9. Bijlages Akoestiek en Brand zwartgemaakt
Tekst van het document
Project:
Kavel I5 ‘Familistère’ te Leidsche Rijn - Utrecht
Rapport:
2021099-04d Beoordeling bouwfysica, akoestiek en brandveiligheid Aanvraag Omgevingsvergunning Wijzingen n.a.v. opmerkingen van de Veiligheidsregio in geel
Datum:
18 juli 2025
Opdrachtgever:
SBB Ontwikkelen en Bouwen Parallelweg 8 1948 NM Beverwijk Contactpersonen:
| Coltavast B.V. | Hazenkoog 4 | 1822 BS Alkmaar | Contactpersoon: –
Architecten:
De Zwarte Hond Westblaak 37 (Grotiushuis) 3012 KD Rotterdam Contactpersoon:
| FARO | Lisserweg 487d (Landgoed de Olmenhorst) | 2165 AS Lisserbroek | Contactpersoon:
Rapport opgesteld door: M: E:
blonkadvies.nl
Blonk Advies B.V. J. Obrechtlaan 4 | IJburglaan 630-D 1401 CG BUSSUM| 1087 CE AMSTERDAM
Rapport 2021099-04d / 18-7-2025 - pag. 1
Inhoudsopgave 1
2
3
4
5
6
Inleiding........................................................................................................................................... 4 1.1
Situatie ................................................................................................................................... 4
1.2
Tekeningen/documenten...................................................................................................... 5
1.3
Beoordelingskader ................................................................................................................ 5
1.4
Indeling gebruiksfuncties ...................................................................................................... 5
1.5
Bezetting ................................................................................................................................ 5
Ventilatie ......................................................................................................................................... 6 2.1
Eisen ventilatie en overige ruimten ...................................................................................... 6
2.2
Eisen spuiventilatie ............................................................................................................... 7
2.3
Bepalingsmethode ................................................................................................................ 8
2.4
Beoordeling ventilatie ........................................................................................................... 8
2.5
Beoordeling spuiventilatie .................................................................................................... 9
2.6
Verdunningsfactoren............................................................................................................. 9
2.7
Luchtkwaliteit ........................................................................................................................ 9
Daglichttoetreding ....................................................................................................................... 10 3.1
Eisen ..................................................................................................................................... 10
3.2
Bepalingsmethode .............................................................................................................. 11
3.3
Beoordeling ......................................................................................................................... 11
Thermische isolatie en luchtdoorlatendheid .............................................................................. 13 4.1
Eisen ..................................................................................................................................... 13
4.2
Bepalingsmethode .............................................................................................................. 14
4.3
Beoordeling thermische isolatie ......................................................................................... 14
4.4
Ligging van de thermische schil ......................................................................................... 19
4.5
Beoordeling luchtdoorlatendheid ...................................................................................... 19
Wering van vocht van buiten / factor van de temperatuur ........................................................ 20 5.1
Eisen ..................................................................................................................................... 20
5.2
Bepalingsmethode .............................................................................................................. 20
5.3
Beoordeling ......................................................................................................................... 20
Brandveiligheid ............................................................................................................................. 22 6.1
Constructieve veiligheid bij brand ...................................................................................... 22
6.2
Beperken van het ontstaan van een brandgevaarlijke situatie ......................................... 24
6.3
Beperking van het ontwikkelen van brand en rook ........................................................... 25
6.4
Beperking van uitbreiding van brand en verspreiding van rook ....................................... 27
6.5
Vluchten............................................................................................................................... 37
6.6
Brandveiligheidsinstallaties ................................................................................................ 42 Rapport 2021099-04d / 18-7-2025 - pag. 2
7
Interne geluidisolatie .................................................................................................................... 55 7.1
Eisen ..................................................................................................................................... 55
7.2
Bepalingsmethode .............................................................................................................. 55
7.3
Beoordeling ......................................................................................................................... 55
8
Installatiegeluid ............................................................................................................................ 62 8.1
Eisen ..................................................................................................................................... 62
8.2
Bepalingsmethode .............................................................................................................. 62
8.3
Beoordeling ......................................................................................................................... 63
9
Geluidwering gevels ..................................................................................................................... 69 9.1
Eisen .................................................................................................................................... 69
9.2
Eisen gemeente / bevoegd gezag ...................................................................................... 70
9.3
Bepalingsmethode.............................................................................................................. 70
9.4
Geluidbelastingen en voorzieningen geluidluwe gevels .................................................... 70
9.5
Beoordeling geluidwering gevels ........................................................................................ 72
10
Nagalm ..................................................................................................................................... 73
10.1
Eisen ..................................................................................................................................... 73
10.2
Bepalingsmethode .............................................................................................................. 73
10.3
Berekeningsresultaten ........................................................................................................ 73
11
Gelijkwaardigheid .................................................................................................................... 75
Bijlage I: Bijlage II: Bijlage III: Bijlage IV: Bijlage V: Bijlage VI: Bijlage VII:
Spuiventilatie Daglichttoetreding Rc-waarden / Thermische schil / Rc-equivalent Brandveiligheid / Brandoverslag / Verklaring CERA-2 / Beoordeling NEN 6060 Gelijkwaardigheid geluidsisolatie wand atrium Geluidwering gevelberekeningen Nagalm
Rapport 2021099-04d / 18-7-2025 - pag. 3
1
Inleiding
Het project kavel I5 ‘Familistère’ te Leidsche Rijn - Utrecht is geadviseerd en getoetst op de onderwerpen bouwfysica, akoestiek en brandveiligheid. Het project omvat 145 appartementen, ca. 350 m2 commerciële ruimten en 63 ondergrondse parkeerplaatsen. Karakteristiek voor het gebouw is het atrium in het midden van het gebouw met een houten uitstraling en veel groen. Het project bestaat uit 4 blokken en is door twee verschillende architectenbureaus ontworpen en uitgewerkt. Zie figuur 1.1 voor de situatietekening. Het ontwerp is van De Zwarte Hond / Faro, de onderverdeling van de blokken is in figuur 1.2 weergegeven. De BENG-berekening en ventilatieberekeningen worden opgesteld door Hiensch Engineering B.V.
1.1
Situatie
Het appartementengebouw bestaat uit 10 bouwlagen en de hoogste vloer ligt op ca. 27,25 m vanaf het meetniveau. Het project beschikt bovendien over een parkeerkelder. Zie figuur 1.1 voor de situatietekening.
Figuur 1.1: Leidsche Rijn Centrum Oost met in rood omcirkeld kavel I5, Familistère
Rapport 2021099-04d / 18-7-2025 - pag. 4
Blok B Blok C Blok A
Blok D
Figuur 1.2: Blokbenaming en onderverdeling architectenbureaus
1.2
Tekeningen/documenten
Voor de toetsing is gebruik gemaakt van de volgende tekeningen/documenten: Tekeningen WABO door De Zwarte Hond en FARO, d.d. 18-7-2025. Akoestisch onderzoek – Leidsche Rijn Centrum Oost t.b.v. bestemmingsplan door Gemeente Utrecht afdeling Expertise Milieu, d.d. 18 november 2015. Memo geluid kavel I5 Leidsche Rijn Centrum Oost, opgesteld door de Gemeente Utrecht, d.d. 11-5-2022.
1.3
Beoordelingskader
Als beoordelingskader gelden de volgende stukken: Besluit bouwwerken leefomgeving 2024, Niveau Nieuwbouw. Geluidnota gemeente Utrecht.
1.4
Indeling gebruiksfuncties
Bij de beoordeling is uitgegaan van onderstaande indeling in gebruiksfuncties: Woonfunctie: De appartementen, incl. de gemeenschappelijke verkeersruimten Kantoorfunctie: Commerciële ruimten Overige gebruiksfunctie: Niet-openbare stallingsgarage, fietsenstalling, bergingen en algemene technische ruimten
1.5
Bezetting
Bij de beoordeling is uitgegaan van onderstaande bezetting in de gebruiksfuncties: Woonfunctie: Bezetting niet van toepassing. Kantoorfunctie: 131 m2: 27 personen (1 persoon per 5 m2) 90 m2: 18 personen (1 persoon per 5 m2) Overige gebruiksfunctie: Stallingsgarage: 10 personen Fietsenstalling: 5 personen
Rapport 2021099-04d / 18-7-2025 - pag. 5
2
Ventilatie
2.1
Eisen ventilatie en overige ruimten
In de paragraaf 4.3.6 van het Besluit bouwwerken leefomgeving worden eisen gesteld aan de minimale luchtverversing in ruimten. Afdeling 4.3 Gezondheid – § 4.3.6 Luchtverversing Artikel 4.122 Luchtverversing verblijfsgebied, verblijfsruimte, toiletruimte en badruimte 1. Een verblijfsgebied en een verblijfsruimte hebben een voorziening voor luchtverversing met een volgens NEN 1087 bepaalde capaciteit van ten minste: a) 0,9 dm³/s per m² vloeroppervlakte met een minimum van 7 dm³/s bij een verblijfsgebied; b) 0,7 dm³/s per m² vloeroppervlakte met een minimum van 7 dm³/s bij een verblijfsruimte. 2. Een verblijfsgebied en een verblijfsruimte hebben een voorziening voor luchtverversing met een volgens NEN 1087 bepaalde capaciteit van ten minste de in tabel 4.121 aangegeven capaciteit per persoon. Alleen van toepassing bij utilitaire functies. 3. Onverminderd het eerste en tweede lid hebben een verblijfsgebied en een verblijfsruimte met een opstelplaats voor een kooktoestel een voorziening voor luchtverversing met een volgens NEN 1087 bepaalde capaciteit van ten minste 21 dm³/s. 4. Een voorziening voor luchtverversing voor meer dan een verblijfsgebied heeft een capaciteit die niet kleiner is dan de hoogste waarde die volgens het eerste en tweede lid geldt voor elk afzonderlijk verblijfsgebied.
