8. Inrichtingsplan Openbare ruimte Merwede.pdf
Tekst van het document
FO- I P M ERW ED E 21 O KTO BE R 2020
AMBITIES GROENE AUTOVRIJE WIJK
OKRA
PAG 2
LEESWIJZER FUNCTIONEEL ONTWERP INRICHTINGSPLAN
Het Functioneel Ontwerp Inrichtingsplan Openbare Ruimte Merwede (FO IP) is een onderdeel van het Stedenbouwkundig Plan Merwede (SP). Het doel van het FO IP is om aan te tonen hoe het programma van Merwede samengaat met een goede openbare ruimte. Het FO IP laat zien welk ruimtegebruik nodig is en hoe dit inpasbaar is in de openbare ruimte. Het is geen ontwerp van de uiteindelijke situatie maar geeft aan met welke principes het ruimtegebruik kan worden ingepast. Bij de start van de bouwplanontwikkeling in Merwede ontstaat de interactie tussen het ontwerp van de gebouwen en de openbare ruimte en wordt het FO IP uitgewerkt tot een VO en later DO IP, parallel aan de planuitwerking van de bouwblokken zodat beide optimaal op elkaar aansluiten. Om het FO IP ook afzonderlijk van het SP te kunnen lezen, zijn in de FO IP delen van het SP overgenomen in kaders. Zo worden de kenmerken van Merwede weergegeven, zoals het mobiliteitsplan en de toegankelijke binnenterreinen in Merwede die een grote aanvullende waarde hebben voor spelen, ecologie en verblijven voor de bewoners van Merwede. De informatie uit het SP over de binnenterreinen is hierom ook in het FO IP opgenomen hoewel de terreinen geen openbare ruimte zijn.
OKRA
PAG 3
AMBITIES BELEEFBAAR GROEN IN AUTOVRIJE WIJK
De groene wijk als exponent van de gezonde stad Merwede wordt een aantrekkelijk, levendig en groen deel van de stad. De ambitie is de groene wijk als exponent van ‘de gezonde stad’ te ontwikkelen. De openbare ruimte zelf ademt de sfeer van hoogstedelijk wonen in het groen met groene, openbare en publiek toegankelijke binnenterreinen die zorgen dat het voor de bewoner en gebruiker ook aanvoelt als een groene maar tegelijkertijd ook levendige wijk.
OKRA
PAG 4
AMBITIES BELEEFBAAR GROEN IN AUTOVRIJE WIJK
Robuust Raamwerk De structuur van Merwede bestaat uit een robuust groen raamwerk. Als contrast met de lange lijnen van de Europalaan en het Merwedekanaal wordt het raamwerk van Merwede opgebouwd uit een aaneenschakeling van routes, pleinen, parken en historische lijnen. Dit levert een compacte stadswijk op met een zekere intimiteit en verrassing. Binnen dit raamwerk wordt hiërarchie aangebracht door pleinen en parken belangrijk te maken. De openbare ruimte van Merwede wordt gekoppeld aan het groen op grotere schaal. Ze is een schakel tussen Merwedepark en Park Transwijk. Diverse routes in het gebied vinden hun verlengstuk in de omgeving en functioneren zo als verbinding tussen wijken en buurten. Dit maakt Merwede een aantrekkelijke plek om te bewegen, spelen, sporten en te verblijven. Park Transwijk opent zich naar Merwede en krijgt hier een voorkant waarmee het ook een parkruimte voor Merwede wordt waar mensen elkaar ontmoeten. Aan het kanaal komt het Merwedepark, ook een park zowel voor Merwede als voor Zuidwest Utrecht en onderdeel van het Rondje Stadseiland. Binnen Merwede worden speciale plekken als de pleinen en de parkruimtes bij de industriële bebouwing aantrekkelijke bestemmingen. Een nieuw diagonaal kanaal geeft ruimte aan het water en biedt kwaliteit voor bijzondere pleinen aan weerszijden.
Het water en de ecologische zone op de oevers wordt op een slimme manier met het grotere geheel verbonden en vormt een schakel tussen Merwedekanaal en de vijvers in Park Transwijk. Ze biedt ook de kans om een aantrekkelijke voetgangersroute van Merwede naar Park Transwijk te maken.
OKRA
PAG 5
VERTREKPUNT FO-IP OPENBARE RUIMTE, PUBLIEK TOEGANKELIJK RUIMTE EN PRIVATE RUIMTE
AN
Ruimteverdeling Merwede
EUROPALAAN
EUROPALAAN BENALUXLAAN
AN
RONDJE STADSEILAND
WILHELMINAL A
RONDJE STADSEILAND
WILHELMINAL A
BENALUXLAAN
Openbare ruimte
Publiek toegankelijke ruimte OKRA
Private ruimte PAG 6
1. 5.
Wijkcultuurhuis Ouderencentrum Time Out
VERTREKPUNT FO-IP Subtotaal
32.
PROGRAMMA EN VOORZIENINGEN, DRUKKE EN RUSTIGE1 binnen PLEKKEN het plangebied (dus exclusief bestaand
Merwede kent drukkere en rustigere plekken. Veel werkgerelateerde voorzieningen komen langs de Europalaan. Bij de wijkpleinen zijn de voorzieningen meer gericht op een breder publiek en op de buurtpleinen zijn de voorzieningen vooral voor de omwonenden. De druktekaart laat zien waar het meeste publiek en de meeste voordeuren worden verwacht. De niet ingekleurde delen zijn het meest rustige woonmilieu.
17
9 21
6 10
In de openbare ruimte worden drukke en rustige plekken in sferen herkenbaar gemaakt en krijgen een inrichting passend bij het gebruik.
18
7
2
19 11
23
Ruimtelijke tyopologie Parken
3
Wijkpleinen
24 25
12
Buurtpleinen Legenda
Fietsstraten
13
Hof Ruimtelijke typologie Parken
20
Stadsnissen
1
Stadsnissen Hof
Stadslanen
Ruimtelijke tyopologie
14
8
Dwaalspoor
Parken Wijkpleinen Buurtpleinen
Buurtpleinen
Legenda
Programma
Fietsstraten
Parken
Hof
Stadslanen Dwaalspoor
Buurtpleinen Wijkpleinen
Geanimeerde plint, veel entrees en veel bezoekers
Programma
Fietsstraten
Stadsboulevards
Dwaalspoor
Programma
Stadsnissen
Stadsnissen
15
Stadsboulevards
Zeer hoog Middel hoog Hoog Matig Laag Beperkt
Fietsstraten
Hof Ruimtelijke typologie
5
Wijkpleinen
Geanimeerde plint, veel entrees en veel bezoekers
Dwaalspoor
Programma
Levendige plint, regelmatig entrees en bezoekers
Geanimeerde plint – veel entrees – veel bezoekers
Levendige plint, regelmatig bezoekersentrees en bezoekers
22
Geanimeerde plint – veel entrees – veel
16
b
Actieve plint, voldoende entrees en bezoekers
Levendige plint – regelmatig een entree – regelmatig bezoekers
Actieve plint – voldoende entrees –
Open plint, hier en daar een entree, nu en dan bezoekers
voldoende bezoekers
Intensiteiten
Open plint – hier en daar een entree – nu en dan bezoekers
Actieve plint, voldoende regelmatig bezoekers entrees en bezoekers Levendige plint – regelmatig een entree –
Actieve plint – voldoende entrees –
Open plint, hier en daar een entree, nu en dan bezoekers Open plint – hier en daar een entree – nu en
68
voldoende bezoekers
25 Plekken in Merwede
dan bezoekers
66
|
STEDENBOUWKUNDIG PLAN OKRA MERWEDE
Zeer hoog Middel hoog Hoog
|
STEDENBO
Wijkvoo PAG 7 Buurtvo Onderw
MOBILITEIT REGULERING MOBILITEIT Een belangrijke conditie die maakt dat de openbare ruimte zo groen kan worden ingericht, is dat de wijk autovrij is. Parkeergelegenheid is er in parkeergarages, gekoppeld aan vier inprikkers vanuit de Europalaan. Logistiek op maat maakt dat Merwede geen onnodig gemotoriseerd verkeer de wijk in krijgt. De openbare ruimte wordt zoveel mogelijk ingericht als verblijfsgebied. Toegang van gemotoriseerd verkeer is strikt gereguleerd. Voor nood- en hulpdiensten en onder restricties voor noodzakelijk verkeer (reiniging, onderhoud, vuilnis) blijft de autovrije ruimte toegankelijk. Logistiek wordt zo veel mogelijk afgewikkeld in de inprikkers, waaraan parkeergarages, mobiliteitshubs en inpandige afvalcontainers zijn gegroepeerd, en aan de laad- en losplekken aan de Europalaan voor grote vrachtwagens die daar onder voorwaarden gebruik van kunnen maken. Daarnaast wordt de openbare ruimte gevrijwaard van zaken, die ook in de bouwblokken of elders kunnen worden gesitueerd. Fietsparkeren in de openbare ruimte blijft beperkt, alleen gemarkeerd door vakken om langdurig vastzetten van fietsen te voorkomen; containers en trafo’s worden inpandig opgenomen. In het autovrije gebied worden onder restricties Light Electric Vehicles toegelaten voor leveringen die niet aan de rand kunnen worden afgewikkeld.
