit van Utrecht: zijn er voldoende financiële buffers of bijsturingsmogelijkheden om risico’s of tegenvallers op te vangen. De normen voor de indicatoren zijn door de provincie, onze toezichthouder, vastgesteld. Reserves Reserves zijn bedoeld om geld voor een langere termijn te reserveren, met als doel om bijvoorbeeld risico’s af te dekken of om een piek in de kosten over meerdere jaren te verdelen. Bij de voorjaarsnota 2024 heeft de raad besloten om enerzijds de reserves in te zetten om het tekort van 2024 en 2025 op korte termijn op te lossen. De activareserve is verlaagd met 203 miljoen euro en dit bedrag is voor 149,3 miljoen euro ingezet ter dekking van het tekort in 2024 en 2025. Het restant van 53,8 miljoen euro is toegevoegd aan de algemene reserve en enkele bestemmingsreserves. Onderstaande grafiek geeft deze belangrijke wijzigingen grafisch weer.

Investeringen in onze stad en inwoners We investeren jaarlijks vele miljoenen euro’s in de groei van onze stad en om de stad in goede staat te houden en te verbeteren. Onze bezittingen nemen door deze investeringen (vaste activa) toe. Bij de programmabegroting wordt het volledige investeringskrediet ineens geautoriseerd voor de gehele looptijd van het project, waarbij de uitgaven over meerdere jaren worden gespreid. In de Begroting 2024 is voor 2.045 miljoen euro aan geplande en (geautoriseerde) investeringen opgenomen. Tot en met het jaar 2024 is er een bedrag van 777 miljoen euro gerealiseerd aan uitgaven op de begrote investeringen. In de Begroting is voor de begrote investeringen -in uitvoering of nog te starten- een bedrag van 315 miljoen euro voor het jaar 2024 opgenomen. Hiervan is in 2024 een bedrag van 206,9 miljoen euro (66%) gerealiseerd.

18

Deze uitgaven zijn als volgt verdeeld over de verschillende programma's:

Verloop kengetallen In onderstaand tabel staan de verplichte BBV-indicatoren en ratio Weerstandsvermogen opgenomen. Een nadere toelichting en duiding per indicator staat in de desbetreffende paragraaf opgenomen. Voor de beoordeling van de BBV verplichte kengetallen op het gebied van financiële weerbaarheid en wendbaarheid worden de door de provincie Utrecht, in het kader van het financieel toezicht, gehanteerde signaleringswaarde aangehouden. De huidige waarde van de kengetallen zijn hiernaast gelegd.

Verslag 2023

Begroting 2024

Verslag 2024

1,17

1

1

Voldoende

Solvabiliteitsratio

32,40%

25,10%

25,00%

Neutraal

Kengetal grondexploitatie Structurele exploitatieruimte

6,30%

4,50%

5,30%

Gezond

-1,18%

1,53%

0,65%

Gezond

69,40%

87,00%

72,8%

Gezond

67,80%

85,70%

71,1%

Gezond

112,40%

117,50%

120%

Risicovol

BBV verplichte kengetallen Wendbaarheid Ratio weerstandsvermogen

Weerbaarheid Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Belastingcapaciteit Woonlasten meerpersoonshuishoudens

19

Bovenstaande tabel geeft een vertekend beeld en vraagt om nuancering. De ontwikkeling van de verplichte kengetallen door de jaren heen geeft aan dat het beeld qua verplichte kengetallen verslechterd. Met name solvabiliteit laat een dalende trend zien. BBV verplichte kengetallen

Verslag 2021

Verslag 2022

Verslag 2023

Begroting 2024

Verslag 2024

Begroting 2025

Netto schuldquote

61%

60,4%

69,4%

87%

72,8%

81,9%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

59%

58,9%

67,8%

85,7%

71,1%

80,6%

Solvabiliteitsratio

40,9%

38,1%

32,4%

25,1%

25,0%

21,7%

Kengetal grondexploitatie

13,4%

4,2%

6,3%

4,5%

5,3%

6,9%

Structurele exploitatieruimte

2,15%

1,25%

-1,18%

1,53%

0,65%

0,97%

Belastingcapaciteit Woonlasten meerpersoonshuishoudens

107,3%

109,2%

112,4%

117,5%

120%

131%

Wendbaarheid De wendbaarheid van de gemeente geeft de flexibiliteit aan van de gemeente om snel in te kunnen spelen op de actuele ontwikkelingen. De kengetallen die samen een beeld geven over de wendbaarheid zijn in deze jaarstukken op niveau gebleven en daarmee als gezond aan te merken. Aandachtspunt voor toekomstige jaren is het structurele begrotingstekort en het benodigde evenwicht tussen de structurele inkomsten en uitgaven. In de komende voorjaarsnota en begroting worden voorstellen gedaan om het structurele tekort op te lossen en daarmee een structureel gezonde financiële positie te realiseren. Weerbaarheid De waardering van de kengetallen is verbeterd. De gemeentelijke woonlasten blijven boven het landelijke gemiddelde. Daardoor is er minder ruimte in de onbenutte belastingcapaciteit ten opzichte van het landelijk gemiddelde om in financieel weerbarstige tijden bij te kunnen sturen aan de inkomstenkant van de begroting. Deze bijsturing kan onderdeel uitmaken van besluitvorming over de voorjaarsnota en begroting.

Structuur Zoals voorgeschreven in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bestaan de jaarstukken uit een jaarverslag (deel 1) bestaande uit programma’s en paragrafen, een jaarrekening (deel 2) en de bijlagen (deel 3). Alle programma’s beginnen met een totaaloverzicht van de baten en lasten van het programma. Na het programmaoverzicht worden de programmadoelstellingen verder uitgewerkt. Per doelstelling is opgenomen wat er is bereikt met welke activiteiten en welke financiën hierbij horen.

20

In de doelstellingen zijn effectindicatoren opgenomen. Met een kleur wordt aangegeven of de uitvoering conform de raming is verlopen: Groen : uitvoering / indicator verloopt volgens planning Geel : uitvoering / indicator verloopt niet volgens planning maar de planning c.q. raming is bijgesteld en realisatie is geen probleem Rood

: uitvoering / indicator verloopt niet volgens planning en realisatie is een probleem

Grijs

: gegeven is niet bekend

In de programma’s wordt ook het verschil tussen de actuele begroting 2024 en de realisatie 2024 getoond per doelstelling. Alleen verschillen die groter zijn dan 0,5 miljoen euro of 10% van de baten of lasten van de doelstelling worden toegelicht. Kleinere verschillen worden toegelicht als ze politiek relevant zijn. In de paragrafen vind je een toelichting op programma overstijgende onderwerpen, zoals investeringen die de gemeente heeft gedaan of van plan was te doen. Een deel van deze paragrafen is verplicht vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV art. 9 lid 2). De paragraaf Investeringen en Vastgoed zijn niet verplicht. De jaarrekening is de financiële verantwoording van de gemeente Utrecht. Hier vindt u de financiële cijfers met een uitgebreide onderbouwing en een toelichting op hoe de gemeente er financieel voor staat. De accountant controleert de jaarrekening en oordeelt of het jaarverslag in lijn is met de jaarrekening. De conclusies die volgen uit de controle legt de accountant vast in de controleverklaring. Deze is opgenomen in bijlage Controleverklaring van de onafhankelijke accountant.

In de bijlagen zijn naast de Controleverklaring ook nog andere documenten opgenomen die vaak een uitgebreidere uitwerking zijn van hoofdstukken in de jaarrekening of meer informatie geven over gerelateerde onderwerp zoals de opvolging van de rekenkamertoetsen en de raadstoetsen.