Document · PDF

Accountantsverslag 2024 gemeente Utrecht - 16-05-2025

Gemeenteraad 10 juli 2025, gemeente UtrechtBij agendapunt: Accountantsrapport van bevindingen, incl. accountantsverklaring over de Jaarstukken17.160 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Het resterende deel van deze verliesvoorzienig is aan de passivazijde van de balans gepresenteerd. Dit is in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording. Het controleproces van de waardering van de voorraad onderhanden werk

Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt. Immers, de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te realiseren zijn.

•

Prijs: de verkoopprijzen van woningen, en dus van grond, hebben langere tijd onder druk gestaan. Deze situatie is omgeslagen in een grote vraag naar woningen en grond, waardoor de grondprijs zich in een hoog tempo in positieve zin ontwikkelt. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke grondprijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de positieve marktontwikkelingen? Plankosten: door de toenemende vraag naar woningen en dus naar bouwcapaciteit is sprake van een toenemende stijging van de bouwkosten. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke prijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de hierbij horende prijsontwikkelingen? Parameters: zijn de parameters voor kosten en opbrengstenstijgingen opportuun, beredeneerd vanuit de huidige situatie en de best mogelijke inschatting van de toekomstige ontwikkeling van de grondprijzen en de plankosten?

De 5 P’s vormen de basis voor de actualisatie van de grondexploitaties zoals opgenomen in uw paragraaf ‘Grondbeleid’.

Totale boekwaarde bouwgronden in exploitatie (x € 1 miljoen) 120 110 100 90 80 70 60 50

500

Ontwikkeling boekwaarde 2020

2021

2022

2023

2024

Overzicht nog te realiseren baten en lasten per project (x € 1 miljoen)

400 300 200 100

Analyse grondexploitaties

De risico’s voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot vijf P’s: •

•

Programmering: in de afgelopen jaren hebben economische ontwikkelingen geleid tot belangrijke wijzigingen in vooral de woningbehoefte. Is er een kritische analyse gemaakt van de ‘mix’ van woningen (huur, koop, vrije kavels, appartementen, etc.) in de projecten, in relatie tot de huidige marktvraag in de gemeente?

Uit nevenstaande figuren blijkt dat de boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie in 2024 fors is afgenomen. De belangrijkste oorzaken hiervan zijn de herstructurering van Leidsche Rijn en afboeking van de boekwaarde van Stationsgebied. Hiermee is het saldo van de boekwaarde per 31 december 2024 verlaagd.

Leidsche Rijn Stationsgebied Binnenstedelijk Nog te realiseren baten Nog te realiseren lasten

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 16 May 2025

Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) Bij onze beoordeling van de door de gemeente gehanteerde veronderstellingen voor het actualiseren van de grondexploitaties – vooral de uitgangspunten voor planning (fasering), programmering en prijsbeleid, maar ook de parameters voor kosten- en opbrengstenstijging en de gehanteerde rekenrente (rente-omslagmethode), hebben wij het volgende in overweging genomen:

Op grond van de POC-methode heeft uw gemeente in het boekjaar 2024 voor € 21,9 miljoen aan tussentijdse winst genomen op de grondexploitatie (2023: € 6,6 miljoen). De winstneming ziet toe op Leidsche Rijn Uitvoeringsprogramma (€ 18,2 miljoen) en Binnenstedelijke grondexploitaties (€ 3,7 miljoen).

•

Als onderdeel van de controle van de waardering van de bouwgronden in exploitatie voeren wij een risicoanalyse uit ter bepaling van het risicoprofiel van de individuele grondexploitaties en de hierdoor bestaande kans op een materiële fout in de waardering ervan. Hierbij betrekken wij de huidige boekwaarde, het geprognosticeerde resultaat, en de aard en omvang van de nog te realiseren baten en lasten (liggen hier bijvoorbeeld al contracten of overeenkomsten aan ten grondslag of niet).

•

Of de afzonderlijke veronderstellingen redelijk lijken, onderling afhankelijk en intern consistent zijn, en of de veronderstellingen redelijk lijken wanneer ze collectief of in samenhang met andere veronderstellingen worden beschouwd. Of de veronderstellingen in de markt de waarneembare veronderstellingen op passende wijze weerspiegelen, met andere woorden: is er consistentie met de algemene economische omgeving en de economische omstandigheden in/bij de gemeente?

•

Of de veronderstellingen aansluiten op de (vastgestelde) plannen (besluiten) van de raad.

•

Of de veronderstellingen consistent zijn met de ervaringscijfers van de gemeente (met andere woorden: is historische informatie representatief voor toekomstige situaties?).

De grondexploitaties zijn door het college voor de jaarrekening 2024 opnieuw doorgerekend (geactualiseerd) en waar nodig zijn de verwachtingen bijgesteld, waarmee tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd, en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening noodzakelijk is. Tussentijdse winstneming In juli 2019 heeft de commissie BBV de notitie ‘Grondbeleid in begroting en jaarstukken’ gepubliceerd. Hierin is opgenomen dat gemeente voor tussentijdse winstneming de ‘Percentage Of Completion methode’ (POCmethode) moeten toepassen. Hierbij geldt dat gemeenten, indien aan een aantal voorwaarden is voldaan, tussentijds winst moeten nemen. Voor het toepassen van de POC-methode is het van belang dat uw gemeente het resultaat betrouwbaar kan schatten. Ook moet er sprake zijn van verkochte grond en gerealiseerde kosten.

Belangrijkste bevindingen inzake waardering grondexploitaties

Naast de hiervoor genoemde elementen spelen bij de risicoclassificatie van de individuele projecten ook de aard van het project, de programmering en de doorlooptijd een belangrijke rol. Zo zorgt binnenstedelijke herstructurering normaliter voor een grotere complexiteit, doordat de gemeente de bestaande ruimte herontwikkelt en dit type projecten hierdoor (financieel gezien) gevoeliger is voor risico’s dan volledig nieuw uit te leggen locaties. Een langere doorlooptijd van de projecten zorgt voor een hoger risicoprofiel, doordat de schatting van kosten en opbrengsten van de projecten subjectiever is naarmate de doorlooptijd toeneemt. Op grond van onze risicoanalyse hebben wij geconcludeerd dat de grondexploitaties Leidsche Rijn A2-zone, Leidsche Rijn Uitvoeringsprogramma, Beurskwartier, Merwede OPG en Busstalling, stationsgebied en Lombokplein de belangrijkste projecten binnen uw gemeente zijn, waarbij wij de Leidsche Rijn grondexploitaties voor onze controle op deelcomplexniveau hebben geanalyseerd en – waar wij dat noodzakelijk achten op grond van onze professionele oordeelsvorming – geselecteerd voor nadere controle. Van deze (deel)projecten hebben wij de aannemelijkheid van de nog te realiseren kosten en opbrengsten getoetst en is tevens de getroffen verliesvoorziening of de verantwoorde (tussentijdse) winstneming gecontroleerd.

