Actieagenda Digitale Stad 2023.pdf

Vanuit het programma Open Utrecht starten we met een verkenning om deze behoefte in beeld te brengen en specifiek te bepalen wat er nodig zou zijn aan structurele capaciteit in de organisatie voor het succesvol en duurzaam borgen van informatiebeheer. Integrale aanpak op diverse wetgeving WOO, WEP, WHO en Omgevingswet in samenhang implementeren in werkprocessen en applicaties.

26 van 37

In de ontwikkeling van de WOO en de opgave Open Utrecht leidde de samenwerking met het ministerie van Binnenlandse Zaken en de VNG tot vertraging. Ook ontvingen we bij de ontwikkeling van de opgave Open Utrecht de toegezegde financiële steun niet. De samenwerking met deze partijen hebben we dus niet als toegevoegde waarde ervaren.

Algoritmen Terugblik, resultaten en lessen In februari 2022 jl. zijn de bevindingen van de audit Algoritmen intern gepresenteerd. Een van de belangrijkste aanbevelingen uit dat rapport was om een beleidskader Algoritmen op te stellen. Met als doel om onze uitgangspunten met betrekking tot de toepassing van algoritmen te borgen. En ook om deze formeel te laten vaststellen en openbaar te presenteren. Dit is van groot belang aangezien het onderwerp algoritmen steeds belangrijker wordt in het veld van digitalisering. We moeten naar buiten toe goed kunnen uitleggen hoe we zorgen dat algoritmen ons de gewenste voordelen opleveren, en waarbij we borgen dat we voorkomen dat negatieve neveneffecten optreden. Dat hebben we georganiseerd, aangezien elk algoritme wordt getoetst op privacy en Uthiek. Het openbaar maken van ons beleid met betrekking tot algoritmen, draagt bij aan het vertrouwen dat onze bewoners in de gemeente hebben.

Actieagenda 2023 Het beleidskader algoritmen is in concept gereed en zal naar verwachting uiterlijk in het eerste kwartaal 2023 openbaar beschikbaar worden gesteld

27 van 37

Digitale inclusie Missie: We faciliteren dat iedereen in Utrecht die wil meedoen in de digitale/informatiesamenleving ook de middelen, vaardigheden en weerbaarheid heeft om dat te doen. Voor inwoners die dat (nog) niet kunnen of willen, faciliteren we hulp en ook altijd een offline alternatief, samen met onze ketenen sociale partners. • Speerpunt 1: We stimuleren iedereen om mee te doen. • Speerpunt 2: We streven ernaar dat voor iedereen middelen beschikbaar zijn om mee te doen. • Speerpunt 3: We werken aan digitale basisvaardigheden voor iedereen. • Speerpunt 4: We zorgen voor digitale systemen die voor iedereen te gebruiken zijn

Ontwikkelen van beleid met de partners Terugblik en lessen 2022 We hebben geleerd dat digitale inclusie niet een eenvoudig te pakken probleem is. Het hangt nauw samen met andere aandachtsgebieden in het sociaal domein en ook richting onze eigen ambtelijke organisatie (spoor digitale vaardigheden). Om beter grip te krijgen op digitale inclusie is verbinding tussen de verschillende partners belangrijk. In 2022 hebben we een begin gemaakt van het in kaart brengen van de problematiek en het opzetten van een netwerk van partners. Omdat hier geen formatie voor was is dit een eerste kleine stap geweest.

Actieagenda 2023 Uit het coalitieakkoord hebben we middelen om in 2023 in te zetten op het verder versterken van het netwerk en het opzetten van het beleidsveld. Uit de lessen van 2022 blijkt dat digitale inclusie niet een geïsoleerd probleem is in onze stad. Het eerste doel is het verhogen van bewustwording dat het digitaal mee kunnen doen een basisvoorwaarde is om deel te kunnen nemen aan de maatschappij. Vervolgens kunnen we de hulpverleners van handelingsperspectief voorzien om te werken aan digitale inclusie. We richten we ons op ervaringsdeskundigen middels samenwerking met o.a. Stichting ABC, Stichting Lezen en Schrijven, Panel Meetellen en Alliantie Samen Digitaal. Het in contact staan met de doelgroep helpt ons in het bepalen wat de vraag en behoefte is vanuit de ervaringsdeskundigen zodat we weten waar beleid en uitvoering op gericht moet worden.

