Document · PDF

Accountantsverslag 2023 gemeente Utrecht

Gemeenteraad 11 juli 2024, gemeente UtrechtBij agendapunt: Raadsvoorstel Jaarstukken 202317.419 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

In onze managementletter 2023 adviseerden wij uw college om het proces van het komen tot een definitieve afrekening met uw zorgaanbieders te vervroegen, zodat in de jaarrekening geen onzekerheid bestaat over de afrekening met deze zorgaanbieders en/of over de schuldpositie in de jaarrekening. Wij constateren bij de jaarrekeningcontrole 2023 ten aanzien van een van uw zorgaanbieders op basis van de overeenkomst over het definitieve vierkantbudget een afwijking van € 3 miljoen ten opzichte van de verplichting zoals opgenomen in de jaarrekening 2022. Dit heeft geleid tot een vordering van circa € 2 miljoen in plaats van een verplichting in de jaarrekening 2022 van circa € 1 miljoen. Als gevolg van dit verschil verkrijgen wij als onderdeel van de jaarrekeningcontrole 2023 vóór afgifte van onze controleverklaring de wederzijds getekende overeenkomsten over het definitieve vierkantbudget 2023 van uw belangrijkste zorgaanbieders.

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2023

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 23 May 2024

Accountantsverslag 2023

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 23 May 2024

Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) De voorraad onderhanden werk

•

De balanspost met de belangrijkste schattingen in de jaarrekening betreft de voorraad onderhanden werk, waaronder de bouwgronden in exploitatie (grondexploitatie). Deze balanspost is door het saldo ultimo 2023 ad € 113,7 miljoen relevant voor de accountantscontrole, maar ook door de schattingen die een rol spelen bij het ramen van de in 2024 e.v. nog te realiseren lasten ad € 906,8 miljoen en baten ad € 869,9 miljoen. De nog te realiseren baten en lasten vormen samen met de boekwaarde de basis voor de waardering in de jaarrekening, oftewel het verwachte resultaat bij afsluiting van de projecten. Dit leidt tot een voorziening indien het college verwacht dat het project verlieslatend is en tot (tussentijdse) winstneming bij een verwachte winst. Voor de waardering van grondexploitatie dient de gemeente per individueel project te bepalen of de gemeente de boekwaarde plus de in de toekomst nog te realiseren kosten en opbrengsten, naar beste schatting, terugverdient. Ultimo 2023 gaat het om 11 individuele projecten. Uw meest omvangrijke project (Leidsche Rijn) is daarnaast opgesplitst in 48 deelprojecten. De gemeente Utrecht schat ultimo 2023 in dat de totale omvang van de niet terug te verdienen kosten op de gehele grondexploitatie circa € 108,7 miljoen bedraagt (2022: € 103,5 miljoen). Hiervoor is een voorziening getroffen.

Deze voorziening is voor een bedrag van € 108,2 miljoen in mindering gebracht op de bouwgronden in exploitatie. Het resterende deel van deze verliesvoorzienig is aan de passivazijde van de balans gepresenteerd. Dit is in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording.

De risico’s voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot vijf P’s: Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt. Immers, de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te realiseren zijn.

•

Prijs: de verkoopprijzen van woningen, en dus van grond, hebben langere tijd onder druk gestaan. Deze situatie is omgeslagen in een grote vraag naar woningen en grond, waardoor de grondprijs zich in een hoog tempo in positieve zin ontwikkelt. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke grondprijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de positieve marktontwikkelingen? Plankosten: door de toenemende vraag naar woningen en dus naar bouwcapaciteit is sprake van een toenemende stijging van de bouwkosten. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke prijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de hierbij horende prijsontwikkelingen? Parameters: zijn de parameters voor kosten en opbrengstenstijgingen opportuun, beredeneerd vanuit de huidige situatie en de best mogelijke inschatting van de toekomstige ontwikkeling van de grondprijzen en de plankosten?

De 5 P’s vormen de basis voor de actualisatie van de grondexploitaties zoals opgenomen in uw paragraaf ‘Grondbeleid’.

Uit nevenstaande figuren blijkt dat de boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie in 2023 fors is toegenomen. De belangrijkste oorzaken hiervan zijn de investeringen die zijn gedaan in de grondexploitatie Beurskwartier (ad 27,5 mln) en Leidsche Rijn (ad 36,9 mln). Daarnaast constateren wij dat als gevolg van beroeps- en bezwaarprocedures een aantal grondexploitaties vertraging in de uitvoering oplopen. Dit heeft eveneens een negatief effect op het uiteindelijke resultaat van de grondexploitatie en daarmee de nog te realiseren baten en lasten.

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Totale boekwaarde bouwgronden in exploitatie (x € 1 miljoen) 150 100 50 0

2019

(50)

800

2020

2021

2022

Ontwikkeling boekwaarde

2023

Overzicht nog te realiseren baten en lasten per project (x € 1 miljoen)

600 400 200 -

Analyse grondexploitaties

Het controleproces van de waardering van de voorraad onderhanden werk

•

Programmering: in de afgelopen jaren hebben economische ontwikkelingen geleid tot belangrijke wijzigingen in vooral de woningbehoefte. Is er een kritische analyse gemaakt van de ‘mix’ van woningen (huur, koop, vrije kavels, appartementen, etc.) in de projecten, in relatie tot de huidige marktvraag in de gemeente?

Bevindingen jaarrekening

Leidsche Rijn Stationsgebied Binnenstedelijk Nog te realiseren baten Nog te realiseren lasten

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2023

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 23 May 2024

Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) Bij onze beoordeling van de door de gemeente gehanteerde veronderstellingen voor het actualiseren van de grondexploitaties – vooral de uitgangspunten voor planning (fasering), programmering en prijsbeleid, maar ook de parameters voor kosten- en opbrengstenstijging en de gehanteerde rekenrente (rente-omslagmethode), hebben wij het volgende in overweging genomen: •

•

Of de afzonderlijke veronderstellingen redelijk lijken, onderling afhankelijk en intern consistent zijn, en of de veronderstellingen redelijk lijken wanneer ze collectief of in samenhang met andere veronderstellingen worden beschouwd. Of de veronderstellingen in de markt de waarneembare veronderstellingen op passende wijze weerspiegelen, met andere woorden: is er consistentie met de algemene economische omgeving en de economische omstandigheden in/bij de gemeente?

•

Of de veronderstellingen aansluiten op de (vastgestelde) plannen (besluiten) van de raad.

•

Of de veronderstellingen consistent zijn met de ervaringscijfers van de gemeente (met andere woorden: is historische informatie representatief voor toekomstige situaties?).