Gezien de verhoogde complexiteit van bepaalde onderdelen binnen de grondexploitatie Leidsche Rijn A2-zone, Leidsche Rijn Uitvoeringsprogramma, Beurskwartier, Merwede OPG en Busstalling, stationsgebied en Lombokplein, hebben wij eveneens specialisten ingeschakeld bij het beoordelen van de toepassing van de juiste methodiek, de aannames, de berekeningen en de consistente toepassing van de betrokken modellen en/of de van toepassing zijnde financiële verslaggeving. Naast de hierboven benoemde projecten, die wij geselecteerd hebben voor een diepgaande inhoudelijke controle, hebben wij op grond van onze risicoanalyse ook aandacht besteed aan de getrouwheid van de tussentijdse winstneming van het project Merwedekanaalzone deelgebied 4: Defensieterrein. De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2024 zijn verwerkt, zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt Wij hebben op grond van de door ons verrichte werkzaamheden inzake de waardering van de grondexploitaties vastgesteld dat uw gemeente: •

Beschikt over actuele ramingen van de nog te realiseren baten en lasten;

•

Beschikt over een deugdelijke onderbouwing van de gehanteerde uitgangspunten in de grondexploitaties;

•

Op specifieke onderdelen externe deskundigheid heeft ingeschakeld ter onderbouwing van de geraamde grondprijzen en grondopbrengsten;

•

Een niet onaannemelijk niveau heeft bepaald van de nog te maken planen civiele kosten.

Verder merken wij volledigheidshalve op dat wij voor de waardering van de grondexploitatie per 31 december 2024 de per die datum vastgestelde projectkaders en genomen besluiten betrokken hebben bij de controle van de waardering. Er is geen rekening gehouden met de effecten van eventuele toekomstige, nog vast te stellen, ambities van uw gemeente. Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de grondexploitaties een betrouwbaar beeld geven van de waardering van uw grondexploitaties.

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 16 May 2025

Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) Belangrijke bevindingen

Robuuste posten Leidsche Rijn & mobiliteitshub XL

Wij gaan hieronder in op een aantal belangrijke thema’s die in 2024 gespeeld hebben wij de controle van de waardering van de grondexploitaties:

In 2020 heeft de gemeente Utrecht nagedacht over het verhelpen van de onzekerheden die in de deelplan overstijgende kostenprognoses zitten van Leidsche Rijn. Om de onzekerheid in de controle weg te nemen heeft de gemeente Utrecht destijds besloten om de deelplan overstijgende ‘robuuste’ ramingen, die ten grondslag liggen aan de waardering van het project, in de jaarrekening tijdelijk uit de raming van de grondexploitatie te halen. De verslaggeving technische correctie die als gevolg hiervan destijds gemaakt is bedroeg circa € 143,6 miljoen. Dit is berekend middels de ‘percentage of completion (POC-) methode’.

Herstructurering grondexploitatie Leidsche Rijn Tot het boekjaar 2024 bestond de grondexploitatie Leidsche Rijn uit een totaal van 48 deelgrondexploitaties. Allen (semi) individuele deelprojecten die waren opgericht voor een deel ontwikkeling in het Leidsche Rijn gebied. Door de jaren heen zijn veel van deze deelprojecten afgerond. Administratief waren deze echter nog onderdeel van de algehele gebiedsontwikkeling Leidsche Rijn (ook al was het project al lang en breed gereed). Tijdens de raadsvergadering van 7 november 2024 heeft u (gemeenteraad) ingestemd met het administratief vereenvoudigen van de Leidsche Rijn gebiedsontwikkeling en het “afsluiten” van deelprojecten die reeds afgerond zijn. Hiermee zijn de nog actieve deelprojecten onderverdeeld in twee “nieuwe” grondexploitatieprojecten die beide zelfstandig worden verantwoord zijnde: •

Leidsche Rijn A2-Zone

•

Leidsche Rijn Uitvoeringsprogramma

In 2024 is, mede als gevolg van de hiervoor beschreven herstructurering, gebleken dat voormalige robuuste postenraming in voldoende onderbouwd is dat deze terug kan vloeien in de (inmiddels nieuwe) grondexploitaties Leidsche Rijn Uitvoeringsprogramma en Leidsche Rijn A2-zone. Hiermee komen de robuuste posten niet meer voor in de jaarcijfers 2024. De bijdrage aan de mobiliteitshub XL – onderdeel van de robuuste posten – is in de jaarstukken verantwoord als resultaatbestemming. Dit is conform BBV-regelgeving. Conform het systeembesluit reserves is de bijdrage onttrokken aan de reserve grondexploitaties en gestort in de vaste activareserve, onderdeel realisatie mobiliteitshub XL.

De toerekening van de individuele deelprojecten aan bovenstaande grondexploitatieprojecten heeft plaatsgevonden op basis van de criteria:

Macro economische ontwikkelingen en de impact hiervan op het verwachte resultaat van de grondexploitaties

•

Geografische samenhang

•

Resterende looptijd

•

Logische toerekening van nog te realiseren werkzaamheden

De afgelopen jaren hebben in het teken gestaan van de steeds oplopende inflatie en de beteugeling daarvan door de Europese Centrale Bank (ECB). Voor het komende jaar lijkt een normalisatie plaats te vinden op het gebied van de kostenstijgingen en daarmee samenhangend potentieel renteverlagingen - wat het lenen van geld voor het aankopen van vastgoed goedkoper maakt - door de ECB.

De onderverdeling van de verschillende deelcomplexen aan de grondexploitatiecomplexen is door ons beoordeeld en passend bevonden. Om de reeds afgeronde deelcomplexen administratief af te wikkelen (resterende boekwaarde tot nihil terugbrengen) heeft een additionele winstneming plaatsgevonden van 49,4 miljoen. Deze winstneming is, conform het systeembesluit van uw gemeenteraad, toegevoegd aan de reserve grondexploitatie.

Wij hebben vastgesteld dat de gemeente Utrecht met deze ontwikkelingen rekening heeft gehouden bij de actualisatie van haar grondexploitatieberekeningen. Voor de toekomstige kosten en opbrengstenstijgingen heeft de gemeente Utrecht de parameters (korte termijn, middellange termijn en lange termijn) aan de hand van een uitvoerige analyse van marktrapportages bepaald. Op grond van de door ons verrichte controlewerkzaamheden op de totstandkoming van de parameters en de aannemelijkheid hiervan, concluderen dat de parameters inzake de kosten- en opbrengstenstijging voor de grondexploitaties evenwichtig bepaald zijn. Wij blijven, net als in voorgaande jaren, het belang dat de gemeente Utrecht de opbrengsten en kostenramingen alsmede de indexen kritisch blijft volgen en zo goed mogelijk in lijn blijft brengen met de markt(verwachtingen). Verder merken wij overigens op dat de organisatie, in overeenstemming met ons advies naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole 2023, een (interne) richtlijn heeft opgesteld en doorgevoerd omtrent het toepassen van onvoorzien percentages binnen detailramingen van de Utrechtse grondexploitaties. Dit zien wij als een positieve ontwikkeling. Kwaliteit dossiervorming Wij constateren, net als in voorgaande jaren, dat de gemeente Utrecht een grote ontwikkelambitie heeft, die veel vraagt van het fysieke domein.