Het fietsverkeer wordt afgewikkeld op de doorgaande fietsroutes rondom Merwede (Europalaan, Koningin Wilhelminalaan, Merwedepark en Beneluxlaan) en via twee dwarsassen in het plangebied, die onderdeel zijn van het wijkoverstijgende fietsnetwerk. In het dwaalmilieu van woonstraten staat de voetganger centraal, waarbij in de drukkere delen ook een strook is aangewezen voor de fietsers en het LEV-verkeer. De openbare ruimte in Merwede is volledig toegankelijk wat betekent dat zowel voetgangers als mensen in een rolstoel of met een kinderwagen bij de entree van elke woning en voorziening kunnen komen.
DWAALSPOOR - VERBLIJVEN Auto-vrij zone
OKRA
DWAALSPOOR - BEWEGEN Auto-vrij zone
STADSLANEN Auto zone
PAG 8
MOBILITEIT REGULERING MOBILITEIT
Publieke stalling
Fiets
Voetganger
Voetganger
Fiets
Publieke stalling
(HOV)-Halte
Zoekgebied publieke stalling
(HOV)-Halte
OV Zoekgebied publieke stalling
OV
Fietser OKRA
Openbaar vervoer PAG 9
Publieke stalling
Fiets
Voetganger
Voetganger
Publieke stalling
Fiets
(HOV)-Halte
(HOV)-Halte
Zoekgebied publieke stalling
OV Zoekgebied publieke stalling
MOBILITEIT
Fietser
OV
Openbaar vervoer
REGULERING MOBILITEIT
Parkeren Zoekgebied parkeren
Fiets
Fiets
Water
Auto
Auto Fiets
Auto OKRA
Bestaand
Parkeren
Bestaand
Zoekgebied parkeren
Parkeren PAG 10
MOBILITEIT REGULERING MOBILITEIT
Logistieke HUB Loadingdock
Europalaan •
Laad en losplekken
Inprikkers
Laad- en losplekken (groot vervoer)
Inprikkers
HUB Toegang tot deLogistieke inprikkers
• • • •
Loadingdock Supermarkt (loadingdock) Service (garage, hub) Afval (blokken west) Parkeren OKRA
Georganiseerde toegang
Afval
• •
Verhuizingen Speciaal vervoer
PAG 11
Europalaan •
Inprikkers
Laad- en losplekken (groot vervoer)
Laad en losplekken
Inprikkers
HUB Toegang tot deLogistieke inprikkers
• • • •
Georganiseerde toegang
Loadingdock Supermarkt (loadingdock)
Service (garage, hub) Afval (blokken west) Parkeren
MOBILITEIT
Afval
• •
Verhuizingen Speciaal vervoer
REGULERING MOBILITEIT
Georganiseerde toegang •
Afval
Afval
Beperkte toegang •
Klein elektrisch vervoer
Klein elektrisch vervoer
36
|
Vrije toegang
STEDENBOUWKUNDIG PLAN MERWEDE
•
Nooddiensten
Nooddiensten OKRA
PAG 12
GROENCONCEPT GROEN IN VERHARDING | VERHARDING IN GROEN
Groen tenzij Het uitgangspunt voor Merwede is Groen Tenzij. Dit betekent verharding alleen waar nodig. Waar de gebouwen op de begane grond veel druk bezochte voorzieningen en veel voordeuren hebben, daar is verharding opgenomen langs de gevels voor terrassen, uitstallen en ontmoeting. Op deze plekken, voornamelijk de pleinen in Merwede en langs de stadlanen rondom, staan verblijven en ontmoeten centraal en wordt het groen opgenomen in grote groenvakken. Omdat de relatief smalle buitenranden van de pleinen zijn verhard, noemen we dit “Groen in verharding”.
deze staan niet in een rechte rij; geen pad in het midden maar a-symetrisch in een dwaalspoor met knikken. Hierdoor zijn altijd bomen te zien en lijken het geen doorgaande routes. De Merwedebiotoop zorgt voor groen op diverse lagen, voor een verrassend en divers beeld door de seizoenen heen en een bijdrage aan de biodiversiteit. De Merwedebiotoop varieert afhankelijk van de typologie van de ruimte en de intensiteit van gebruik van de ruimte.
Het overgrote deel van de wijk is rustiger. Daar wordt op de begane grond voornamelijk gewoond. Op deze plekken staat het groen centraal en sluit het groen aan op de gevels, met een pad centraal in de ruimte. Dit gebied noemen we “Verharding in groen”. De maat van de verharding is afgestemd op het gebruik. De voetganger staat hier centraal maar uiteraard is er ruimte voor mensen die met fiets van huis vertrekken, kleine voortuigen voor bezorging en de nooddiensten. De breedte is zo gekozen dan men elkaar kan passeren en even stil kan staan voor een praatje.
PLEINEN INPRIKKERS FIETSSTRATEN
Overal is zo de groene uitstraling dominant, zeker vergeleken met traditionele pleinen en straten waarin auto’s voor rijden en parkeren een onevenredig groot deel van de beschikbare ruimte innemen.
DWAALSPOREN MERWEDEPARK
Het beeld van het groen, de ‘Merwedebiotoop’, bestaat uit verspreid staande bomen, heesters en onderbeplanting en kent plekken die meer verdicht zijn. In elke straat komen bomen en
OKRA
PAG 13
GROENCONCEPT MERWEDEBIOTOOP
Merwedebiotoop Het groen in Merwede vormt een stedelijke biotoop met boombeplanting, heesters, een kruidlaag en bodembedekkers. Het sortiment wordt zodanig gekozen dat bewoners en bezoekers de seizoenseffecten kunnen ervaren. Groen krijgt meerwaarde voor gebruikers door aandacht voor soorten die ‘eetbare’ producten hebben, zowel voor dieren als voor mensen: noten en zaden, bessen en vruchten. Aanvullend op inheemse soorten worden in dit hoogstedelijke gebied ook andere soorten, die al lang in de stad aanwezig zijn en waardevol zijn voor stadsnatuur, onderdeel van het beplantingsbeeld. Ten opzichte van traditioneel groen maken we een omslag van monocultuur naar gevarieerde beplanting met verschillende soorten, beplantingslagen en seizoenseffecten. Er wordt gezorgd voor een goede balans voor water en voedingsstoffen in de groene buitenruimte. Merwede krijgt een gevarieerd bomenbestand, zowel in soorten en groottes als in leeftijd. Bestaande, volgroeide bomen zijn een kwaliteit; ondanks dat in grote dichtheid zal worden gebouwd, worden bestaande bomen zoveel mogelijk gespaard of verplant binnen het gebied.
vogels, vleermuizen en bestuivers. Het wordt gekozen op voedselaanbod (nectar en zaden) en schuilen en nestelen. Bij groene gevels kan het gaan om verticale constructies, klimplanten tegen de gevel maar ook in het ontwerp meegenomen plantenbakken. We zetten in op robuust groen als klimmende beplanting vanaf maaiveld tegen de gevels, niet op groene gevels die het zonder technische oplossingen niet houden. In de verschillende hoogtes is sprake van een gradiënt: het groen op binnenterreinen en lagere daken is meer gebruiksgroen, op hogere daken ligt het accent op biodiversiteit en energiewinning (volgens het principe geen dak onbenut). Het beeld van de buitenruimte zal in de loop van de jaren veranderen. In die ontwikkeling is een bijdrage van bewoners welkom; het is een wijk waar mensen in direct contact staan met het groen. Ook dit zal effect hebben op het beplantingsbeeld.
Veranderlijkheid, Diversiteit en gelaagdheid
Grote bomen
Kleine bomen
Klimplanten Heesters Kruidachtigen Vaste planten
De biotoop strekt zich uit over de openbare ruimte, de binnenterreinen en de daken. Beplanting in straten en hoven, langs galerijen en gevels, op setbacks en daken versterkt niet enkel de biotoop enhet groene beeld maar is ook goed voor het microklimaat: voorkomen van hittestress, verbeteren van de waterberging en demping van geluid. Het groen op de daken en daktuinen vormt een habitat voor
Bodembedekkers
OKRA
PAG 14
MATERIAALGEBRUIK MERWEDE VERHARDINGEN
Materiaalgebruik Het FO inrichtingsplan maakt nog geen keuze voor inrichtingselementen en bestratingsmaterialen. Dit volgt in de volgende planfase. Het materiaalgebruik van Merwede versterkt de identiteit van de openbare ruimte. Esthetisch gaat de voorkeur uit naar gemêleerde natuurlijke materialen die op een elegante manier verouderen en terughoudend zijn in uitstraling. Uit oogpunt van circulariteit en duurzaamheid worden innovaties in materiaalgebruik gestimuleerd. Robuuste materialen hebben hierbij de voorkeur met het oog op duurzaamheid op langere termijn. Uiteraard voldoen de materialen aan standaarden op het gebied van goede arbeidsomstandigheden. De gemeente is verantwoordelijk voor de aanleg en het beheer van de openbare ruimte. De gemeente Utrecht hanteert het Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen. De ambitie is een veilige, leefbare, klimaatbestendige, robuuste en kwalitatief hoogwaardige openbare ruimte, waarbij de CO2-footprint wordt geminimaliseerd door het toepassen van CO2-arme materialen en zoveel mogelijk lokale grondstoffen. In het Merwede lab wordt onderzocht hoe dit kan worden uitgewerkt waarbij uitstraling en klimaatbestendigheid worden geborgd en met tools zoals de milieukostenindicator (MKI) kan worden gestuurd op een beperkte uitstoot van gebruikte materialen, de levenscyclusanalyses van materialen en hergebruik van materiaalstromen.