De grondexploitaties zijn door het college voor de jaarrekening 2023 opnieuw doorgerekend (geactualiseerd) en waar nodig zijn de verwachtingen bijgesteld, waarmee tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd, en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening noodzakelijk is. Tussentijdse winstneming In juli 2019 heeft de commissie BBV de notitie ‘Grondbeleid in begroting en jaarstukken’ gepubliceerd. Hierin is opgenomen dat gemeente voor tussentijdse winstneming de ‘Percentage Of Completion methode’ (POCmethode) moeten toepassen. Hierbij geldt dat gemeenten, indien aan een aantal voorwaarden is voldaan, tussentijds winst moeten nemen.

Op grond van de POC-methode heeft uw gemeente in het boekjaar 2023 voor € 6,6 miljoen aan tussentijdse winst genomen op de grondexploitatie (2022: € 9,06 miljoen). De winstneming ziet toe op Leidsche Rijn (€ 5,9 miljoen) en Binnenstedelijke grondexploitaties (€ 0,7 miljoen). Belangrijkste bevindingen inzake waardering grondexploitaties Als onderdeel van de controle van de waardering van de bouwgronden in exploitatie voeren wij een risicoanalyse uit ter bepaling van het risicoprofiel van de individuele grondexploitaties en de hierdoor bestaande kans op een materiële fout in de waardering ervan. Hierbij betrekken wij de huidige boekwaarde, het geprognosticeerde resultaat, en de aard en omvang van de nog te realiseren baten en lasten (liggen hier bijvoorbeeld al contracten of overeenkomsten aan ten grondslag of niet). Naast de hiervoor genoemde elementen spelen bij de risicoclassificatie van de individuele projecten ook de aard van het project, de programmering en de doorlooptijd een belangrijke rol. Zo zorgt binnenstedelijke herstructurering normaliter voor een grotere complexiteit, doordat de gemeente de bestaande ruimte herontwikkelt en dit type projecten hierdoor (financieel gezien) gevoeliger is voor risico’s dan volledig nieuw uit te leggen locaties.

Een langere doorlooptijd van de projecten zorgt voor een hoger risicoprofiel, doordat de schatting van kosten en opbrengsten van de projecten subjectiever is naarmate de doorlooptijd toeneemt. Op grond van onze risicoanalyse hebben wij geconcludeerd dat de grondexploitaties Leidsche Rijn, Beurskwartier, Merwede OPG en Busstalling en stationsgebied de belangrijkste projecten binnen uw gemeente zijn, waarbij wij de grondexploitatie Leidsche Rijn voor onze controle op deelcomplexniveau hebben geanalyseerd en – waar wij dat noodzakelijk achten op grond van onze professionele oordeelsvorming – geselecteerd voor nadere controle.

Voor het toepassen van de POC-methode is het van belang dat uw gemeente het resultaat betrouwbaar kan schatten. Ook moet er sprake zijn van verkochte grond en gerealiseerde kosten.

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Van deze (deel)projecten hebben wij de aannemelijkheid van de nog te realiseren kosten en opbrengsten getoetst en is tevens de getroffen verliesvoorziening of de verantwoorde (tussentijdse) winstneming gecontroleerd. Gezien de verhoogde complexiteit van bepaalde onderdelen binnen de grondexploitatie Leidsche Rijn, Beurskwartier en Merwede OPG en Busstalling, hebben wij eveneens specialisten ingeschakeld bij het beoordelen van de toepassing van de juiste methodiek, de aannames, de berekeningen en de consistente toepassing van de betrokken modellen en/of de van toepassing zijnde financiële verslaggeving. Naast de hierboven benoemde projecten, die wij geselecteerd hebben voor een diepgaande inhoudelijke controle, hebben wij op grond van onze risicoanalyse ook aandacht besteed aan de getrouwheid van de tussentijdse winstneming van de projecten Merwedekanaalzone 4: Defensieterrein en Ouderijn West. De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2023 zijn verwerkt, zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt Wij hebben op grond van de door ons verrichte werkzaamheden inzake de waardering van de grondexploitaties vastgesteld dat uw gemeente: •

Beschikt over actuele ramingen van de nog te realiseren baten en lasten;

•

Beschikt over een deugdelijke onderbouwing van de gehanteerde uitgangspunten in de grondexploitaties;

•

Op specifieke onderdelen externe deskundigheid heeft ingeschakeld ter onderbouwing van de geraamde grondprijzen en grondopbrengsten;

•

Een niet onaannemelijk niveau heeft bepaald van de nog te maken planen civiele kosten.

Verder merken wij volledigheidshalve op dat wij voor de waardering van de grondexploitatie per 31 december 2023 de per die datum vastgestelde projectkaders en genomen besluiten betrokken hebben bij de controle van de waardering. Er is geen rekening gehouden met de effecten van eventuele toekomstige, nog vast te stellen, ambities van uw gemeente. Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de grondexploitaties een betrouwbaar beeld geven van de waardering van uw grondexploitaties.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2023

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 23 May 2024

Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) Belangrijke bevindingen en doorgevoerde correcties Wij gaan hieronder in op een aantal belangrijke thema’s die in 2023 gespeeld hebben wij de controle van de waardering van de grondexploitaties: Kwaliteit dossiervorming Wij constateren, net als in voorgaande jaren, dat de gemeente Utrecht een grote ontwikkelambitie heeft, die veel vraagt van het fysieke domein. Los van het uitvoeren van de grondexploitatie-plannen dienen ook de administratie en de dossiervorming van de plannen van een goed niveau te zijn om deze ambitie (financieel) beheersbaar te kunnen uitvoeren. De afgelopen jaren heeft uw organisatie een kwaliteitsimpuls gegeven aan de dossieropbouw die voor ons benodigd is om onze controlewerkzaamheden op een effectieve en efficiënte wijze aan te vangen. Bij de jaarrekeningcontrole 2023 hebben wij vastgesteld dat de positieve lijn die de afgelopen jaren is ingezet, is doorgezet. Ondanks personeelsverloop ten tijde van het controleproces is het proces van de actualisatie van de grondexploitatieberekeningen goed doorlopen. Wel constateren wij dat projectspecifieke kennis nog beter gewaarborgd kan worden om het risico van vertrekkende medewerkers (die beschikken over de projectspecifieke kennis) goed op te kunnen vangen.

Wij adviseren de organisatie dan ook om verdere waarborgen te treffen zodat kenniscontinuïteit gewaarborgd is c.q. kan worden indien zich een dergelijk voorval voordoet. Macro economische ontwikkelingen en de impact hiervan op het verwachte resultaat van de grondexploitaties De afgelopen twee jaar hebben in het teken gestaan van de steeds oplopende inflatie en de beteugeling daarvan door de Europese Centrale Bank (ECB). Voor het komende jaar lijkt een normalisatie plaats te vinden op het gebied van de kostenstijgingen en daarmee samenhangend potentieel renteverlagingen - wat het lenen van geld voor het aankopen van vastgoed goedkoper maakt - door de ECB. Wij hebben vastgesteld dat de gemeente Utrecht met deze ontwikkelingen rekening heeft gehouden bij de actualisatie van haar grondexploitatieberekeningen.

Voor de toekomstige kostenstijgingen heeft de gemeente Utrecht de parameters (korte termijn, middellange termijn en lange termijn) aan de hand van een uitvoerige analyse van marktrapportages bepaald. Op grond van de door ons verrichte controlewerkzaamheden op de totstandkoming van de parameters en de aannemelijkheid hiervan, concluderen dat de parameters inzake de kostenstijgingen voor de grondexploitaties evenwichtig bepaald zijn. Voor wat betreft de opbrengstenparameter heeft de gemeente Utrecht het standpunt ingenomen dat het opbrengstenniveau stabiliseert c.q. licht stijgt, wat vertaalt is in een index van 1% voor woningen en 0% voor nietwoningen. Wij zijn echter van mening dat deze ontwikkeling op korte termijn niet-onaannemelijk is maar dat op lange termijn het ingerekende percentage onder het streefinflatiedoel van de ECB ligt van 2%. Ondanks dat de gemeente Utrecht op dit aspect haar opbrengsten conservatiever inrekent, concluderen wij in zijn geheel dat de geprognosticeerde opbrengsten in de grondexploitaties niet onaannemelijk zijn. Hoewel er dus geen sprake is van een bevinding die de waardering in de jaarrekening 2023 beïnvloedt achten wij het, net als in voorgaande jaren, van belang dat de gemeente Utrecht de opbrengstenramingen en indexen kritisch blijft volgen en zo goed mogelijk in lijn blijft brengen met de markt(verwachtingen).

Robuuste posten Leidsche Rijn In 2020 heeft de gemeente Utrecht nagedacht over het verhelpen van de onzekerheden die in de deelplan overstijgende kostenprognoses zitten van Leidsche Rijn. Om de onzekerheid in de controle weg te nemen heeft de gemeente Utrecht destijds besloten om de deelplan overstijgende ‘robuuste’ ramingen, die ten grondslag liggen aan de waardering van het project, in de jaarrekening tijdelijk uit de raming van de grondexploitatie te halen. De verslaggeving technische correctie die als gevolg hiervan destijds gemaakt is bedroeg circa € 143,6 miljoen. Dit is berekend middels de ‘percentage of completion (POC-) methode’.

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

In 2023 is op grond van de status van deelprojecten binnen Leidsche Rijn gebleken dat een deel van de robuuste postenraming opgehoogd moest worden. Dit heeft in 2023 geleid tot een toename van de tussentijdse winst op Leidsche Rijn ad € 0,1 miljoen als gevolg van de correctie op de robuuste posten. Ditzelfde bedrag is toegevoegd aan de reserve Grondexploitatie. Wij merken volledigheidshalve op dat in 2023 nog geen terugvloeiing van de robuuste post inzake de Mobiliteitshub (HUB XL) heeft plaatsgevonden. Dit omdat definitieve besluitvorming door de gemeenteraad over de bouw van de HUB XL en het daarmee te voteren investeringskrediet nog moet plaatsvinden. Deze besluitvorming wordt in 2024 verwacht. Pas na de besluitvorming kan de robuuste post die samenhangt met de realisatie van de Hub XL terugvloeien. Overige kosten Beurskwartier Het grondexploitatieproject Beurskwartier is een grootstedelijk ontwikkelingsproject gelegen tussen het stationsgebied en de huidige jaarbeurs. Door het grootstedelijk karakter van deze grondexploitatie en de complexiteit dit met zich meebrengt, heeft de gemeente verschillende stelposten opgenomen in haar kostenramingen op het gebied van geluidsmaatregelen en planschadevergoedingen. Deze stelposten, ter grootte van 4,3 miljoen, kunnen door ons op dit moment onvoldoende getoetst worden.

Dit wordt veroorzaakt doordat de uitgangspunten van deze mogelijke ingrepen (waarvoor de stelposten opgenomen zijn) nog niet verder definieerbaar zijn als gevolg van de fase waar de grondexploitatie zich op dit moment in bevindt. Daarmee is de omvang van deze ingrepen nog onvoldoende duidelijk. Wel acht de gemeente deze kosten benodigd voor de uiteindelijke realisatie van het totale plangebied van de grondexploitatie Beurskwartier. Dit is eveneens door de organisatie toegelicht op pagina 482 van de jaarrekening. Gezien de onzekerheid omtrent de omvang van de eerder benoemde stelposten hebben wij een bedrag van 4,3 miljoen aangemerkt als onzeker.

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2023

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 23 May 2024

Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) Post onvoorzien In de civieltechnische ramingen, die onderliggend zijn aan de kostenramingen van uw grondexploitaties, is geregeld een post "onvoorzien" opgenomen. Deze post is bedoeld om toekomstige onzekerheden, die niet expliciet zijn opgenomen in de initiële calculaties van het project, te dekken. Denk hierbij bijvoorbeeld aan onverwachte bodemverontreiniging of , archeologische vondsten. De mate waarin dergelijke onzekerheden zich in de kostenramingen zich voordoen, is sterk afhankelijk van de voortgang en de complexiteit van het project (immers hoe meer het project gevorderd is, des te kleiner is de kans dat er zich nog een dergelijke onzekerheid zich voordoet). Wij constateren echter in onze controlewerkzaamheden dat de gemeente verschillende percentages hanteert voor het bepalen van deze onvoorziene kosten. De gemeente hanteert hiervoor kengetallen afkomstig van referentieprojecten en ervaringscijfers. De mate van complexiteit bepaalt de hoogte van het te hanteren percentage onvoorzien. Wij adviseren de gemeente om, ten aanzien van de te hanteren kostenopslag-percentages voor onvoorziene kosten, een gestandaardiseerd beleid op te stellen waarbij rekening gehouden wordt met de complexiteit alsmede de fase waarin een specifiek project zich bevindt. Ter volledigheid benadrukken wij dat de bovenstaande constatering c.q.

advies geen impact heeft op de waardering per 31-12-2023.

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2023

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 23 May 2024

Fraude, integriteit, en naleving wet- en regelgeving De beoordeling door het college van burgemeester en wethouders van het risico van materiële fouten in de jaarrekening als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving Bij onze controle vragen wij u jaarlijks inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking kan bevatten door fraude of het overtreden van wet- en regelgeving (corporate compliance), inclusief de aard, omvang en frequentie van de inschattingen, het proces dat u daarbij hanteert, en de communicatie daarover met het personeel en met de gemeenteraad. Tijdens deze gesprekken heeft uw organisatie aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico’s, waaronder het belang van corporate compliance en de analyse van corruptievraagstukken. Wij hebben voorgaande jaren geadviseerd over uw interne frauderisicoanalyse, met als belangrijkste aandachtspunten: de frequentie van de interne frauderisicoanalyse en centrale beheersing en monitoring van risico’s. Op basis hiervan heeft uw college besloten dat in 2023 weer een uitgebreide (centrale) frauderisicoanalyse wordt uitgevoerd door concernaudit. U merkt het onderwerp ‘fraude’ aan als belangrijk thema in uw jaarplan Concernaudit (2023-2024 en 2024-2025).

Op basis van de benodigde competenties en capaciteiten is het eigenaarschap van de frauderisicoanalyse belegd bij Concernaudit. Aan onze aanbevelingen uit de managementletters over 2022 en 2023 wordt in uw jaarplan uitgebreid aandacht besteed. Dit vinden wij een positieve ontwikkeling. De (actualisatie van de) frauderisicoanalyse is inmiddels afgerond en vastgesteld door de directieraad en het college. Wij hebben gesproken met de hierbij betrokken functionarissen en hebben kennisgenomen van: •

Jaarplan Concernaudit 2023-24

•

Uw actuele interne frauderisicoanalyse 2023

•

Themaworkshops (zoals over zorgfraude)

•

Thema-audits (zoals het afgeronde onderzoek inzake het proces van paspoortverstrekking)

•

De inhoud van frauderisicosessies en een risico-inschattingsrapportage van een van de organisatieonderdelen.

Op deze manier wilt u borgen dat u vanuit verschillende invalshoeken een compleet en actueel beeld verkrijgt van frauderisico’s en getroffen interne beheersmaatregelen om deze vervolgens centraal te kunnen monitoren. Dit stelt u in staat om restrisico’s te identificeren en vervolgens al dan niet actie te ondernemen ten aanzien van de restrisico’s. Wij constateren dat u zichtbaar een kwaliteitsimpuls heeft gegeven aan uw (proces van) frauderisicoanalyse en de verdere inbedding hiervan in de organisatie. U heeft hierbij expliciet rekening gehouden met onze adviespunten uit voorgaande jaren. Ten aanzien van de door u geïdentificeerde frauderisico’s heeft u vastgesteld welke interne beheersmaatregelen zijn opgezet. U bent voornemens om op basis hiervan awareness-sessies te organiseren op basis van de interne frauderisicoanalyse als input. Op basis van uw actuele frauderisicoanalyse adviseren wij u om: •

de frauderisico’s en beschreven interne beheersmaatregelen te betrekken in uw verbijzonderde interne controles (VIC-plannen en VIC’s) om bestaan en werking van beheersmaatregelen te kunnen toetsen;

•

aandacht te besteden aan financiële verslaggevingsrisico’s, waaronder (fraude)mogelijkheden ten aanzien van resultaatsturing;

•

de frauderisicoanalyse te betrekken in de communicatie tussen het college en de Adviescommissie Controle en Financiën/de gemeenteraad.

Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico, hieruit volgt een signaal van fraude welke de gemeente in de paragraaf bedrijfsvoering heeft toegelicht. De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college, inclusief het invoeren en onderhouden van interne beheersingsmaatregelen voor de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en efficiency van de bedrijfsvoering, en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten.

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten, doordat sprake kan zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen of verkeerd voorstellen van zaken, of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge, maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt. Wij hebben de accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en professionele oordeelsvorming toegepast, in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Fraude en integriteit Jaarlijks verkrijgen wij inzicht in de integriteitsmeldingen, die wij vervolgens doorspreken met uw coördinator integriteit. Een overzicht van integriteitsmeldingen en acties hieromtrent is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering onderdeel ‘weerbare organisatie’. Wij hebben op basis van onze controle en naar aanleiding van de besprekingen vastgesteld dat door uw eigen organisatie een mogelijke onregelmatigheid is geconstateerd. De feitelijkheden en omstandigheden worden nader onderzocht. Onze conclusie is dat uw gemeente op een adequate wijze opvolging geeft aan geïdentificeerde integriteitskwesties en dat zij hierover tijdig met ons in contact treedt.

U werkt aan een aanpassing van de meldregeling en het onderzoeksprotocol. In het kader hiervan is voorgesteld dat zowel een medewerker als een burger over integriteit en ongewenst gedrag rechtstreeks een melding kunnen doen bij het in te richten ‘Adviespunt Integriteit en Ongewenst gedrag’ dat zodoende als centraal meldpunt fungeert. Daarnaast zullen deze meldingen ook centraal worden beoordeeld door een commissie, die advies zal geven over de opvolging daarvan.

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2023

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 23 May 2024

Interne beheersing

Accountantsverslag 2023

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 23 May 2024

Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing vanuit de controle van het boekjaar 2023 Managementletter 2023, toegespitst op de interne (financiële) beheersing

Evaluatie opstel- en controleproces

Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in het najaar van 2023 een interim-controle uitgevoerd. Deze interim-controle was primair gericht op de opzet, het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing, voor zover van belang voor onze controle op de getrouwheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens.

Medio 2023 hebben wij met de ambtelijke organisatie het opstel- en controleproces van de jaarrekening 2022 geëvalueerd. Dit hebben wij enerzijds middels een “reguliere” evaluatie gedaan alsmede door middel van een zogenoemd Elevation lab. Hierbij hebben wij samen met verschillende disciplines binnen de gemeente (FIJ, Ruimte en SISA) het controleproces geëvalueerd alsmede geïnvesteerd in de onderlinge samenwerking.

Voor de bevindingen van de interim-controle verwijzen wij naar onze managementletter 2023 gedateerd d.d. 14-11-2023.

Als gevolg van deze evaluatie hebben wij tijdens de controle gemerkt dat dit heeft geleid tot meer onderling begrip bij de uit te voeren werkzaamheden alsmede dat wij ons projectmanagement van de jaarrekeningcontrole verder geïntegreerd hebben met het projectmanagement van de gemeente.

In de managementletter hebben wij een aantal aandachtspunten voor het opstel- en controleproces van de jaarrekening 2023 benoemd. Als onderdeel van onze werkzaamheden voor de jaarrekening zijn wij nagegaan of deze aandachtspunten voldoende zijn opgevolgd. Voor zover de opvolging en/of onze controle ervan hiertoe aanleiding geven, hebben wij onze bevindingen in dit accountantsverslag bij het betreffende onderwerp verwerkt. Memoriaalboekingen Memoriaalboekingen zijn (correctie)boekingen die niet via de reguliere boekingsgang plaatsvinden. Deze boekingen zijn hierdoor in opzet meer risicovol en daarom besteden wij bij onze controle extra aandacht aan deze boekingen. Wij merken op dat de gemeente sinds voorgaand jaar verschillende procesverbeteringen heeft doorgevoerd zoals eveneens beschreven in onze managementletter 2023. Wij merken desondanks op dat bij meerdere, door de gemeente geïnitieerde memoriaalboekingen, de onderliggende onderbouwing en/of dossiervorming (initieel) niet op het gewenste niveau was. Dit heeft eveneens geresulteerd in aanpassingen van de concept jaarrekening. Reeds gedurende het jaarrekeningtraject is uw organisatie gestart met een grondige analyse van de afsluitende (P13, P14 en P15) boekingen.

Wij onderschrijven zodoende nogmaals het belang van de ontwikkelingen op het gebied van de memoriaalboekingen en een verdere toets ten aanzien van de (juridische) grondslag te implementeren.

Het opstel- en controleproces is door de genoemde verbeteringen prettig verlopen. Als waarborg en signaleringsfunctie in dit proces houden wij wekelijks gezamenlijk met Utrecht een regieoverleg. Daaruit volgen belangrijke aandachtspunten om de organisatie Utrecht verder te versterken. Specifiek benoemen wij hierin: Het hoge aantal P14 boekingen na opstellen van de initiële jaarrekening De organisatie stelt, conform afspraak, haar eerste concept jaarrekening op na het afsluiten van de administratieve periode 13. Bij het afsluiten van deze periode zouden alle financiële mutaties en transacties over het boekjaar 2023 verwerkt moeten zijn met uitzondering van de boekingen voor actualisatie van de grondexploitaties (waarover separate afspraken zijn gemaakt). Na het sluiten van deze periode zijn door de verschillende organisatieonderdelen nog 44 mutaties aangeleverd voor administratieve verwerking in het boekjaar 2023. Dit hoge aantal kan duiden op tekortkomingen in het proces van jaarafsluiting en toont een toename ten opzichte van voorgaande jaren (2022: 30 boekingen en 2021: 15 boekingen). Een belangrijke oorzaak hiervoor betreft de toename van het aantal SiSaregelingen. Daarnaast is naar onze mening sprake van een aantal andere (potentiële) oorzaken.

Eén mogelijke oorzaak is het al jaren op rij toenemende aantal taken en activiteiten, waarbij de beschikbare personele formatie door de krapte op de arbeidsmarkt niet gelijkmatig en gelijktijdig kan meegroeien. De toename van het aantal taken en activiteiten in combinatie met een krapte in de personele formatie leidt tot een hogere werkdruk wat de kans op fouten vergroot.

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Ook is de mobiliteit (instroom en uitstroom) van de ambtelijke organisatie toegenomen en wisselen ambtenaren vaker van functie of project wat kan leiden tot kennisachterstand en inefficiëncy. Een tweede oorzaak is dat dit het risico in de hand werkt dat er bij de verschillende medewerkers en organisatieonderdelen onduidelijkheid is over taken, rollen en verantwoordelijkheden (is voldoende duidelijk beschreven en belegd wie waarvoor verantwoordelijk is in het proces?). Ons beeld is dat de organisatieonderdelen – op basis van hun integrale verantwoordelijkheid op dit moment te weinig expliciet en zichtbaar de (eind)verantwoordelijkheid (kunnen) nemen voor hun (aan)deel in het opstel- en controleproces van de jaarrekening. Ons aandachtspunt van een adequate wisselwerking tussen decentrale- en centrale organisatie blijft actueel. De informatievoorziening van decentraal naar centraal is op onderdelen ontoereikend om centraal te kunnen monitoren en tijdig beslissingen te nemen. Planning en verantwoording SiSa-bijlage Het Rijk kiest er in toenemende mate voor om nieuwe en specifieke opgaven voor gemeenten te bekostigen via een specifieke uitkering. Daarnaast zet gemeente Utrecht in op het aanvragen van extra middelen voor specifieke Utrechtse opgaven. Dit leidt ertoe dat er over steeds meer specifieke uitkeringen verantwoord moet worden.

Ten opzichte van vorig boekjaar betreft dit een toename van 12 regelingen, tot een totaal van 78 SiSaregelingen. Wij hebben geconstateerd (mede als gevolg van de hierboven beschreven aspecten) dat het verantwoordingsproces omtrent de SiSa-bijlage nog niet optimaal verloopt. Door de verschillende organisatieonderdelen is een deel van de verantwoordingsdossiers niet tijdig, juist en volledig aangeleverd bij de medewerkers die centraal coördineren en verantwoordelijk zijn voor de kwaliteitscontrole op deze dossiers. Hierdoor is het niet in alle gevallen gelukt om voorafgaand aan onze controle uw (kwaliteitscontrole)werkzaamheden af te ronden. Dit heeft eveneens impact gehad op de tijdig afronden van onze werkzaamheden. Wij benadrukken dan ook het belang dat de organisatieonderdelen gedurende het jaar al starten met de verantwoordingsdossiers conform de gestandaardiseerde (centrale) werkinstructie.

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2023

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 23 May 2024

Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing vanuit de controle van het boekjaar 2023 Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving inclusief Cyber Security behoeft verdere aandacht Jaarlijks geven wij u een update van de opvolging van de bevindingen uit de IT-audits van voorgaande jaren, waarbij wij op basis van gesprekken met de betrokken functionarissen de voortgang op de bevindingen ten aanzien van de betrouwbaarheid van de algemene IT-beheersmaatregelen onderzoeken. Deze werkzaamheden zijn geïntegreerd in onze jaarrekeningcontrole. U heeft in de afgelopen periode een hoge prioriteit gegeven aan het oplossen van onze detailbevindingen, onder meer door middel van een projectmatige aanpak. Dit betreft met name de noodzakelijke organisatorische aspecten. In samenwerking met concernaudit zijn er door u prioriteiten toegekend aan de noodzakelijke acties. U heeft ons dit jaar in verband hiermee gevraagd om door middel van een quickscan de opvolging te evalueren van de geconstateerde observaties met betrekking tot de ITaudit over voorgaande jaren (2021/2022). Wij hebben met elkaar afgesproken dat wij deze evaluatie beperken tot het beoordelen van de opzet van de door de gemeente gekozen oplossingsrichtingen. Hierbij is de nadruk gelegd op de observaties met een gemiddeld tot hoog risico.

De scope van deze evaluatie betreft de verschillende SAP-systemen en de netwerkomgeving. Onze werkzaamheden zijn uitgevoerd in de periode van mei tot en met juni 2023. De uitkomst is dat wij een positieve indruk hebben gekregen over de door de gemeente Utrecht gerealiseerde verbeteringen op het gebied van logische toegangsbeveiliging en wijzigingsbeheer. U heeft opvolging gegeven aan alle bevindingen die wij in dit kader hebben geconstateerd. De doorgevoerde oplossingen hebben hierbij tot het gewenste resultaat geleid, waarbij de oorspronkelijke bevinding (in de basis) is opgelost. Wij willen u aanbevelen om tijdens de implementatie van SAP4HANA te borgen dat de algemene IT-beheersingsmaatregelen ook op een betrouwbare manier worden opgezet en geïmplementeerd. Wij beperken ons dit boekjaar tot de minimaal noodzakelijke ITwerkzaamheden wat betreft de opzet en het bestaan van de internebeheersing(smaatregelen), en dus niet op de werking, monitoring en/of eventuele continue verbetering.