Los van het uitvoeren van de grondexploitatie-plannen dienen ook de administratie en de dossiervorming van de plannen van een goed niveau te zijn om deze ambitie (financieel) beheersbaar te kunnen uitvoeren. De afgelopen jaren heeft uw organisatie een kwaliteitsimpuls gegeven aan de dossieropbouw die voor ons benodigd is om onze controlewerkzaamheden op een effectieve en efficiënte wijze aan te vangen. Bij de jaarrekeningcontrole 2024 hebben wij vastgesteld dat de positieve lijn die de afgelopen jaren is ingezet, is doorgezet. Het controleproces en het proces van de actualisatie van de grondexploitatieberekeningen zijn goed doorlopen.

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 16 May 2025

Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) Overige kosten Beurskwartier Het grondexploitatieproject Beurskwartier is een grootstedelijk ontwikkelingsproject gelegen tussen het stationsgebied en de huidige jaarbeurs. Door het grootstedelijk karakter van deze grondexploitatie en de complexiteit dit met zich meebrengt, heeft de gemeente verschillende stelposten opgenomen in haar kostenramingen op het gebied van geluidsmaatregelen, planschadevergoedingen en tijdelijk beheer. Deze stelposten, ter grootte van € 5,5 miljoen, kunnen door ons (net als vorig jaar) op dit moment onvoldoende getoetst worden. Dit wordt veroorzaakt doordat de uitgangspunten van deze mogelijke ingrepen (waarvoor de stelposten opgenomen zijn) nog niet verder definieerbaar zijn als gevolg van de fase waar de grondexploitatie zich op dit moment in bevindt. Wel acht de gemeente deze kosten benodigd voor de uiteindelijke realisatie van het totale plangebied van de grondexploitatie Beurskwartier. Dit is eveneens door de organisatie toegelicht op pagina 450 van de jaarrekening. Gezien de onzekerheid omtrent de omvang van de eerder benoemde stelposten hebben wij een bedrag van € 5,5 miljoen aangemerkt als onzeker.

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 16 May 2025

Fraude, integriteit, en naleving wet- en regelgeving De beoordeling door het college van burgemeester en wethouders van het risico van materiële fouten in de jaarrekening als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving Bij onze controle vragen wij u jaarlijks inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking kan bevatten door fraude of het overtreden van wet- en regelgeving (corporate compliance), inclusief de aard, omvang en frequentie van de inschattingen, het proces dat u daarbij hanteert, en de communicatie daarover met het personeel en met de gemeenteraad. Tijdens deze gesprekken heeft uw organisatie aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico’s, waaronder het belang van corporate compliance en de analyse van corruptievraagstukken. Wij hebben voorgaande jaren geadviseerd over uw interne frauderisicoanalyse, met als belangrijkste aandachtspunten: de frequentie van de interne frauderisicoanalyse en centrale beheersing en monitoring van risico’s U merkt het onderwerp ‘fraude’ aan als belangrijk thema in uw jaarplan Concernaudit (2024-2025 en 2025-2026). Op basis van de benodigde competenties en capaciteiten is het eigenaarschap van de frauderisicoanalyse belegd bij Concernaudit. Aan onze aanbevelingen uit de managementletters over de afgelopen wordt in uw jaarplan uitgebreid aandacht besteed.

Dit vinden wij een positieve ontwikkeling. De (actualisatie van de) frauderisicoanalyse is inmiddels afgerond en vastgesteld door de directieraad en het college. Wij hebben gesproken met de hierbij betrokken functionarissen en hebben kennisgenomen van: •

Jaarplan Concernaudit 2024-25 en 2025-26.

•

Uw actuele interne frauderisicoanalyse.

•

Thema-audits (zoals het vorig jaar afgeronde onderzoek inzake het proces van paspoortverstrekking en actuele audit Registratie van NietIngezetenen (RNI) bij Publiekszaken (december 2024))

•

De inhoud van frauderisicosessies en een risico-inschattingsrapportage van een van de organisatieonderdelen.

Op deze manier wilt u borgen dat u vanuit verschillende invalshoeken een compleet en actueel beeld verkrijgt van frauderisico’s en getroffen interne beheersmaatregelen om deze vervolgens centraal te kunnen monitoren. Dit stelt u in staat om restrisico’s te identificeren en vervolgens al dan niet actie te ondernemen ten aanzien van de restrisico’s. Wij constateren dat u zichtbaar een kwaliteitsimpuls heeft gegeven aan uw (proces van) frauderisicoanalyse en de verdere inbedding hiervan in de organisatie. U heeft hierbij expliciet rekening gehouden met onze adviespunten uit voorgaande jaren. Ten aanzien van de door u geïdentificeerde frauderisico’s heeft u vastgesteld welke interne beheersmaatregelen zijn opgezet. Op basis van uw actuele frauderisicoanalyse adviseren wij u om: •

•

De frauderisico’s en beschreven interne beheersmaatregelen te betrekken in uw verbijzonderde interne controles (VIC plannen en VIC’s) om bestaan en werking van beheersmaatregelen te kunnen toetsen. Aandacht te besteden aan financiële verslaggevingsrisico’s, waaronder (fraude)mogelijkheden ten aanzien van resultaatsturing.

Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico

De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college, inclusief het invoeren en onderhouden van interne beheersingsmaatregelen voor de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en efficiency van de bedrijfsvoering, en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten.

Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten, doordat sprake kan zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen of verkeerd voorstellen van zaken, of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge, maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt. Wij hebben de accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en professionele oordeelsvorming toegepast, in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Fraude en integriteit Jaarlijks verkrijgen wij inzicht in de integriteitsmeldingen, die wij vervolgens doorspreken met uw coördinator integriteit. Een overzicht van integriteitsmeldingen en acties hieromtrent is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering onderdeel ‘weerbare organisatie’. Concernaudit heeft in haar jaarplan 2025-2026 een audit naar de effectiviteit en efficiëntie van de inrichting en naleving van het Onderzoeksprotocol Integriteitsschendingen en misstanden opgenomen. Onze conclusie is dat uw gemeente op een adequate wijze opvolging geeft aan geïdentificeerde integriteitskwesties en dat zij hierover tijdig met ons in contact treedt.

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 16 May 2025

Interne beheersing

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 16 May 2025

Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing vanuit de controle van het boekjaar 2024 Managementletter 2024, toegespitst op de interne (financiële) beheersing

Het hoge aantal P14 boekingen na opstellen van de initiële jaarrekening

Migratie SAP S/4Hana

Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in het najaar van 2024 een interim-controle uitgevoerd. Deze interim-controle was primair gericht op de opzet, het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing, voor zover van belang voor onze controle op de getrouwheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens.