Bij de kleur van de bestrating wordt rekening gehouden met het tegengaan van hittestress
OKRA
PAG 15
CIRCULATIE MOBILITEIT | GEBRUIKERS Bij de inprikkers wordt de logistiek afgewikkeld. Daar zijn garagetoegangen, expeditie, inpandig afval, trafo’s en overige techniek geconcentreerd. Op de kop is ruimte voor groen en aan de andere zijde begint het groene dwaalmilieu van Merwede al in deze straat. Het dwaalspoor kent een tweetal maatvoeringen. In de centraal gelegen straten is het dwaalspoor breed. Daar is toegankelijkheid met LEV’s mogelijk. Er is een onderscheid tussen de verharding waar alleen de voetganger gebruik van maakt en het deel waar ook een LEV en een fiets kan rijden. Dit dwaalspoor heeft een breedte van 4.20 meter, zodat er altijd ruimte is voor voetganger en LEV om elkaar te passeren. Op sommige plekken kunnen voertuigen elkaar passeren; bij gebouwentrees kunnen de LEV’s kort halteren en is het pad 5,00 meter breed. Het dwaalspoor in de verblijfsruimte is 2,50 breed en kan bij gebouwentrees worden verbreed naar 3,50 meter. Het is voor nooddiensten altijd tot 3,25 m verstevigd of gefundeerd.
Dwaalspoor verblijven 16m
Dwaalspoor bewgen 20m
DWAALSPOREN Breedte variabel
INPRIKKERS Concentratie garages, inpandig afval en trafos (donker grijs LEV)
Op de pleinen is er keermogelijkheid voor LEV’s en ruimte die geschikt is als opstelplek. Ook bij de bredere delen van de paden komt opstelruimte voor LEV die worden afgestemd op de entrees van de gebouwen.
PLEINEN Kleine logistiek op pleinen
Auto LEV Mobach
OKRA
PAG 16
CIRCULATIE AFSTANDEN T.O.V. LEV ROUTES
Auto LEV Mobach afstanden tot LEV
MERWEDE NOORD OKRA
MERWEDE ZUID PAG 17
FIETSPARKEREN 1500 PLEKKEN
Bereikbaarheid van Merwede. Het netwerk voor nood- en hulpdlensten is voorzien. Het fietsparkeren is gekoppeld aan de belangrijkste bestemmingen. Van het totaalaantal benodigde stallingsplaatsen voor fietsen worden ongeveer 1500 plekken verspreid in de openbare ruimte ingepast, voornamelijk in de vorm van stallingsvakken om de impact op de openbareruimte te beperken en langdurig vastzetten van fietsen te voorkomen. Voor de bewoners en bezoekers van Merwede komen er goed toegankelijke inpandige stallingen waar men zijn fiets veilig kan achterlaten. In elk bouwblok komen stallingen nabij de entrees van de gebouwen en bij de concentraties van de voorzieningen komen enkele grote publieke stallingen. Voor de kortstondige bezoekers worden maximaal 1500 stallingsplekken in de openbare ruimte voorzien, wat overeenkomt met rond 5% van het totaal aantal fietsplekken. Deze komen bij voorzieningen waar mensen kort blijven en nabij de entrees van woongebouwen. We kiezen voor beperkt fietsparkeren in vakken, om langdurig vastzetten te voorkomen, zodat de openbare ruimte beschikbaar blijft voor bewegen, ontmoeten, spelen en ecologie. De taakverdeling tussen de gebiedsorganisatie en de gemeente voor handhaving en beheer wordt nog onderzocht.
OKRA
PAG 18
SPELEN SPORTEN EN BEWEGEN De groene en autovrije openbare ruimte biedt volop ruimte voor spelen, sporten en ontmoeten. Het spelen wordt voor een belangrijk deel op een informele manier geïntegreerd op de openbare pleinen en in de parken en straten. De pleinen worden zodanig ingericht dat de diverse vormen van gebruik door de tijd heen elkaar niet belemmeren. Ook de binnenterreinen dragen bij aan ruimte voor spelen. Bijna alle grotere binnenterreinen bieden ruimte voor spelen en zijn overdag publiek toegankelijk. In Merwede komen ook ‘formele’ speelplekken waarbij geldt dat deze zo groen mogelijk worden ingericht en ruimte bieden voor initiatieven van bewoners. Om het Merwedepark en de pleinen beschikbaar te houden voor de jongsten en voor ontmoeting en groen, worden de plekken voor oudere kinderen niet enkel in de wijk, maar ook in Park Transwijk gerealiseerd, waar meer ruimte is voor grote speelplekken op afstand van woningen. Voor de (georganiseerde) sporters wordt een sporthal gerealiseerd die overdag ruimte biedt aan het bewegingsonderwijs en ’s avonds aan de sportverenigingen. In de sporthal kunnen alle reguliere sporten worden beoefend, zowel op training- als op wedstrijdniveau. De sporthal is in de vrije uren ook te huur voor particulieren.
evenement en ecologische waarde van groen. Op deze wijze wordt ondanks de compactheid van de wijk, meer dan de Jantje Beton norm van 3% gerealiseerd. Geen enkel gebruik wordt boven een ander gesteld. Een speelplek is zo nooit volledig verhard maar altijd Groen Tenzij, net zoals een ecologische plek nooit volledig is ingericht met ontoegankelijke planten met doorns en stekels. Vooral voldoende ruimte is belangrijk, zodat op diverse momenten verschillend gebruik mogelijk is. Kinderen kunnen tenslotte ook zelf hun spel bedenken.
Uiteraard is ook voorzien in ‘formele’ speelplekken waarbij eveneens geldt dat deze zo groen mogelijk worden ingericht. Het spelen rondom de blokken biedt kinderen de kans om op een veilige manier de omgeving te verkennen. De woonomgeving is zo gedacht dat de kleinste kinderen in de binnenhoven spelen, oudere kinderen een actieradius hebben binnen het stelsel van blokken en buurtpleinen en de oudste groep vooral verblijft op de wijkpleinen en in het Merwedepark, voor sportactiviteiten en ontmoeting. Binnen het dwaalmilieu, op de pleinen en in de parken is sprake van geïntegreerd, meervoudig ruimtegebruik, waar spelen wordt gecombineerd met andere functies, zoals gebruik als schoolplein, ruimte voor
Multifunctionele ruimte (3000m2)
In een compacte wijk als Merwede is het belangrijk om per speelbuurt een goede buurtplek te maken. Een plek die groot genoeg is om alle leeftijdsgroepen wat te bieden, inclusief de groepen tot 18 jaar. Dit zijn de twee grote speelplekken in het Merwedepark. Daarnaast is een stelsel van kleinere speel- en sportplekken opgenomen.
FORMEEL SPELEN IN BEPAALDE GEBIEDEN Geen speelgebied (doorvoer van auto’s, fietsen, LEV) Informeel speelgebied
Formeel speelgebied Formeel spelen (900 m2) Formeel spelen - Pleinen (900 m2) 0-18 jaar Schoolplein (850 m2) 0-18 jaar Collectief spelen (binnentuin) 0-6 jaar Formeel spelen (500 m2) 0-12 jaar
OKRA
PAG 19
ECOLOGIE MERWEDEBIOTOOP
Het groen in Merwede vormt een stedelijke biotoop die zich uitstrekt over de openbare ruimte, de binnenterreinen en de daken en is onderdeel van het ecologische raamwerk van de stad. Merwede wordt groen, tenzij de ruimte voor een ander doel noodzakelijk is. Het gevolg is dat meer dan de helft van de openbare ruimte groen zal zijn. De publiek toegankelijke binnenterreinen zijn minimaal voor de helft groen en de helft van het dakoppervlak is groen. Het groene dakoppervlak bestaat voor de helft uit volwaardig natuurdak op de lage daken. De andere helft komt op de hogere daken rondom de zonnepanelen en bestaat uit mos, sedum, kruiden en grassen. Deze enorme groene ruimte in Merwede wordt optimaal benut voor ecologie, evenals beperken hittestress, wateropvang, geluiddemping en zorgt voor een groene beleving van Merwede en prettig gebruik van de ruimte. In Merwede komt een robuuste, gevarieerde en gelaagde beplanting met verschillende soorten en groottes, waarbij natuurbeleving voor bewoners en bezoekers voorop staat. Bij de keuze wordt gelet op klimaatbestendigheid, geluiddemping en schuil- en nestelmogelijkheden voor de dieren die deel uitmaken van de Merwedebiotoop. De beplanting krijgt een meerwaarde door aandacht voor soorten die ‘eetbare’ producten hebben voor mens en dier, zoals noten, zaden, bessen en vruchten.
