Document · PDF

Agendabundel

Commissie Stad en Ruimte (2008-2021) 24 juni 2021, gemeente Utrecht40.455 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

1.6.5. Toewerken naar voldoende buffers: de solide financiële basis behouden In het coalitieakkoord hebben we afgesproken uit te gaan van een weerstandsratio van 1 om klappen op te kunnen vangen. Met de coronapandemie zitten we midden in een dergelijke ‘klap’ en is de weerstandsratio bijgesteld naar 0,8. Omdat we nog steeds in de coronapandemie zitten, is het bij deze Voorjaarsnota 2021 nog niet het moment om de weerstandsratio aan te vullen. Wel presenteren we in deze voorjaarsnota een plan om het weerstandsvermogen de komende jaren aan te vullen en toe te groeien naar een weerstandsratio van 1. Zie paragraaf 3.6 voor verdere verdieping op dit plan.

2. Wat willen we bereiken Zoals aangegeven in hoofdstuk 1 is er werk aan de winkel, zowel op korte als op de middellange termijn. Op de korte termijn werken we aan snel en goed herstel van Utrecht uit de crisis, met name gericht op het versterken van de bestaanszekerheid van hen die hard getroffen worden. Dit lichten wij toe in 2.1. Het verder leefbaar maken van de stad en het kwaliteitsniveau op peil houden doen we door budget vrij te maken in onze exploitatiebegroting en door middel van investeringen. Dit beschrijven we in resp. 2.2 en 2.3. We streven ook naar een begroting met zo min mogelijk onvoorziene kosten. In 2.4 beschrijven we daarom welke onvermijdelijke knelpunten we in onze afweging hebben meegenomen.

2.1. Herstel uit de crisis De uitvoering van de Utrechtse herstelaanpak voor de coronacrisis is gestart. In de Programmabegroting 2021 zijn vier doelen benoemd voor de herstelaanpak: • Essentiele voorzieningen overeind houden • Versterken van bestaanszekerheid • Werk, opleiden en begeleiden • Investeren met maatschappelijk rendement. Deze doelen zijn in vier maatregelenpakketten uitgewerkt, aanvullend aan de bestaande programma’s waarin uiteraard ook aan het tegengaan van de negatieve effecten van corona wordt gewerkt. De pakketten zijn in werking per 1 januari 2021, met uitzondering van de steun voor essentiële voorzieningen die al in 2020 startte. Het is nog te vroeg om alle output en effectiviteit in beeld te hebben. Tegelijkertijd hebben we nu meer inzicht in de crisis. Een crisis die langer duurt dan verwacht en waarbij de maatregelen strenger zijn. Deze voorjaarsnota biedt een nieuw afwegingsmoment en zodoende een mogelijkheid om bij te sturen, mede op basis van het advies van de Taskforce Corona over de maatschappelijk effecten coronacrisis. Hieronder worden per pakket kort het doel van het pakket, de huidige stand van zaken en de voorgestelde bijsturingen besproken. De meeste bijsturingen worden binnen de pakketten en de programma’s opgevangen.

Drie specifieke nieuwe maatregelen zijn gericht op het voorkomen van ondermijning, het tegengaan van leegstand in de binnenstad en de cofinanciering van rijksmiddelen voor 'coronaherstel' van het innovatieve MKB via een nieuwe bijdrage aan het ROM-fonds, vragen om extra middelen. Deze zijn opgenomen in onderstaande tabel en worden verderop in deze paragraaf toegelicht. Voorgestelde bijsturingen

Financiële toelichting

Ondermijning en polarisatie: versterking BIBOB en PGA Binnenstad: extra investeringen vanwege leegstandsproblematiek ROM: cofinanciering rijksmiddelen voor 'coronaherstel' innovatief MKB

Extra bedrag van 0,380 miljoen euro incidenteel voor één jaar Extra bedrag van 0,500 miljoen euro incidenteel voor één jaar Door de risicoafdekking van de verstrekte ROM middelen te verlagen naar 33,3% kan de Utrechtse bijdrage aan het ROM Fonds (kapitaalverstrekking) worden verhoogd met 2 miljoen euro. Ervaring bij andere ROM-fondsen in Nederland laat zien dat met deze afdekking van het risico, het revolverende karakter behouden kan blijven.

2.1.1. Maatregelenpakket 'Essentiele voorzieningen overeind houden' Doel van het pakket Voor een groot deel van de voorzieningen zoals sport, welzijn, cultuur, erfgoed en evenementen geldt dat ze in de anderhalvemeterfase maar deels of zelfs niet kunnen functioneren, waardoor er geen sluitende exploitatie mogelijk is. Veel voorzieningen zijn essentieel voor de stad en het is dus belangrijk om ze zoveel mogelijk te behouden, nu en ná de crisis. Vanwege de voorziening én vanwege de werkgelegenheid die ze bieden. Ontwikkeling van de context van het pakket Een sluitende exploitatie was door de crisismaatregelen voor veel voorzieningen onmogelijk. Gelukkig zien we dat veel Utrechtse voorzieningen veerkrachtig zijn en goed door de eerste fase van de coronacrisis heen zijn gekomen door hun eigen vermogen aan te spreken en kostenbeperkende maatregelen te nemen. Het aantal aanvragen voor ondersteuning was daarom beperkt. Dit maakt wel dat er nu weinig tot geen vlees meer op de botten zit en we in 2021 meer verzoeken om noodsteun verwachten. We zien ook dat commerciële organisaties dreigen om te vallen die maatschappelijke meerwaarde hebben voor de stad, zoals galerieën, culturele nachtinstellingen, sportscholen met aanbod gericht op kwetsbare groepen en evenementen.

Stand van zaken en voorgestelde bijsturing op het pakket De cultuurregeling voor noodsteun is ingezet; in 2020 werd 3,7 miljoen euro aan steun verleend. Voor sport en welzijn was dit 0,5 miljoen euro. Vijf evenementen die een subsidie uit het evenementenfonds hebben ontvangen maar die, als gevolg van de coronamaatregelen, niet in 2020 konden plaatsvinden zijn, met behoud van subsidie, verplaatst naar 2021. Het Rijk heeft bovenop de steun die zij rechtstreeks aan een 30-tal Utrechtse culturele instellingen geeft, onze steun voor een deel met cofinanciering aangevuld. Dat geldt ook voor de provincie Utrecht. In totaal werd 4,3 miljoen euro door cofinanciering aangevuld, waarmee in totaal 8 miljoen euro aan noodsteun is verstrekt. Voor 2021 heeft de minister van OCW in november 2020 een tweede steunpakket voor de culturele sector afgekondigd. Uit deze middelen ontvangen wij afgerond 7,5 miljoen euro gericht op het ondersteunen van instellingen en makers bij de productie van tentoonstellingen, films en voorstellingen. Over de inzet van deze middelen hebben wij u geïnformeerd. Nu er zicht lijkt te komen op meer versoepelingen is het belangrijk de focus te verschuiven van noodsteun naar sterker en duurzaam uit de crisis komen. Wij stellen voor het gemeentelijke budget van 2021 beschikbaar te houden voor ondersteuning van essentiële voorzieningen.

Het afwegingskader scherpen wij aan op twee onderdelen: • Focus de ondersteuning aan essentiële voorzieningen cultuur, sport en welzijn op sterker uit de crisis komen. Omdat het uitgangspunt was dat voorzieningen optimaal gebruik maken van hun beschikbare reserves, zien we nu dat sommige instellingen niet meer vitaal genoeg zijn op de langere termijn. Dit betekent naast de noodsteun ook maatwerk gericht op innovatie en programmering om zodoende duurzaam financieel gezond uit de crisis te komen. • Kleine verbreding van de reikwijdte, zodat in beperkte mate ook andere essentiële voorzieningen zonder winstoogmerk met wie we in 2021 geen subsidierelatie hebben gebruik kunnen maken van de steunregeling. Het gaat dan bijvoorbeeld om kerken met een publieksopenstelling anders dan de religieuze functie en anders georganiseerde sport- en welzijnsorganisaties die wel degelijk essentieel aanbod voor de buurt/wijk/stad verzorgen. Daarnaast zetten we de aanvullende rijksmiddelen voor jeugd, sport, cultuur en dergelijke gericht in, passend bij de doelstelling van de middelen. Dit kan binnen het reguliere beleid of via aparte besluitvorming. Op deze wijze kunnen ook andere organisaties met of zonder winstoogmerk, activiteiten voor specifieke (kwetsbare) groepen en ZZP’ers/makers binnen deze branches worden ondersteund.