In aanvulling daarop is de capaciteit niet kleiner dan 70% van de som van de waarden die volgens het eerste tot en met derde lid gelden voor de op die voorziening aangewezen verblijfsgebieden. 5. Een toiletruimte en een badruimte hebben een voorziening voor luchtverversing met een volgens NEN 1087 bepaalde capaciteit van ten minste: a) 7 dm³/s bij een toiletruimte; b) 14 dm³/s bij een badruimte. Onderstaand zijn de ventilatie-eisen voor woonfuncties uit tabel 4.121 van het Bbl samengevat: Verblijfsgebied: 0,9 dm³/s per m², met een minimum van 7 dm³/s per VG. Verblijfsruimte: 0,7 dm³/s per m², met een minimum van 7 dm³/s per VR. Tevens geeft het Bbl onderstaande minimale capaciteiten voor de onderstaande ruimtes: Voor een toilet 7 dm³/s (afvoer direct naar buiten). Voor een badkamer 14 dm³/s (afvoer direct naar buiten). Voor de luchtafvoer bij een opstelplaats voor een kooktoestel minimaal 21 dm³/s. Als aanvullende eisen wordt geadviseerd om de bergingen en wasruimten ook te ventileren: Voor een berging ≤ 2,5 m2: 7 dm³/s (afvoer direct naar buiten). Voor een berging > 2,5 m2: 14 dm³/s (afvoer direct naar buiten). Voor een berging met wasmachine/droger: 14 dm³/s (afvoer direct naar buiten).
Artikel 4.123 Thermisch comfort De toevoer van verse lucht veroorzaakt in de leefzone van een verblijfsgebied een volgens NEN 1087 bepaalde luchtsnelheid die niet groter is dan 0,2 m/s.
Rapport 2021099-04d / 18-7-2025 - pag. 6
Artikel 4.124 Regelbaarheid en uitschakelbaarheid 1. Een voorziening voor natuurlijke toevoer van verse lucht is regelbaar in het gebied van 0% tot 30% van de capaciteit, bedoeld in artikel 4.122, en heeft, bepaald volgens NEN 1087, naast een laagste stand van ten hoogste 10% van die capaciteit en een stand van 100% van die capaciteit, ten minste twee regelstanden in het regelgebied die onderling ten minste 10% in capaciteit verschillen. 2. Een voorziening voor mechanische toevoer van verse lucht heeft een dichtstand, is regelbaar in het gebied van 10% tot 100% van de capaciteit, bedoeld in artikel 4.122, en heeft naast een laagste stand van ten hoogste 10% van die capaciteit en een stand van 100% van die capaciteit, ten minste een regelstand in het regelgebied. 3. Een voorziening voor toevoer van verse lucht als bedoeld in het eerste en tweede lid mag zelfregelend zijn in het regelgebied. 4. Een mechanisch ventilatiesysteem heeft een voorziening waarmee het systeem handmatig kan worden uitgeschakeld bij een externe calamiteit die kan leiden tot een voor de gezondheid nadelige kwaliteit van de binnenlucht. Overige ruimten: Artikel 4.125 Luchtverversing overige ruimten 1. Een gemeenschappelijke verkeersruimte heeft een niet-afsluitbare voorziening voor luchtverversing met een volgens NEN 1087 bepaalde capaciteit van ten minste 0,5 dm3/s per m2 vloeroppervlakte van die ruimte.
2. Een ruimte met een opstelplaats voor een gasmeter heeft een niet-afsluitbare voorziening voor luchtverversing met een volgens NEN 1087 bepaalde capaciteit van ten minste 1 dm³/s per m² vloeroppervlakte van die ruimte, met een minimum van 2 dm³/s. 3. Een liftschacht heeft een niet-afsluitbare voorziening voor luchtverversing met een volgens NEN 1087 bepaalde capaciteit van ten minste 3,2 dm³/s per m² vloeroppervlakte van die liftschacht. 4. Een opslagruimte voor huishoudelijk afval met een vloeroppervlakte van meer dan 1,5 m² heeft een niet-afsluitbare voorziening voor luchtverversing met een volgens NEN 1087 bepaalde capaciteit van ten minste 10 dm³/s per m² vloeroppervlakte van die ruimte. 5. Een stallingruimte voor motorvoertuigen heeft een niet-afsluitbare voorziening voor luchtverversing met een volgens NEN 1087 bepaalde capaciteit van ten minste 3 dm³/s per m² vloeroppervlakte van die ruimte.
2.2
Eisen spuiventilatie
In de paragraaf 4.3.7 van het Besluit bouwwerken leefomgeving worden eisen gesteld aan de spuivoorziening in verblijfsruimten en verblijfsgebieden. Afdeling 4.3 Gezondheid – § 4.3.7 Spuivoorziening Artikel 4.131 Capaciteit spuivoorziening 1. Een verblijfsgebied heeft een spuivoorziening met een volgens NEN 1087 bepaalde capaciteit van de spuiventilatie van ten minste 6 dm³/s per m² vloeroppervlakte van dat gebied. In een uitwendige scheidingsconstructie van dat gebied zijn beweegbare constructieonderdelen die op die capaciteit zijn afgestemd. 2. Een verblijfsruimte heeft een spuivoorziening met een volgens NEN 1087 bepaalde capaciteit van de spuiventilatie van ten minste 3 dm³/s per m² vloeroppervlakte van die ruimte. In een uitwendige scheidingsconstructie van die ruimte zijn beweegbare constructieonderdelen die op die capaciteit zijn afgestemd. Ten minste een van die beweegbare constructieonderdelen is een beweegbaar raam.
Rapport 2021099-04d / 18-7-2025 - pag. 7
Andere functies: Voor utilitaire gebruiksfuncties met uitzondering van een bijeenkomstfunctie voor kinderopvang en een onderwijsfunctie worden geen eisen gesteld aan spuiventilatie.
2.3
Bepalingsmethode
De ventilatie is bepaald conform de NEN 1087.
2.4
Beoordeling ventilatie
Woningen: De woningen worden voorzien van gebalanceerde ventilatie met CO2-sturing en WTW (CERA-1+ systeem). Het e.e.a. is door de installatieadviseur nader uitgewerkt. Een mechanisch ventilatiesysteem heeft een voorziening waarmee het systeem handmatig kan worden uitgeschakeld bij een externe calamiteit die kan leiden tot een voor de gezondheid nadelige kwaliteit van de binnenlucht. Dit wordt gerealiseerd met rookdetectie in het aanzuigkanaal van de centrale LBK. Commerciële ruimten: De commerciële ruimten op de begane grond worden voorzien van gebalanceerde ventilatie met CO2-sturing en WTW. De ventilatievoorziening in de commerciële ruimten wordt te zijner tijd door huurder zelf aangebracht. Overige ruimten: Gemeenschappelijke verkeersruimten (atrium, corridors, lifthallen, entreehallen en trappenhuizen): De gemeenschappelijke verkeersruimten (atrium, corridors, lifthallen, entreehallen en trappenhuizen) worden voorzien van gebalanceerde ventilatie met WTW. Het e.e.a. is door de installatieadviseur nader uitgewerkt. Liftschachten: De benodigde ventilatiecapaciteit bedraagt 3,2 dm³/s per m² voor liftschachten. De liftschacht wordt via een ontluchtingskap op het dak geventileerd. Conform de bepalingsmethode NEN 1087, paragraaf 5.3.1.b. mag gerekend worden met v = 0,625 m/s, niet afsluitbaar, toe/afvoer gelijktijdig, eenzijdig via de gevel/dak.