De organisatie stelt, conform afspraak, haar eerste concept jaarrekening op na het afsluiten van de administratieve periode 13.

Tot slot speelde ook de migratie naar SAP S/4Hana in dezelfde periode. Deze samenloop van werkzaamheden voor de jaarafsluiting alsmede de migratie hebben tot vertraging in het opstelproces kunnen leiden.

Voor de bevindingen van de interim-controle verwijzen wij naar onze managementletter 2024 gedateerd d.d. 25 februari 2025. In de managementletter hebben wij een aantal aandachtspunten voor het opstel- en controleproces van de jaarrekening 2024 benoemd. Als onderdeel van onze werkzaamheden voor de jaarrekening zijn wij nagegaan of deze aandachtspunten voldoende zijn opgevolgd. Voor zover de opvolging en/of onze controle ervan hiertoe aanleiding geven, hebben wij onze bevindingen in dit accountantsverslag bij het betreffende onderwerp verwerkt. Uw organisatie geeft aan dat ten aanzien van de controle op de volledigheid van de erfpachtopbrengsten er in 2024 veel voorbereidende stappen zijn gezet. Team Contractbeheer, Erfpacht en Snippergroen (CES) heeft een plan van aanpak opgesteld voor de periodieke controle van de erfpachtopbrengsten. Op basis hiervan zullen zij jaarlijkse steekproeven in de planning van Team CES opnemen. In 2025 heeft zij steekproeven uitgevoerd. Evaluatie opstel- en controleproces Medio 2024 hebben wij met de ambtelijke organisatie het opstel- en controleproces van de jaarrekening 2023 geëvalueerd. Hierbij hebben wij samen met verschillende disciplines binnen de gemeente (FIJ, Ruimte en SISA) het controleproces geëvalueerd. Wij hebben kunnen voortborduren op de gemaakte afspraken tijdens deze evaluatie en de ervaringen uit voorgaande controles.

Het opstel- en controleproces is hierdoor prettig verlopen. Als waarborg en signaleringsfunctie in dit proces houden wij wekelijks gezamenlijk met Utrecht een regieoverleg. Daaruit volgen belangrijke aandachtspunten om de organisatie Utrecht verder te versterken. Specifiek benoemen wij hierin de volgende aandachtspunten.

Bij het afsluiten van deze periode zouden alle financiële mutaties en transacties over het boekjaar 2024 verwerkt moeten zijn met uitzondering van de boekingen voor actualisatie van de grondexploitaties (waarover separate afspraken zijn gemaakt). Na het sluiten van deze periode zijn door de verschillende organisatieonderdelen nog 63 mutaties aangeleverd voor administratieve verwerking in het boekjaar 2024. Dit hoge aantal kan duiden op tekortkomingen in het proces van jaarafsluiting en toont een toename ten opzichte van voorgaande jaren (2023: 44 boekingen en 2022: 30 boekingen). Een belangrijke oorzaak hiervoor betreft de toename van het aantal SiSaregelingen. Daarnaast is naar onze mening sprake van een aantal andere (potentiële) oorzaken. Eén mogelijke oorzaak is het al jaren op rij toenemende aantal taken en activiteiten, waarbij de beschikbare personele formatie door de krapte op de arbeidsmarkt niet gelijkmatig en gelijktijdig kan meegroeien. De toename van het aantal taken en activiteiten in combinatie met een krapte in de personele formatie leidt tot een hogere werkdruk wat de kans op fouten vergroot.

Wel merken wij op dat de gemeente sinds voorgaand jaar verschillende procesverbeteringen heeft doorgevoerd zoals eveneens beschreven in onze managementletter 2024 en 2023 om de kwaliteit van de memoriaalboekingen (waarmee de P14 boekingen gemaakt worden) te verbeteren. De resultaten hiervan zijn zichtbaar geweest bij het jaarrekeningtraject. Echter merken wij op dat de gemeente nog de laatste stap moet zetten om tot een efficiënt proces voor de jaarafsluiting te komen. Wij onderschrijven zodoende nogmaals het belang van de ontwikkelingen op het gebied van de memoriaalboekingen en de tijdige initiatie van dergelijke afsluitende boekingen.

In reactie geeft uw ambtelijke organisatie aan dat de migratie naar SAP S/4Hana een van de oorzaken is van het hoog aantal afsluitende en nagekomen boekingen na de eerste concept jaarrekening. Ook is de mobiliteit (instroom en uitstroom) van de ambtelijke organisatie toegenomen en wisselen ambtenaren vaker van functie of project wat kan leiden tot kennisachterstand en inefficiëncy. Een tweede oorzaak is dat dit het risico in de hand werkt dat er bij de verschillende medewerkers en organisatieonderdelen onduidelijkheid is over taken, rollen en verantwoordelijkheden (is voldoende duidelijk beschreven en belegd wie waarvoor verantwoordelijk is in het proces?). In dit kader benoemen wij nogmaals onze adviezen voor het verder versterken van de gemeentebrede financiële functie zoals eerder in dit verslag alsmede in onze managementletter 2024 benoemd.

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 16 May 2025

Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing vanuit de controle van het boekjaar 2024

Planning en verantwoording SiSa-bijlage Het Rijk kiest er in toenemende mate voor om nieuwe en specifieke opgaven voor gemeenten te bekostigen via een specifieke uitkering. Daarnaast zet gemeente Utrecht in op het aanvragen van extra middelen voor specifieke Utrechtse opgaven. Dit leidt ertoe dat er over steeds meer specifieke uitkeringen verantwoord moet worden. Voor 2024 zijn dit 74 SiSaregelingen. Wij hebben geconstateerd (mede als gevolg van de hierboven beschreven aspecten) dat het verantwoordingsproces omtrent de SiSabijlage nog niet optimaal verloopt. Door de verschillende organisatieonderdelen is een deel van de verantwoordingsdossiers niet tijdig, juist en volledig aangeleverd bij de medewerkers die centraal coördineren en verantwoordelijk zijn voor de kwaliteitscontrole op deze dossiers. Hierdoor is het niet in alle gevallen gelukt om voorafgaand aan onze controle uw (kwaliteitscontrole-) werkzaamheden af te ronden. Dit heeft eveneens impact gehad op de tijdig afronden van onze werkzaamheden. Daarnaast constateren wij dat de aansluiting van de overlopende post, die behoort bij deze SiSa-regelingen, niet consistent zichtbaar is in de verantwoordingsdossiers. Voor een groot aantal SiSa-regelingen is er sprake van een overlopende post, aangezien de gelden in 2024 (of eerder) zijn ontvangen, terwijl de bestedingen nog niet volledig hebben plaatsgevonden.