De groenbeleving en Merwedebiotoop worden versterkt door op slimme plekken te kiezen voor groen tegen de gevels, zoals bij een entree van een binnenterrein of bij de overgang tussen twee groene daken. Dit kan door verticale constructies zoals klimplanten tegen de gevel, maar ook door in het ontwerp meegenomen plantenbakken. We zetten in op robuust groen als vanaf maaiveld klimmende beplanting tegen de gevels, niet op groene gevels die het zonder technische oplossingen niet houden. Het groen in Merwede kan worden versterkt door enthousiaste bewoners en gebruikers. Zij kunnen de groenbeleving nog verder aanzetten door extra groen op te nemen op private delen als gevels, balkons, galerijen, setbacks en tuintjes. Een bijdrage van bewoners en gebruikers is ook welkom in de openbare ruimte en de publiek toegankelijke binnenterreinen. Dit wordt gestimuleerd in het Merwedelab, waar bewoners en gebruikers een rol kunnen krijgen bij het beplantingsplan en de inrichting. Merwede biedt hiermee ruimte om gedurende de planvorming te experimenteren met beplanting en te onderzoeken hoe de Merwedebiotoop vorm kan krijgen door vroegtijdig te starten met verbeteren van het leefgebied van de bijzondere soorten die al in het gebied leven.
OKRA
PAG 20
ECOLOGIE KARAKTER EN HOOFDCATEGORIEN VAN GROEN Logistiek Stadsboulevard
Parken
Fietsstraten
Transitie in groen (intensiteit en biodiversiteit) OKRA
PAG 21
ECOLOGIE THEMAKAART Het groen in Merwede draagt aantoonbaar bij aan de stedelijke biodiversiteit. De groene ruimtes in Merwede staan in contact met groene plekken in de omgeving; zo wordt het ecologisch netwerk van de stad verrijkt en versterkt. De hoofdverbindingen worden gevormd door een ecologisch diagonaal midden door het gebied, een faunapassage onder de Europalaan en het Merwedepark, waardoor er uitwisseling plaats kan vinden tussen flora en fauna in en om Merwede. Binnen Merwede vormt een raamwerk van oost-westverbindingen en noord-zuidverbindingen gekoppeld aan kleine leefgebieden op pleinen, groene daken en binnenterreinen een ecologisch netwerk. Het groen in Merwede krijgt ekwaliteit en natuurbeleving en wordt per jaar rijker en interessanter door natuurlijke groei en ontwikkeling. De beplanting wordt gekozen voor de “Big Five” van Merwede: vleermuizen, gierzwaluwen, kleine zangvogels (zoals huismussen), egels en vlinders. Niet elk deel van de buurt kan in gelijke mate geschikt worden gemaakt voor alle genoemde dieren, maar het netwerk van groene verbindingen, rustige ecologische plekken en verblijfsplekken maakt Merwede als totaliteit een geschikte plek voor deze dieren. De hoogbouw biedt uitstekende kansen voor gierzwaluwen. Door hier neststenen te plaatsen, kunnen de bewoners vanaf hun balkons deze zomervogels tussen de gebouwen door zien vliegen.
De openbare ruimte en de binnentuinen bieden met een gevarieerde beplanting van bloeiende planten, struiken enbomen jaarrond geschikt leefgebied voor egels, vlinders, bijen, vleermuizen en zangvogels, zoals de huismus. De groene daken vergroten het voedselaanbod en bieden naast nectarplanten ook struiken voor luwte voor insecten en dekking voor huismussen. Binnen alle groene onderdelen zijn er ook plekken nodig om te schuilen en voortplanten voor de dieren. We werken hiervoor met een natuurbelevingstabel zodat in de ontwerpfase wordt gekozen voor de juiste beplanting om geschikt leefgebied te creëren en we de juiste plekken kunnen kiezen voor de neststenen en andere nestplekken, waarvan er net zoveel komen als woningen voor mensen. In Merwede wordt onderscheid gemaakt tussen de noordzuidstraten, de oostweststraten, de pleinen en de binnenhoven. Soortenvariatie komt op al deze plekken voor, maar per typologie in een iets andere menging. De boomstructuur en de onderbeplanting in noord-zuidverbinding voorziet in foerageer- en schuilmogelijkheden voor dieren, zoals ook het dwaalspoor hierin voorziet. In oost-westverbindingen reageert de boomstructuur op de bouwhoogtes met openingen voor zonlicht op maaiveld, wat gunstig is voor zangvogels, vlinders en bijen. Boomkronen zorgen voor een verbinding voor vogels en insecten op plaatsen waar geen andere begroeiing mogelijk is.
De onderbeplanting zal worden afgestemd op de zonnige en schaduwrijke plekken en bieden voldoende dekking voor de ‘big five’ om te fungeren als verbinding in het gebied en schuilmogelijkheid nabij neststenen in de gevels.
OKRA
PAG 22
ECOLOGIE UITWERKINGSKAART De ecologische oevers langs de diagonaal vormen de hoofdas voor dier- en plantensoorten. De zuidoever wordt steiler en bevat weinig bomen, om de bredere noordoever meer licht en breedte te kunnen geven. Hierdoor kan de overgang tussen nat en droog optimaal worden benut. Het robuuste groen in het diagonaal bestaat uit beplanting met zoveel mogelijk gelaagdheid waarbij het groen op de buurtpleinen en het Merwedepark zoveel mogelijk aansluiting vindt bij het groen in het diagonaal. De diagonaal zelf wordt verbonden met het Merwedepark en via een faunapassage onder de Europalaan met Park Transwijk. In de binnenhoven is het belangrijk dat er zowel zonnige als schaduwrijke plekken zijn en.de bomen niet te grote schaduwen geven, waardoor gras en onderbeplanting kan groeien en de ruimten aantrekkelijker voor verblijf en activiteiten als de zon in het vooren najaar de ruimte krijgt. Het Merwedepark sluit zowel aan op het diagonaal als op de Merwede en is daarmee een belangrijke groene plek voor zowel natuurlijk spelen als stadsnatuur. Meerdere lagen Het groen in Merwede bestaat uit grote bomen, kleinere bomen, heesters, struiken, bodembedekkers en een kruidlaag. Ook worden takkenrillen aangelegd om in de eerste jaren dieren te voorzien van de benodigde dekking.
Bij de inrichting maken we gebruik van principes uit de permacultuur, waarbij soorten die elkaar versterken of ondersteunen, naast elkaar staan. Het slimme regenwatersysteem en de grpte hoeveelheid groen zal de stadswijk minder gevoelig maken voor droogte en neerslagpieken. Bomen en solitaire struiken in de openbare ruimte De bomen in Merwede krijgen zowel ondergronds als bovengronds veel ruimte. Door de principes van de Boommonitor te gebruiken, kunnen de bomen minimaal 60 jaar doorgroeien. Het gevarieerde bomenbestand, zowel in soorten, groottes als leeftijd, heeft de bestaande bomen als basis en zal worden aangevuld met aandacht voor de Merwedebiotoop en klimaatbestendigheid. Op basis van een beoordeling naar gezondheid is een bomenkaart gemaakt voor de omgang met individuele bestaande bomen. Waar mogelijk worden de bomen ingepast in het plan op de huidige plek of op een betere plek in Merwede. De basis is menging van grote bomen van eerste en tweede grootte. Kleinere bomen (van derde grootte)en groot uitgroeiende solitaire struiken vullen het palet aan. Bij de eerste en tweede grootte wordt gekozen voor bomen met een niet te dicht bladerdek. Ze bieden schaduw als het nodig is, maar laten ook toe dat in het voorjaar gefilterd zonlicht door het bladerdek op straat en de gevels valt.
Het sortiment is afgestemd op de dieren van de‘big five’ en zodanig gekozen het hele jaar verschillen te vinden zijn. Bewoners en bezoekers ervaren zo de seizoenen. Het planten van veel bomen vraagt om het optimaal afstemmen van ondergrondse en bovengrondse infrastructuur. De ondergrondse infrastructuur ligt daarom vooral buitenom met inprikkers de wijk in, waardoor bomen ongehinderd kunnen groeien.
De uitwerkingskaart ecologie is gebaseerd op de stedenbouwkundige opzet (het matenplan) dd 16-06-2020 De uitwerkingskaart ecologie laat de samenwerking tussen publieke, private en publiek toegankelijke ruimtes zien (zie pag 6). Deze ecologische uitwerking van tevens de publiek toegankelijke binnentereinen en private dakoppervlakken dient gezien te worden als voorbeelduitwerking.
OKRA
PAG 23
DIAGONAAL (ecologische verbinding) 1 van 4 [basisprofiel]
DIAGONA
ECOLOGIE STANDAARD INRICHTINGSPROFIEL DIAGONAAL
Vloerpeil onbekend [+1,75_+2,25]
+2.00
+0.58
Maatvoering stedenbouw
max 1.50
Maatvoering bomenmonitor
rest.
Maatvoering maaiveld Maatvoering ondergrond
Peil Merwedekanaal
26.00 min 6.00
max 4.00
1.30
+2.00
14.00
2.00 11.40
3.00
2.40
min 0.80 8.00
1.10
2.80
Maatvoer
max 1.50
0.85
2.90 3.25
3.10
Maatvoer
rest.
1.00
max 3.00 2.50
1.50
1.20
Maatvoer
1.50
Maatvoer
2.50
ECOLOGIE = 18.80
OKRA
PAG 24
BINNENTERREINEN SPELREGELS DOSP Binnenterreinen Binnenterreinen Binnenterreinen:
Spelregels Spelregel 13: De binnenterreinen zijn groen, collectief bieden voldoende ruimte voor ontmoeting, (informeel) spelen voor kleine kinderen, zijn tenminste overdag publiek verbonden met het netwerk van straten, pleinen en parken en een verlengde van de Merwedebiotoop.