Voor een gedetailleerde stand van zaken op het gebied van cultuur en sport verwijzen we naar de raadsbrieven Utrecht Herstel en Innovatie pakket en Utrechtse sportverenigingen in corona-tijd.

Financiën De bij Programmabegroting 2021 vastgestelde bedragen voor het pakket zijn toereikend om de voorgestelde bijsturing te realiseren. Voor cultuur en erfgoed wordt de noodsteun in het eerste half jaar bekostigd ten laste van de rijksmiddelen, het gemeentelijke deel blijft gereserveerd voor de tweede helft van 2021. Netto bedragen noodsteun

Onderdeel

x € 1.000.000 2021

Cultuur en erfgoed Sport en welzijn Evenementen

2,5 1,8 0,3

Totaal

4,6

2.1.2. Maatregelenpakket 'Versterken van bestaanszekerheid' Doel van het pakket De crisis heeft gevolgen voor de bestaanszekerheid en kansengelijkheid van veel Utrechters. Daarom bevat dit pakket een aantal maatregelen gericht op het bieden van een kansrijke start, het inhalen van vertraging in de JGZ, het opvangen van uitgestelde zorgvragen en extra en nieuwe vragen op het gebied van schulden, zorg en veiligheid. Dit naast de maatregelen uit de andere pakketten die ook bijdragen aan bestaanszekerheid en kansengelijkheid. De maatregelen zijn gericht op innovatie (versneld vernieuwen) en het opvangen van effecten (beroep op steun en zorg). Ontwikkeling van de context van het pakket Door de langere duur van de crisis en strengere maatregelen zie we dat mentaal welbevinden sterk is verslechterd; er is een toename van depressiviteit, angst, somberheid en eenzaamheid bij met name jongeren en jongvolwassenen. Ook signaleren we een sterke verslechtering van gezond gedrag. Bij jongeren in een kwetsbare positie zien we een risicovolle verzwaring en/of stapeling van problematiek. Sommige effecten zijn vooralsnog uitgebleven (bijvoorbeeld de boeggolf schulden), op andere terreinen zien we dat de toeloop nu op gang komt en dat zorgvragen zwaarder en complexer zijn en langer duren.

Meer dan verwacht is er toename van problemen op het gebied van openbare orde en een verhoogd risico op veiligheidsproblematiek, waaronder ondermijning. Er zijn zorgelijke signalen over polarisering nu de economie en de samenleving onder spanning staan. Stand van zaken en voorgestelde bijsturing op het pakket Versneld vernieuwen Zoals in meerdere raadsbrieven is te lezen (raadsbrief ‘Maatregel versneld vernieuwen’, raadsbrief beantwoording raadsreacties Maatregel Versneld Vernieuwen en Product - Versneld vernieuwen, subsidie aanvragen - Online loket (utrecht.nl)), zijn middelen gereserveerd en ingezet voor tijdig bieden van passende zorg en ondersteuning (en verkorten opgelopen wachttijden), terwijl eerder werd gedacht dat investeren in versneld vernieuwen (een groter deel van) de te verwachten oplopende zorgvraag kon opvangen. Door de tweede lockdown en de voortdurende maatregelen, zagen we eind 2020 dat directe inzet op zorg nodig is. Gezien de omvang van de problematiek verwachten we dat deze inzet langer nodig is. Landelijk wordt inmiddels ook gezien dat extra middelen nodig zijn om kwetsbare groepen te ondersteunen. Via de extra subsidie perspectief voor jongeren en de middelen uit het Steunpakket kwetsbare groepen vanuit het Rijk kunnen we samen met onze partners de komende periode extra inzet plegen.

Het steunpakket is gericht op jongeren, eenzaamheid, kwetsbare volwassenen en op gezonde leefstijl en sporten en bewegen. Daarnaast willen we in overleg met de scholen en het Rijk het rijkssteunpakket voor het onderwijs benutten voor duurzame doorbraken op kansenongelijkheid in het onderwijs. Voor een meer gedetailleerde voortgang van de maatregelen ‘Versneld vernieuwen’ verwijzen we naar de raadsbrief Effecten corona Jeugd-Wmo en voortgang versneld vernieuwen.

Kansrijke start De aanpak kansrijke start voor kinderen is gestart. Voorbeelden van interventies die uitgevoerd worden zijn: Voorzorg (2), Taalaanloop, kortdurende video hometraining (k-VHT), Ouders inc., Eerste 1000 dagen project Al Amal en collectieve opvoedondersteuning kansrijke start. Daarnaast is de vertraging binnen de JGZ ingehaald. Voor twee wijken zijn met partners pilots in voorbereiding voor een vernieuwende samenwerking kansrijke start voor jonge kinderen van 0 tot 6 jaar. Schulden De door corona geactualiseerde Actieagenda Utrechters Schuldenvrij wordt uitgevoerd, zie ook de raadsbrief Tweede voortgangsrapportage actieagenda Utrechters Schuldenvrij. De verwachte boeggolf aan schuldenproblematiek is vooralsnog niet gekomen met als belangrijkste oorzaak dat nog veel maatregelen van overheidssteun van kracht zijn; daardoor loopt de werkloosheid en het beroep op bijstand minder hard op dan verwacht, net als het aantal faillissementen bij bedrijven en de omvang van problematische schulden. De boeggolf wordt wel verwacht, want dat meer inwoners met schulden zich zullen gaan melden is zo goed als zeker. We houden ook rekening met een forse groei van ondernemers (MKB, zoals horeca, evenementen en retail) met schulden wanneer de rijkssteun afneemt.

Voorgestelde bijstelling op Ondermijning en polarisatie: versterking BIBOB en PGA: In lijn met het advies van de Taskforce Corona stellen we voor pakket 2 een bijstelling voor. De activiteiten gericht op kwetsbare personen, risicojongeren en ondermijnende criminaliteit in kwetsbare wijken zijn opgestart. Doel is het vergroten van bewustwording en meldingsbereidheid van criminele activiteit en jeugdproblematiek. We zetten met extra capaciteit steviger in op het contact maken met jongeren en jongvolwassen. We bieden nu online hulp aan ter vergroting van de weerbaarheid aan ouders/ opvoeders, onderwijs, zelforganisaties en intensiveren dit na de lockdown. Zie ook de raadsbrief Voortgang Uitvoering Integraal Veiligheidsplan 2020. We zien een toename in het aantal (jongeren) overlast meldingen, een toename van drugsgebruik, toename van risico op jonge aanwas in ontwrichtende drugscriminaliteit, toename van meld misdaad anoniem meldingen, meer en ingewikkeldere casuïstiek (op persoonsniveau) in de wijken en zorgelijke signalen over toename casuïstiek polarisering en radicalisering (anti overheidssentiment, rechts extremisme) en een exponentiele stijging van demonstraties. Het aantal leegstaande panden in de binnenstad neemt toe en vormen potentiële bronnen voor criminele activiteiten en ondermijning.

Dit alles betreft problematiek die versterkt is door corona en naar verwachting langdurig zal doorwerken. Ons voorstel in deze voorjaarsnota is daarom om de inzet op BIBOB-onderzoeken en de specialistische persoonsgebonden aanpakken uit te breiden (3 fte onderzoekers BIBOB en een PGA-expert hoog risicopersonen). Financiën Bij de Programmabegroting 2021 zijn de volgende bedragen vastgesteld voor het pakket. De bedragen worden besteed zoals hierboven toegelicht. De voorgestelde bijstelling in de maatregel veiligheid is in 2021 de tabel verwerkt in de kolom actueel. Beschikbare bedragen per maatregel Maatregel Versneld vernieuwen Zorg dichtbij en op maat* Kansrijke start voor kinderen Schulden voorkomen of versneld oplossen Veiligheid

Begroot 2021

Actueel 2021

Begroot 2022

x € 1.000.000 Actueel 2022

7,2

3,2

0,8

1,0

2,54

2,11

0,6

0,98

0,45

Totaal 3,94 4,32 3,56 3,56 * Deze post is hier in beeld gebracht, maar maakt geen deel uit van het pakket, omdat de kosten zijn opgenomen in het scenario C. Deze onvermijdelijke kosten zetten we in voor extra investering in de sociale basis en basiszorg waarmee de transformatie versneld wordt met als doel hogere kosten later te voorkomen.

In paragraaf 3.4 van deze voorjaarsnota is een actuele stand van scenario C opgenomen. De onvermijdelijke kosten voor Zorg dichtbij en op maat zijn hoger dan begroot, maar de verwachte rijkscompensatie in 2021 neemt ook toe. Per saldo neemt het in 2021 voor rekening gemeente benodigde bedrag af van 8 miljoen euro naar 7,2 miljoen euro.