Anetto (toevoer/afvoer gelijktijdig): dakkap ø 200 mm. Liftkooiventilatie is gewaarborgd in de liftcabine. Niet-openbare stallingsgarage: Het ventilatieprincipe dat in deze garage wordt toegepast, is een zogeheten stuwkrachtventilatiesysteem gebaseerd op natuurlijke toevoer en mechanische afvoer van ventilatielucht. Het stuwkrachtventilatiesysteem zorgt voor een optimale vermenging van ventilatielucht (verse buitenlucht) met verontreinigde binnenlucht, zodat er geen zogeheten dode zones ontstaan. Bovendien wordt een efficiënte doorspoeling en verdeling van lucht in de richting van het afvoerpunt gerealiseerd. De toevoer van verse buitenlucht zal in alle bedrijfssituaties op natuurlijke wijze (onderdruk) geschieden via de in- en uitrit van de parkeergarage. De afvoer van binnenlucht wordt op mechanische wijze via een schacht op het hoogste dak afgevoerd. De afblaas van de afvoerlucht is op voldoende afstand van de toevoerlucht van de LBK van de woningen gelegen. Het e.e.a. is door de installatieadviseur nader uitgewerkt. Fietsenstalling: De fietsenstalling wordt voorzien van gebalanceerde ventilatie zonder WTW. Het e.e.a. is door de installatieadviseur nader uitgewerkt. Het ventilatiesysteem van de fietsenstalling wordt gescheiden gehouden van het ventilatiesysteem van de kelder. Rapport 2021099-04d / 18-7-2025 - pag. 8
Meterkasten (zonder gasmeter): De meterkasten van de woningen worden via de aangrenzende verkeersruimte binnen de woning geventileerd middels roosters (netto doorlaat van 100 cm2) aan de onderkant en bovenkant (maximaal 20 cm van de bovenkant/onderkant) van de deur. De ventilatie-eis is 2 dm3/s. Conform NEN 1087, paragraaf 5.2 is de luchtsnelheid 0,25 m/s. Zie ook de eisen van nutsbedrijven. Technische kasten (CVZ, reggefiber, flat, ZIGGO): De technische kasten zijn in de entreehallen gesitueerd. De technische kasten worden via deze aangrenzende ruimte geventileerd via spleten aan de onderzijde en bovenzijde van de deuren (netto doorlaat van 100 cm2 = maximaal 20 cm van de bovenkant/onderkant van de deur). De ventilatie-eis is 2 dm3/s. Conform NEN 1087, paragraaf 5.2 is de luchtsnelheid 0,25 m/s. Zie ook de eisen van nutsbedrijven. Hydrofoorruimte: De hydrofoorruimten worden gebalanceerd geventileerd. De ventilatie-eis is 2 dm3/s. Zie ook de eisen van nutsbedrijven.
2.5
Beoordeling spuiventilatie
De maatgevende berekeningen zijn weergegeven in bijlage I. Uit de berekening blijkt dat er wordt voldaan aan de eisen. Opgemerkt wordt dat er in sommige woningen (D3, D1 en D2) vrij grote draaiende delen met brede raamvleugels aanwezig zijn. Onze ervaring is dat dit in de technische uitvoering problemen oplevert met onder andere KOMO-certificaat én te zware draai-kiepdelen (ook vanwege triple glas). De ramen dienen dan alsnog te worden opgesplitst. Dit is een aandachtspunt, ook voor daglicht.
2.6
Verdunningsfactoren
De woningen zijn voorzien van balansventilatie. Zowel de toe- als afvoer geschied op het platte dak. De instroomvoorziening van de verse toevoerlucht ligt langs de dakrand op een dusdanige afstand van de verontreinigde afvoerlucht dat de lucht voldoende is verdund. Het e.e.a. is uitgewerkt door de installatieadviseur. Verondersteld wordt dat er wordt voldaan aan de eisen. Er zijn in het gebouw geen rookgasafvoeren aanwezig.
2.7
Luchtkwaliteit
De ventilatielucht voor verblijfsruimten van woningen komt direct van buiten en de ventilatielucht uit de keuken, badkamer en toilet wordt direct naar buiten afgevoerd. De ventilatielucht voor de gemeenschappelijke verkeersruimten, de liftschacht, de fietsenstalling, kelder, technische ruimten e.d. dient direct van en naar buiten te geschieden. Hiermee wordt voldaan aan de eisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving
Rapport 2021099-04d / 18-7-2025 - pag. 9
3
Daglichttoetreding
3.1
Eisen
Afdeling 4.3 Gezondheid – § 4.3.10 Daglicht Artikel 4.147 Daglichtoppervlakte 1. Een verblijfsgebied heeft een volgens NEN 2057 bepaalde equivalente daglichtoppervlakte in m² waarvan de getalswaarde niet kleiner is dan de getalswaarde van het in tabel 4.146 aangegeven deel van de vloeroppervlakte in m² van dat verblijfsgebied. 2. Een verblijfsruimte heeft een volgens NEN 2057 bepaalde equivalente daglichtoppervlakte die niet kleiner is dan de in tabel 4.146 gegeven oppervlakte. 3. Bij het bepalen van een equivalente daglichtoppervlakte als bedoeld in het eerste en tweede lid: a. blijven buiten het bouwwerkperceel gelegen belemmeringen buiten beschouwing; b. blijven daglichtopeningen in een uitwendige scheidingsconstructie die op een loodrecht op het projectievlak van die openingen gemeten afstand van minder dan 2 m vanaf de bouwwerkperceelsgrens liggen, buiten beschouwing, waarbij, als het bouwwerkperceel grenst aan een openbare weg, openbaar water of openbaar groen, de afstand wordt aangehouden tot het hart van die weg, dat water of dat groen; en c. is de in rekening te brengen belemmeringshoek α, bedoeld in NEN 2057 voor elk te onderscheiden segment niet kleiner dan 20°.
Tevens geldt dat, conform artikel 4.163 van het Bbl, ten minste 55% van de gebruiksoppervlakte van een gebruiksfunctie verblijfsgebied dient te zijn en dat een (andere) woonfunctie minimaal 18 m² vloeroppervlakte aan niet-gemeenschappelijk verblijfgebied dient te hebben. Conform artikel 4.164 geldt aanvullend dat een verblijfsruimte minimaal 1,80 m breed dient te zijn en 2,60 m hoog. Een verblijfsgebied beschikt over minimaal 5 m2 vloeroppervlak. Daarnaast ligt in ten minste een verblijfsgebied een verblijfsruimte met een vloeroppervlakte van ten minste 11 m² en een breedte van ten minste 3 m. Woonfunctie: In de genoemde tabel 4.146 wordt gesteld dat in elk verblijfsgebied ten minste 10% van de vloeroppervlakte als equivalente daglichtoppervlakte wordt uitgevoerd, met een minimum van 0,5 m² per verblijfsruimte. Kantoorfunctie: In de genoemde tabel 4.146 wordt gesteld dat in kantoorruimten ten minste 2,5% van de vloeroppervlakte als equivalente daglichtoppervlakte wordt uitgevoerd, met een minimum van 0,5 m² per verblijfsruimte. Andere functies: Voor de andere gebruiksfunctie worden geen eisen gesteld aan de daglichttoetreding.
Rapport 2021099-04d / 18-7-2025 - pag. 10
3.2
Bepalingsmethode
De berekeningen zijn uitgevoerd conform NEN 2057 "Daglichtopeningen van gebouwen. Bepaling van de equivalente daglichtoppervlakte van een ruimte" van juni 2011. Het equivalent daglichtoppervlak (Ae) is een grootheid die als maat voor de daglichttoetreding wordt gebruikt. Dit equivalent daglichtoppervlak wordt bepaald door het aanwezige raamoppervlak te corrigeren voor aanwezige belemmeringen, zoals tegenover gelegen gebouwen en overstekken. Dit betekent dat een klein raam zonder belemmeringen tot een gelijk Aeq kan leiden als een groot raam met veel belemmeringen. Bij de bepalingsmethode worden conform de NEN 2057 de volgende uitgangspunten gehanteerd: Het equivalente daglichtoppervlak (Ae) wordt bepaald door het bruto glasoppervlak (= exclusief kozijnen) met de reductiefactoren Cb, Cu en CLTA te vermenigvuldigen, die afhankelijk is van de hoeveelheid en grootte van de belemmeringen en de LTA van het glas. De minimale belemmeringsfactor Cb die ten gevolge van de minimale belemmeringshoek α van 20° moet worden toegepast, zelfs wanneer geen belemmeringen aanwezig zijn, is 0,80. Alleen de glasoppervlakken die zich boven 0,6 m van het vloerniveau van de ruimte bevinden worden meegeteld.