NietSpelregels alles is op te lossen in de openbare ruimte. Daarom is de buitenruimte op de binnenterreinen nodig voor ecologie en bieden spelen. In het SP zijnvoor spelregels Spelregel 13: De binnenterreinen zijn groen, collectief voldoende ruimte ontmoeting, (informeel) spelen voor kleineDe kinderen, zijn tenminstezijn overdag publiek ogenomen voor de binnenterreinen. binnenterreinen toegankelijk maar verbonden met het netwerk van straten, pleinen en parken en een verlengde van de niet Merwedebiotoop. openbaar, dus niet onder beheer vanuit de gemeente.
Richtlijn 13A Om de collectieve waarde van de binnenRichtlijn 13E terreinen te borgen zijn private buitenruimtes De binnenterreinen van bouwblokken van woningen aan het binnenterrein onderaan het Merwedepark en het OPG-terrein geschikt, zodat de collectieve waarde is (blokken 4, 5, 6, 7, 9, 10, 12 en 15) liggen voorgeborgd. namelijk op maaiveld ende zoveel mogelijk in Op deze manier voorzien buitenruimtes in de volle grond. Service (fiets, ze afval voldoende privacy, maarruimtes belemmeren geen etc) worden binnen de footprint van de interactie. gebouwen gesitueerd. De bouwblokken aan de Europalaan (blokken 1A, 2A, 3, 8, 11, 13) en Richtlijn 13B blok 16 hebben een verhoogd binnenterrein De van7de private buitenruimtes zijn tot randen maximaal meter. onderdeel van binnenterrein het collectief ontworpen en Elke verhoogd krijgt voldoende beheerde binnenterrein. gronddekking, voor voldoende groen volgens het principe van de Merwedebiotoop.
Richtlijn 13A Om de collectieve waarde van de binnenterreinen te borgen zijn private buitenruimtes van woningen aan het binnenterrein ondergeschikt, zodat de collectieve waarde is geborgd. Op deze manier voorzien de buitenruimtes in voldoende privacy, maar belemmeren ze geen interactie. 12A
Richtlijn 13B De randen van de private buitenruimtes zijn onderdeel van het collectief ontworpen en beheerde binnenterrein. Richtlijn 13C Binnenterreinen en voor bewoners toegankelijke daken bestaan uit meer groene invulling dan verharding, met als streven 60% groen. Het groen is kwalitatief goed, robuust en bestaat bij binnenterreinen uit voldoende bomen in verhouding tot de maat en schaal van het bouwblok (waarbij als richting minimaal één boom eerste orde of drie bomen derde orde geldt), met struiken en kruiden als onderbegroeiing.
12B
min 60%
12C
Richtlijn 13H Voor de continuïteit van de Merwedebiotoop worden de openingen en entrees naar een binnenterrein zo groen mogelijk ingericht. De binnenterreinen op maaiveld zijn voor kruipende en lopende dieren obstakelvrij vanuit de openbare ruimte te bereiken. Voor de verhoogde binnenterreinen wordt bijvoorbeeld gewerkt met ‘groene stapstenen’ en gevelgroen.
12A 12A 12B
12G 12F 12E
12D 12I 12H
12E
12B
Richtlijn 13C Binnenterreinen en voor bewoners toegankeRichtlijn 13F lijke bestaan uitmet meer groene invulling Alle daken binnenterreinen, uitzondering van dan verharding, met 60%een groen. de bouwblokken 3, 14als enstreven 17, hebben Het groen isspeelvoorziening. kwalitatief goed, robuust en collectieve bestaat bij binnenterreinen uit voldoende bomen in verhouding tot de maat en schaal Richtlijn 13G van het bouwblok (waarbij als richting Zoveel mogelijk woningen in een minimaal één boom eerste orde of gebouw drie bomen hebben een directe toegang tot derde orde geldt), met struiken enhet kruiden als binnenterrein, die tenminste overdag is onderbegroeiing. opengesteld voor het publiek. Daarbij zijn alle (verhoogde) binnenterreinen op minimaal Richtlijn 13D één plek toegankelijk voor mindervaliden. Alle binnenterreinen zijn (onder wisselend regime) toegankelijk voor het publiek. Bij de binnenterreinen van de relatief kleinere bouwblokken zijn uitzonderingen mogelijk wat betreft de toegankelijkheid.
Richtlijn 13D Alle binnenterreinen zijn (onder wisselend regime) toegankelijk voor het publiek. Bij de binnenterreinen van de relatief kleinere bouwblokken zijn uitzonderingen mogelijk wat betreft de toegankelijkheid.
12G
12A
|
147
12B
12F 12E
12F
min 60%
12C
12H
tot circa 10 meter
min 10m
1x minimaal 12 meter bij gebruik slimme doornsede
12D 12I
12E
|
147
12H
OKRA
PAG 25
KLIMAATADAPTATIE | WATERKAART WATER EN GROEN MET ELKAAR VERBONDEN
De vormgeving van de openbare ruimte bevat integrale oplossingen voor klimaatadaptiviteit en circulariteit. Het wordt een ‘watersensitieve’ stadswijk, waarbij op een slimme manier zo veel mogelijk hemelwater wordt opgevangen, tijdelijk geborgen, gefilterd en hergebruikt. Een nieuw diagonaal kanaal vormt de drager voor het water. Het watersysteem, als onderdeel van de ecologische zone, vormt een schakel tussen Merwedekanaal en de vijvers in Park Transwijk. Hierlangs komt ook een aantrekkelijke voetgangersroute van Merwede naar Park Transwijk. Groene daken en daken die zonne-energie opwekken, worden gecombineerd met tijdelijke regenwaterberging. Groene binnenterreinen en royaal groen in de straat dragen bij aan het voorkomen van overstromingen en het tijdelijk vasthouden van regenwater. Het watersysteem van de wijk is erop gericht om een stevige bui op te vangen, zowel binnen de blokken als in de openbare ruimte. Maar het is ook de ambitie dat het droogteschade helpt voorkomen en dat groen en water een bijdrage leveren aan hittestressreductie, met voldoende water en groen voor verkoeling en schaduw waar nodig. Bovendien wordt gekozen voor lichte kleuren in de bestrating. Een dubbel rioolstelsel in de wijk zorgt voor gescheiden afvoer van regenwater en vuil rioolwater.
De bouwblokken worden zo ingericht dat regenbuien tot 45 millimeter op het bouwblok worden vasthouden en vertraagd worden afgevoerd. Daarnaast moet een 80 millimeterbui zonder schade aan woningen naar het oppervlaktewater kunnen stromen. Een optimale balans tussen de opvang van
piekneerslag en droogtebestrijding vraagt om voldoende waterberging in de straten, op de binnenterreinen en op daken – zodat de beplanting goed kan groeien en niet tijdens droogteperiodes verdroogt. De groene wijk, met een ruime variatie in beplanting, draagt bij aan de stedelijke biodiversiteit. De groene ruimtes staan in contact met andere groene plekken en parken waarmee het ecologisch netwerk van de stad wordt versterkt. De beplantingszones en het watersysteem van de wijk zijn erop gericht om een stevige bui op te vangen, zowel binnen de blokken als in de openbare ruimte. Maar het is ook de ambitie dat het droogteschade kan helpen voorkomen en dat het groen en blauw een bijdrage leveren aan hittestressreductie. Het verminderen van hittestress maakt integraal deel uit van de planvorming en er is in de wijk genoeg water en groen om te zorgen voor verkoeling en bij te dragen aan het voorkomen van het urban heat island effect. De bouwblokken worden zo ingericht dat ze regenbuien tot 45 millimeter op het bouwblok vasthouden en vertraagd afvoeren. Daarnaast moet een 80-millimeterbui zonder schade aan woningen naar het oppervlaktewater kunnen stromen.
Overstort Diagonaal Overstort Merwedekanal
Water van de daken en binnenttuinen naar de wadi’s in het Dwaalmillieu IT Riool (overstort op Merwedekanaal en Diagonaal) Wadi’s met tijdelijke berging
OKRA
PAG 26
WATERSYSTEEMKAART THEMAKAART WATER
Water hergebruiken op de daken en binnenttuinen Vuilwaterriool
IT Riool (overstort naar Transwijk)
Vuilwater van bouwblokken
Wadi’s met tijdelijke berging Water hergebruiken
OKRA
PAG 27
UITWERKING 6 PLEKKEN (VO) ONTWERP PRINCIPES
GROEN TENZIJ maximaal groen
KARAKTER GROEN divers en informeel
CONTINUÏTEIT
altijd zicht op groen
OKRA
VERRASSINGSEFFECT dynamische route
LOGISTIEK
heldere routing gebruikers
PAG 28
DWAALSPOOR BEWEGEN EN VERBLIJVEN INTRODUCTIE
In Merwede is groen alom aanwezig. De openbare ruimte presenteert zich als een ‘groen dwaalspoor’ langs straten en pleinen. Halverwege tussen de Europalaan en het Merwedepark meandert een doorgaande noord-zuidroute die de stads- en buurtpleinen met elkaar verbindt. Het is een interne route, het dwaalspoor bewegen, die zorgt voor een fijnmazig netwerk voor langzaam verkeer, waaronder Licht Elektrisch Vervoer. De wisselende profielbreedtes en programmering van deze route zorgen voor een rijke ervaring voor voetgangers; verspringende straten van circa 20 meter breed worden afgewisseld met buurtpleintjes en een smal profiel, waarna de stedelijke pleinen zich openen. De overige straten, het dwaalspoor verblijven, hebben voornamelijk een woonfunctie met groen tot aan de gevel en minimale verhardingen. Deze luwe delen worden afgewisseld met stadspleinen met verschillende voorzieningen en buurtpleintjes waarbij het groen meer in het midden ligt, met bestrating aan de gevels zodat de functies hier toegankelijk zijn.