28 van 37

Digitale vaardigheden Terugblik en lessen 2022 Vanuit het samenwerkingsverband Digitaalhuis bieden onze partners Digiwijs en Geluksbv met hun project Digibuddies en Prago mogelijkheden om basisvaardigheden te leren. De vraag naar opleidingen die voorzien in basisvaardigheden groeit hard. We hebben enigszins op kunnen schalen, het komende jaar zal meer nodig zijn. Een knelpunt is dat het aantal vrijwilligers met zelf de juiste vaardigheden - beperkt is.

Actieagenda 2023 • De nieuwe coalitie heeft extra middelen (half miljoen euro structureel per jaar) beschikbaar gesteld om te voorzien in de groeiende vraag naar opleidingen in digitale basisvaardigheden. Hiermee kunnen we onze partners de mogelijkheid bieden om hun capaciteit uit te breiden. • Dit jaar vindt ook een pilot plaats rondom een gezinsaanpak. Het idee is om de vaardigheden van zowel ouders als kinderen te versterken door een voorleestraject met tablets. Door de klassikale aanpak voorkomen we stigmatisering en omzeilen we eventuele schaamte van ouders. Hier is een afhankelijkheid van de medewerking van scholen. • De Vrijwilligerscentrale Utrecht gaat in kaart brengen hoe groot het tekort is aan Digivrijwilligers, en mogelijk een nieuwe campagne hier op richten. Daarnaast gaan we verkennen of ICT-ers van organisatie als Fujitsu, Vodafone Ziggo of de gemeente hiervoor gericht benaderd kunnen worden.

Digitale middelen Terugblik en lessen 2022 • Schoolgaande kinderen uit kwetsbare gezinnen hebben via de U-pas en via gesubsidieerde initiatieven zoals St. Leergeld laptops kunnen krijgen. • De raad heeft gevraagd om aandacht voor betaalbare internetaansluiting (toezegging 21/2/330) voor iedereen. In gesprek met belangenorganisaties zoals COSBO, de Armoedecoalitie en de tussenvoorziening blijkt dat er weinig zicht is of dit een probleem is en hoe groot het is. Er blijkt in ieder geval een behoefte te zijn aan ICTondersteuning. Bijvoorbeeld om het wifi werkend te krijgen of problemen met een laptop op te lossen. Ondersteuning in de wijk door herkenbare personen heeft daarbij de voorkeur. Begin 2021 was er een regeling om met korting een internetaansluiting te krijgen in verband met de lockdown. Daar hebben maar drie personen gebruik van gemaakt.

Actieagenda 2023 • We zetten de mogelijkheden via U-pas en Stichting Leergeld voort. • Vanuit Werk en Inkomen gaan we onderzoeken wat de juridische basis is voor een device als basisrecht en wat dat betekent in de uitvoeringspraktijk van de bijstand. • Met de Alliantie Digitaal samenleven starten we een pilot samen met telecomproviders. We gaan onderzoeken of een sociaal internet abonnement mogelijk is waardoor internet voor iedereen betaalbaar kan worden.

29 van 37

Digitale toegankelijkheid Terugblik en lessen 2022 We denken vanuit Utrechtse waarden bij ontwikkelen van onze systemen. Zie voorgaand hoofdstuk (Grondrechten en Ethiek). Met het vaststellen van de nieuwe visie op dienstverlening is een belangrijke stap gezet om onze ambitie om een voor iedereen toegankelijke gemeente te zijn en te blijven waar te maken. Het inrichten van steunpunten in de bibliotheken (Informatiepunt Digitale Overheid - IDO) waar men terechtkan voor hulp bij het omgaan met de digitale overheid is een belangrijke toevoeging. Daarnaast blijft het mogelijk om per telefoon of fysiek in contact te treden met de gemeente.

Actieagenda 2023 Als gemeente willen we onze toegankelijkheid verder ontwikkelen. We blijven aan de balie en per telefoon bereikbaar voor wie dat wil. Tegelijk werken we in het programma dienstverlening (zie speerpunt gebruiker centraal in het hoofdstuk innovatie) aan het continu verbeteren van onze digitale toegankelijkheid.