Alleen de belemmeringen die zich bevinden in een horizontale hoek van 50º (alfa) respectievelijk 60º (bèta) ten opzichte van de normaal op het glasvlak en die zich bevinden boven een verticale hoek van 20º met het maaiveld hebben invloed op de daglichttoetreding. Conform de Omgevingsregeling, artikel 5.42 geldt het volgende: Bij de toepassing van NEN 2057 geldt dat in vergelijking (1) in hoofdstuk 4 van NEN 2057 ‘A e,i = A d,i x C b,i x C u,i x CLTA’ wordt gelezen als: A e,i = A d,i x C b,i x C u,i.
3.3
Beoordeling
In bijlage II zijn de normatieve daglichtberekeningen van de maatgevende woningen conform NEN 2057 opgenomen. Om te voldoen is in sommige gevallen gebruik gemaakt van de krijtstreepmethode. De videwoningen B1b en D1b betreffen enige toelichting met betrekking tot de daglichttoetreding in relatie tot de opdeling in verblijfsgebieden. De woningen beschikken over drie vloerniveaus (250+P, 1750+P en 3250+P). Op basis van de NEN 2580 mogen vertrekken tot dezelfde bouwlaag worden gerekend als het hoogteverschil niet meer dan 1,5 m bedraagt. Derhalve zijn deze woningen opgedeeld in twee verblijfsgebieden waarbij het ene verblijfsgebied een splitlevel naar beneden betreft en het andere verblijfsgebied een splitlevel naar boven is. Het e.e.a. is in onderstaande figuren 3.1 t/m 3.4 verder verduidelijkt. Ten behoeve van de daglichttoetreding van de kantoorfunctie is vastgesteld dat er ruim voldoende ramen met daglichttoetreding aanwezig zijn om te voldoen aan de eisen.
Rapport 2021099-04d / 18-7-2025 - pag. 11
Figuur 3.1: Begane grond (1750+P) B1b
Figuur 3.2: BG (3250+P) B1b
Figuur 3.3: Begane grond (1750+P) D1b
Figuur 3.4: BG (3250+P) D1b
Rapport 2021099-04d / 18-7-2025 - pag. 12
4
Thermische isolatie en luchtdoorlatendheid
4.1
Eisen
In de paragraaf 4.4.1 van het Besluit bouwwerken leefomgeving worden eisen gesteld aan de energiezuinigheid van gebouwen. Afdeling 4.4 Duurzaamheid – § 4.4.1 Energiezuinigheid Artikel 4.152 Thermische isolatie: warmteweerstand Onderstaand zijn de relevante eisen samengevat: Gemiddelde Rc-gevel ≥ 4,7 m2K/W, met een minimum van ten minste 2,6 m2K/W. Gemiddelde Rc-dak/buitenplafond ≥ 6,3 m2K/W, met een minimum van ten minste 2,6 m2K/W. Gemiddelde Rc-begane grondvloer ≥ 3,7 m2K/W, met een minimum van ten minste 2,6 m2K/W. Gemiddelde Rc-inwendige scheidingsconstructies (wanden/plafonds) ≥ 4,7 m2K/W, met een minimum van ten minste 2,6 m2K/W. Artikel 4.153 Thermische isolatie: warmtedoorgangscoëfficiënt Onderstaand zijn de relevante eisen samengevat: Gemiddelde U-ramen/deuren/kozijnen ≤ 1,65 W/m2K, met een maximum van ten hoogste 2,2 W/m2K. Met ramen, deuren en kozijnen gelijk te stellen constructieonderdelen hebben een U-waarde van ten hoogste 1,65 W/m2K. De gemiddelde warmtedoorgangscoëfficiënt wordt berekend met de formule: 𝑈𝑔𝑒𝑚 =
(𝑈𝑛 × 𝐴𝑛/𝐴𝑡)
waarin wordt verstaan onder: x: het aantal ramen, deuren en kozijnen van het bouwwerk; Un: de warmtedoorgangscoëfficiënt van een raam, deur of kozijn bepaald volgens NTA 8800; An: het geprojecteerde oppervlak van een raam, deur of kozijn bepaald volgens NTA 8800; en At: het totale geprojecteerde oppervlak van alle ramen, deuren en kozijnen van het bouwwerk. Artikel 4.154 Luchtvolumestroom In artikel 4.154 van het Besluit bouwwerken leefomgeving worden voor alle functies eisen gesteld ten aanzien van de luchtvolumestroom (luchtdoorlatendheid van de thermische schil). De luchtdoorlatendheidseisen volgens de energieprestatieberekening (BENG-berekening) zijn echter maatgevend. De volgende eisen zijn van toepassing: Conform BENG: qv10;kar ≤ 0,15 dm3/s.m2 (meetwaarde) vloeroppervlak.
Rapport 2021099-04d / 18-7-2025 - pag. 13
Gemeente Utrecht Door de gemeente zijn er hogere eisen gesteld aan de thermische isolatie. Deze eisen zijn maatgevend ten opzichte van de eisen conform het Besluit bouwwerken leefomgeving. Onderstaand zijn deze eisen weergegeven: Rc-dak ≥ 8,0 m2K/W; Rc-gevels ≥ 6,0 m2K/W; Rc-vloer ≥ 6,0 m2K/W; Rc-wanden fietsenstalling/inrit/trafo ≥ 6,0 m2K/W; Rc-plafond niet-openbare stallingsgarage ≥ 6,0 m2K/W; Rc-interne wanden gem. verkr. (atrium) ≥ 3,7 m2K/W, o.b.v. equivalente Rc-waarde; Rc-overstek/vloer ≥ 6,3 m2K/W; Uraam/deur ≤ 0,90 W/m2K (triple glas Uglas ≤ 0,60 W/m2K + Ukozijn ≤ 0,90 W/m2K), ZTA = 0,40), geen zonwering.
4.2
Bepalingsmethode
De thermische isolatie is bepaald conform de NTA 8800:2024. De luchtdoorlatendheid wordt bepaald conform de NEN 2686: 2008.
4.3
Beoordeling thermische isolatie
Voor de verschillende onderdelen van de uitwendige scheidingsconstructie zijn voorstellen gedaan. De Rc-waarde berekeningen zijn opgenomen in bijlage III. Begane grondvloer (Rc ≥ 6,0 m2K/W): De opbouw is als volgt (van binnen naar buiten): Dekvloer, dik 60 mm; Dampremmende folie, Sd-waarde ≥ 20 m; Zwevende dekvloerisolatie met kantstroken, dik 20 mm, λcalc = 0,035 W/mK; Prefab geïsoleerde betonnen kanaalplaatvloerconstructie, dik 200 mm beton + 212 mm EPS, Rc ≥ 6,0 m2K/W. Plat dak (Rc ≥ 8,0 m2K/W): De opbouw is als volgt (van binnen naar buiten): Betonnen breedplaat (geïmpregneerd met hechtemulsie), dik 300 mm; Isolerende afschotmortel d.m.v. polystyreen korrels gebonden met cement i.c.m. EPS-SE dakisolatieplaten; C-EPS mortellaag voorzien van bitumen dakbedekking, niet brandgevaarlijk conform NEN 6063; Retentiedak (waterbuffering) / groendak-pakket, niet brandgevaarlijk conform NEN 6063. Het e.e.a. conform de verwerkingsvoorschriften van de leverancier. De Rc-waarde berekening van de dakconstructie wordt door leverancier aangeleverd.
Rapport 2021099-04d / 18-7-2025 - pag. 14
Dakterras setback t.p.v. 6e / 8e verdieping met verjongde dakvloer (Rc ≥ 8,0 m2K/W): De opbouw is als volgt (van binnen naar buiten): Verjongde betonnen breedplaat, dik 220 mm; Dampremmende folie, Sd-waarde ≥ 20 m; PIR-dakisolatieplaat (bijv. Kingspan Therma TR26 FM), dik 180 mm, λcalc = 0,022 W/mK, verlijmd+mechanisch bevestigd, RVS 4 x ø 4 mm per m2; Afschotlaag; Dakbedekking, niet brandgevaarlijk conform NEN 6063; Dakterras afwerking, brandklasse B. Dakterras setback t.p.v. 6e verdieping zonder verjongde dakvloer (Rc ≥ 8,0 m2K/W): De opbouw is als volgt (van binnen naar buiten): Betonnen breedplaat, dik 300 mm; Dampremmende folie, Sd-waarde ≥ 20 m; Vacuumisolatie (bijv. Recticel Deck VQ), Rd = 7,5 m2K/W, dik 60 mm, geplakt; PIR-isolatie afschotplaat (bijv. Kingpspan Therma TT-46), λcalc = 0,022 W/mK, dik ten minste 30 mm , geplakt, niet brandgevaarlijk conform NEN 6063; Dakbedekking, niet brandgevaarlijk conform NEN 6063; Dakterras afwerking, brandklasse B. Gevels met betonnen binnenspouwblad (Rc ≥ 6,0 m2K/W): De opbouw is als volgt (van binnen naar buiten): Betonnen binnenspouwblad, dik 250 mm; PIR-gevelisolatie (bijv.