In de toekomst kan dit groene dwaalspoor doorlopen over de Koningin Wilhelminalaan naar deelgebied 4 en over de Beneluxlaan naar deelgebied 6. Daarnaast maken de oost-westverbindingen onderdeel uit van het netwerk voor langzaam verkeer in Utrecht Zuidwest. Twee smaken: Dwaalspoor bewegen (LEV, ontsluiting fietsenstallingen, afval en tijdelijke ontheffing) Dwaalspoor verblijven (luw, ontsluiting fietsenstallingen)
OKRA
beperkte
PAG 29
DWAALSPOOR BEWEGEN SFEERBEELD
Het groene karakter van Merwede wordt nadrukkelijk zichtbaar. Altijd is er zicht op groen. Het straatbeeld wordt op ooghoogteperspectief ontworpen. Bij de entrees van de straten is royale, opgaande beplanting aanwezig. Het dwaalspoor ligt in het midden en is zo gepositioneerd dat aan weerszijden grote bomen kunnen worden geplant, zonder dat de kroon over zestig jaar de gevel raakt. Het pad krijgt een knik die maakt dat vanuit elke richting de blik gericht is op groen. Tussen pad en gevel ligt een brede minimumzone, zodat het echt wonen in het groen is en het groen zich overal volwaardig kan ontwikkelen. In de topografie bevinden zich hogere en lagere plekken die extra bijdragen aan variatie. Regenwater kan gemakkelijk infiltreren en op de lagere plekken kan het water ook tijdelijk worden opgevangen. Het dwaalspoor voor bewegen biedt ruimte voor voetganger, maar ook de fietser en LEV kunnen er te gast zijn. Om die reden krijgt de verharding een subtiel onderscheid, zodat de zone waar de voetganger het primaat heeft, geduid is. De overblijvende breedte is minimaal geschikt om twee LEV’s elkaar te laten passeren. Het heeft een variabele breedte, zodat op de breedste plekken een overmaat ontstaat voor eventueel halteren van een LEV. Fietsparkeren is grotendeels inpandig opgelost.
Kleine clusters van fietsparkeren voor bezoekers worden gepositioneerd bij entrees van woningen en de belangrijkste bestemmingen. Op een aantal punten langs de route wordt ‘plek’ gemaakt, met een spelaanleiding en zitrand om elkaar te ontmoeten. Juist de knik in de route leent zich voor het maken van informele verblijfsplekken.
OKRA
PAG 30
DWAALSPOOR BEWEGEN AXO | ONTWERP PRINCIPES
1. BREEDTE
Variabele breedte in dwaalspoor. 4,20 - 5,50m
3. LOPER
Accent in verharding tbv routing LEV.
5. NOODDIENSTEN
Geen scherpe hoeken om doorgang nooddiensten te bevorderen.
7. HW INFILTRATIE Hemelwater tijdelijk bergen in groen.
OKRA
2. ENTREE
Uitnodigen om er in te gaan.
3. PAD EN GROEN
Het dwaalspoor knikt voor een betere beleving en zicht op het groen.
6. PROGRAMMA
Parkeren LEV, ontmoeten in de route geïntegreerd.
8. TOPOGRAFIE
Verhoogd groen voor diversiteit in profiel en beeld. PAG 31
Notities:
DWAALSPOOR BEWEGEN PRODUCED BY AN AUTODESK STUDENT VERSION
PRODUCED BY AN AUTODESK STUDENT VERSION
B.1
MET LEV | 20 METER
Dwaalmilieu bestaat uit voetgangersstraten waar fiets en LEV te gast is. Zone waar ruimte gedeeld wordt ligt aan een van de twee zijden en wordt geduid met iets andere verhardingskleur
SCHAAL 1:250 OKRA
PAG 3 2
DWAALSPOOR BEWEGEN STANDAARD INRICHTINGSPROFIEL DWAALSPOOR
1.30
min 4.2 - max 5.00
Maatvoering stedenbouw
max 1.50
17.00
Maatvoering bomenmonitor Maatvoering maaiveld Maatvoering ondergrond
rest. 7.20 min 3.00 1.10
2.50
min 0.90
rest. 6.20
4.20 1.50
min 4.20
max 1.50
Maatvoering ste
rest.
Maatvoering bom
Maatvoering ma
12.80 2.50
7.90
OKRA
1.50
1.50
1.50
Maatvoering ond
PAG 33
DWAALSPOOR VERBLIJVEN SFEERBEELD
Het dwaalspoor in de smallere straten is nog meer dan in de bredere straten gericht op verblijven en elkaar informeel ontmoeten in de groene ruimte. Met dezelfde principes wordt het dwaalspoor hier ingericht, maar zonder de extra ruimte voor LEV’s en fietsen. Ook in de smallere straten kunnen bomen die op termijn volwaardig kunnen uitgroeien aan weerszijden van het pad worden geplant.
OKRA
PAG 34
DWAALSPOOR VERBLIJVEN AXO | ONTWERP PRINCIPES
1. BREEDTE
Variabele breedte in dwaalspoor. 2,50 - 3,50m
3. PAD EN GROEN
2. ENTREE
Uitnodigen om er in te gaan.
4. NOODDIENSTEN
Het dwaalspoor knikt voor een betere beleving en zicht op het groen.
Geen scherpe hoeken om doorgang nooddiensten te bevorderen.
5. PROGRAMMA
6. HW INFILTRATIE
Programma (spelen en ontmoeten) in de route geïntegreerd.
Hemelwater tijdelijk bergen in groen.
7. TOPOGRAFIE
Verhoogd groen voor diversiteit in profiel en beeld. OKRA
PAG 35
DWAALSPOOR VERBLIJVEN PRODUCED BY AN AUTODESK STUDENT VERSION
ZONDER LEV | 16 METER
PRODUCED BY AN AUTODESK STUDENT VERSION
PRODUCED BY AN AUTODESK STUDENT VERSION
SCHAAL 1:250 OKRA
PAG 36
DWAALSPOOR VERBLIJVEN ZONDER LEV | 16 METER
1.30
min 2.50 - max 3.50
Maatvoering stedenbouw
max 1.50
Maatvoering bomenmonitor
rest.
13.00 min 4.20
Maatvoering maaiveld Maatvoering ondergrond
rest. 2.80
min 6.00
9.50 2.50
2.50
max 1.50
0.50 rest.
OKRA
2.50
rest. 0.50
1.50
min 3.00 1.50
1.50
PAG 37
BUURTPLEIN SFEERBEELD
Aan het groene dwaalspoor ligt een zestal buurtpleinen als ontmoetingsplekken voor de bewoners van Merwede. Aan deze pleinen kunnen buurtfuncties komen, zoals een buurthuis en een basisschool. De pleinen zijn aan de randen verhard en hebben een groene invulling in het midden. De schoolpleinen zijn op sommige buurtpleinen onderdeel van het groene dwaalspoor. Rondom het buurtplein zijn alle entrees van woongebouwen, maatschappelijke voorzieningen, horeca en ateliers direct toegankelijk. De zone langs de gevel biedt mogelijkheid voor een kleine uitstalling, gevelterras, geveltuin of zitje. Op diverse plaatsen is voldoende ruimte waar op een informele wijze een LEV kort kan parkeren voor het leveren of laden van goederen. Het buurtplein is onderdeel van het groene dwaalmilieu. In de groene ruimte is de inrichting gericht op meervoudig gebruik van de openbare ruimte. Op verschillende tijdstippen kan de ruimte anders worden gebruikt. De openbare ruimte wordt zodanig ingericht dat ze ruimte biedt voor ongedwongen gebruik. Er kan worden gespeeld, het kan als schoolplein dienen en kleine evenementen vinden hier plaats. Mensen kunnen in de zon zitten of een schaduwplek opzoeken. Het is de ontmoetingsplek voor de buurt.
OKRA
PAG 38
BUURTPLEIN AXO | ONTWERP PRINCIPES
1. GROEN IN VERHARDING
3. LOPER
Accent in verharding tbv routing LEV.
OKRA
2. FRAME
Ruimtes met randen afgeschermd.
4. ZITRAND
Gelegenheid voor informeel zitten
PAG 39
Notities:
BUURTPLEIN ONTMOETEN | SPELEN | VERBLIJVEN
Dwaalmilieu bestaat uit voetgangersstraten waar fiets en LEV te gast is. Zone waar ruimte gedeeld wordt ligt aan een van de twee zijden en wordt geduid met iets andere verhardingskleur
Spelen 900 m2
SCHAAL 1:250 OKRA
PAG 40
BUURTPLEIN
BUURTPLEINEN
1.30
STANDAARD INRICHTINGSPROFIEL BUURTPLEIN
Maatvoering stedenbouw
max 1.50
Maatvoering bomenmonitor
rest.