2.1.3. Maatregelenpakket 'Werk, opleiden en begeleiden' Doel van het pakket Met dit pakket helpen we werkzoekenden snel weer aan het werk en willen we de negatieve economische effecten van de pandemie zoveel mogelijk dempen. We begeleiden mensen in de overstap en omscholing naar een toekomstbestendige baan in de bouw, ICT, zorg of het onderwijs. We ondersteunen (kwetsbare) jongeren bij het vinden van stages en leerwerkplekken. Ook investeren we in vitale winkelgebieden en in Utrechts innovatief MKB dat voor werkgelegenheid zorgt. Het maatregelenpakket bestaat uit een samenhangende mix van bewezen effectieve instrumenten die we opschalen, nieuwe en geïntensiveerde samenwerkingen en veelbelovende pilotprojecten. Ontwikkeling van de context van het pakket De economie in het stadsgewest Utrecht kromp in 2020 met 3%. De werkloosheid en het aantal mensen in de bijstand steeg en het aantal werkenden daalde licht, maar minder dan in eerste instantie verwacht. Ook voor 2021 en 2022 houden we op basis van de meest recente ramingen van het CPB rekening met een lagere stijging van het aantal mensen in de bijstand. We zien dat werknemers met een tijdelijk contract, jongeren en zelfstandig ondernemers harder worden geraakt dan andere groepen. Het aantal faillissementen bleef relatief beperkt door de steunmaatregelen van de rijksoverheid. Wel waren er beduidend meer bedrijfsbeëindigingen.

Het betrof hier met name ZZP’ers en kleine bedrijven. We verwachten nog steeds een golf van faillissementen, baanverlies en stijgende werkloosheid als gevolg van slinkende reserves in combinatie met (op termijn) aflopende overheidssteun voor ondernemers. Stand van zaken en voorgestelde bijsturing op het pakket We hebben verschillende maatregelen uitgewerkt om mensen zo snel mogelijk naar ander werk toe te leiden met projecten en programma’s die specifiek daarop zijn gericht. Opschalen op ‘volume’ is belangrijker geworden, vanwege de verwachte stijging van de werkloosheid. Samen met de branches hebben we een verkenning gemaakt welke projecten zich lenen voor opschalen en hoe deze op te schalen. Ook investeren we in toegankelijke financiering voor startende en groeiende bedrijven via de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij (ROM) en verbetering van bestaande werklocaties door een dotatie in de Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht (OMU). Daarnaast versterken we de hoofdstructuur voor de Utrechtse retail in de stad met specifieke aandacht voor de binnenstad. Voor een gedetailleerde uitwerking van de maatregelen in dit pakket verwijzen we naar de raadsbrief Uitwerking Maatregelenpakket 3 Werken Opleiden en Begeleiden.

Hoewel we een lagere stijging van het aantal mensen in de bijstand verwachten, zien we bij een deel van de (Tozo) ondernemers en ZZP'ers een groeiende behoefte aan dienstverlening. Dit heeft mogelijk nog effect op de invulling van in het bijzonder de maatregel Begeleiden naar Werk. In deze voorjaarsnota stellen we voor om extra te investeren in twee elementen uit dit maatregelenpakket die hieronder worden toegelicht. Voorgestelde bijstelling: intensivering aanpak leegstand binnenstad In het maatregelenpakket is bij de begroting in totaal (2021 en 2022) 1 miljoen euro opgenomen voor de retail in de binnenstad en kwetsbare wijken. Die aanpak is verder uitgewerkt waarbij 600.000 euro voor kwetsbare wijken en 400.000 euro voor de binnenstad wordt bestemd. Voor de binnenstad is een samenwerkingsplan uitgewerkt met vastgoedeigenaren en Centrum Management Utrecht: ‘Morgen mooier maken’. Dit plan richt zich op drie zwakkere straten rond de Elisabethstraat en zet in op investeringen door vastgoed partijen, initiatieven bevorderen, investeringen openbare ruimte en wonen boven winkels (zie ook de raadsbrief Samenwerkingsplan ‘Morgen Mooier Maken’ voor beperken leegstand binnenstad Utrecht). We constateren dat de binnenstad harder getroffen is en gaat worden dan we in eerste instantie voorzagen.

In lijn met het advies van de Taskforce Corona stellen we voor de huidige aanpak uit te breiden, anticiperend op meer zwakke plekken in de binnenstad en in lijn met de interventies die net van start zijn gegaan, waarmee we ook versneld werken aan de omgevingsvisie.

Voorgestelde bijstelling ROM: cofinanciering rijksmiddelen voor 'coronaherstel' innovatief MKB Nog voor zijn oprichting heeft de ROM meer dan 90 ondernemingen geholpen door een Corona Overbruggingslening (COL) te verstrekken. In totaal ging dit om ruim 18 miljoen euro. Meer dan 65% van de ondersteunde bedrijven is gehuisvest in de stad Utrecht. Het Rijk heeft inmiddels een derde maatregelenpakket opgesteld met herstelmiddelen. Voor de ROM Regio Utrecht is in dit pakket 16 miljoen euro beschikbaar op voorwaarde van regionale cofinanciering met een gelijk bedrag. Zodoende wordt een extra fondsstorting mogelijk gemaakt van 32 miljoen euro. Anders dan bij de vorige COL betreft het geen leningen aan bedrijven, maar een participatievorm. Belangrijk om te benadrukken is dat deze extra middelen aanjager zijn voor private financiering. De ROM heeft namelijk als vereiste om private investeerders minimaal voor 50% mee te laten doen. In het bestaande pakket zijn hiervoor middelen vrijgemaakt, maar die zijn onvoldoende om samen met de partners de volledige regionale cofinanciering te organiseren. Het voorstel is daarom om de bijdrage met 2 miljoen euro te verhogen. Een bedrag dat we vrijmaken door de risicoafdekking van de verstrekte ROM middelen te verlagen naar 33,3%. Financiën Bij de Programmabegroting 2021 zijn de volgende bedragen vastgesteld voor het pakket.

De bedragen worden besteed zoals hierboven (en uitgebreider in de raadsbrief) toegelicht. De voorgestelde bijstelling in de intensivering van de aanpak leegstand binnenstad is in 2022 verwerkt in de kolom actueel. Benodigde investeringen per maatregel

Maatregel Cofinanciering bijdrage Rijk voor ROM ten behoeve van innovatief MKB* Proactief herontwikkelen en verbeteren van werklocaties (OMU) Herhuisvesten bedrijven Vitale hoofdstructuur Retail Versterken Toekomstbestendige werken via marktgroepen Voucherregeling Stimuleringsregeling Leerwerkplekken maakindustrie Aanpak kwetsbare jongeren Begeleiden naar werk

Begroot 2021

Actueel 2021

Begroot 2022

x€ 1.000.000 Actueel 2022

0,51

0,01

0,75

0,32

0,1 0,875

0,1 0,13

0,1 0,63

0,75

1,5

0,5

0,3 1,87

0,3 1,93

Totaal 6,155 6,155 5,290 5,790 *De verhoogde bijdrage aan de ROM komt niet ten laste van de begroting van het maatregelpakket, zie het budgettair neutrale bijsturingsvoorstel in paragraaf 6.1

2.1.4. Maatregelenpakket 'Investeren met maatschappelijk rendement' Doel van het pakket Dit pakket bevat investeringen die de (lokale) economie en duurzame werkgelegenheid stimuleren. Die investeringen zijn gericht op een duurzaam herstel dat bovendien bijdraagt aan noodzakelijke aanpassingen op gebied van klimaat, energie, groener en gezonder maken van de stad, het versnellen en betaalbaar maken van woningbouw voor alle doelgroepen en mobiliteitsoplossingen die woningbouw en werkgelegenheid mogelijk maken. In de uitvoering sluiten we aan op bestaande processen en projecten: het Meerjarenperspectief Ruimte (MPR) met daarbinnen het Meerjaren Groenprogramma (MPG) en Meerjarenprogramma Bereikbaarheid (MPB).