Wij zien dat de aanlevering vanuit de verschillende organisatieonderdelen niet altijd adequaat aansluit op deze overlopende post. Dit is cruciaal voor het verkrijgen van een juist en volledig overzicht van de nog te besteden rijksmiddelen. Wij adviseren u om dit vroegtijdig inzichtelijk te maken en, waar mogelijk, in de balans een duidelijke koppeling zichtbaar te hebben met het nummer van de SiSa-regeling.

Ten opzichte van 2023 is er wel verbetering zichtbaar in het proces, zo zien wij dat er meer SiSa-dossiers gereed zijn bij de start van de controle en zien wij dat u eveneens een vooruitgang is geboekt met het aansluiten van de overlopende post per 31 december 2024. Wij zien meer samenwerking tussen de verschillende organisatieonderdelen en de SiSa-coördinatoren. Echter er is nog ruimte voor verbetering in de tijdigheid en volledigheid van de aanlevering van de verantwoordingsdossiers, zoals eerder genoemd. Tevens is er sprake geweest van overmacht in de bezetting en is het team wat later in het traject op volledige sterkte gekomen. Sinds december 2024 en januari 2025 zijn er twee nieuwe teamleden aan het SiSa-coördinatieteam zijn toegevoegd. Wij benadrukken dan ook het belang dat de organisatieonderdelen gedurende het jaar al starten met de verantwoordingsdossiers conform de gestandaardiseerde (centrale) werkinstructie. Daarbij is het van belang dat de aansluiting met de nog te besteden middelen, welke op de balans staan, hierin meegenomen worden. In 2025 zullen wij bij de interim-controle de SiSa prominenter terug laten komen, waardoor het 'SiSa-traject' al eerder in het jaar kan worden geïnitieerd.

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 16 May 2025

Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing vanuit de controle van het boekjaar 2024

Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving inclusief Cyber Security behoeft verdere aandacht Jaarlijks geven wij u een update van de opvolging van de bevindingen uit de IT-audits van voorgaande jaren, waarbij wij op basis van gesprekken met de betrokken functionarissen de voortgang op de bevindingen ten aanzien van de betrouwbaarheid van de algemene IT-beheersmaatregelen onderzoeken. Deze werkzaamheden zijn geïntegreerd in onze jaarrekeningcontrole. U heeft ons afgelopen jaar, in verband met de implementatie van SAP4HANA, gevraagd om door middel van een quickscan de opvolging te evalueren van de geconstateerde observaties met betrekking tot de IT-audit over voorgaande jaren. Wij hebben hierbij vastgesteld dat de bevindingen gedeeltelijk waren opgelost. In verband met de go-live van S/4H in 2025 hebben wij in 2024 geen verder werkzaamheden uitgevoerd op de ECC omgevingen omdat de Gemeente al haar aandacht op de nieuwe omgeving richt. Net als in voorgaande jaren hebben wij bij onze controle een controleaanpak gehanteerd waarbij wij gegevensgerichte controlewerkzaamheden buiten de IT-omgeving plannen, om in te spelen op de onderkende risico’s. Wij hebben als onderdeel van de audit over 2024 werkzaamheden uitgevoerd rondom verschillende onderwerpen gerelateerd aan de implementatie van S/4H, waaronder de datamigratie, teststrategie en de go-live strategie.

Tevens hebben onze IT auditors een zogenoemde pre-implementation review uitgevoerd, waarbij op voorhand is meegekeken bij de migratie naar SAP4HANA. Hierbij is een nauwe samenwerking geweest tussen Deloitte, de Gemeente en haar implementatiepartner McCoy. Tijdens het traject zijn meerdere aanbevelingen gedaan welke iteratief zijn teruggekoppeld aan McCoy. Voor de go-live beslissing hebben wij ten aanzien van de migratie opgemerkt dat een formele goedkeuring leek te ontbreken. McCoy en de gemeente hebben extra stukken aangeleverd waaruit een gegronde basis en goedkeuring voor go-live te herleiden is.

Ondanks dat wij niet steunen op de IT-omgeving zijn wij tijdens de jaarrekeningcontrole in staat geweest data-analyse in te zetten als onderdeel van onze controleaanpak. Tevens voeren wij data-analyses uit tijdens onze controle op de journaalboekingen en specifiek: de memoriaalboekingen. Met behulp van data-analyse is door ons een diepgaande en risicogerichte analyse uitgevoerd van deze in opzet meer risicovolle boekingen. Zo hebben wij de met gegevensgerichte werkzaamheden te onderzoeken populatie aan journaalboekingen sterk kunnen reduceren. Dit illustreert het belang en de toegevoegde waarde van een betrouwbare IT-omgeving als basis voor het inzetten van data-analyse Cyber Security Ten aanzien van Cyber Security stellen wij vast dat er voortgang is gemaakt, maar dat er ook nog belangrijke uitdagingen zijn. Ten opzichte van vorig jaar zijn er verbeteringen zichtbaar in training, informatiebeveiligingsbeleid, aanpak van bewustwording en het uitvoeren van crisisoefeningen. Daarnaast is de technische infrastructuur van de Gemeente Utrecht versterkt, zoals blijkt uit het rekenkameronderzoek. Ook heeft de gemeente Utrecht budget vrijgemaakt om de bewustwording binnen de organisatie te vergroten. De Gemeente Utrecht heeft besloten af te zien van ISO 27001-certificering, wat leidt tot een gebrek aan formele evaluatie van naleving en mogelijke kwetsbaarheden.

Binnen het NIS2 zorgplicht traject analyseert de gemeente voor de kritische processen en gerelateerde systemen in hoeverre de BIO 2.0 al wordt gevolgd en welke aanvullende maatregelen nodig zijn.

De Gemeente Utrecht staat voor grote bezuinigingsopgaven, maar het is enorm belangrijk om voldoende budget te reserveren voor informatiebeveiliging. Het afbreukrisico is te groot, door de grote hoeveelheden gevoelige data die de gemeente beheert en de cruciale rol die de gemeente speelt in inkomensvoorzieningen, zoals uitkeringen. Zo ook de noodzakelijke aandacht voor de implementatie van de NIS2-richtlijn. In Nederland wordt de NIS2-richtlijn geïmplementeerd via de Cyberbeveiligingswet, waaraan de Gemeente Utrecht verplicht is te voldoen. Het niet naleven van deze wet kan aanzienlijke gevolgen hebben, waaronder financiële schade door mogelijke boetes, het opleggen van extra maatregelen door de toezichthouder en reputatieschade. Bovendien kan niet-naleving leiden tot kwetsbaarheden voor cyberaanvallen en een inadequate bescherming van systemen en gegevens, met op zijn beurt extra financiële-, operationele- en/of reputatieschade tot gevolg. Het is cruciaal dat de urgentie binnen de gehele organisatie wordt erkend om passende en effectieve maatregelen te nemen. De Cyberbeveiligingswet zal naar verwachting rond het derde kwartaal van 2025 van kracht zijn. Wij adviseren Utrecht om op al deze onderdelen de eventuele hiaten in kaart te brengen en, ook op bestuurlijk niveau, waar nodig actie te nemen om (aanvullende) maatregelen te implementeren/realiseren.