Maatvoering maaiveld Maatvoering ondergrond
31.00 min 6.00 max 6.00
min 2.50
min 2.50
max 1.50
19.00 min 0.80
8.20
min 6.00 12.20
rest. 25.00
OKRA
min 0.80
rest. max 6.00
min 1.50 1.00 min 1.50
PAG 41
NOORDELIJK BUURTPLEIN ONTMOETEN | SPELEN | VERBLIJVEN
Stemgeluid van kinderen op een schoolplein hoort bij de stad, maar kan ook zorgen voor geluidhinder. Stemgeluid is wettelijk niet genormeerd en er kan bij overlast niet op worden gehandhaafd. De locaties van schoolpleinen worden hierom zorgvuldig ingepast. Een goede afgeschermde oriëntatie van een schoolgebouw en speelplein ten opzichte van de omringende woningen kan de geluidshinder beperken zoals bij de school in blok 17. Bij blok 12 is gestreefd naar een zo optimaal mogelijke ligging van de speelpleinen. Zo komt de concentratie van kinderen op de locaties waar dit tot de minste hinder leidt. De school (primair onderwijs) krijgt 17 klassen en wordt georiënteerd op zowel het plein als aan de oostzijde. Het schoolplein komt ook aan deze twee zijden waarvan circa 300m2 in het park aan de oostzijde en circa 550m2 op het buurtplein. De schoolpleinen zijn onderdeel van de openbare ruimte. Net als voor heel Merwede is ook voor de schoolpleinen het uitgangspunt Groen Tenzij. De twee schoolpleinen zijn bovendien de locaties waar grote bomen en huisvesting van de Merwedebiotoop mogelijk en gewenst zijn. Het is de bedoeling om de bomen zo in de speelruimte te integreren dat een gezonde groei en condities voor de aanplant gegarandeerd zijn. Tegelijkertijd kunnen bomen en ecologie informeel bijdragen aan de speelomgeving en mogelijkheden bieden voor interactie en educatie.
Het schoolplein wordt zodanig ingericht dat de diverse vormen van gebruik door de tijd heen elkaar niet belemmeren. Het schoolplein wordt niet afgesloten zodat het schoolplein ook buiten schooltijden gebruikt kan worden door spelende kinderen.
Spelen
Schoolpleinlocatie
Ecologische groen
(8)
80
B.12
spelen2 300 m
B.1
85
lein schoolp n) le e p s (en 2 m 300
92
27
124
15pl
92
spelen2 300 m 39
78
36B
20pl
)
len (en spe in le lp o 2 scho 550 m
15pl
188 97 107
B.10
178
52 OUDEGRACHT 23 3511 AB UTRECHT T. +31 (0)30 273 42 49 E. mail@OKRA.nl
OKRA
Titel ----------------
TEKENINGNUMMER
PROJECT ----------------
SCHAAL
1:---
OPDRACHTGEVER ----------------
DATUM
DD-MM-JJJJ
VERSIE
A
BESTANDSNAAM 20-004_FOIP_Plankaart-ruimteclaim_MERWEDE_20200910_IT.dwg
----------------------
PAG 4 2
enable
NOORDELIJK BUURTPLEIN ONTMOETEN | SPELEN | VERBLIJVEN SCHOOLPLEIN: AANVULLENDE SUGGESTIES OM HINDER TE VERMINDEREN
Use planting to provide buffers
1 / TOEPASSEN DEMPENDE MATERIALEN
2 / GROENE BUFFER
SCHOOL
Principles
SCHO OL
Differentiate surfaces
Lower the playing zone to inticate more privacy
Use planting to provide buffers
OKRA
PAG 43
REFERENTIES : INTEGRATIE VAN GROEN, ECOLOGIE, SPELEN EN SCHOOLPLEIN
Nanjing - Atelier Scale
Guangzhou - Lab D+H
Toronto - Janet Rosenberg & Studio
OKRA
PAG 44
OOST-WESTVERBINDING NOORD SFEERBEELD
Drie oost-westverbindingen vormen herkenbare routes door de wijk. De noordelijke en zuidelijke verbinding zijn fietsverbindingen, de middelste is een ecologische verbindingszone langs het nieuwe diagonale kanaal. De twee fietsverbindingen zijn verbonden met de omgeving en het fietsnetwerk van Utrecht. Deze verbindingen kruisen zowel het Merwedekanaal als de Europalaan. Grote bomen langs de fietsstraten zorgen voor een herkenbare structuur en continuïteit in het profiel. De twee fietsstraten in Merwede maken een verbinding met Kanaleneiland, Park Transwijk en Rivierenwijk. Het zijn levendige straten met deels programma en deels wonen in de plint. Aan één zijde van de fietsstraat ligt een groene zone. Het fietsparkeren is haaks op de fietsroute in segmenten van de groene zone georganiseerd.
OKRA
PAG 45
OOST-WESTVERBINDING NOORD AXO | ONTWERP PRINCIPES
1. ACTIEVE RAND
Functies als fietsparkeren en bankjes in rand programeren.
OKRA
2. LOPER
Accent in verharding tbv routing LEV.
3. INTEGRATIE VAN FIETSENSTALLINGEN
Verhoogde stoeprand langs de groene zone om de beplanting te beschermen
PAG 46
Notities:
Dwaalmilieu bestaat uit voetgangersstraten waar fiets en LEV te gast is. Zone waar ruimte gedeeld wordt ligt aan een van de twee zijden en wordt geduid met iets andere verhardingskleur
OOST-WESTVERBINDING NOORD PRODUCED BY AN AUTODESK STUDENT VERSION
FIETSSTRAAT | OVERZICHT
PRODUCED BY AN AUTODESK STUDENT VERSION
B.1
B.1
B.1
B.1
SCHAAL 1:500 OKRA
PAG 47
OOST-WESTVERBINDING NOORD PRODUCED BY AN AUTODESK STUDENT VERSION
PRODUCED BY AN AUTODESK STUDENT VERSION
FIETSSTRAAT | DEEL WEST
SCHAAL 1:250 OKRA
PAG 4 8
Notities:
OOST-WESTVERBINDING NOORD PRODUCED BY AN AUTODESK STUDENT VERSION
PRODUCED BY AN AUTODESK STUDENT VERSION
FIETSSTRAAT | DEEL OOST
Dwaalmilieu bestaat uit voetgangersstraten waar fiets en LEV te gast is. Zone waar ruimte gedeeld wordt ligt aan een van de twee zijden en wordt geduid met iets andere verhardingskleur
SCHAAL 1:250 OKRA
PAG 49
OOST-WESTVERBINDING NOORD FIETSSTRAAT
1.30
DOORSNEDE
max 1.50
17.00
1.60 min 0.90
rest.
rest. 8.50 max 6.00
rest. 7.00
1.50
1.00
max 2.00 4.00
Maatvoering stedenbouw
max 1.50
Maatvoering bomenmonitor
rest.
Maatvoering maaiveld Maatvoering ondergrond
17.00 min 6.00
max 4.00 min 1.50 1.00
min 0.90
max 1.50 rest. 8.50
4.00 min 2.50
min 2.50
min 6.00
7.00
OKRA
rest. max 3.50
min 1.50
4.00
PAG 50
AUTOINPRIKKER SFEERBEELD
Het autoverkeer beperkt zich tot vier inprikkers. Vanaf de Europalaan bieden vier straten het gemotoriseerd verkeer toegang tot de parkeervoorzieningen en de logistieke hubs. Daarnaast liggen aan deze straten opstelplaatsen voor nooddiensten en voor laden en lossen, een keerlus/keerpunt voor kleine voertuigen, toegang tot inpandige afvalcontainers en toegangen tot nuts- en traforuimtes. Deze logistieke straten krijgen een groene entree met bomen en enkele groene plantvakken. De lengte van de inprikker is beperkt tot aan de plekken die voor het gemotoriseerd verkeer minimaal bereikbaar moet zijn. Direct aansluitend zijn de straten autovrij en onderdeel van het groene dwaalspoor. Deze logistieke straten krijgen een groene entree en voor zover mogelijk een groene setting met bomen en enkele groene plantvakken. Aan de oostzijde van deze inprikkers, na de keerplek, zijn de straten autovrij en zo groen mogelijk ingericht, aansluitend op het groene dwaalspoor.
OKRA
PAG 51
AUTOINPRIKKER AXO | ONTWERP PRINCIPES
1. PRINCIPE
Layout autoinprikker (uitzonderingen)
3. RANDEN
Verhoogd ter bescherming van het groen.
2. ENTREE
Uitnodigen om er in te gaan.
4. LOPER
Accent in verharding tbv routing LEV.