Ontwikkeling van de context van het pakket Een aantal effecten van de coronacrisis heeft gevolgen voor dit investeringspakket. De behoefte aan en waardering voor openbare ruimte en groen is toegenomen. Die druk heeft effect op de kwaliteit voor beleving en ontspanning, op de biodiversiteit en de recreatieve en beweegmogelijkheden. De voorgenomen extra investeringen in groen en openbare ruimte vanuit de 2e tranche van dit pakket zijn daarom extra van belang. De druk op de koopwoningmarkt blijft hoog en de woningproductie blijft vooralsnog goed op peil. We houden de ontwikkeling rond ‘mixed-use’ projecten scherp in de gaten, omdat horeca en winkelvastgoed op dit moment minder aantrekkelijk is de markt. Omdat mensen door corona meer thuis zijn, is er meer aandacht voor woningkwaliteit en energiebesparing. We zien een toenemende vraag bij particulieren naar verduurzaming van de woning. Dit wordt ook mogelijk gemaakt omdat er meer spaargeld is. De aanpak energiebesparing zetten we daarom door. Inwoners zijn door het thuiswerken anders gaan nadenken over mobiliteit. De gemeente heeft versneld afspraken gemaakt met werkgevers en onderwijsinstellingen over spitsmijding en spreiding van mobiliteit. Dit is een beweging richting de transitie die ons voor ogen staat. Deze beweging zullen we verder ondersteunen met de uitvoering van de voorgenomen maatregelen.

Stand van zaken en voorgestelde bijsturing op het pakket De middelen voor de maatregelen zijn sinds begin januari beschikbaar. Dat betekent dat projecten dit voorjaar zijn opgestart. Veel (grote) ruimtelijke projecten hebben een aanloop/voorbereiding nodig voordat je resultaat in de stad ziet. De voorgestelde projecten in de openbare ruimte starten in de loop van dit jaar met de uitvoering. De duurzame bouwproductie blijven we stimuleren. Utrecht doet het goed qua woningbouwaantallen in vergelijking met andere steden. Van de G4 groeide de Utrechtse woningvoorraad door nieuwbouw met 1,5% procentueel het hardst in 2020.We houden ook op termijn de productie op gang met nieuwe planvorming en het ‘hard maken’ van zachte plannen. De extra ruimte voor duurzaamheidsleningen wordt ingezet. De vraag naar duurzaamheidsleningen is in 2020 77% hoger dan in 2019. Door de toezegging van een gemeentelijk budget uit het coronapakket voor de aanpak Overvecht heeft ook het Rijk geld vrijgemaakt en kunnen we hier verder aan de slag. Effectueren tweede tranche-maatregelen Bij de begroting 2021 is een deel van het budget achter de hand gehouden om de tweede tranche te kunnen heroverwegen als de ontwikkeling van de crisis daar aanleiding voor is of om te kunnen anticiperen op keuzen die het rijk maakt bij herstelplannen.

Op basis van de scenario's waar we rekening mee houden, zien we geen aanleiding om de tweede tranche anders in te zetten. De grotere behoefte aan openbare ruimte en groen versterkt de wens om de tweede tranche, die juist is gericht op het creëren van groen, in te zetten. Er bestaat nog steeds behoefte om te anticiperen op keuzen die het Rijk maakt ten aanzien van het herstel en deze tweede tranche te benutten voor mogelijkheden voor cofinanciering. Maar we blijven niet op het Rijk wachten. Binnen de kaders die de Raad vaststelt met deze voorjaarsnota, zullen wij bij de planontwikkeling en uitvoering van deze plannen tot en met september 2021 alert blijven of er zich nieuwe mogelijkheden voor cofinanciering voordoen bij een mogelijk herstelplan van het Rijk. Verschuiving budget van Rivierenwijk naar Noordwest De groenaanpak in Rivierenwijk is deels gekoppeld aan de buurtaanpak Merwedekanaalzone (MWKZ). We zijn in Rivierenwijk nu aan de slag met een aantal vergroeningsinitiatieven uit de buurt, waaronder groene ommetjes. Na besluitvorming over de MWKZ start, gekoppeld aan de buurtaanpak Rivierenwijk, de participatie over extra vergroening waarvoor in de Samenwerkingsovereenkomst MWKZ budgetten zijn gereserveerd, onder andere gedekt uit de rioolheffing.

Een deel van de uitgaven voor vergroening van Rivierenwijk verschuift daardoor naar een later moment, ten laste van een ander budget. We stellen voor het in het pakket beschikbare bedrag te benutten om in Noordwest alvast te starten met twee vergroen-initiatieven die dit jaar nog gerealiseerd kunnen worden.

Extra versnelling Maarschalkerweerd Wij zien kansen om het project Maarschalkerweerd te versnellen. Het is mogelijk om de planvorming reeds dit jaar te starten, waardoor de uitvoering ook kan worden versneld. Dit vraagt om een verschuiving van 150.000 euro naar 2021 (in plaats van 2022). Oorspronkelijk voorstel PB2021 Tweede Tranche "Nieuw geld" 2021 2022 Gezonde leefomgeving Vergroening Rivierenwijk en omgeving Riolering Vasco da Gama Maarschalkerweerd overige twee parken Enecoterrein herinrichting Totaal 2e tranche

0,75

1,50 2,00 4,25

2021

x € 1.000.000 Naar voren halen 2022 2023 2024

1,25 0,10

1,25

1,35

1,25

Aangepast voorstel VJN 2021 Tweede Tranche "Nieuw geld" 2021 2022 Gezonde leefomgeving Vergroening Rivierenwijk en omgeving Vergroening Noordwest Riolering Vasco da Gama Maarschalkerweerd overige twee parken Enecoterrein herinrichting Totaal 2e tranche

0,20 0,55

0,60 0,15

0,15

1,35 2,00 4,10

0,90

2021

x € 1.000.000 Naar voren halen 2022 2023 2024

1,25

0,10

1,25

1,35

1,25

2.2. Nieuwe activiteiten om de kwaliteit en leefbaarheid van de stad te versterken In veel opzichten is Utrecht een aantrekkelijke stad, voor inwoners en voor bedrijven. We zien dat op onderdelen de kwaliteit van de gemeentelijke dienstverlening niet meer past bij de stad die we willen zijn. Er zijn ook gebieden waar de leefbaarheid onder druk staat. Op die plaatsen willen we het beleid gericht intensiveren. Nieuwe activiteiten per programma Programma Bewoners en Bestuur Ruimtelijke Ontwikkeling, Wonen en erfgoed Openbare ruimte en groen Economie & Werkgelegenheid voor Iedereen Bereikbaarheid Veiligheid Utrechts Vastgoed Overhead

2021 396 700 80 0 2.280 0 334 1.078

2022 927 1.425 420 750 3.060 130 245 2.004

2023 945 165 420 0 80 130 245 540

2024 685 165 335 0 80 0 245 375

x € 1.000 2025 685 165 335 0 80 0 245 375

Totaal

4.868

8.961

2.525

1.885

Programma Bewoners en Bestuur Omschrijving Uitvoering PBZ op juiste niveau brengen: Burgerzaken Uitvoering PBZ op juiste niveau brengen: KCC Buurtbudgetten Staatloosheid Organisatieontwikkeling in relatie tot schaalsprong van de stad – deel B&B Totaal

2021

2022

2023

2024

x € 1.000 2025

185

345

35 0 331

130 20 332

320 20 0

260

396

927

945

685

Uitvoering PBZ op juiste niveau brengen: Burgerzaken Burgerzaken draagt zorg voor de basis van de individuele rechtspositie van iedere inwoner. Om ervoor te zorgen dat íedere inwoner daarin goed wordt gefaciliteerd is het nodig dat de medewerkers meer opgeleid worden en meer ruimte hebben om tot de juiste oplossing voor de inwoner te komen. Ook als een vraagstuk wat complexer is of als méér tijd nodig is om af te stemmen met andere afdelingen van de gemeente of andere overheidsinstanties. Een goede en snelle standaardroute én kennis en ruimte voor maatwerk waar dat nodig is om ervoor te zorgen dat niemand tussen wal en schip komt. Uitvoering PBZ op juiste niveau brengen: KCC Het KCC kent jaarlijks meer dan 6 miljoen individuele klantcontacten. Veel daarvan kunnen efficiënt en gestandaardiseerd worden afgewikkeld. Maar als de vraag meerdere lagen, terreinen, aspecten heeft, is er meer kennis en ruimte nodig om de inwoner adequaat te helpen. Deze financiële investering is noodzakelijk om deze ontwikkeling van de medewerkers te faciliteren, zodat ook de meer gelaagde/complexere vraagstukken goed worden herkend en op de juiste manier bij de overheid worden opgepakt.