Hierbij willen wij benadrukken dat het kunnen aantonen van de werking hiervan van groot belang is. Daarnaast adviseren we de gemeente om voldoende aandacht te schenken aan de periodieke beveiligingstesten en –oefeningen, de integratie van het SIEM/SOC en het in kaart brengen van risico’s bij leveranciers. Voor onze bevindingen en detailaanbevelingen op het gebied van Cyber Security verwijzen wij naar onze afzonderlijke rapportage. Verder dienen wij op te merken dat concernaudit in Q2 2024 een audit omtrent Cyberweerbaarheid uitgevoerd heeft. Naar aanleiding van de audit zijn de deelname cijfers van de e-learning Gegevensbescherming aanzienlijk gestegen en heeft het CIO Office een bewustwordingscampagne omtrent cyberdreigingen gelanceerd.

Concernaudit heeft in haar jaarplan 2025-2026 een readiness-assessment omtrent NIS2-richtlijn/Cyberbeveiligingswet opgenomen. Dit zien wij als een positief punt. Accountantsverslag 2024 2505445BB9/WK/33

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 16 May 2025

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 16 May 2025

A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de niet-gecorrigeerde controleverschillen groter dan de rapporteringstolerantie van € 0,5 miljoen. Aard van de fouten

Getrouwheid

Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen voorgaande periode

N.v.t.

Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen huidige periode: •

Nagekomen belastingopbrengsten BghU

€ 1.021.000

•

Onjuiste toerekening kosten 2025

€ 587.000

•

Ongeautoriseerde reservemutatie

€ 614.000

•

Onvolledige voorziening wethouderspensioenen

€ 2.818.000

•

Besteding SiSa H20 ten onrechte genomen in jaarrekening 2024

€ 1.495.000

Totaal getrouwheidsfouten

•

€ 6.535.000

Wij ontvangen van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening, waarin het college het bovenstaande bevestigt. Dit houdt in dat eventuele niet-geconstateerde en daardoor niet-gecorrigeerde afwijkingen, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening niet materieel zijn. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere niet-gecorrigeerde afwijkingen.

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 16 May 2025

A2 - Onzekerheden in de controle In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de onzekerheden groter dan de rapporteringstolerantie van € 0,5 miljoen. Aard van de onzekerheden •

Getrouwheid

Grondexploitatie Beurskwartier: onzekerheid stelposten

€ 5.500.000

Totaal onzekerheden in de controle getrouwheid

•

€ 5.500.000

Wij ontvangen van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening, waarin het college het bovenstaande bevestigt. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere onzekerheden.

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 16 May 2025

A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Onze controlestandaarden vereisen dat wij afwijkingen van materieel belang in de toelichting signaleren om de gemeenteraad in staat te stellen een inschatting te maken van de gevolgen daarvan voor de jaarrekening. De tabel hierna bevat een weergave van díe onderwerpen uit de toelichting waarvan wij denken dat de gemeenteraad deze nader dient te beoordelen.

Toelichting •

•

Bron van de toelichtingsvereiste

Kwantitatieve of kwalitatieve overwegingen

Abusievelijk is het verloop gedurende het boekjaar van SiSa J95 niet opgenomen onder de vooruitontvangen bedragen van overheidslichamen – Rijk, maar opgenomen onder de overige vooruitontvangen bedragen

Toelichting op de balans

€ 550.000

Abusievelijk is het verloop gedurende het boekjaar van SiSa H30 onvolledig gepresenteerd onder de vooruitontvangen bedragen van overheidslichamen – Rijk, zowel de ontvangen bedragen als het vrijgevallen bedrag

Toelichting op de balans

€ 2.000.000

Abusievelijk is het verloop gedurende het boekjaar van SiSa K28 onvolledig gepresenteerd onder de vooruitontvangen bedragen van overheidslichamen – Rijk, zowel de ontvangen bedragen als het vrijgevallen bedrag

Toelichting op de balans

€ 1.900.000

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 16 May 2025

B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2024 Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de strekking van ons getrouwheidsoordeel bij de jaarrekening 2023 en onze conclusies ten aanzien van de rechtmatigheid van de SiSa-bijlage 2024. - Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring): goedkeurend - Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening: goedkeurend Per regeling geven wij in de volgende tabel aan of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd.

Code

SiSa-regeling

Fout of onzekerheid

Financiële omvang

A17

Regeling specifieke uitkering voorkomen georganiseerde en ondermijnende jeugdcriminaliteit

n.v.t.

€0

n.v.t.

A20

Specifieke uitkering versterking van de lokale integrale aanpak van radicalisering, extremisme en terrorisme 2023-2026

n.v.t.

€0

n.v.t.

A33

Bekostigingsregeling Landelijke Vreemdelingen Voorziening 2024

n.v.t.

€0

n.v.t.

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek

n.v.t.

€0

n.v.t.

C10

Tijdelijk besluit specifieke uitkering verbetering digitale dienstverlening

n.v.t.

€0

n.v.t.

C125

Inrichten overheidsbrede loketten

n.v.t.

€0

n.v.t.

C126

Verbetering digitale dienstverlening

n.v.t.

€0

n.v.t.

C62

Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire

n.v.t.

€0

n.v.t.

C92

Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid

n.v.t.

€0

n.v.t.

D10

Volwasseneneducatie

n.v.t.

€0

n.v.t.

D12

Regionale meld- en coördinatiefunctie

n.v.t.

€0

n.v.t.

D12A

Regionaal programma voortijdig schoolverlaten

n.v.t.

€0

n.v.t.

D14

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen

n.v.t.

€0

n.v.t.

D19

Tijdelijke onderwijshuisvesting ontheemden

n.v.t.

€0

n.v.t.

Toelichting

€0

Accountantsverslag 2024 2505445BB9/WK/38 kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 16 May 2025

B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2023 Code

SiSa-regeling

Fout of onzekerheid

Financiële omvang

Subtotaal – zie vorige pagina

Toelichting

€0

D21

Specifieke uitkering Impuls Jongerencultuur

n.v.t.

€0

n.v.t.

D23

Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen

n.v.t.

€0

n.v.t.

Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)

n.v.t.

€0

n.v.t.

E104

Specifieke uitkering woningbouw op korte termijn door bovenplanse infrastructuur

n.v.t.

€0

n.v.t.

E106

Regionale Aanpak Laadinfrastructuur

n.v.t.

€0

n.v.t.

E111

Regeling stimulering schoon en emissieloos bouwen voor medeoverheden

n.v.t.

€0

n.v.t.

E113

Tijdelijke regeling uitkering bodemopgaven 2024-2030

n.v.t.

€0

n.v.t.