Kingspan Kooltherm K15), dik 140 mm, λcalc = 0,021 W/mK, mechanisch bevestigd, RVS 4 x ø 4 mm per m2, brandklasse B; Luchtspouw, sterk geventileerd; Metselwerk / betonnen gevelbekleding / aluminium beplating ten minste brandklasse B. Gevels met HSB binnenspouwblad (Rc ≥ 6,0 m2K/W): De opbouw is als volgt (van binnen naar buiten): Gipsplaat, dik 12,5 mm; Dampremmende folie, Sd-waarde ≥ 20 m; HSB-elementen, dik 184 mm, gevuld met een minerale wol isolatie dik 184 mm, λcalc = 0,032 W/mK (bijvoorbeeld Isover Systemroll 1000), houtpercentage van 20%; Cementvezelplaat o.g., dik 9 mm; PIR-isolatie (bijv. Kingspan Kooltherm K15), dik 50 mm, λcalc = 0,021 W/mK, mechanisch bevestigd, RVS 4 x ø 4 mm per m2, brandklasse B; Waterkerende dampdoorlatende folie, Sd-waarde ≤ 0,05; Luchtspouw, sterk geventileerd; Gevelafwerking, brandklasse B.
Rapport 2021099-04d / 18-7-2025 - pag. 15
Gevels met HSB binnenspouwblad en alu. beplating of metselw. met grote spouw (Rc ≥ 6,0 m2K/W): De opbouw is als volgt (van binnen naar buiten): Gipsplaat, dik 12,5 mm; Dampremmende folie, Sd-waarde ≥ 20 m; HSB-elementen, dik 184 mm, gevuld met een minerale wol isolatie dik 184 mm, λcalc = 0,032 W/mK (bijvoorbeeld Isover Systemroll 1000), houtpercentage van 20%; Cementvezelplaat o.g., dik 9 mm; Minerale wol gevelisolatie bijv. Isover RKL 31 facade, dik 75 mm, λcalc = 0,031 W/mK, mechanisch bevestigd, RVS 4 x ø 4 mm per m2, brandklasse A2; Waterkerende dampdoorlatende folie, Sd-waarde ≤ 0,05; Luchtspouw, sterk geventileerd; Aluminium of metselwerk met grote spouw. Plafond niet-openbare stallingsgarage / fietsenstalling (Rc ≥ 6,0 m2K/W): De opbouw is als volgt (van warm naar koud): Dekvloer, dik 60 mm; Dampremmende folie, Sd-waarde ≥ 20 m; Zwevende dekvloerisolatie met kantstroken, dik 20 mm, λcalc = 0,035 W/mK; Betonnen breedplaatvloerconstructie, dik ten minste 300 mm; Heraklith Heratekta combiplaat, dik 200 mm (10/190), houtwol λcalc = 0,090 W/mK, EPS-SE grijs λcalc = 0,031 W/mK, mechanisch bevestigd, gegalvaniseerd staal 3,5 x ø 7 mm per m2 (tweepuntsbevestiging per plaat), brandklasse B, s1, d0.
Plafondconstructie inrit stallingsgarage (Rc ≥ 6,3 m2K/W): De opbouw is als volgt (van warm naar koud): Dekvloer, dik 60 mm; Dampremmende folie, Sd-waarde ≥ 20 m; Zwevende dekvloerisolatie met kantstroken, dik 20 mm, λcalc = 0,035 W/mK; Betonnen breedplaatvloerconstructie, dik ten minste 300 mm; Heraklith Herafoam combiplaat, dik 170 mm (10/160), houtwol λcalc = 0,090 W/mK, PIR λcalc = 0,023 W/mK, mechanisch bevestigd, gegalvaniseerd staal 3,5 x ø 7 mm per m2 (tweepuntsbevestiging per plaat), brandklasse B, s1, d0. Plafondconstructie trafo-ruimte / bergruimte commercieel (Rc ≥ 6,3 m2K/W): De opbouw is als volgt (van warm naar koud): Dekvloer, dik 60 mm; Dampremmende folie, Sd-waarde ≥ 20 m; PIR-vloerisolatie (bijv. Kingspan Kooltherm K3), dik 140 mm, λcalc = 0,021 W/mK; Betonnen breedplaatvloerconstructie, dik ten minste 300 mm. Buitenplafond overstek o.a. ter plaatse van entrees (Rc ≥ 6,3 m2K/W): De opbouw is als volgt (van warm naar koud): Dekvloer, dik 60 mm; Dampremmende folie, Sd-waarde ≥ 20 m; Zwevende dekvloerisolatie met kantstroken, dik 20 mm, λcalc = 0,035 W/mK; Betonnen breedplaatvloerconstructie, dik ten minste 300 mm; Plafondisolatie PIR (bijv.
Kingspan Kooltherm K15 PIR-isolatieplaat, dik 140 mm, λcalc = 0,021 W/mK, brandklasse B, mechanisch bevestigd, RVS 4 x ø 6 mm per m2 Plafondafwerking, mechanisch bevestiging, RVS 4 x ø 6 mm per m2, brandklasse B.
Rapport 2021099-04d / 18-7-2025 - pag. 16
MS-wanden tussen woningen en fietsenstalling (Rc ≥ 6,0 m2K/W): De opbouw is als volgt (van binnen naar buiten): Dubbele gipsvezelbeplating, 2 x 12,5 mm = 25 mm; Dampremmende folie, Sd-waarde ≥ 20 m; MS-profiel dik 75 mm gevuld met minerale wolisolatie bijv. Isover Sonepanel, dik 70 mm, λcalc = 0,036 W/mK; Minerale wolisolatie bijv. Isover Multimax 30, dik 135 mm, λcalc = 0,030 W/mK; MS-profiel dik 75 mm gevuld met minerale wolisolatie bijv. Isover Sonepanel, dik 70 mm, λcalc = 0,036 W/mK; Dubbele gipsvezelbeplating, 2 x 12,5 mm = 25 mm. Interne voorzetwanden fietsenstalling / inrit (Rc ≥ 6,0 m2K/W): De opbouw is als volgt (van warm naar koud): Steenachtige wandconstructie; Kingspan Kooltherm K17 Binnenisolatie element (PIR/gipskartonplaat), dik 160 + 12,5 mm, PIR λcalc = 0,021 W/mK, gipskartonplaat λcalc = 0,25 W/mK, mechanisch bevestigd, gegalvaniseerd staal 4 x ø 7 mm per m2, brandklasse B, s1, d0; Powerpanel / Habito o.g. (stootbestendig), dik 12,5 mm, brandklasse A2. Of: Steenachtige wandconstructie; FermaPIR (PIR/fermacelplaat), dik 140 + 12,5 mm, PIR λcalc = 0,021 W/mK, fermacellplaat λcalc = 0,25 W/mK, verlijmd+mechanisch bevestigd, gegalvaniseerd staal 2 x ø 7 mm per m2, brandklasse B, s1, d0; Powerpanel / Habito o.g. (stootbestendig), dik 12,5 mm, brandklasse A2.
Wanden traforuimte begane grond naar commerciële ruimte (Rc ≥ 4,7 m2K/W): De opbouw is als volgt (van warm naar koud): Kingspan Kooltherm K17 Binnenisolatie element (PIR/gipskartonplaat), dik 120 + 12,5 mm, PIR λcalc = 0,021 W/mK, gipskartonplaat λcalc = 0,25 W/mK, mechanisch bevestigd, gegalvaniseerd staal 4 x ø 7 mm per m2, brandklasse B, s1, d0; Steenachtige wandconstructie. Ramen / Raamdeuren (Uraam/deur ≤ 0,90 W/m2K), meer dan 65% glas: De ramen zijn van aluminium. De ramen zijn als volgt samengesteld: Uframe: Schüco, type AWS 75.SI+, Uframe;raam 0,92 W/m2K; Uglas: Triple glas: Uglas 0,60 W/m2K, RVS-afstandhouders Ψg = 0,060. Of: Uframe: Kawneer, type RT72 HI+, Uframe;raam 1,0 W/m2K; Uglas: Triple glas: Uglas 0,60 W/m2K, TGI-afstandhouders Ψg = 0,045. Commerciële ruimten: Ramen / Raamdeuren (Uraam/deur ≤ 1,30 W/m2K): De samenstelling is als volgt: Uframe: kozijnhout, λcalc = 0,18 W/mK; Uglas: HR+++ triple beglazing: Uglas 0,60 W/m2K. Glasrand: Ψglasrand ≤ 0,060 W/mK (RVS-afstandhouder). Bepaling conform standaard raamafmeting van 1,23 m x 1,48 m en 30% kozijnpercentage.