OKRA
PAG 52
Notities:
AUTOINPRIKKER
PRODUCED BY AN AUTODESK STUDENT VERSION
PRODUCED BY AN AUTODESK STUDENT VERSION
PARKEREN | ENTREE MKZ
Dwaalmilieu bestaat uit voetgangersstraten waar fiets en LEV te gast is. Zone waar ruimte gedeeld wordt ligt aan een van de twee zijden en wordt geduid met iets andere verhardingskleur
SCHAAL 1:250 OKRA
PAG 53
AUTOINPRIKKERS INPRIKKER
STANDAARD INRICHTINGSPROFIEL INPRIKKER
FIETSSTRAAT
+11.00
+9.00
+6.00
+2.90
1.30
Vloerpeil onbekend [+1,75_+2,00]
1.30
+2.00
max 0.50 min 6.00
min 0.90 4.00 1.50
rest. 4.00
1.50
4.00
Maatvoering stendenbouw Maatvoering bomenmonitor Maatvoering maaiveld Maatvoering ondergrond
max 1.50
17.00
rest.
min 6.00
max 3.00 2.50
1.60 min 0.90 9.00
1.50
2.50
max 1.50 rest. 8.50
rest.
max 6.00 rest. 7.00
OKRA
1.50
1.00
max 2.00 4.00
Maatvoering stedenbouw
max 1.50
Maatvoering bomenmonitor
rest.
Maatvoering maaiveld Maatvoering ondergrond
17.00 min 6.00
max 4.00 min 1.50 1.00
min 0.90
rest. 8.50
4.00 min 2.50
min 2.50
7.00
PAG 54
Notities:
Verdere afstemming met de visie Rondje Stadseiland is vereist
MERWEDEPARK RONDJE STADSEILAND | CONTEXT
Merwedepark
SYSTEEM EN SPELREGELS
De zone langs het Merwedekanaal, het Merwedepark, maakt deel uit van de hoofd groenstructuur. Het park functioneert zowel op stedelijke schaal als op de schaal van het Rondje Stadseiland en van het ommetje op buurtniveau. De doorgaande route in het Merwedepark wordt een route voor fietsers en voetgangers, maar ook skeeleraars en hardlopers zullen hier gebruik van maken. De route wordt vormgegeven als een aantrekkelijk lint met daarlangs verblijfsplekken aan het water en in de ruimere parkdelen. Bestaande bomen worden zoveel mogelijk gehandhaafd en nieuwe boombeplanting sluit aan op bestaande structuren en draagt bij aan de aantrekkelijkheid van plekken.
Het groen bestaat uit een rijke, informele boomstructuur met daar tussen open ruimtes.
Ter hoogte van de bestaande industriële gebouwen, het Fietsdepot en Mobach, komen twee bredere parkdelen van ongeveer ieder een hectare groot. Hier liggen de oostwestverbindingen, de fietsstraten, met de oversteekplekken over het Merwedekanaal. De programmatische druk op de parkruimten is hoog, mede door al aanwezige bebouwing van onder meer Stedin. Goed inpassen en doordacht omgaan met dit programma is noodzakelijk. De twee parken krijgen ieder een verschillend accent. Het Merwedepark is zowel onderdeel van Merwede als van het Rondje Stadseiland, waarvan de inrichtingsprincipes worden gebruikt. Het Merwedepark is niet een enkele strook van 29 meter breed maar op meerdere plekken fors breder. Op enkele plekken, zoals bij de diagonaal en bij bestaande bebouwing, wordt het park iets smaller, zo’n 26 meter breed.
Combinatie met bestaand erfgoed.
De recreatieve route bestaat uit een vrij liggend fiets- en wandelpad. Het fietspad ligt terug bij ruimere parkdelen.
Grotere context: Ketting van parken. Gecombineerd met bruggen.
OKRA
Integratie van sport, spelen en ontmoeten
Ruimte voor accenten binnen het gezamelijke karakter van het Merwedepark; industrieel, landelijk, innovatief...
PAG 55
MERWEDEPARK SFEERBEELD
Op stedelijke schaal is het een aantrekkelijke plek om te bewegen, spelen, sporten of om te verblijven. De ruimte wordt vormgegeven als een aantrekkelijk lint met daarlangs verblijfsplekken aan het water en kleinere parkdelen. De autovrij gemaakte Kanaalweg wordt een onderdeel van het Rondje Stadseiland. De doorgaande route in het Merwedekanaalpark is voor fietsers en voetgangers, maar ook sporters als skeeleraars en hardlopers zullen hier gebruik van maken. Ter hoogte van de bestaande industriële gebouwen, het voormalige fietsdepot en Mobach, komen twee bredere parkdelen. Deze parkruimtes zijn de groene en zonnige verblijfsplekken in Merwede met ruimte voor ongedwongen gebruik. Het diverse gebruik door dag, week en jaar vraagt om voldoende ruimte voor verandering; soms intensief gebruikt tijdens een festiviteit, soms een plek die mensen lokt naar het groen, soms leeg en sereen. Aan de west- en zuidzijde wordt hier voornamelijk aan gewoond. Langs de ecologische oever liggen vlonders die contact met het water mogelijk maken.
OKRA
PAG 56
MERWEDEPARK AXO | ONTWERP PRINCIPES
1. GROEN IS DOMINANT
2. TOPOGRAFIE
Verhoogd groen voor diversiteit in profiel en beeld.
3. WATERKANT Verbinding met de waterkant.
OKRA
PAG 57
MERWEDEPARK INGREDIENTEN
PARK Open park met plekken om te liggen, hangen en ontmoeten in de zon of in de schaduw. Plekken met gras of diverse beplanting.
SPELEN Plek om te spelen, plek waar ouders toezicht hebben op hun kinderen, afgeschermd maar toch niet afgekaderd van zijn omgeving. Dubbelgebruik is groot belang.
PROGRAMMA Transformatie van erfgoed, plek om te verblijven met horeca en andere programmering.
OKRA
WATERKANT Sterk relatie met de waterkant / Merwedekanaal. Doormiddel van vlonders oid.
PAG 58
RWEDEPARK (breed)
Notities:
Verdere afstemming met de visie Rondje Stadseiland is vereist
MERWEDEPARK
1.30
STANDAARD INRICHTINGSPROFIEL MERWEDEPARK (BREED)
Maatvoering stedenbouw
max 1.50
Maatvoering bomenmonitor
rest.
Maatvoering maaiveld
max 2.50
Maatvoering ondergrond
73.50 9.00
4.00
rest.
max 2.00
min 1.05
18.00 1.50
1.50
2.50
rest. 3.00
min 1.05
rest. 8.15
5.00
3.00 rest. 24.50
OKRA
rest. 9.95
min 1.05
26.04 2.50
2.50
11.00
PAG 59
Notities:
MERWEDEPARK
Verdere afstemming met de visie Rondje Stadseiland is vereist
STANDAARD INRICHTINGSPROFIEL MERWEDEPARK (BREED)
+1.98
talud
1:3 +0.58
rest. 9.95
min 1.05
rest. 25.00 5.00
11.00
2.50
2.50
6.95 1.00
1.50
rest. 2.00
1.50
2.50 3.00
1.50
9.50 rest. 4.00
1.50
OKRA
1.50
1.50
rest.
Merwedekanaal
PAG 60
RWEDEPARK (smal)
Notities:
MERWEDEPARK
Verdere afstemming met de visie Rondje Stadseiland is vereist
STANDAARD INRICHTINGSPROFIEL MERWEDEPARK (SMAL)
1.30
+1.98
Maatvoering stedenbouw
+0.58
max 1.50
24.50
Maatvoering bomenmonitor Maatvoering maaiveld Maatvoering ondergrond
n.t.b. min 2.50 4.00
max 2.00
6.50 1.50
1.50
5.00
1.50
2.50
5.00
1.00 Merwedekanaal
2.50
OKRA
PAG 61
DIAGONAAL (ecologische verbinding) 1 van 4 [basisprofiel]
DIAGONAAL INRICHTINGSPROFIELEN DIAGONAAL [BASIS]
+2.00
Vloerpeil onbekend [+1,75_+2,25]
+0.58
Voor de ecologie ligt de focus op de ‘natte oever’; een flauwe oever bij water en steiler op het hoger deel. Waar mogelijk wordt de ecologische zone op een subtiele wijze afgeschermd, zodat deze niet wordt overlopen: aan de noordzijde een zitrand, zodat mensen niet gemakkelijk in de ecologische zone lopen. De verlichting in deze zone wordt aangepast voor minimale uitstraling op de oever.
Maatvoering stedenbouw
max 1.50
Maatvoering bomenmonitor
rest.
Maatvoering maaiveld Maatvoering ondergrond
Peil Merwedekanaal
26.00 min 6.00
max 4.00
1.30
De diagonaal krijgt twee verschillende zijden, waarbij aan de noordzijde de nadruk op ecologie ligt en de zuidzijde een doorgaande route langs de groene oever vormt. Er wordt ingezet op het creëren van ecologische kwaliteit, met aan de noordzijde een brede en aan de zuidzijde een smalle ecologische oever. Aan de noordzijde ligt een relatief smal woonpad van 2.5 m breed zoals in alle dwaalsporen in Merwede. Aan de zuidzijde is het pad verbreed naar 4,2 meter. Het is hiermee geen doorgaande hoofdfietsroute maar biedt wel ruimte om vanaf de hoofdfietsroutes tot aan de bestemmingen zoals school, basisschool en Park Transwijk te kunnen komen. Het basisprofiel wordt verbreed nabij de faunapassage onder de Europalaan, ter plaatse van de twee buurtpleinen en in het Merwedepark. Om continuïteit te borgen liggen onder de twee bruggen over de Diagonaal faunapassages langs het water.