E115

Tijdelijke regeling specifieke uitkering duurzame en circulaire infrastructuur

n.v.t.

€0

n.v.t.

E20

Regeling stimulering verkeersmaatregelen 2020-2021

n.v.t.

€0

n.v.t.

E21

Regeling specifieke uitkering circulaire ambachtscentra 2020 – 2022

n.v.t.

€0

n.v.t.

E27B

Brede doeluitkering verkeer en vervoer (SiSa tussen medeoverheden)

n.v.t.

€0

n.v.t.

Subsidieregeling sanering verkeerslawaai

n.v.t.

€0

n.v.t.

E42

Griftpark

n.v.t.

€0

n.v.t.

E44

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027

n.v.t.

€0

n.v.t.

E53

Regeling specifieke uitkering Schone Lucht Akkoord

n.v.t.

€0

n.v.t.

E58

Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem overbruggingsjaar 2021

n.v.t.

€0

n.v.t.

E83

Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2022

n.v.t.

€0

n.v.t.

E84

Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023

n.v.t.

€0

n.v.t.

E94

Incidentele specifieke uitkering (water) bodemsanering 2022

n.v.t.

€0

n.v.t.

Subtotaal

€0 Accountantsverslag 2024 2505445BB9/WK/39

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 16 May 2025

B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2023 Code

SiSa-regeling

Fout of onzekerheid

Financiële omvang

Subtotaal – zie vorige pagina

Toelichting

€0

E97

Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2023

n.v.t.

€0

n.v.t.

G10

Wet inburgering_ gemeentedeel 2024

n.v.t.

€0

n.v.t.

G12

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_ gemeentedeel 2024

n.v.t.

€0

n.v.t.

G12

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Wet Inburgering van 13 september 2012 in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2024

n.v.t.

€0

n.v.t.

G13

Besteding/baten onderwijsroute_gemeentedeel 2024

n.v.t.

€0

n.v.t.

G13

Bestedingen/baten overige voorzieningen_ gemeentedeel 2024

n.v.t.

€0

n.v.t.

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2024

n.v.t.

€0

n.v.t.

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T_gemeentedeel 2024

n.v.t.

€0

n.v.t.

BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2024

n.v.t.

€0

n.v.t.

BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2024

n.v.t.

€0

n.v.t.

BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2024

n.v.t.

€0

n.v.t.

BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2024

n.v.t.

€0

n.v.t.

BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2024

n.v.t.

€0

n.v.t.

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004_gemeentedeel 2024

n.v.t.

€0

n.v.t.

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T_gemeentedeel 2024

n.v.t.

€0

n.v.t.

Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T_gemeentedeel 2024

n.v.t.

€0

n.v.t.

€0

Subtotaal

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 16 May 2025

B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2023 Code

SiSa-regeling

Fout of onzekerheid

Financiële omvang

Subtotaal – zie vorige pagina

Toelichting

€0

Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2024

n.v.t.

€0

n.v.t.

Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2024

n.v.t.

€0

n.v.t.

Tozo 2_gemeentedeel 2024

n.v.t.

€0

n.v.t.

Tozo 3_gemeentedeel 2024

n.v.t.

€0

n.v.t.

Tozo 4_gemeentedeel 2024

n.v.t.

€0

n.v.t.

Tozo 5_gemeentedeel 2024

n.v.t.

€0

n.v.t.

Ministeriële regeling heroïnebehandeling

n.v.t.

€0

n.v.t.

H10

Regeling specifieke uitkering vastgoedtransitie gesloten jeugdhulp 2020

n.v.t.

€0

n.v.t.

H12

Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken

n.v.t.

€0

n.v.t.

H14

SPUK expertisecentra jeugdhulp (Instandhouding en Doorontwikkeling)

n.v.t.

€0

n.v.t.

H20

Regeling specifieke uitkering vastgoedtransitie residentiële jeugdhulp 2021

n.v.t.

€0

n.v.t.

H26

Regeling specifieke uitkering randvoorwaardelijke functies jeugdhulp

n.v.t.

€0

n.v.t.

H30

Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026

n.v.t.

€0

n.v.t.

H31

Regeling Specifieke uitkering noodfonds energie amateursportverenigingen

n.v.t.

€0

n.v.t.

H34

Regeling specifieke uitkering specialistische functies aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2023

n.v.t.

€0

n.v.t.

H35

Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026

n.v.t.

€0

n.v.t.

H37

Regeling specifieke uitkering niet beoogde kosten jeugdzorg vanwege verblijf in gemeente

n.v.t.

€0

n.v.t.

H39

Regeling specifieke uitkering domein-overstijgend samenwerken_zonder centraal persoon_2024

n.v.t.

€0

n.v.t.

Subtotaal

€0 Accountantsverslag 2024 2505445BB9/WK/41

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 16 May 2025

B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2023 Code

SiSa-regeling

Fout of onzekerheid

Financiële omvang

Subtotaal – zie vorige pagina

Toelichting

€0

Regeling specifieke uitkering stimulering sport 2024-2025

n.v.t.

€0

n.v.t.

H41

Regeling specifieke uitkering specialistische functies aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2024-2028

n.v.t.

€0

n.v.t.

H43

Regeling specifieke uitkering frictiekosten gesloten jeugdhulp

n.v.t.

€0

n.v.t.

J100

Regeling kansrijke wijk

n.v.t.

€0

n.v.t.

J105

Regeling specifieke uitkering startbouwimpuls

n.v.t.

€0

n.v.t.

J106

Tijdelijke regeling specifieke uitkering gebiedsbudget

n.v.t.

€0

n.v.t.

J109

Meerjarig regeling specifieke uitkering herstructurering volkshuisvesting

n.v.t.

€0

n.v.t.

J112

Kwalitatief hoogwaardige en duurzame woon- en leefomgeving in acht NOVEX-gebieden

n.v.t.

€0

n.v.t.

J119

Archeologisch onderzoek Rijnenburg

n.v.t.

€0

n.v.t.

J209

Meerjarige regeling voor huisvesting aandachtsgroepen

n.v.t.

€0

n.v.t.

J32

Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen

n.v.t.

€0

n.v.t.

J55

Aanpak energiearmoede

n.v.t.

€0

n.v.t.

J56

Regeling huisvesting aandachtsgroepen

n.v.t.

€0

n.v.t.

J75

Regiodeals 3e tranche

n.v.t.

€0

n.v.t.

J85

Stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen

n.v.t.

€0

n.v.t.

€0

n.v.t.

J94

Specifieke uitkering woningbouwimpuls Regeling specifieke uitkering verduurzaming slecht geïsoleerde woningen van eigenaar-bewoners en woningen van verenigingen van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma

n.v.t.

€0

n.v.t.

J95

Regeling specifieke uitkering regionale structuur Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie

n.v.t.

€0

n.v.t.

K28

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid

n.v.t.

€0

n.v.t.