30 van 37

Bijlage: Voorbeelden Pilot Laadlantaarn We gaan samen met onze leverancier Equans onderzoeken of bestaande lantaarnpalen omgebouwd kunnen worden als laadlantaarn, en wat daar aan infrastructuur voor nodig is. Als dit mogelijk blijkt zijn dit in potentie 5000 nieuwe laadplekken zonder extra ruimtebeslag.

Slimme straatverlichting Kanaleneiland

Slimme Straatverlichting Utrecht onderdeel van IRIS - YouTube

31 van 37

Havenmeester van de toekomst In dit project is een app ontwikkeld waarmee passanten hun liggeld kunnen afrekenen. Door gebruik te maken van de GPS-locatie van de telefoon wordt automatisch de ligtermijn berekend (Geo-fencing)

Ontwikkeling landelijk Sensorregister Samen met het kadaster werken we aan de ontwikkeling van een landelijk sensorregister zodat iedereen die dat wil inzicht heeft in welke sensoren in de buitenruimte aanwezig zijn.

32 van 37

De stad als dagelijks evenement Door gebruik van privacy-by-design druktesensoren kan drukte in de binnenstad continu gemonitord worden. Dit beidt de mogelijkheid om betere voorspellingen te doen in mobiliteitsontwikkelingen en bij evenementen de bezoekersstromen proactief te begeleiden.

3D visualisaties werven Binnen het programma wervengebied brengen we onze gegevens beter in kaart voor het duurzame behoud van de binnenstad. Dit doen we ook in 3D. Dat geeft ons nieuwe mogelijkheden voor weergave bijvoorbeeld door de inzet van augmented reality waarbij we gegevens digitaal projecteren in de bestaande omgeving. Hierdoor kunnen bijvoorbeeld aannemers bij werkzaamheden beter de situatie in/onder de grond inschatten.

33 van 37

Linked Open Data Linked data is een technologie om administraties van verschillende organisatie te verbinden. Data blijft in de bron (er hoeven geen bestanden uitgewisseld te worden) waardoor gegevens altijd actueel zijn. Complexe bevragingen en zoekacties zijn mogelijk met direct de betekenis en de relaties van de data(objecten) inzichtelijk.

Confidential Computing

34 van 37

Virtueel inkomstenloket Met het virtueel inkomstenloket streven we ernaar dat iedere inwoner de hulp krijgt die hij of zij nodig heeft. De hulpvraag staat centraal en door de inwoner toegang te geven tot data van betrokken partijen (Gemeente, SVB, Belastingdienst etc.) kan deze zelf zien waar hij of zij recht op heeft. Tevens kunnen dan de diverse toeslagen of regelingen dan automatisch aangevraagd en getoetst worden.

3D.Utrecht.nl De Digital Twin Utrecht maakt het mogelijk om in 3D door onze stad te reizen terwijl je kiest welke data je wilt zien (bijvoorbeeld een nieuwe gebiedsontwikkeling, hittestress of maatschappelijke huisvesting. Dit maakt het mogelijk om veel meer inzicht te verschaffen voor beleidsvorming en participatie.

35 van 37

Visdeurbel

36 van 37

De gemeente Utrecht in de metaverse Naast het ontdekken en gebruik maken van de nieuwe technologie, zetten we in 2023 ook in op het toepassen van nieuwe technologie in maatschappelijke vraagstukken. In 2023 en verder gaan we in de Health Hub Utrecht onderzoeken wat wij kunnen leren van het online contact dat jongeren met elkaar hebben in (vormen van) de metaverse en wat dit kan betekenen voor de jeugdhulp. We pakken dit op met partners uit de Health Hub Utrecht, zoals KOOS, Lokalis, kennisinstellingen en de creatieve coalitie. Zo pakken we onze rol als aanjager, maken we nuttig gebruik van ons Utrechtse techecosysteem om het maximale uit digitale ontwikkelingen te halen. Er zijn relevante links met de ontwikkeling van Digital Twin (3D technologie), BIM, het spoor Digitale Vaardigheden (Ander werk) en het spoor Innovatie (nieuwe technologie verkennen).

37 van 37