Net als in voorgaande jaren hanteren wij tijdens onze controle op voorhand een aanpak waarbij wij gegevensgerichte controlewerkzaamheden buiten de IT-omgeving plannen, om in te spelen op de onderkende risico’s. Wij hoeven daarom onze aanpak bij de controle niet te wijzigen. Een belangrijke motivatie hiervoor betreft de implementatie van uw nieuwe systeem SAP4HANA per 1 januari 2025. U informeert ons over de stappen van de implementatie. Wij voeren op uw verzoek IT-audit werkzaamheden uit in het kader van de SAP4HANA transitie. Het doel hiervan is om tijdig eventuele risico’s met impact op uw administratie en jaarrekening(controle) te identificeren. Ondanks dat wij niet steunen op de IT-omgeving zijn wij tijdens de jaarrekeningcontrole in staat geweest data-analyse in te zetten als onderdeel van onze controleaanpak. Tevens voeren wij data-analyses uit tijdens onze controle op de journaalboekingen en specifiek: de memoriaalboekingen. Met behulp van data-analyse is door ons een diepgaande en risicogerichte analyse uitgevoerd van deze in opzet meer risicovolle boekingen. Zo hebben wij de met gegevensgerichte werkzaamheden te onderzoeken populatie aan journaalboekingen sterk kunnen reduceren. Dit illustreert het belang en de toegevoegde waarde van een betrouwbare IT-omgeving als basis voor het inzetten van data-analyse.

Cyber Security Ten aanzien van Cyber Security stellen wij vast dat er veel voortgang is gemaakt, maar dat er ook nog belangrijke uitdagingen zijn. Deze worden met de komst van NIS2 steeds relevanter en hebben hiermee tevens een ‘verplicht’ karakter gekregen. Uw gemeente heeft ambitie en inzicht in wat er moet gebeuren en er zijn diverse plannen/projecten om dit te realiseren, maar de daadwerkelijke realisatie en het neerzetten van de basis door het implementeren van aanbevelingen en richtlijnen gaat nog niet op alle gebieden snel genoeg. Voor zover wij kunnen beoordelen ligt de oorzaak hiervan niet alleen op het gebied van beschikbare capaciteit en middelen en de decentrale manier waarop de gemeente Utrecht is georganiseerd, maar zeker ook op het gebied van prioriteiten en de juiste management aandacht.

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Dit laatste is relevant om, ondanks de drukte en de bijbehorende keuzes die daarom gemaakt moeten worden, blijvend aandacht te schenken aan het beheersen van Cyber risico’s en tijdig het benodigde volwasssenheidsniveau hierin te realiseren. We benadrukken daarom nogmaals dat het van groot belang is dat u voldoende aandacht schenkt aan informatiebeveiliging in brede zin, niet in de laatste plaats vanwege de eisen die NIS2 hieraan stelt. NIS2 wordt binnen afzienbare tijd verplicht. Deze EU Cyber Resilience Act (NIS2) is 15 september jl. goedgekeurd. Tot op heden moet Utrecht al voldoen aan BIOrichtlijnen vanuit de ENSIA-verplichtingen. Ten aanzien van NIS2 dient de gemeente te voldoen aan nieuwe cybersecurity vereisten en richtlijnen, waaronder een wettelijke meldplicht, waarbij incidenten in relatie tot essentiële diensten binnen 24 uur gemeld moeten worden. Verder moet Utrecht aan de toezichthouder, op elk moment waarop deze dat noodzakelijk acht, kunnen aantonen in hoeverre voldaan wordt aan de vereisten van NIS2. Hierbij willen wij benadrukken dat het kunnen aantonen van de werking hiervan van groot belang is. Hierbij wordt een actieve rol verwacht van bestuurders die op basis van voldoende actuele kennis in staat zijn om prioriteiten te stellen en de juiste beslissingen te nemen.

Het is van groot belang dat Utrecht de bestuurlijke verantwoordelijkheid zo snel mogelijk organisatorisch belegt, ook met het oog op de overige, nog benodigde acties die noodzakelijk zijn om aan de NIS2 te voldoen. Daarnaast is het belangrijk dat risico’s in de keten van toeleveranciers als onderdeel van NIS2 integraal geadresseerd worden. Hier ligt voor u nog een belangrijke uitdaging. Wij willen hier dan ook het belang benadrukken om de risico’s in het huidige leverancierslandschap op korte termijn in kaart te brengen. Wij adviseren Utrecht om op al deze onderdelen de eventuele hiaten in kaart te brengen en, ook op bestuurlijk niveau, waar nodig actie te nemen om (aanvullende) maatregelen te implementeren/realiseren. Hierbij willen wij benadrukken dat het kunnen aantonen van de werking hiervan van groot belang is. Voor onze bevindingen en detailaanbevelingen op het gebied van Cyber Security verwijzen wij naar onze afzonderlijke rapportage.

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2023

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 23 May 2024

Bijlagen

Accountantsverslag 2023

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 23 May 2024

A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de niet-gecorrigeerde controleverschillen groter dan de rapporteringstolerantie van € 0,5 miljoen. Aard van de fouten

Getrouwheid

Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen voorgaande periode

N.v.t.

Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen huidige periode: •

SiSa-regeling C32 Specifieke uitkering ventilatie in scholen: vrijgevallen bedrag is te hoog verantwoord en heeft impact op de materiële vaste activa (in verband met bijdrage derden) en vooruitontvangen bedragen van overheidslichamen

€ 570.000

•

SiSa-regeling E44 Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027: vrijgevallen bedrag is te hoog verantwoord en heeft impact op de vooruitontvangen bedragen van overheidslichamen

€ 646.000

•

Bijstelling van nog te betalen bedragen aan zorgaanbieders als gevolg van een late bijstelling van het vierkantbudget voor een zorgaanbieder

€ 600.000

Totaal getrouwheidsfouten

•

€ 1.816.000

Wij ontvangen van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening, waarin het college het bovenstaande bevestigt. Dit houdt in dat eventuele niet-geconstateerde en daardoor niet-gecorrigeerde afwijkingen, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening niet materieel zijn. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere niet-gecorrigeerde afwijkingen.

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2023

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 23 May 2024

A2 - Onzekerheden in de controle In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de onzekerheden groter dan de rapporteringstolerantie van € 0,5 miljoen. Aard van de onzekerheden •

Getrouwheid

Grondexploitatie Beurskwartier: onzekerheid stelposten

€ 4.300.000

Totaal onzekerheden in de controle getrouwheid

•

€ 4.300.000

Wij ontvangen van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening, waarin het college het bovenstaande bevestigt. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere onzekerheden.

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2023

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 23 May 2024

A3 - Tekortkomingen in de toelichtingen Onze controlestandaarden vereisen dat wij afwijkingen van materieel belang in de toelichting signaleren om de gemeenteraad in staat te stellen een inschatting te maken van de gevolgen daarvan voor de jaarrekening. De tabel hierna bevat een weergave van díe onderwerpen uit de toelichting waarvan wij denken dat de gemeenteraad deze nader dient te beoordelen. Toelichting

Bron van de toelichtingsvereiste

Kwantitatieve of kwalitatieve overwegingen

Niet van toepassing

N.v.t.

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2023

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 23 May 2024

B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2023 Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de strekking van ons getrouwheidsoordeel bij de jaarrekening 2023 en onze conclusies ten aanzien van de rechtmatigheid van de SiSa-bijlage 2023. - Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring): goedkeurend - Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening: goedkeurend Per regeling geven wij in de volgende tabel aan of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Code

SiSa-regeling

Fout of onzekerheid

Financiële omvang Toelichting

Specifieke Uitkering Preventieve Aanpak tegen Ondermijning (onderdeel BOTOC)

n.v.t.

€0

A14

n.v.t.

€0

A15

Specifieke uitkering versterking van de lokale integrale aanpak van radicalisering, (gewelddadig) extremisme en terrorisme in 2022 Regeling eenmalige specifieke uitkering voor gemeenten in verband met het treffen van maatregelen ter vermindering van overlast en criminaliteit veroorzaakt door asielzoekers in 2022 en 2023

n.v.t.

€0

A16

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

n.v.t.

€0

A17

Regeling specifieke uitkering voorkomen georganiseerde en ondermijnende jeugdcriminaliteit

n.v.t.

€0

A18B

Bekostiging eerste opvang ontheemden Oekraïne door Veiligheidsregio’s (SiSa tussen medeoverheden)

n.v.t.

€0

A20

Specifieke uitkering versterking van de lokale integrale aanpak van radicalisering, extremisme en terrorisme 2023-2026

n.v.t.

€0

A23

n.v.t.

€0

A24

Bekostigingsregeling Landelijke Vreemdelingen Voorziening 2023 Regeling eenmalige specifieke uitkering voor gemeenten in verband met het treffen van maatregelen ter vermindering van overlast en criminaliteit veroorzaakt door asielzoekers in 2023 en 2024

n.v.t.

€0

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek

n.v.t.

€0

C10

Tijdelijk besluit specifieke uitkering verbetering digitale dienstverlening

n.v.t.

€0

C28

Bijdrage pilot goed verhuurderschap

n.v.t.

€0

C31

Regeling vaststelling regels verstrekken eenmalige specifieke uitkering aan gemeenten huisvesting kwetsbare doelgroepen

n.v.t.

€0

C32

Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen

n.v.t.

€0

Subtotaal

€0

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2023

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 23 May 2024

B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2023 Code

SiSa-regeling

Fout of onzekerheid

Financiële omvang Toelichting

Subtotaal – zie vorige pagina

€0

C55

Aanpak energiearmoede

n.v.t.

€0

C56

n.v.t.

€0

C62

Regeling huisvesting aandachtsgroepen Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire

n.v.t.

€0

C64

Tijdelijke capaciteit of externe expertise 14 grootschalige woningbouwgebieden

n.v.t.

€0

C75

Regiodeals 3e tranche

n.v.t.

€0

C85

Stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen

n.v.t.

€0

Specifieke uitkering woningbouwimpuls

n.v.t.

€0

C92

n.v.t.

€0

C94

Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid Regeling specifieke uitkering verduurzaming slecht geïsoleerde woningen van eigenaar-bewoners en woningen van verenigingen van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma

n.v.t.

€0

C97

Regeling huisvesting grote gezinnen vergunninghouders 2023

n.v.t.

€0

C100

Regeling kansrijke wijk

n.v.t.

€0

C102

Incidentele specifieke uitkering Inrichten Overheidsbrede Loketten

n.v.t.

€0

C105

Regeling specifieke uitkering startbouwimpuls

n.v.t.

€0

C106

Tijdelijke regeling specifieke uitkering gebiedsbudget

n.v.t.

€0

C109

Meerjarig regeling specifieke uitkering herstructurering volkshuisvesting

n.v.t.

€0

C112

Kwalitatief hoogwaardige en duurzame woon- en leefomgeving in acht NOVEX-gebieden

n.v.t.

€0

C209

Meerjarige regeling voor huisvesting aandachtsgroepen

n.v.t.

€0

D10

Volwasseneneducatie

n.v.t.

€0

D12

Regionale meld- en coördinatiefunctie

n.v.t.

€0

€0 kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2023

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 23 May 2024

B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2023 Code

SiSa-regeling

Fout of onzekerheid

Financiële omvang Toelichting

Subtotaal – zie vorige pagina

€0

D12A

Regionaal programma voortijdig schoolverlaten

n.v.t.

€0

D14

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen

n.v.t.

€0

D19

Tijdelijke onderwijshuisvesting ontheemden

n.v.t.

€0

D21

Specifieke uitkering Impuls Jongerencultuur

n.v.t.

€0

D22

Regeling specifieke uitkering voor de voorschoolse educatie aan ontheemde peuters

n.v.t.

€0

Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)

n.v.t.

€0

Subsidieregeling sanering verkeerslawaai

n.v.t.

€0

E15B

Regeling Specifieke uitkering Regionale Aanpak Laadinfrastructuur 2020-2023

n.v.t.

€0

E20

Regeling stimulering verkeersmaatregelen 2020-2021

n.v.t.

€0

E21

Regeling specifieke uitkering circulaire ambachtscentra 2020 – 2022

n.v.t.

€0

E27B

Brede doeluitkering verkeer en vervoer (SiSa tussen medeoverheden)

n.v.t.

€0

E42

Griftpark

n.v.t.

€0

E44

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027

n.v.t.

€0

E53

Regeling specifieke uitkering Schone Lucht Akkoord

n.v.t.

€0

E58

Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem overbruggingsjaar 2021

n.v.t.

€0

E83

Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2022

n.v.t.

€0

E84

Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023

n.v.t.

€0

E94

Incidentele specifieke uitkering (water)bodemsanering 2022

n.v.t.

€0

E97

Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2023

n.v.t.

€0

Subtotaal

€0

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2023

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 23 May 2024

B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2023 Code

SiSa-regeling

Fout of onzekerheid

Financiële omvang Toelichting

Subtotaal – zie vorige pagina

€0

E104

Specifieke uitkering woningbouw op korte termijn door bovenplanse infrastructuur

n.v.t.

€0

E106

Regionale Aanpak Laadinfrastructuur

n.v.t.

€0

F28

Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid

n.v.t.

€0

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2023 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T_gemeentedeel 2023 BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2023 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023

n.v.t.

€0

n.v.t.

€0

n.v.t.

€0

n.v.t.

€0

n.v.t.

€0

BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2023 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2023

n.v.t.

€0

n.v.t.

€0

n.v.t.

€0

n.v.t.

€0

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004_gemeentedeel 2023 Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T_gemeentedeel 2023 Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T_gemeentedeel 2023

n.v.t.

€0

Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2023

n.v.t.

€0

Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2023

n.v.t.

€0

Tozo 2_ gemeentedeel 2023

n.v.t.