Subtotaal

€0 Accountantsverslag 2024 2505445BB9/WK/42

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 16 May 2025

B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2023 Code

SiSa-regeling

Fout of onzekerheid

Financiële omvang

Subtotaal – zie vorige pagina M16

Toelichting

€0 n.v.t.

€0

n.v.t.

M24

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne Regeling eenmalige specifieke uitkering voor gemeenten in verband met het treffen van maatregelen ter vermindering van overlast en criminaliteit veroorzaakt door asielzoekers in 2023 en 2024

n.v.t.

€0

n.v.t.

Lokale aanpak overlastgevende en criminele vreemdelingen

n.v.t.

€0

n.v.t.

Totaal

€0

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 16 May 2025

C - Onafhankelijkheidsbevestiging •

Bevestiging onafhankelijkheid De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de “Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)” en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen de organisatie van Deloitte ingebed.

•

Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van de gemeente Utrecht in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast. Stelsel van waarborgen om onze onafhankelijke positie te waarborgen Deloitte beschikt over een stelsel van maatregelen om haar onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Dit stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersingsmaatregelen. Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie: •

•

Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt.

•

Procedures voor tijdige bekendmaking van de voorschriften en de daarin aangebrachte wijzigingen aan alle gevolmachtigden en werknemers bij Deloitte.

•

Procedures voor de organisatie van periodieke trainingen inzake de toepassing van de onafhankelijkheidsvoorschriften.

•

Procedures die erop gericht zijn dat onze gevolmachtigden en werknemers in specifieke casussen en omstandigheden de onafhankelijkheidsvoorschriften naleven.

De benoeming van professionals op seniorniveau die verantwoordelijk zijn voor het continu actualiseren van de procedures en voorschriften, de tijdige bekendmaking ervan en het adequaat functioneren van het gehele stelsel van waarborgen. Procedures voor een schriftelijke rapportage per controlecliënt waarin is vastgelegd of sprake is van omstandigheden die de onafhankelijkheid van de accountant die de controleopdracht uitvoert bedreigen, op welke wijze met potentiële bedreigingen is omgegaan en, indien er bedreigingen zijn gesignaleerd, welke maatregelen dan zijn genomen om deze bedreigingen voor de onafhankelijkheid weg te nemen. De vastlegging van deze beoordeling, inclusief een gemotiveerde conclusie (de zogenoemde ‘onafhankelijkheids-evaluatie’), wordt in het dossier opgenomen. Procedures die vereisen dat een daartoe geëigende afdeling binnen Deloitte wordt geconsulteerd, als sprake is van een mogelijke aantasting van de onafhankelijkheid in relatie tot een specifieke cliënt. Indien de bestuursstructuur van de controlecliënt voorziet in een gemeenteraad, raadscommissie of Adviescommissie Controle en Financiën, overwegen wij ook een van deze instanties te raadplegen.

Persoonlijke, zakelijke of financiële relaties met de gemeente Utrecht Wij hebben een evaluatie gemaakt van persoonlijke, zakelijke en financiële relaties tussen Deloitte, haar gevolmachtigden en haar medewerkers en de gemeente die van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bij deze evaluatie zijn ons geen zaken gebleken die aan u gerapporteerd dienen te worden. Geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid De Nederlandse onafhankelijkheidsregels vereisen dat de eindverantwoordelijke accountant de met governance belaste organen informeert over geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid die Deloitte, een bestuurder of interne toezichthouder van Deloitte of een lid van het controleteam heeft ontvangen van of verstrekt aan de gemeente of een bij de gemeente betrokken persoon. Hierbij is een drempel van € 100 opgenomen in de regels. Wij hebben geen geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid met een (geschatte) waarde van meer dan € 100 ontvangen of verstrekt, en zijn daarom van mening dat er geen sprake is van een bedreiging voor de onafhankelijke uitvoering van de controleopdracht.

Procedures voor het interne toezicht in relatie tot de toetsing en bewaking van de naleving van de onafhankelijkheidsvoorschriften.

De opzet en werking van ons stelsel van maatregelen wordt periodiek door de externe toezichthouder getoetst. Interne roulatie Een te grote mate van vertrouwdheid of vertrouwen kan een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de accountant wanneer bepaalde leden van het controleteam geregeld en voor lange tijd aan de wettelijke controle van een controlecliënt meewerken. Wij beoordelen de bedreiging voor de onafhankelijkheid die kan voortvloeien uit de langdurige betrokkenheid van andere leden van het controleteam bij de controleopdracht. Waar nodig nemen wij maatregelen om deze bedreiging weg te nemen. Onze beoordeling heeft geen aanleiding gegeven om het komend boekjaar teamleden bij de gemeente Utrecht te rouleren. Accountantsverslag 2024 2505445BB9/WK/44

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 16 May 2025

Onder Deloitte wordt verstaan één of meer van Deloitte Touche Tohmatsu Limited (“DTTL’’ of ‘’Deloitte Global’’), haar wereldwijde netwerk van member firms en aan hen verbonden entiteiten (tezamen, de “Deloitte-organisatie”). DTTL en haar wereldwijde netwerk van member firms en aan hen verbonden entiteiten zijn juridisch gescheiden en onafhankelijke entiteiten, die elkaar niet kunnen verplichten of binden ten aanzien van derden. DTTL en iedere DTTL member firm en aan hen verbonden entiteiten zijn aansprakelijk voor hun eigen handelen en nalaten, en niet voor het handelen of nalaten van een andere entiteit. DTTL verleent geen diensten aan cliënten. Raadpleeg www.deloitte.com/about voor meer informatie. Deloitte levert toonaangevende audit- en assurance-, belastingadvies- en juridische diensten, en diensten op het gebied van consulting, financial advisory, en risk advisory aan bijna 90% van de Fortune Global 500® en duizenden particuliere bedrijven. Onze professionals leveren meetbare en blijvende resultaten die het vertrouwen van het publiek in kapitaalmarkten helpen versterken, klanten in staat stellen te transformeren en bloeien, en de weg wijzen naar een sterkere economie, een meer rechtvaardige samenleving en een duurzame wereld. Voortbouwend op haar meer dan 175-jarige geschiedenis, omvat het bereik van Deloitte meer dan 150 landen en gebieden.

Ontdek hoe de meer dan 415.000 mensen van Deloitte wereldwijd een impact maken die ertoe doet op www.deloitte.com. Deze communicatie bevat louter algemene informatie en noch DTTL, noch haar wereldwijde netwerk van member firms of aan hen verbonden entiteiten verleent door middel van deze communicatie professioneel advies of diensten. Voordat u een beslissing neemt of actie onderneemt die van invloed kan zijn op uw financiën of uw bedrijf, dient u een gekwalificeerde professionele adviseur te raadplegen. Geen enkele entiteit in de Deloitte-organisatie is verantwoordelijk voor enig verlies dat wordt geleden door een persoon die op deze communicatie vertrouwt. © 2025. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Utrecht&id=675320a5-8e09-4b35-8fa3-5ae4b5785829