Buurtbudgetten Met een inventarisatie lokaal en landelijk naar ervaringen met buurtbudgetten, de evaluatie van Noordwest Begroot komen we in 2021 tot een uitwerking van twee moties: De buurt die stuurt” (2019/429) en “Buurtbudgetten serieus nemen, niet ten koste van het Initiatievenfonds” (2019/398). Onze inzet is om ook op andere plekken in de stad ruimte te bieden voor verschillende vormen van buurtbudgetten. Om dit in 2022 en verder vorm te geven is extra inzet noodzakelijk: specifieke vormen van digitale participatie en uitrollen van nieuwe aanpak. Dit is exclusief het budget dat nodig is voor het buurtbudget zelf, het budget dat bewoners kunnen inzetten. Staatloosheid In Utrecht hebben ruim 1.000 personen de status “nationaliteit onbekend”. Als de inwoner voldoende bewijsmateriaal heeft, kan die bij de gemeente aanvragen om dit om te zetten naar een (vermoedelijke) nationaliteit of naar staatloosheid. De gemeente kan ook zelf het initiatief nemen om een dossier opnieuw te beoordelen. Deze herbeoordeling van de dossiers van inwoners met onbekende nationaliteit is arbeidsintensief. We starten hiermee in 2021. Dit vraagt extra inhuur van capaciteit en er is afstemming met de IND om deze herbeoordeling op tijd en zorgvuldig te kunnen doen. We streven ernaar om deze beoordelingen in 2022 af te ronden.

Organisatieontwikkeling in relatie tot schaalsprong van de stad – deel programma Bewoners & Bestuur De schaalsprong heeft invloed op de organisatie en vraagt nader onderzoek voor de langere termijn. Voor de korte termijn vraagt de schaalsprong acuut voor 0,260 miljoen euro extra inzet op propositiebouw, lobby- en mediastrategie voor in ieder geval de verstedelijkingsopgave en kansen op herstelmiddelen van het rijk (onder andere hervorming arbeidsmarkt). Dit deel wordt opgenomen in het programma Bewoners & Bestuur. Daarnaast is 130.000 euro strategische capaciteit op het gebied van openbare orde en veiligheid urgent dat wordt opgenomen in het programma Veiligheid.

Programma Ruimtelijke Ontwikkeling, Wonen en erfgoed Omschrijving 2021 Uitwerking RSU 2040 700 Integrale programma-aanpak 0 Kanaalstraat/Damstraat en Amsterdamsestraatweg Registratieplicht toeristisch verhuur 0 Totaal

700

2022 700

2023 0

2024 0

x € 1.000 2025 0

560

165

1.425

165

Uitwerking RSU 2040 In de RSU is de koers uitgewerkt waarlangs we de gezonde groei van de stad willen faciliteren. De volgende stap is het uitwerken van deze koers. Hiervoor is het noodzakelijk om structureel door middel van ontwikkelstrategieën, (omgevings)visies en uitwerkingsstudies concreter te onderzoeken wat de mogelijkheden, kansen en ambities van verschillende gebieden zijn. Zoals wij hierover ook in de raadsbrief van de coronapakketten hebben aangegeven, is het nodig dat wij als gemeente hier regie op nemen; wij willen met input van alle belanghebbenden onderzoek doen en concreter richting geven aan de ontwikkelingen van gebieden in de stad. De visies die daarvoor nodig zijn, zullen zich richten op kansen voor toevoegen van programma voor wonen en werken (duurzaam hoge bouwproductie), maar nadrukkelijk ook voor het toevoegen en verbeteren van sport, groen en (maatschappelijke) voorzieningen, de gefaseerde realisatie van het wiel met spaken en de overige mobiliteitsmaatregelen en de openbare ruimte van de stad. Het gaat bij de ontwikkeling van deze visies om structurele kosten voor de baat uit: zodra voor locaties een ontwikkelrichting helder is en vastgoedontwikkeling kan starten, is er ook weer sprake van kostenverhaal. De dekking van ruimtelijke ontwikkeling in Utrecht is nu gebaseerd op kostenverhaal bij marktpartijen of gemeentelijke grondexploitaties.

In beide financiële situaties gaat het alleen om direct toe te rekenen kosten; ontwikkelvisies en studies zoals hierboven genoemd, kunnen niet op deze manier worden bekostigd. Bij de definitieve vaststelling van de RSU wordt ook de investerings- en uitvoeringsstrategie ter besluitvorming voorgelegd. Deze geven richting aan de prioritering van de investeringen van de RSU en hoe de benodigde investeringen gefaseerd kunnen worden over meerdere jaren. Daarmee zijn de investerings- en uitvoeringsstrategie helpend om de RSU haalbaar en betaalbaar te maken. Op basis van de RSU zijn, aanvullend aan wat er in het kader van UNED wordt opgepakt (zie onder programma bereikbaarheid), gebiedsvisies en uitwerking nodig voor de Binnenstad (gebiedsprofielen), gebiedsonderzoek Overvecht, Kanaleneiland en Transwijk en Rijnenbrug. Conform Amendement 152 bekostigen wij een ontwerpstudie voor Rijnenburg uit de grondexploitatie Leidsche Rijn. Voor de overige gebieden zijn aanvullende middelen nodig. Integrale programma-aanpak Kanaalstraat/Damstraat en Amsterdamsestraatweg Inzet is voortzetting in 2022 van de integrale programma-aanpak Kanaalstraat en Amsterdamsestraatweg (om de Buurtvisie Kanaalstraat/Damstraat en het Uitvoeringsprogramma Amsterdamsestraatweg uit te voeren).

De programma-aanpak voor de Kanaalstraat en Amsterdamsestraatweg zet in op het in samenhang en samen met de buurt aanpakken van de problemen. Beide straten zijn mede door de integrale programma-aanpak verbeterd, maar niet alle problemen zijn opgelost. De sociale veiligheid is verbeterd, ondermijning is zoveel mogelijk teruggedrongen en de economische vitaliteit, onder andere blijkend uit een lagere leegstand, is versterkt. Komende periode worden beide straten met een investering van bijna 18 miljoen euro opnieuw ingericht. Wens is dat alle thema’s structureel worden opgepakt, zoals veiligheid, leefbaarheid, welzijn en buurteconomie. De integrale aanpak omvat: • De uitvoering van programma-management, omgevingsmanagement en communicatie en samenwerking met de betrokkenen in de wijk: 0,180miljoen euro voor beide straten. • Een straatconciërge in Lombok: 0,040 miljoen euro. • Extra wijkboa’s op extra handhaving en uitvoering van de economische visies (1fte met taakaccent Kanaalstraat/Damstraat en 1 fte met taakaccent Amsterdamsestraatweg): 0, 200 miljoen euro • Uitvoering van de economische visies: 0,140 miljoen euro voor beide straten.

Registratieplicht toeristische verhuur De nieuwe wet Toeristische Verhuur van woningen biedt gemeenten instrumenten die in de huisvestingsverordening kunnen worden opgenomen om beter toezicht te houden op vakantieverhuur en om ongewenste neveneffecten van de toeristische verhuur te voorkomen of beperken. Programma Openbare ruimte en groen Omschrijving Schone stad coaches project Utrecht Schone Stad in relatie tot problematiek bijplaatsingen, aanpak parken Dierenwelzijn

2021 0

2022 340

2023 340

2024 255

x € 1.000 2025 255

420

335

Totaal

Schone stad coaches in relatie tot problematiek bijplaatsingen, project "Utrecht Schone stad", aanpak parken Op dit moment worden “schone stad coaches” Utrecht Schone Stad (USS) gefinancierd met incidenteel geld (zwerfafvalvergoeding). De schone stad coaches leveren een belangrijke toegevoegde waarde aan een schone stad. Structurele activiteiten kunnen niet worden bekostigd uit de zwerfafvalvergoeding. De totale kosten van de gezonde stad coaches bedragen jaarlijks 0,340 miljoen euro, de verwachting is dat met het invoeren van het statiegeld op flesjes en blik vanaf 2024 25% van de kosten gecompenseerd kan gaan worden door een lagere benodigde inzet en lagere afvalverwerkingskosten. Dierenwelzijn Voor een goed dierenwelzijn heeft de dierenbescherming een belangrijke rol. Zij leveren opvang van wilde dieren en hulpbehoevende dieren met een vermoedelijke eigenaar voor minimaal twee weken. Met extra middelen kunnen de toegenomen kosten als gevolg van de heraanbesteding worden opgevangen en wordt de ambtelijke capaciteit op dit beleidsdossier verruimd. Programma Economie & Werkgelegenheid voor Iedereen 2021