Rapport 2021099-04d / 18-7-2025 - pag. 17
Ter plaatse van de gemeenschappelijke verkeersruimten moet er thermische isolatie worden aangebracht op de binnenwanden om te voldoen aan het Besluit bouwwerken leefomgeving. Conform de eisen van de gemeente dient de atriumgevel over een Rc ≥ 6,0 m2K/W te beschikken, op basis van een equivalente Rc-waarde is de Rc-waarde van de scheiding tussen de woningen en het atrium bepaald. Ter bepaling van de equivalente Rc-waarde is gebruik gemaakt van de methodiek uit de NTA 8800. Zie ook bijlage III. Atrium HSB-gevel (Rc ≥ 3,7 m2K/W): De opbouw is als volgt (van binnen naar buiten): Dubbele gipsplaat, dik 2 x 12,5 mm = 25 mm; Dampremmende folie, Sd-waarde ≥ 20 m; HSB-elementen, dik 184 mm, gevuld met een minerale wol isolatie dik 184 mm, λcalc = 0,032 W/mK (bijvoorbeeld Isover Systemroll 1000), houtpercentage van 18%, staanders gescheiden om en om plaatsen i.v.m. geluidisolatie; Vezelcementplaat, dik 16 mm, brandklasse B; Minerale wol t.b.v. geluidsabsorptie; Binnengevelafwerking met spleten/perforatie t.b.v. absorptie, brandklasse B, s1, d0. Interne wanden atrium (Rc ≥ 3,7 m2K/W): De opbouw is als volgt (van warm naar koud): Betonnen wandconstructie, dik ten minste 250 mm; Binnenisolatie elementen, bijv.
Kingspan Kooltherm K17 Binnenisolatie element (PIR/gipskartonplaat), dik 100 + 12,5 mm, PIR λcalc = 0,021 W/mK, gipskartonplaat λcalc = 0,25 W/mK, mechanisch bevestigd, gegalvaniseerd staal 4 x ø 7 mm per m2, brandklasse B, s1, d0; Atriumgevelafwerking met geluidsabsorberend karakter (bijv. BASWA Phon-beplating), brandklasse B, s1, d0. Interne vloer atrium t.p.v. verspringing op de 2e verd. (Rc ≥ 3,7 m2K/W): De opbouw is als volgt (van warm naar koud): Betonnen breedplaatvloerconstructie, dik ten minste 250 mm; Vloerisolatie, bijv. Kingspan Kooltherm K15 PIR-isolatieplaat, dik 80 mm, λcalc = 0,021 W/mK, brandklasse B, s1, d0, verlijmd aangebracht; Multiplex plaat o.g., dik 18 mm; Vloerafwerking atriumvloer. Interne plafond o.a. ter plaatse van entrees (Rc ≥ 3,7 m2K/W): De opbouw is als volgt (van warm naar koud): Dekvloer, dik 60 mm; Dampremmende folie, Sd-waarde ≥ 20 m; Zwevende dekvloerisolatie met kantstroken, dik 20 mm, λcalc = 0,035 W/mK; Betonnen breedplaatvloerconstructie, dik ten minste 300 mm; Plafondisolatie, bijv. Kingspan Kooltherm K15 PIR-isolatie, dik 80 mm, PIR λcalc = 0,021 W/mK, mechanisch bevestigd, RVS 4 x ø 4 mm per m2, brandklasse B, s1, d0; Afwerklaag, absorptie aanbrengen (hoofdstuk 10). Glaskap atrium (Uraam ≤ 2,60 W/m2K): De ramen zijn van aluminium.
De ramen zijn als volgt samengesteld: Uframe: Kawneer, type RT 72, Uframe;raam 1,60 W/m2K; Uglas: HR++ glas: Uglas 1,30 W/m2K, RVS-afstandhouders.
Rapport 2021099-04d / 18-7-2025 - pag. 18
Interne ramen (Uraam;atrium ≤ 1,45 W/m2K): De ramen zijn als volgt samengesteld: Uframe: hout 1,60 W/m2K; Uglas: HR++ glas: Uglas 1,20 W/m2K, RVS-afstandhouders. Interne deuren in het atrium (Udeur;atrium ≤ 1,45 W/m2K): De deuren zijn als volgt samengesteld: Uframe: hout 1,60 W/m2K; Udeur: geïsoleerde akoestische deur: Udeur 1,20 W/m2K, RVS-afstandhouders. Opgemerkt wordt dat deze deuren en ramen tevens moeten beschikken over brandwerende eigenschappen (WBDBO 30/60 min + R200).
4.4
Ligging van de thermische schil
De thermische schil is gelegen in de buitengevel, op het dak(terras/overstek), tegen het plafond van de niet-openbare stallingsgarage /fietsenstalling/technische ruimten. De niet-openbare stallingsgarage, fietsenstalling en de algemene technische ruimtes liggen conform de NTA 8800 buiten de thermische schil. Zie bijlage III.
4.5
Beoordeling luchtdoorlatendheid
Conform de BENG-berekening dient de qv10;kar ≤ 0,15 dm3/s.m2 (meetwaarde) vloeroppervlak te bedragen (luchtdichtheidsklasse 3, Uitstekend conform de SBR-publicatie Luchtdicht Bouwen). Om te voldoen aan de luchtdoorlatendheidseisen dienen te volgende maatregelen te worden getroffen: Het toepassen van dubbele kierdichting en luchtdichting in draaiende delen. Knevelend hang- en sluitwerk met 2- en 3- puntsluitingen. Eenzijdig afgeschuinde haakschoten in hang- en sluitwerk. Ramen en deuren met luchtdichtheidsklasse IV. Het aan de buitenzijde (spouwzijde) afplakken van de naden/kieren tussen bouwdelen. Waar mogelijk luchtdichtingen prefabriceren. Het toepassen van schuimband / flexibele pur tussen bouwelementen. Naden aan de binnenzijde kitten. Doorvoeringen door de begane grondvloer en eerste verdiepingsvloer dienen goed luchtdicht te worden gepurd met flexibele PUR. Doorvoeringen door het dak dienen luchtdicht afgetaped te zijn of voorzien te zijn van een manchette. Bij doorvoeringen (buitenlichtpunten, buitenkranen etc.) prefab manchet gebruiken, afplakken en ook doorvoering afkitten. Wandcontactdozen in HSB-elementen dienen luchtdicht te worden gemaakt. Er kunnen geen brievenbussen in de buitendeuren van de woningen aanwezig zijn.
Rapport 2021099-04d / 18-7-2025 - pag. 19
5
Wering van vocht van buiten / factor van de temperatuur
5.1
Eisen
In de paragraaf 4.3.5 van het Besluit bouwwerken leefomgeving worden eisen gesteld aan de wering van vocht en de factor van de temperatuur (beperking koudebrugwerking). Afdeling 4.3 Gezondheid – § 4.3.5 Wering van vocht Artikel 4.119 Factor van de temperatuur Een scheidingsconstructie waarvoor een warmteweerstand als bedoeld in artikel 4.152 geldt, heeft aan de zijde die grenst aan een verblijfsgebied een volgens NEN 2778 bepaalde factor van de temperatuur van de binnenoppervlakte, die niet kleiner is dan 0,65 voor een woonfunctie. Voor een kantoorfunctie geldt een volgens NEN 2778 bepaalde factor van de temperatuur van de binnen oppervlakte, welke niet kleiner is dan f ≥ 0,50. Voor overige gebruiksfuncties worden geen eisen gesteld ten aanzien van de factor van de temperatuur.
5.2
Bepalingsmethode
De factor van de temperatuur is bepaald conform de NEN 2778:2015.
5.3
Beoordeling
De details zijn beoordeeld aan de hand van het handboek Bouwdetailwijzer van Bouwinformatie en het zakboek SBR-referentiedetails. Aansluitingen parkeerkelder: De thermische isolatie in de kelder wordt tegen het plafond aangebracht. De betonnen wanden en kolommen steken door de isolatie heen en vormen een koudebrug. Voor bovenstaande ruimten mag een binnentemperatuur worden aangehouden van 3 °C conform de NEN 2778. Voor de verblijfsruimten wordt een binnentemperatuur worden aangehouden van 18 °C conform de NEN 2778. Het is nodig om de koudebrugwerking te verminderen door de thermische isolatie ten minste 600 mm op de wanden, kolommen en buitenwanden door te zetten. Zie onderstaande figuren 5.1.
Figuur 5.1: Koudebrugisolatie kelder
Rapport 2021099-04d / 18-7-2025 - pag. 20
Koudebrugwerking overige details De details zijn beoordeeld aan de hand van het handboek Bouwdetailwijzer van Bouwinformatie en het zakboek SBR-referentiedetails. Uit de beoordeling van de details blijkt dat wordt voldaan aan de eisen.