€0

Tozo 3_gemeentedeel 2023

n.v.t.

€0

Tozo 4_gemeentedeel 2023

n.v.t.

€0

G2 G3 G3 G3 G3 G3 G3 G4

€0 kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2023

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 23 May 2024

B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2023 Code

SiSa-regeling

Fout of onzekerheid

Financiële omvang Toelichting

Subtotaal – zie vorige pagina

€0

Tozo 5_gemeentedeel 2023

n.v.t.

€0

G10

n.v.t.

€0

n.v.t.

€0

G12

Wet inburgering_ gemeentedeel 2023 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_ gemeentedeel 2023 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Wet Inburgering van 13 september 2012 in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_gemeentedeel 2023

n.v.t.

€0

G13

Besteding/baten onderwijsroute_gemeentedeel 2023

n.v.t.

€0

G13

Bestedingen/baten overige voorzieningen_ gemeentedeel 2023

n.v.t.

€0

Ministeriële regeling heroïnebehandeling

n.v.t.

€0

Regeling specifieke uitkering stimulering sport

n.v.t.

€0

Regeling Sportakkoord 2020-2022

n.v.t.

€0

H10

Regeling specifieke uitkering vastgoedtransitie gesloten jeugdhulp 2020

n.v.t.

€0

H12

Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken

n.v.t.

€0

H14

SPUK expertisecentra jeugdhulp

n.v.t.

€0

H15

Specifieke uitkering tijdelijk vergroten van beschikbaarheid van acute jeugd-ggz capaciteit

n.v.t.

€0

H20

Regeling specifieke uitkering vastgoedtransitie residentiële jeugdhulp 2021

n.v.t.

€0

H22B

Regeling specifieke uitkering regionaal projectleider aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2022 (SiSa tussen medeoverheden)

n.v.t.

€0

H24

Regeling specifieke uitkering specialistische functies aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2022

n.v.t.

€0

H25

Regeling Specifieke uitkering ijsbanen en zwembaden (ronde 3)

n.v.t.

€0

H26

Regeling specifieke uitkering randvoorwaardelijke functies jeugdhulp

n.v.t.

€0

H30

Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026

n.v.t.

€0

G12

€0 kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2023

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 23 May 2024

B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2023 Code

SiSa-regeling

Fout of onzekerheid

Financiële omvang Toelichting

Subtotaal – zie vorige pagina

€0

H31

Regeling Specifieke uitkering noodfonds energie amateursportverenigingen

n.v.t.

€0

H32

Regeling specifieke uitkering Meerkosten Energie Openbare Zwembaden

n.v.t.

€0

H34

Regeling specifieke uitkering specialistische functies aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2023

n.v.t.

€0

H35

Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026

n.v.t.

€0

Totaal

€0

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Accountantsverslag Bijlagen 2023

Digitally signed by Rein-Aart Van Vugt on 23 May 2024

C - Onafhankelijkheidsbevestiging Bevestiging onafhankelijkheid

•

De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de “Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)” en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen de organisatie van Deloitte ingebed.

•

Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van de gemeente Utrecht in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast. Stelsel van waarborgen om onze onafhankelijke positie te waarborgen Deloitte beschikt over een stelsel van maatregelen om haar onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Dit stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersingsmaatregelen. Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie: •

•

Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt.

•

Procedures voor tijdige bekendmaking van de voorschriften en de daarin aangebrachte wijzigingen aan alle gevolmachtigden en werknemers bij Deloitte.

•

Procedures voor de organisatie van periodieke trainingen inzake de toepassing van de onafhankelijkheidsvoorschriften.

•

Procedures die erop gericht zijn dat onze gevolmachtigden en werknemers in specifieke casussen en omstandigheden de onafhankelijkheidsvoorschriften naleven.

•

De benoeming van professionals op seniorniveau die verantwoordelijk zijn voor het continu actualiseren van de procedures en voorschriften, de tijdige bekendmaking ervan en het adequaat functioneren van het gehele stelsel van waarborgen. Procedures voor een schriftelijke rapportage per controlecliënt waarin is vastgelegd of sprake is van omstandigheden die de onafhankelijkheid van de accountant die de controleopdracht uitvoert bedreigen, op welke wijze met potentiële bedreigingen is omgegaan en, indien er bedreigingen zijn gesignaleerd, welke maatregelen dan zijn genomen om deze bedreigingen voor de onafhankelijkheid weg te nemen. De vastlegging van deze beoordeling, inclusief een gemotiveerde conclusie (de zogenoemde ‘onafhankelijkheids-evaluatie’), wordt in het dossier opgenomen. Procedures die vereisen dat een daartoe geëigende afdeling binnen Deloitte wordt geconsulteerd, als sprake is van een mogelijke aantasting van de onafhankelijkheid in relatie tot een specifieke cliënt. Indien de bestuursstructuur van de controlecliënt voorziet in een gemeenteraad, raadscommissie of Adviescommissie Controle en Financiën, overwegen wij ook een van deze instanties te raadplegen.

Persoonlijke, zakelijke of financiële relaties met de gemeente Utrecht Wij hebben een evaluatie gemaakt van persoonlijke, zakelijke en financiële relaties tussen Deloitte, haar gevolmachtigden en haar medewerkers en de gemeente die van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bij deze evaluatie zijn ons geen zaken gebleken die aan u gerapporteerd dienen te worden. Geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid De Nederlandse onafhankelijkheidsregels vereisen dat de eindverantwoordelijke accountant de met governance belaste organen informeert over geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid die Deloitte, een bestuurder of interne toezichthouder van Deloitte of een lid van het controleteam heeft ontvangen van of verstrekt aan de gemeente of een bij de gemeente betrokken persoon. Hierbij is een drempel van € 100 opgenomen in de regels. Wij hebben geen geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid met een (geschatte) waarde van meer dan € 100 ontvangen of verstrekt, en zijn daarom van mening dat er geen sprake is van een bedreiging voor de onafhankelijke uitvoering van de controleopdracht.

Procedures voor het interne toezicht in relatie tot de toetsing en bewaking van de naleving van de onafhankelijkheids-voorschriften.

De opzet en werking van ons stelsel van maatregelen wordt periodiek door de externe toezichthouder getoetst. Interne roulatie Een te grote mate van vertrouwdheid of vertrouwen kan een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de accountant wanneer bepaalde leden van het controleteam geregeld en voor lange tijd aan de wettelijke controle van een controlecliënt meewerken. Wij beoordelen de bedreiging voor de onafhankelijkheid die kan voortvloeien uit de langdurige betrokkenheid van andere leden van het controleteam bij de controleopdracht. Waar nodig nemen wij maatregelen om deze bedreiging weg te nemen. Onze beoordeling heeft geen aanleiding gegeven om het komend boekjaar teamleden bij de gemeente Utrecht te rouleren.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Utrecht&id=8d38a958-cb3e-4831-a156-bd61e7b20467