2022

2023

2024

x € 1.000 2025

OZB Fonds

750

Totaal

750

Omschrijving

OZB Fonds Om kwetsbare ondernemers te ondersteunen kunnen we in de OZB geen gedifferentieerde tarieven voor specifieke doelgroepen hanteren vanwege het gelijkheidsbeginsel. Wel willen we solidair zijn met de ondernemers die het hardst worden getroffen door de coronapandemie. Het college stelt tevens in 2022 eenmalig 0,75 miljoen euro beschikbaar om kwetsbare ondernemers te ondersteunen. De komende periode werken wij uit op welke wijze wij dit vangnet willen benutten. Het vangnet richting zich primair op de meest kwetsbare MKB-ondernemers. In de uitwerking houden we ook oog voor maatwerk voor andere kleine/middelgrote organisaties zonder winstoogmerk. We hanteren daarbij doelmatigheid, doeltreffendheid en juridische zorgvuldigheid als uitgangspunten: • Doeltreffendheid: we bieden ondersteuning aan ondernemers die hard zijn geraakt door de coronacrisis. • Doelmatigheid voor ondernemers én gemeente: we streven naar een vangnet dat de hoeveelheid administratieve lasten beperkt voor de doelgroep. Een beroep doen op het vangnet moet eenvoudig en snel kunnen gebeuren. Omgekeerd moet het vangnet ook voor de gemeentelijke organisatie eenvoudig en snel zijn uit te voeren. Daarmee zijn de eenmalige middelen die we uittrekken maximaal gericht op de kwetsbare MKB-ondernemers.

• Juridische zorgvuldigheid: vanwege het eerdergenoemde gelijkheidsbeginsel vraagt de uitwerking van dit vangnet een zorgvuldige juridische toets. Bij de Begroting 2022 zullen wij de uitwerking van dit vangnet voor deze kwetsbare doelgroep presenteren

Programma Bereikbaarheid Omschrijving Uned; inhoudelijke uitwerking van de programmalijnen Uitwerking mobiliteitsplan Beleidscapaciteit Handhaving voetgangersgebied en beheer Ketenregistratie Domplein Totaal

2021 600

2022 1.530

2023 PM

2024 PM

x € 1.000 2025 PM

1.300 300 80

1.150 300 80

0 0 80

2.280

3.060

Uned; inhoudelijke uitwerking van de programmalijnen In het programma UNed werken Rijk, provincie en gemeenten samen aan verstedelijkingsmaatregelen voor de regio Utrecht. De extra middelen zijn nodig voor de Utrechtse bijdrage (ook aan ambtelijke inzet) aan de beleidsvoorbereiding (onderzoeken) om te komen tot de gezamenlijke investeringsbesluiten. Binnen UNed lopen verschillende onderzoeks-/uitwerkingssporen zoals o.a. de Mirt Verkenning OV en Wonen, de drie gebiedsonderzoeken voor USP Lunetten/Koningsweg, A12-zonde en Leische Rijn- Zuilen en de regionale parkeerstrategie. De onderzoeken zijn noodzakelijk om te komen tot gedragen ontwikkelvisies en keuzes om onze verstedelijkingsvraagstukken op te lossen. De samenwerking met onze partners aan deze opgave moet worden gezien als voorinvestering. Uitwerking mobiliteitsplan In het mobiliteitsplan is een raamwerk neergezet hoe we maatregelen kunnen nemen om de mobiliteit mee te kunnen laten groeien met de ruimtelijke groei. Het betreft een combinatie van knelpunten en een transformatie naar duurzame mobiliteit. Onderzoek naar beste toepassingsmogelijkheden, raming van de kosten van de maatregelen en de planning is noodzakelijk. Voor Zuidwest is dit al uitgewerkt maar voor andere gebieden is dit ook noodzakelijk. Daarnaast wordt in samenwerking met de provincie Utrecht de OV-systeemsprong uitgewerkt.

Het betreft de pre-initiatieffase voor de lightrail waarna vervolgafspraken kunnen worden gemaakt over de verdere uitwerking en realisatiestrategie. Beleidscapaciteit We werken aan een sterke omslag naar duurzame mobiliteit, met nadruk op een gezondere en meer ruimte-efficiënte wijzen van verplaatsen, zoals lopen, fietsen en openbaar vervoer. Dit vraagt om meer inzet van (strategische) beleidsadvisering bij gebiedsontwikkelingen en (mobiliteits-)projecten. Handhaving voetgangersgebied en beheer kentekenregistratie Domplein Dit betreft de structurele dekking voor het toezicht (camerabeheer) en de handhaving voetgangersgebied op het Domplein. Programma Veiligheid Omschrijving Organisatieontwikkeling in relatie tot schaalsprong van de stad – deel Veiligheid Totaal

2021

2022

2023

130

2024

x € 1.000 2025

Organisatieontwikkeling in relatie tot schaalsprong van de stad – deel programma Veiligheid De schaalsprong heeft invloed op de organisatie en vraagt nader onderzoek voor de langere termijn. Voor de korte termijn vraagt de schaalsprong acuut voor 0,260 miljoen euro extra inzet op propositiebouw, lobby- en mediastrategie voor in ieder geval de verstedelijkingsopgave en kansen op herstelmiddelen van het rijk (onder andere hervorming arbeidsmarkt). Dit deel wordt opgenomen in het programma Bewoners & Bestuur. Daarnaast is 130.000 euro strategische capaciteit op het gebied van openbare orde en veiligheid urgent dat wordt opgenomen in het programma Veiligheid.

Programma Utrechts Vastgoed Omschrijving

2021

2022

2023

2024

x € 1.000 2025

Ventilatie

184

245

Pilot Maatschappelijke waarde vastgoed

150

Totaal

334

245

Ventilatie Het vastgoed van de VGU voldoet aan wet- en regelgeving. Door Corona zijn er door het RIVM aanvullende richtlijnen opgesteld rondom ventilatie in gebouwen. In deze richtlijnen wordt uitgegaan van ventilatie op het niveau van bouwbesluit 2012. We hebben al ons vastgoed geïnventariseerd en daar waar aanleiding was voor nader onderzoek (gebouwen die geen vervangingsonderhoud hebben gehad na 2012), hebben we gecontroleerd op de richtlijnen van het RIVM. Daar waar mogelijk hebben we aanpassingen gezocht in aangepast gebruik (aantal aanwezigen in één ruimte en het openen van ramen). In een deel van de panden was een kleine investering nodig om te kunnen voldoen aan de richtlijnen van het RIVM. Hier ging het bijvoorbeeld om het plaatsen van roosters boven de ramen of het plaatsen van CO2 meters. Voor een klein aantal panden moeten er grotere investeringen plaatsvinden, het gaat hierbij om het (deels) vervangen van installaties. We hebben hierbij kritisch gekeken naar panden waar kwetsbare mensen komen, panden die gebruikt worden door medewerkers van de gemeente Utrecht en panden waar grote groepen samenkomen. Om deze panden aan te passen aan de richtlijnen van het RIVM is een structureel budget nodig van 0,245 miljoen euro vanaf 2022.

Pilot Ambitiedocument Maatschappelijke Meerwaarde Vastgoed In het kader van de het ambitiedocument 'Maatschappelijke Meerwaarde Vastgoed' wordt een pilotproject opgestart. Hierbij zetten we het pand in Overvecht in om te onderzoeken wat de maatschappelijke baten en kosten kunnen zijn bij het gebruik van de instrumenten uit deze beleidsvisie. Op deze wijze geven we invulling aan de ambitie om meerwaarde te creëren in de wijk door ons vastgoed tijdelijk te verhuren aan initiatieven in het kader van de wijkaanpak Samen voor Overvecht. In deze pilot wordt ook onderzocht hoe we het pand een permanente invulling kunnen geven binnen de huidige bestemming en welke technische ambities we kunnen realiseren (denk aan verduurzaming, toegankelijkheid, gezondheid etc). Hiervoor zal een integrale afweging gemaakt worden op basis van het waardenwiel zoals omschreven in het ambitiedocument. Programma Overhead Omschrijving

2021

2022

2023

2024

x € 1.000 2025

Overheadopslag nieuwe activiteiten

1.078

2.004

540

375

Totaal

1.078

2.004

540

375

Overheadopslag nieuwe activiteiten De overhead biedt ondersteuning om oplossingen voor maatschappelijke opgaven te kunnen realiseren. Denk aan control op ruimtelijke projecten of bezwaar & beroep bij uitkeringen in het sociaal domein. In de begroting van 2021 is aangegeven dat de overhead is genormeerd en meebeweegt met de omvang van de organisatie (maximaal 25,7% van de apparaatslasten). Op deze manier kan de overhead de gewenste ondersteuning blijven bieden. Nieuwe activiteiten die leiden tot een grotere organisatie, zoals onder andere de uitwerking van de RSU 2040 en Staatloosheid, leiden ook tot extra kosten voor de overhead.