Rapport 2021099-04d / 18-7-2025 - pag. 21
6
Brandveiligheid
In dit hoofdstuk worden alle voorschriften behandeld die betrekking hebben op het bezwijken van de constructies bij brand, het ontstaan van brand, het verspreiden van rook en brand, de vluchtmogelijkheden, brandveiligheidsinstallaties en dergelijke. Bij de beoordeling wordt uitgegaan van de in de inleiding aangegeven verdeling van gebruiksfuncties en de bezetting.
6.1
Constructieve veiligheid bij brand
In de paragraaf 4.2.2 van het Besluit bouwwerken leefomgeving worden eisen gesteld aan de constructieve veiligheid bij brand. Afdeling 4.2 Veiligheid – § 4.2.2 Constructieve veiligheid bij brand Eisen: In artikel 4.17 uit het Besluit bouwwerken leefomgeving worden eisen gesteld aan de tijdsduur niet bezwijken: 1. Een vloer, trap of hellingbaan waarover of waaronder een vluchtroute voert, bezwijkt niet binnen 30 minuten bij een brand in een subbrandcompartiment waarin de vluchtroute niet ligt. Dit is niet van toepassing op de vloer van een buitenruimte als bedoeld in artikel 4.175. 2. Een bouwconstructie bezwijkt bij brand in een brandcompartiment waarin die bouwconstructie niet ligt, niet binnen de in onderstaande tabel (tabel 4.17a in het Bbl) aangegeven tijdsduur door het bezwijken van een bouwconstructie binnen of grenzend aan dat brandcompartiment. Voor zover dat brandcompartiment een woonfunctie is, geldt dit niet voor een bouwconstructie van een aan dat brandcompartiment grenzend subbrandcompartiment of grenzende buitenruimte. 3. In afwijking van het tweede lid wordt de tijdsduur met 30 minuten bekort als geen vloer van een verblijfsgebied van de gebruiksfunctie hoger ligt dan 7 m boven het meetniveau en de volgens NEN 6090 bepaalde permanente vuurbelasting van het brandcompartiment niet groter is dan 500 MJ/m2.
Tabel 6.1: Brandwerendheid met betrekking tot bezwijken voor een woonfunctie (tabel 4.17a in het Bbl)
Woonfunctie Als geen vloer van een verblijfsgebied hoger ligt dan 7 m boven het meetniveau Als een vloer van een verblijfsgebied hoger ligt dan 7 m en geen vloer van een verblijfsgebied hoger ligt dan 13 m boven het meetniveau Als een vloer van een verblijfsgebied hoger ligt dan 13 m boven het meetniveau
Tijdsduur in minuten 60 90
120
Beoordeling algemeen De hoogste vloer ligt hoger dan 13 m boven het meetniveau gelegen. De vereiste tijdsduur van de brandwerendheid met betrekking tot bezwijken van de bouwconstructie, bepaald conform de NEN-EN 1990/1992/1993/1994/1995/1996/1999/NEN 6069 bedraagt ten minste 120 minuten. Voor de vluchtroutes dient de brandwerendheid met betrekking tot bezwijken minimaal 30 minuten te bedragen. Dit geldt voor de trappenhuizen, gemeenschappelijke verkeersruimten, galerijen en atrium (en verkeersruimten waaronder een brandcompartiment is gelegen. Bepalingsmethode conform NEN-EN 1990/1992/1993/1994/1995/1996/1999/NEN 6069.
Rapport 2021099-04d / 18-7-2025 - pag. 22
Beoordeling staalconstructie in blok A van de 8de verdieping: De draagconstructie van de 8de verdieping is ook een ‘hoofddraagconstructie’. De draagconstructie dient ten minste 120 minuten brandwerend te zijn tegen bezwijken t.b.v. het realiseren van de brandcompartimentering tussen de woningen onderling welke zijn gelegen onder het dak en ter bescherming van de extra beschermde vluchtroute. De liftkern en het trappenhuis zijn van beton en zorgt voor de stabiliteit. De staalconstructie bestaan uit kokerprofielen 120x120x5 mm. Om de kokerprofielen 120 minuten brandwerend te maken op bezwijken dienen de kokerprofielen met een profielfactor van 200 m-1 (vierzijdig belast door brand) te worden bekleedt met 40 mm Promatect-H. De dakconstructie van de 8e verdieping bestaat uit stalen balken met daarop een betonnen breedplaatvloer. De stalen balken dienen bekleed te worden. Het staalprofiel is een HE280-B en dient bekleed te worden met 25 mm Promatect-H. De brandwerende bekleding van de staalprofielen dient door een applicateur te worden gecontroleerd.
Rapport 2021099-04d / 18-7-2025 - pag. 23
6.2
Beperken van het ontstaan van een brandgevaarlijke situatie
In de paragraaf 4.2.6 van het Besluit bouwwerken leefomgeving worden eisen gesteld aan het beperken van het ontstaan van een brandgevaarlijke situatie. Afdeling 4.2 Veiligheid – § 4.2.6 Beperken van het ontstaan van een brandgevaarlijke situatie Eisen: In artikel 4.39 uit het Besluit bouwwerken leefomgeving worden eisen gesteld aan een schacht, een koker of een kanaal: 1. Materiaal toegepast aan de binnenzijde van een schacht, een koker of een kanaal grenzend aan meer dan een brandcompartiment of subbrandcompartiment met een inwendige doorsnede groter dan 0,015 m2, voldoet aan brandklasse A2, bepaald volgens NEN-EN 13501-1. 2. Het bovenstaande is niet van toepassing op: a) een schacht die alleen is bestemd voor een of meer boven elkaar gelegen toiletruimten of badruimten en die niet door andere ruimten voert; b) ten hoogste 5% van de totale oppervlakte van de in dat lid bedoelde binnenzijde; en c) het materiaal van een constructie of bouwwerkinstallatieonderdeel dat wordt omsloten door een in dat lid bedoelde schacht, koker of kanaal. In artikel 4.40 uit het Besluit bouwwerken leefomgeving worden eisen gesteld aan een rookgasafvoer: Een voorziening voor rookgasafvoer dient brandveilig te zijn (bepaald conform NEN 6062). Beoordeling: De materialen van de schachtwanden die niet enkel voor toilet- en badruimten worden gebruikt zijn niet brandgevaarlijk.
De schachten worden opgebouwd uit kalkzandsteen, gipsblokken, beton of metal stud wanden met gipskartonplaten en minerale wol vulling. Deze materialen voldoen allen aan brandklasse A2, s1, d0 conform de NEN-EN 13501-1. Een voorziening voor rookgasafvoer is niet aanwezig.
Rapport 2021099-04d / 18-7-2025 - pag. 24
6.3
Beperking van het ontwikkelen van brand en rook
In de paragraaf 4.2.7 van het Besluit bouwwerken leefomgeving worden eisen gesteld aan de beperking van het ontwikkelen van brand en rook. Afdeling 4.2 Veiligheid – § 4.2.7 Beperking van het ontwikkelen van brand en rook In de onderstaande tabel zijn de geldende eisen samengevat: Tabel 6.2: Eisen ter beperking van ontwikkeling van brand en rook (woonfunctie) Constructies1 Brandklasse2 Rookklasse2 Art. 4.43 Binnenoppervlak Extra beschermde vluchtroute B3 s2 (excl. beloopbaar vlak) Beschermde vluchtroute B s2 Overige D s2 Art. 4.44 Buitenoppervlak Tot 2,5 m boven meetniveau B4 (excl. bovenzijde dak) Tussen 2,5 m en 13 m boven meetniveau D5 / B4 Vanaf 13 m boven meetniveau B4 Grenzend aan Art. 4.45 Beloopbaar vlak Extra beschermde vluchtroute Cfl binnenlucht: Beschermde vluchtroute Cfl s1fl Overige Dfl 6 Art. 4.45a Elektrische Extra beschermde vluchtroute B2CA s1(ca) 6 6 leidingen (binnen+buiten) Overige DCA s2(ca) 6 Art. 4.45a Pijpisolatie Extra beschermde vluchtroute BI s1(L) (binnen+buiten) Overige DI s2(L) Niet brandgevaarlijk NEN 6063 Art. 4.47 Dakoppervlak Alle daken 1) 2) 3)
4) 5) 6)
Maximaal 5% van het totale oppervlak van de constructieonderdelen hoeft niet aan bovenstaande eisen te voldoen. De brand- en rookklasse dient bepaald te worden volgens NEN-EN 13501-1. In afwijking op de eis van brandklasse B, mag het beweegbare deel van een deur voldoen aan brandklasse D. Dit geldt alleen voor deuren tussen een EBV en een gebruiksgebied/toilet/badruimte of tussen een EBV en een in de vluchtrichting aansluitende besloten ruimte. Kortom een woningtoegangsdeur mag brandklasse D zijn, maar een meterkastdeur moet brandklasse B zijn. In afwijking op de eis van brandklasse B, dienen deuren, ramen, kozijnen en andere daaraan gelijk te stellen constructiedelen te voldoen aan brandklasse D of beter, bepaald volgens NEN-EN 13501-1. In het geval van een gevel van een woongebouw waarin ramen/deuren aanwezig zijn dan dient de gevel conform NEN 6068:2020 te voldoen aan brandklasse B of beter, bepaald volgens NEN-EN 13501-1 De brand- en rookklasse dient bepaald te worden volgens NEN-EN 13501-6.