2.3. Investeren in een gezonde ontwikkeling van de stad We willen dat de groei van de stad in balans blijft met een toename van groen in de stad, groei van het aantal banen en voorzieningen, passende infrastructuur en met de ambities op het terrein van energietransitie en daarnaast ook het cultureel erfgoed meer zichtbaar maken. Op die manier kunnen we gezond en evenwichtig groeien. In de Ruimtelijke Strategie Utrecht (RSU) hebben we dan ook aangegeven dat we de groei van de stad als een kans zien om gezond stedelijk leven te versterken. Een gezonde ontwikkeling van de stad vraagt substantiële investeringen, die de gemeente niet alleen kan bekostigen. Bij de RSU hoort dan ook een investeringsstrategie die de (financiële) opgave hanteerbaar maakt. De investeringsvoorstellen in deze voorjaarsnota en de dekking daarvan zijn in lijn met de RSU en de investeringsstrategie. Het Meerjaren Perspectief Ruimte (MPR), dat tegelijkertijd met deze voorjaarsnota voorligt, beschrijft hoe we er op dit moment voor staan met de uitvoering en planontwikkeling van de thematische en gebiedsgerichte opgaven. Als we dat confronteren met de ambities uit de RSU zien we waar bijsturing en intensiveringen noodzakelijk zijn in de komende periode van ongeveer vijf jaar.

Een deel daarvan is verwerkt in het MPR, maar de beschikbare middelen in het MPR zijn niet toereikend voor alle op korte termijn noodzakelijk investeringen. Daarom leggen we in deze paragraaf aanvullend daarop een investeringspakket voor, dat erop is gericht het bouwtempo te handhaven op circa 3.000 woningen per jaar, gecombineerd met investeringen die bijdragen aan de gewenste evenwichtige groei. Dit pakket draagt bovendien bij aan onze strategie om met investeringen uit de crisis te komen. Wij leggen u een integraal investeringspakket voor van in totaal 58 miljoen euro, met daarin de meest noodzakelijke investeringen voor dit moment en een gezonde balans in de verschillende thema’s van de barcode. Het pakket bevat investeringsvoorstellen die randvoorwaardelijk zijn voor behoud van het bestaande kwaliteitsniveau van de stad, voor het realiseren van groei op korte termijn en voor verdere groei op langere termijn en investeringen voor een extra kwaliteitsimpuls op basis van de ambities uit de RSU. Investeren in een gezonde ontwikkeling Omschrijving Maatschappelijke voorzieningen Groen Mobiliteit Wonen Openbare ruimte Totaal

2021 3.382 4.200 10.900 14.405 32.887

2022 640 3.400 870 3.000 1.250 9.160

2023 2.600 2.200 3.736

2024 2.600

8.536

4.820

x € 1.000 2025 2.600

2.220

2.600

De uitvoering van de opgenomen investeringen in groen (met uitzondering van de Kameleon), mobiliteit, wonen en openbare ruimte vanaf 2022 is afhankelijk van de verwerking van de verwachte meeropbrengsten Leidsche Rijn in de actualisatie grondexploitatie 2022 (zie 3.3).

2.3.1. Maatschappelijke voorzieningen We investeren in maatschappelijke voorzieningen om in balans te groeien, in lijn met de RSU. Als gemeente hebben we een wettelijke plicht om te zorgen voor voldoende onderwijshuisvesting. Daarnaast is het voor de kwaliteit van leven in de stad van belang dat er voldoende voorzieningen zijn voor sport, cultuur en ontmoeting. In de Nota Kapitaalgoederen Vastgoed is de uitbreiding van het voorzieningenniveau vastgelegd. Op basis van de actuele ontwikkelingen op gebiedsniveau is het programma geactualiseerd. Wij stellen voor de volgende voorzieningen in te passen, deels om het bestaande kwaliteitsniveau van de voorzieningen te handhaven, deels om de verwachte groei op korte termijn op te vangen. De opgenomen bedragen zijn (structurele) kapitaallasten, waarbij de nu structureel ingepaste voorbereidingskosten te zijner tijd worden benut als dekking van de totale investering.

2021 Onderwijshuisvesting (gedeeltelijke programmering) Voetbal: Uitbreiding veldsport 6 stedelijke onderzoeken voorbereidingskrediet Voetbal: Leidsche Rijn/Vleuten de Meern (omzetting kunstgras) Voetbal: Maarschalkerweerd (uitbreiding veld+kleedvoorziening) Hockey: Maarschalkerweerd (uitbreiding veld en kleedvoorziening) Korfbal: Overvecht (2de veld en kleedvoorziening) Sporthal: Voordorp (voorbereidingskrediet) Sporthal: Cartesiusdriehoek (voorbereidingskrediet) Sporthal: Merwedekanaalzone (voorbereidingskrediet) correctie Bontekoelaan Zwembad: Maximapark (voorbereidingskrediet) Cultuur: Jongerencultuurhuis Leidsche Rijn Cultuur: Voorbereidingsbudget wijkvoorzieningen Cultuur: Voorbereidingskrediet Regio + voorzieningen (Beurskwartier) Cultuur: Voorbereidingskrediet Uitbouw muzikale oefenstudio's (Cartesiusdriehoek) Totaal

2022

2023

2024

x € 1.000 2025

1.960

116

11 10

-192 26 150 75 169

640

2.600

Onderwijshuisvesting De groei van het aantal leerlingen brengt een omvangrijk investeringsprogramma met zich mee, dat is vastgelegd in het Meerjarenprogramma Onderwijshuisvesting. In de jaren 2023-2025 worden veel nieuwe scholen opgeleverd, bijvoorbeeld in de Merwedekanaalzone. Het opgenomen bedrag anticipeert alvast op een gedeelte van op deze piek. Sport Voetbal en hockey Gekoppeld aan verschillende gebiedsontwikkelingen zijn onderzoeken nodig naar mogelijke uitbreidingslocaties (Nieuw Welgelegen, Maarschalkerweerd Noord, Strijkviertel, Overvecht, Zuid) om kansen te pakken om ruimte te vinden voor veldsport. Vanwege het gebrek aan ruimte voor veldsport in gebiedsontwikkelingen zoals het Beurskwartier en de Merwedekanaalzone wordt onderzocht waar ruimte is voor uitbreiding van veldsport. In Leidsche Rijn en Vleuten-de Meern is nu al een tekort aan trainingscapaciteit. Het omzetten van bestaande velden naar kunstgras geeft de mogelijkheid om trainingscapaciteit uit te breiden en daarmee tegemoet te komen aan de vraag die nu al bestaat. De investering voor sport in Maarschalkerweerd is gekoppeld aan de investering vanuit het corona maatregelenpakket 4 voor Maarschalkerweerd (Sportcampus en Krommerijn Oeverpark) in 2022. Voor deze locatie is de variantenstudie reeds opgestart.

De uitbreiding van sport (in combi met groen, etc.) wordt mogelijk gemaakt door het beschikbaar komen van een locatie. Sporthallen Voor de geplande nieuwe sporthallen in Voordorp, de Cartesiusdriehoek en de Merwedekanaalzone zijn de voorbereidingen gestart en is een voorbereidingskrediet nodig. In de Programmabegroting 2021 is een investering van 230.000 euro voor een sporthal aan de Bontekoelaan opgenomen. De sporthal wordt met een schoolbestuur ontwikkeld, waardoor gecombineerd

gebruik mogelijk is. Buiten onderwijstijden is de sporthal beschikbaar voor sportverenigingen/breedtesport. Daardoor zijn de geraamde grondkosten niet nodig. Daarnaast zijn de kapitaallasten lager dan geraamd, omdat de afmetingen van de hal zijn aangepast aan het beschikbare kavel. Zwembad Maximapark Ter voorbereiding van het definitieve investeringsbesluit worden kosten gemaakt. Cultuur Jongerencultuurhuis Leidsche Rijn In 2020 en 2021 is incidenteel geld beschikbaar gesteld vanuit het budget voor Berlijnplein om te zorgen dat er een programma georganiseerd werd voor jongeren in Leidsche Rijn, als tijdelijke oplossing in aanloop naar de structurele voorzieningen die was opgenomen in de investeringsagenda. Wij stellen voor het budget voor de periode 2022 tot en met 2024 eerst als programmabudget voor jongerenactiviteiten in het stadsdeel beschikbaar te stellen. Op die manier kunnen wij gedurende die komende periode zonder coronamaatregelen en samen met de partijen die in het stadsdeel actief zijn, monitoren en evalueren wat een jongerencultuurhuis op deze plek concreet vraagt en dit gedegen voorbereiden. Voorbereidingskosten wijkvoorzieningen, stedelijke voorzieningen en regio+ voorzieningen Gekoppeld aan de gebiedsontwikkelingen Beurskwartier en Cartesiusdriehoek worden nieuwe culturele voorzieningen voorbereid.

Het gaat hier om regio+ voorzieningen zoals een beeldende kunst presentatieruimte en maak- en presentatieplek voor podiumkunsten. Om de stad in balans te laten groeien is het daarnaast van belang dat de wijkcultuurvoorzieningen meebewegen met het aantal inwoners. Daarvoor treffen we de komende jaren voorbereidingen door te onderzoeken, beleid te ontwikkelen en waar nodig nieuwe samenwerkingsvormen stimuleren. Daar waar mogelijk, zetten we in op slim ruimtegebruik op basis van de bestaande culturele infrastructuur.

2.3.2. Groen De hier voorgestelde groenprojecten geven een kwaliteitsimpuls voor groei in balans. Daarnaast is aankoopbudget randvoorwaardelijk om kansen voor vergroening te verzilveren.

2021 Aankoopbudget ten behoeve van groen & sport Herinrichting bij uitgebruik nemen Thomas à Kempisweg bij Thomas à Kempisplantsoen Spelen, sporten en bewegen in de openbare ruimte/kindvriendelijke buurten - Herinrichting Speelplaats de Kameleon, Pijlsweerd Landschapspark Oud Zuilen incl. bos Rondje Stadseiland - Ravellaan Noord (1,0 mln) en Johan Wagenaarkade (1,0 mln) Totaal

2022

3.000 382

2023

2024

x€ 1.000 2025

1.200 1.600

3.382

800 1.000

1.000

3.400

2.200

Aankoopbudget ten behoeve van groen & sport Om aangekochte grond ook om te kunnen zetten naar de bestemming groen of sport is naast een risicovoorziening (zie anticiperende verwervingen) aanvullend budget nodig om de waardedaling en de inrichting te kunnen bekostigen. Herinrichting bij uitgebruik nemen Thomas à Kempisweg bij Thomas à Kempisplantsoen Nu de plannen voor herontwikkeling van de woningen van Mitros en Portaal aan het Thomas à Kempisplantsoen duidelijker worden, is ook duidelijk welk deel de gemeente naar rato zou moeten bijdragen aan de herinrichting van de uit gebruik te nemen Thomas à Kempisweg. Hierbij zijn kansen voor werk met werk maken (riolering, opvang hemelwater). Om de investering te kunnen realiseren is in 2021 een voorbereidingsbudget nodig. Investering in 2023 is randvoorwaardelijk voor de woningbouw tijdens ontwerpfase en randvoorwaardelijk in uitvoering.

Spelen, sporten en bewegen in de openbare ruimte/kindvriendelijke buurten - Herinrichting Speelplaats de Kameleon, Pijlsweerd Er is een programma nodig om te kunnen sturen op speel- en sportaanbod (kwantitatief en kwalitatief) in de buurten; bewegen, ontmoeten en verblijven. Wij stellen voor een budget van 0,5 miljoen euro beschikbaar te stellen voor investeringen in (het) (ver)nieuwe(n van) speelplekken, opstellen speelruimtescans voor alle wijken, doorlopende advisering bij onderhoudsprojecten, bewonersinitiatieven, ruimtelijke ontwikkelingen, gebiedsontwikkelingen, opdrachtgeverschap vernieuwen speelplekken, en plankosten. Daarnaast is er een concrete wens de verloederde speel- en ontmoetingsplaats de Kameleon in de Balkstraat in Pijlsweerd op te knappen, te vergroenen, klimaatadaptief te maken en de directe omgeving (bestrating) eromheen mee te nemen. De kosten daarvan worden geraamd op 1,1 miljoen euro. Landschapspark Oud Zuilen inclusief bos In het kader van de uitvoering van de RSU2040 willen we niet alleen woningen toevoegen, maar ook nieuwe groengebieden. En daar kunnen we op korte termijn mee starten. We hebben de mogelijkheid om ruim 30 hectare groen en beleefbaar gebied toe te voegen, als onderdeel van de Vechtscheg. Dit doen we door het landbouwgebied Oud Zuilen, dat in eigendom is van de gemeente Utrecht, gefaseerd uit de pacht te halen.

Hier kunnen we de bestaande bosranden robuuster maken en de natuurwaarden van de Vecht weer volop tot wasdom laten komen door o.a. vernatting in het zuidelijke deel als onderdeel van onze klimaatopgave en natuuropgave. Het gebied is aangewezen als onderdeel van het Natuur Netwerk Nederland en dat biedt kansen om dat volledig te benutten. Voor bewoners wordt dit een nieuw gebied, waar ze kunnen recreëren en van de natuur kunnen genieten. Zo laten we de vergroeningsopgave gelijk oplopen met de verstedelijkingsopgave. Rondje Stadseiland - Ravellaan Noord en Johan Wagenaarkade Voor de verdichtingsopgave ontwikkeling Merwedekanaalzone is al een paar jaar geleden gestart met het Rondje Stadseiland. Daarmee herontwikkelen we oevers van Amsterdam-Rijnkanaal en Merwedekanaal tot interessante parkgebieden met verblijffunctie. In totaal transformeren we zo ruim 40 hectare oeverzone tot aangenaam park, met daarin een twaalf kilometer lang lint dat de omliggende wijken verbindt. Samen met Merwede werken we nu aan deze opgave in deelgebied 4 en 5 en Wilhelminawerf. Eerder zijn al delen rondom het Amsterdam-Rijnkanaal (Rooseveltboulevard en Stadsstrand) omgevormd tot attractief park en Wagenaarkade fase 1 wordt eind van het jaar aangelegd. Voor Wagenaarkade fase 2 ligt nu de aanvraag.

De huidige verkeersontsluiting wordt getransformeerd tot fiets- en wandelroutes die aangenaam in een groene setting lopen.

2.3.3. Mobiliteit Aanvullend op het Meerjarenprogramma Bereikbaarheid binnen het MPR bevat het voorgestelde investeringspakket een aantal mobiliteitsprojecten om op korte termijn gebiedsontwikkelingen mogelijk te maken. De fietsenstallingen in het stationsgebied geven een kwaliteitsimpuls aan het gebied.

2021 Doorsteek Papendorp (ChurchilllaanMercatorlaan-Papendorpseweg) Dynamisch verkeersmanagement (DVM) noordelijke Europalaan Schaalsprong Fiets (inclusief negen nieuwe bruggen en tunnels) - onderzoek Boorstraat 0,5 miljoen euro Inpandige fietsenstallingen stationsgebied (afh. tender JBP-gebouw en knoop) Totaal

2022

2023

2024

370

1.110

2.220

x€ 1.000 2025

2.626 500

4.200 4.200

870

3.736

2.220

Doorsteek Papendorp De verkeersdruk op de Europalaan is hoog. Hierdoor kan de ontwikkeling van woningbouw en bedrijvigheid in Zuidwest niet zondermeer doorgang vinden, zonder passende maatregelen en monitoring. Uit de mobiliteitsstudie Zuidwest is gebleken dat de verkeersdruk op de Europalaan kan worden verminderd door verkeer meer via Papendorp te laten rijden van en naar de A12. Dit leidt tot afname van het autoverkeer op de A12-aansluiting Westraven en daarmee de Europalaan, waardoor er voldoende ruimte ontstaat voor ontwikkeling in het gebied. Dynamisch verkeersmanagement (DVM) noordelijke Europalaan Om de doorstroming van het verkeer in Zuidwest te stroomlijnen is dynamisch verkeersmanagement zeer wenselijk. Dit is gebleken uit de mobiliteitsstudie Zuidwest. Onderdeel hiervan is de Noordelijke Europalaan. Omdat deze onderdeel is van de plannen rondom de Merwedekanaalzone kan werk met werk gemaakt worden. Schaalsprong Fiets (inclusief negen nieuwe bruggen en tunnels) - onderzoek Boorstraat Eén van de doelen van het Mobiliteitsplan 2040 betreft de schaalsprong fiets: meer ruimte voor de fietser, stedelijk en regionaal. We zetten daarbij onder andere in op het spreiden van fietsstromen door het uitbreiden van het netwerk met nieuwe schakels en het aanpassen van fietsroutes/verbindingen.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Utrecht&id=78b34cd3-d019-4c93-a7c4-5ac00d23d692