Beoordeling: Onderstaand is een lijst weergegeven met de toegepaste materialen in het bouwplan: Woningen: Vloeren, wanden, plafond fietsenstalling/niet-openbare stallingsgarage: beton / staal / metal stud met gipskarton en minerale wol / gipskartonplaat / kalkzandsteen / Herakltith Heratekta+, zandcement: brandklasse A2, s1, d0 conform de NEN-EN 13501-1. Vloeren, wanden, plafond appartementen: beton / kalkzandsteen / metal stud met gipsplaat en minerale wol / gibo / zandcement: brandklasse A2, s1, d0 conform de NEN-EN 13501-1. Als uitzondering mogen alleen woningtoegangsdeuren t.p.v. besloten gemeenschappelijke verkeersruimten voldoen aan: brandklasse D, s2, d0 conform de NEN-EN 13501-1. Binnendeuren van woningen: Honingraatdeuren, brandklasse D, s2 conform de NEN-EN 13501-1. Binnenwanden van woningen: gibo, beton, kalkzandsteen, metal stud met minerale wol en gipsplaten, brandklasse D, s2 conform de NEN-EN 13501-1.
Rapport 2021099-04d / 18-7-2025 - pag. 25
Gemeenschappelijke verkeersruimten (extra beschermde vluchtroute): Vloeren, wanden, plafond besloten gem. verkr.: beton / staal / metal stud met minerale wol en gipsplaten/ gibo / zandcement: brandklasse A2, s1, d0 conform de NEN-EN 13501-1. Vloerafwerking: brandvertragende vloerbedekking, tegels ten minste brandklasse Cfl, s1fl conform de NEN-EN 13501-1. Eventueel aanwezige planten in atrium worden voorzien van een hydratatiesysteem inclusief onderhoudscontract. Dode planten dienen direct verwijderd te worden. Vloeren, wanden, plafond atrium: beton / staal / brandvertragend geïmpregneerd hout / metal stud of HSB met gipsplaat en minerale wol / gibo / zandcement: brandklasse A2, s1, d0 conform de NEN-EN 13501-1. Vloerafwerking: tegels / brandvertragende akoestische vloerbedekking / zwevende vloerafwerking ten minste brandklasse Cfl, s1fl conform de NEN-EN 13501-1. Wandafwerking brandvertragend geïmpregneerde houten latten en achterhout met minerale wol in de spouw: brandklasse B, s2, d0 conform de NEN-EN 13501-1. Geluidsabsorberend materiaal: brandklasse B, s2, d0 conform de NEN-EN 13501-1. Meterkastdeuren / vluchtdeuren inclusief kozijn: brandklasse B, rookklasse s2, d0 conform de NEN-EN 13501-1.
Vloeren, wanden, plafond (nood)trappenhuizen: beton / stalen trapleuningen / stalen balustrades / metal stud met gipskartonplaten met minerale wol: brandklasse A2 conform de NEN-EN 13501-1. Vloeren, wanden, plafond liftschachten: beton: brandklasse A1 conform de NEN-EN 13501-1. Gevels: Prefab beton, natuursteen, minerale wol isolatie, PIR-isolatie in afgesloten spouwmuren, balustrades, cementvezelplaat, metselwerk: brandklasse B, s2, d0 conform de NEN-EN 13501-1. Bij open spouwconstructies dient de gevelisolatie een brandklasse A2 conform de NEN-EN 13501-1 te bezitten. Ramen en deuren in gevels: aluminium/houten kozijnen en glas: brandklasse D conform de NEN-EN 13501-1. Daken: Dakbedekking: brandvertragend gemodificeerde bitumen dakbedekking: niet brandgevaarlijk conform NEN 6063. Dakisolatie: brandvertragend gemodificeerde EPS-SE of PIR-FM isolatie. Niet brandgevaarlijk conform NEN 6063. Dak/balkonopstanden: prefab beton, aluminium, HSB-elementen. Niet brandgevaarlijk conform NEN 6063. Dakterrasafwerking: straattegels, grind, hardhouten vlonderdelen: brandklasse A1 en B conform de NEN-EN 13501-1. Liften: De liften voldoen aan brandklasse B en rookklasse s2 conform de NEN-EN 13501-1.
Leidingen en pijpisolatie: Voor een elektrische leiding die grenst aan de binnenlucht of buitenlucht in extra beschermde vluchtroutes en beschermde vluchtroutes geldt brandklasse B2(CA), s1(ca) conform de NEN-EN 13501-6. Voor een elektrische leiding die grenst aan de binnenlucht of buitenlucht in een overige ruimten geldt brandklasse D(CA), s2(ca) conform de NEN-EN 13501-6. Voor pijpisolatie die grenst aan de binnenlucht of buitenlucht in extra beschermde vluchtroutes en beschermde vluchtroutes geldt brandklasse B1, s1(L) conform de NEN-EN 13501-1. Voor pijpisolatie die grenst aan de binnenlucht of buitenlucht in een overige ruimten geldt brandklasse D1, s2(L) conform de NEN-EN 13501-1.
Rapport 2021099-04d / 18-7-2025 - pag. 26
Geconcludeerd wordt dat aan de eisen wordt voldaan. De door de aannemer toe te passen producten dienen middels certificaten getoetst te worden aan de hierboven beschreven eisen.
6.4
Beperking van uitbreiding van brand en verspreiding van rook
In de paragraaf 4.2.8 en 4.2.9 van het Besluit bouwwerken leefomgeving worden eisen gesteld aan de beperking van uitbreiding van brand en beperking van verspreiding van rook. Afdeling 4.2 Veiligheid – § 4.2.8 Beperking van uitbreiding van brand Eisen: In artikel 4.50 en 4.51 uit het Besluit bouwwerken leefomgeving worden eisen gesteld aan brandcompartimentering: Een besloten ruimte ligt in een brandcompartiment, met uitzondering van: o een toiletruimte en/of badruimte; o een liftschacht, als de constructonderdelen aan de binnenzijde van de schacht voldoen aan brandklasse B en aan rookklasse s2, beide bepaald volgens NEN-EN 13501-1; o een technische ruimte met een gebruiksoppervlak van niet meer dan 50 m2 niet bestemd voor een of meerdere verbrandingstoestellen met een totale nominale belasting van meer dan 130 kW. Een extra beschermde vluchtroute voert niet door een brandcompartiment. Een niet-besloten gebruiksgebied ligt in een brandcompartiment. Alleen van toepassing bij industriefuncties en overige gebruiksfuncties. Een bouwwerk met een gebruiksoppervlakte van niet meer dan 50 m² hoeft niet in een brandcompartiment te zijn gelegen. Deze uitzondering geldt niet als het bouwwerk aan een of meer andere bouwwerken grenst en de gezamenlijke gebruiksoppervlakte groter is dan 50 m². Alleen van toepassing bij industriefuncties en overige gebruiksfuncties.
Een brandcompartiment voor een woonfunctie heeft een gebruiksoppervlakte die niet groter is dan 1.000 m2, of een grotere gebruiksoppervlakte als dat niet tot een lager veiligheidsniveau leidt, bepaald volgens NEN 6060 of NEN 6079. Een brandcompartiment strekt zich uit over niet meer dan een bouwwerkperceel. In een brandcompartiment liggen ten hoogste een woonfunctie en nevengebruiksfuncties daarvan. Een gemeenschappelijk verblijfsgebied (bijv. gemeenschappelijke huiskamer) is toegestaan als dat verblijfsgebied een afzonderlijk brandcompartiment is. Een technische ruimte met een gebruiksoppervlakte van meer dan 50 m² is een afzonderlijk brandcompartiment. Afdeling 4.2 Veiligheid – § 4.2.9 Verdere beperking van uitbreiding brand en verspreiding rook In artikel 4.57, 4.58 en 4.59 uit het Besluit bouwwerken leefomgeving worden eisen gesteld aan brandcompartimentering van beschermde subbrandcompartimenten: Een brandcompartiment is ingedeeld in een of meer subbrandcompartimenten of verkeersruimten waardoor een beschermde vluchtroute voert. Een beschermde vluchtroute ligt niet in een subbrandcompartiment. In afwijking van het eerste lid kan een verblijfsgebied voor bewaking buiten een subbrandcompartiment liggen als: