3e Raadsvergadering 23 maart 2026 (transcriptie)
Tekst van het document
2026 TRANSCRIPTIE DUIDINGSDEBAT 23 MAART 2026 3e vergadering – 23-03-2026
Vergadering van de gemeenteraad, gehouden op 23 maart 2026 om 15:00 uur. Voorzitter: Sharon Dijksma Aanwezig zijn de leden: Robert Biever (Stadsbelang Utrecht), Nina Bodnárová (Forum voor Democratie), Tess Meerding (VVD), Gert Dijkstra (EenUtrecht), Charlotte Passier (Volt), Yvonne Hessel (Utrecht Solidair), Stevie Nolten (BIJ1), Linda Voortman (GroenLinks-PvdA), Mahmut Sungur (DENK), Lars van Rooij (Student & Starter), Derk van Bergen (ChristenUnie), David Bosch (UtrechtNu!), Venita Dada-Anthonij (D66), Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren), Bert van Steeg (CDA), Mika Raterman (JA21) Afwezig is het lid: nvt.
Griffier: Miguel Israel
Opening van de vergadering.
Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:31:05]: Ja, goedemiddag allemaal. Ik zou iedereen die nog geen plek heeft willen vragen om te gaan zitten als dat kan. Welkom allemaal, ik open hier bij het duidingsdebat en dat betekent dat de 16 gekozen lijsttrekkers, van de grootste tot de kleinste fractie, hier allemaal zitten in de raadzaal met de toekomstige raadsleden. We zitten nu vandaag in de raadszaal waar we ook in de toekomst weer gaan vergaderen met de nieuwe gemeenteraad. Volgende week dinsdag zal de huidige gemeenteraad dat voor het laatst doen en in een buitengewone raadsvergadering. En daarna vindt op woensdag een buitengewone raadsvergadering plaats voor de installatie van de nieuwe gemeenteraad. En bij dit duidingsdebat vertellen de lijsttrekkers hoe zij de uitslag van de verkiezingen duiden, hoe ze de positie van hun eigen fractie zien en eventuele aandachtspunten Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie
1
die zij hebben voor de nieuwe raad en of voor de verkenning. En van de grootste fractie horen wij uiteraard graag wie zij voordragen als verkenner namens de hele raad. Ik ga iets zeggen over de orde der dingen, want dit duidingsdebat verloopt in twee ronden. In de eerste ronde geeft iedere lijsttrekker in twee minuten zijn of haar bijdrage. En u ziet hier de plaatsvervangend griffier, die zit niet voor niets bij de klok, want de klok tikt mee. En we gaan meteen goed beginnen. En onze klokker van dienst heeft er zin in. Ik ook. In de tweede ronde is het dus mogelijk om elkaar onderling vragen te stellen. En dat kunt u doen vanaf uw zetels. En dan geef ik de lijsttrekkers het woord op volgorde van grootte, zoals bepaald door de Utrechtse kiezer. Dus we gaan geen interrupties doen tijdens de bijdrage, maar in de tweede ronde is er gelegenheid om elkaar te bevragen, kort en bondig. Ik begin dus met de grootste fractie, dat is de fractie van GroenLinksPvdA en het woord is aan mevrouw Voortman. Linda Voortman (GroenLinks-PvdA) [00:33:52]: Voorzitter, dank u wel. Wat een eer om vanuit deze rol hier te mogen spreken. En ik wil graag beginnen met de partijen te feliciteren die gewonnen hebben. D66 en DENK. En ook partijen die zich gehandhaafd hebben in een druk verkiezingsveld of nieuw binnenkomen. Dat is echt een knappe prestatie.
Voor partijen die een zetel verloren hebben is het altijd slikken als na hard werken je inspanning niet beloond wordt. Ik weet hoe dat voelt en ik leef met jullie mee. Inhoudelijk zien wij in de meerderheid van GroenLinks-PvdA en D66 dat de groene, sociale, progressieve koers van de afgelopen jaren beloond is. Voor de huidige coalitie zou er ook nog steeds een meerderheid zijn. Dus wat ons betreft moet er een college komen dat bij die koers past. Dat is ook een verplichting naar kiezers die zich zorgen maken over toenemende ongelijkheid, de klimaatcrisis, discriminatie en racisme. Zij zoeken linkse hoop in rechtse tijden. En daarom kijken wij in de eerste plaats naar partijen die daarbij aansluiten. En dat zijn in onze ogen D66 en de Partij voor de Dieren. Naast inhoud is ook hoe we samenwerken van belang, want deze raad is zeer versplinterd. En dat vergt iets van ons allen. Ook wij moeten nadenken hoe we ons verhouden tot een raad met zoveel fracties. En we zijn benieuwd wat hierover uit de verkenning komt. We hebben er zorgen over dat ook in Utrecht extreem rechts voet aan de grond gekregen heeft. En laat ik duidelijk zijn. We zullen niemand weg laten zetten om wie ze zijn of wat ze geloven. Buiten en in deze zaal zullen wij deze democratische norm hoog houden. Want wat wij hier zeggen en doen straalt af naar de stad.
Kortom, voorzitter, wat ons betreft moet er een college komen dat de groene en progressieve koers van afgelopen jaren versterkt. Een college dat verbindt en pal staat voor gelijkwaardigheid. En we mogen duidelijk zijn dat wij voor wat betreft collegevorming dus niet in gesprek gaan met Forum voor Democratie en Ja 21. Tot slot, voorzitter, de verkenning. Na bespreking met de lijsttrekkers hebben wij de eer om bekend te maken dat Lilianne Ploumen de verkenning zal doen. Zij is een toegankelijke persoonlijkheid met ruime politieke ervaring, een bewezen samenwerking en we wensen haar veel succes toe bij deze belangrijke klus. Dank u wel, voorzitter. Sharon Dijksma (voorzitter) [00:36:02]: Dank u wel. Dan gaan we naar de volgende spreker. Dat is de fractie van D66, mevrouw DadaAntonij. Venita Dada-Anthonij (D66) [00:36:22]: Dank voorzitter. En ook ik zal beginnen met felicitaties. GroenLinks-PvdA als grootste partij. En ook JA21 met de grootste procentuele stijging. En natuurlijk alle andere partijen die ook gegroeid Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie
2
zijn. We voelen de steun vanuit onze mooie stad, want we zijn op eigen kracht en zetel gegroeid. En we staan procentueel in het groen. D66 is op zoek naar een stabiele coalitie die recht doet aan de verkiezingsuitslag. En daarom liggen alle opties wat ons betreft op tafel. Wat ons ook opvalt is dat in Leidsche Rijn en Vleuten-De Meern anders is gestemd dan aan de andere kant van het Amsterdam-Rijnkanaal. Waar respectievelijk D66 en VVD de grootste partijen zijn geworden. Wat ons betreft wordt er geluisterd naar de signalen vanuit beide kanten van het water. En er is ook veel versplintering. Veel partijen met één zetel. En dat betekent dat er een brede representatie is van Utrecht in haar diversiteit. En vraagt tegelijkertijd ook wat van ons als raad. Daarom zullen we de samenwerking in de breedte zoeken om Utrecht vooruit te helpen. En om zo over vier jaar terug te kunnen kijken op een succesvolle raadsperiode. Sharon Dijksma (voorzitter) [00:37:36]: Dank u wel. Dan gaan we verder met de fractie van de VVD, mevrouw Meerding. Tess Meerding (VVD) [00:37:53]: Voorzitter, ik wil graag beginnen met het feliciteren van de partijen die een zetel gewonnen hebben. GroenLinks-PvdA, D66 en DENK. Van harte gefeliciteerd. En ook aan de nieuwkomers, Ja21 en Forum voor Democratie, welkom in de Utrechtse Raad. De VVD kijkt met trots terug op deze verkiezingen.
Niet alleen was de opkomst historisch hoog, ook als partij hebben wij veel om trots op te zijn. De VVD is namelijk gegroeid en heeft 4000 meer stemmen gekregen dan vier jaar geleden. Dat is een stijging van 30% in stemmenaantal. Ook zijn we wederom de grootste in Vleuten-De Meern, die samen de grootste wijk van onze gemeente vormen. We zien deze uitslag dan ook als een duidelijk signaal van vertrouwen van de kiezer. Het initiatief voor de coalitievorming ligt nu bij GroenLinks-PvdA als grootste partij. En de VVD vindt het belangrijk dat er voor een bredere coalitie gekozen wordt. Waarin zoveel mogelijk Utrechters uit alle delen van de gemeente zich gehoord voelen. Ook voorbij het Amsterdam-Rijnkanaal. De VVD is bereid hiervoor verantwoordelijkheid te nemen. En ziet kansen om dat vanuit een coalitie te doen. En dat zal ook onze inzet zijn tijdens de onderhandelingen. Daarbij hoopt de VVD op een college dat met ambitie aan de slag gaat. Bijvoorbeeld met het bouwen van huizen en het betaalbaar, bereikbaar en bruisend houden van onze stad. En daarbij beseffen we dat samenwerken geven en nemen is. Tot slot, we zien dat de Utrechtse Raad verder versplinterd en een lichte verschuiving naar rechts maakt. Dat zal de nodige uitdagingen meebrengen. Wij zijn als VVD zeker bereid om hier een verbindende rol in te spelen en eraan bij te dragen dat de verhoudingen goed blijven.
Van links tot rechts, van Vleuterweide tot Kanaleneiland, van de Woerd tot aan het Domplein. Sharon Dijksma (voorzitter) [00:39:48]: Dank u wel. Dan gaan we verder met het CDA. De heer Van Steeg. Bert van Steeg (CDA) [00:40:09]: Fawaka Utrecht, voorzitter. Utrecht heeft gesproken. Als CDA feliciteren we de winnaars van deze verkiezingen. GroenLinks-PvdA, D66 en DENK. En we spreken de hoop uit dat ook de nieuwkomers in de raad, we spreken de hoop uit dat de cultuur zoals we die hebben in de raad, scherp op de inhoud, zacht op de persoon, dat we die ook zullen behouden in de toekomst. We kijken terug op een mooie, positieve campagne met een energieke club mensen waarin we hebben laten zien dat er een goed en gedegen alternatief is voor Utrecht. Een alternatief vanuit Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie
3
en met de Utrechtse samenleving. En we zijn er trots op dat we daarmee onze drie zetels hebben kunnen behouden. En we bedanken alle Utrechters voor de stem op ons. Te snel werd wat ons treft de conclusie getrokken dat met deze uitslag vertrouwen werd uitgesproken in de koers die de zittende coalitie heeft gekozen. Dat is maar gedeeltelijk het geval. Want twee kleinere coalitiepartners hebben natuurlijk verloren. En ook in relatief aantal is het percentage omlaag gegaan voor de steun van de coalitie. De uitslag lijkt te wijzen op continuïteit, maar de CDA-fractie heeft ook zorgen. Over de controlefunctie van de raad, nu er historisch een aantal partijen slechts één raadszetel heeft weten te bemachtigen. Hoe gaat de sterk verdeelde oppositie weerwoord bieden aan een nieuwe coalitie? De keuze voor zoveel verschillende partijen laat ook zien dat veel kiezers voor een andere politiek en een andere manier van besturen kiezen zonder dat daar duidelijk richting aan wordt gegeven. Voorzitter, het CDA Utrecht staat en stond voor een constructieve politiek en zal dat ook de komende tijd staan. Het is in onze ogen aan de twee grootste partijen om de eerste stap te zetten. Een coalitie zonder GroenLinks-PvdA en D66 ligt niet voor de hand. Maar een coalitie met alleen deze partijen is wat de CDA-fractie betreft ook onverstandig.
Het CDA Utrecht staat open om gesprekken te voeren met de nieuwe coalitie. Daarbij zijn gelijkwaardigheid, besturen met Utrecht en ruimte geven aan en inzetten op de kracht van de Utrechtse samenleving onze belangrijkste uitgangspunten. Dank u wel. Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:42:05]: Dank u wel. Dan gaan we naar de Partij voor de Dieren. De heer Van Heuven. Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren) [00:42:25]: Ja, allereerst namen ze ons ook felicitaties aan de winnaars. Dat zijn de partijen die helemaal nieuw zijn, partijen die afgesplitst waren en nu om hun eigen naam herkozen zijn, partijen die extra zetels binnenhaalden en partijen die de grootste werden, partijen die misschien rekening hielden met nul zetels en toch in de raad zijn gekomen. Allemaal winnaars, gefeliciteerd. En dat blijft over de verliezers en ons medeleven aan de partijen die kleiner dan gedacht terugkomen. En deze verkiezingen, helaas, horen wij daar zelf ook bij. Totaal onverwacht, als je het aan mij vraagt. Als Partij voor de Dieren deden we positief en zelfverzekerd ons werk, activistisch en kritisch, maar ook opbouwend en verbindend en zo voerden we ook onze campagne. En sinds 2014 gingen we elke verkiezing met een zetel vooruit. Ons geluid, onze idealen, ze werden door steeds meer mensen herkend. En nu verliezen we dus voor het eerst een zetel.
Dat past trouwens helaas wel in het landelijk beeld van de Partij voor de Dieren. We verloren het hele land zetels. En na groei zijn we teruggesnoeid. En dat betekent heel grof en bruut dat we Louise moeten gaan missen als raadslid. Dat doet echt ongelofelijk zeer. En als Partij voor de Dieren verkeren we in een grafstemming, maar we zijn niet dood. En ook met twee zetels kunnen we heel veel betekenen voor dier, natuur, klimaat en rechtvaardigheid. Dat hebben we eerder bewezen en dat gaan we ook in de komende periode volop doen. GroenLinks-PvdA is aan zet om een nieuwe coalitie te gaan smeden. En D66 is de logische eerste andere partij om mee te doen, maar het ligt ook voor de hand om naar een bredere coalitie te gaan zoeken. En voor de verkiezingen zeiden wij klaar te zijn voor de coalitie. Nu we kleiner zijn dan gedacht, leek het in eerste instantie minder logisch om mee te willen doen. Als we meedoen, dan vooral vanuit een positief resultaat. Maar ook met deze uitkomst van de verkiezingen en de nieuwe samenstelling van de raad, kan de Partij voor de Dieren nog steeds van toegevoegde waarde zijn. Als we in de coalitie het meest kunnen betekenen voor onze idealen, dan willen we die verantwoordelijkheid Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie
4
nemen. Mits we natuurlijk voldoende van meerwaarde zijn en dier, natuur en klimaat er ook echt beter van worden. Dus de handrekening die GroenLinks-PvdA net naar ons deed, die nemen we in elk geval graag aan. Dank u wel. Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:44:29]: Dan gaan we naar DENK, de heer Sungur. Mahmut Sungur (DENK) [00:45:00]: Voorzitter, allereerst wil ik alle partijen die winst hebben geboekt van harte feliciteren. En aan de partijen die zetels hebben verloren, veel sterkte. Ik weet hoe dat voelt. Verkiezingen brengen altijd beweging met zich mee, maar uiteindelijk delen we één opdracht. En dat is verantwoordelijkheid nemen voor de toekomst van onze stad en haar inwoners. In ons land, waar de politieke wind steeds vaker vanuit de rechter flank waait, laat Utrecht een ander geluid horen. En binnen dat geluid heeft DENK een duidelijke plaats ingenomen. Want DENK heeft in Utrecht haar zetelaantal verdubbeld. Dat is een signaal dat duizenden Utrechters zich herkennen in onze boodschap van inclusiviteit, gelijke kansen en rechtvaardigheid. Utrecht is een progressive stad. Maar Utrecht is ook een kleurrijke stad. Mensen met verschillende achtergronden, verhalen en perspectieven. Mensen die zich gezien en gehoord willen voelen. En deze verkiezingen laten zien dat steeds meer Utrechters vinden dat DENK die stem vertegenwoordigt.
Voorzitter, wij nemen deze uitslag uiterst serieus. Het verdubbelen van onze zetels vervult ons met trots, maar vooral met verantwoordelijkheid. Verantwoordelijkheid om bruggen te bouwen, om verschillen te overbruggen en om bij te dragen aan een stabiel, betrouwbaar en rechtvaardig bestuur. Daarom zeggen wij vandaag helder en zonder omwegen. GroenLinks-PvdA en D66 zullen wat ons betreft het voortouw moeten nemen. En DENK is bereid om verantwoordelijkheid te nemen in een coalitie. Niet om wie wij zijn, maar om wat wij willen bereiken voor Utrecht. Want uiteindelijk gaat het niet om partijen, maar om de Utrechters die op ons rekenen. Dank u wel, voorzitter. Sharon Dijksma (voorzitter) [00:46:38]: Dank u wel. Dan gaan we naar Volt. Mevrouw Passier. Charlotte Passier (Volt) [00:46:56]: Dank voorzitter. Allereerst wil ik de winnaars van deze verkiezingen feliciteren. GroenLinksPvdA, D66 en DENK en alle nieuwe partijen in ons raad. Dank ook aan de ruim 6400 Utrechters die woensdag op Volt hebben gestemd. En ondanks ons verlies zijn we blij met de uitslag. Utrecht heeft overtuigend progressief gekozen tegen de landelijke trend in. Tegelijkertijd maak ik me zorgen over de groei van extreemrechts en antidemocratisch gedachtegoed, ook hier in Utrecht. Hier ligt een grote taak voor ons als raad, voor de toekomstige coalitie en het toekomstige college.
Kies voor de toekomst, dat is ons motto. Iedereen in Utrecht verdient een mooie toekomst. Onze kinderen, studenten en alle Utrechters die hier wonen en werken. Een stad waar iedereen zich thuis voelt en waar we verantwoordelijkheid nemen voor elkaar, voor volgende generaties en voor Europa. Want wat we hier doen, dat heeft impact daar en andersom. Er is klimaatverandering, fascisme rukt op en de gele politieke kaarten worden opnieuw geschud. Europa is belangrijker dan ooit. Dat vraagt om actie van ons allen, want wat ver lijkt is ook een groot risico voor ons hier in Utrecht. Het is belangrijker dan ooit dat we investeren in de weerbaarheid van Utrecht als gemeente en op individueel niveau. We blijven Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie
5
oog hebben voor hen die dat nodig hebben. We zijn immers de stad van Sint Maarten. De afgelopen raadsperiode hebben we hier op een constructieve manier vanuit oppositie aan bijgedragen. En ook de komende raadsperiode blijven we ons op een constructieve manier inzetten voor alle Utrechters. Voor een weerbaar Utrecht dat klaar is voor de toekomst. Sharon Dijksma (voorzitter) [00:48:37]: Dank u wel. Dan gaan we naar Student & Starter, de heer Van Rooij. Lars van Rooij (Student & Starter) [00:48:51]: Voorzitter, allereerst feliciteren ook wij de winnaars van de verkiezingen met hun mooie resultaten. De afgelopen vier jaar hebben we als Student & Starter laten zien dat jonge mensen niet alleen kunnen meepraten, maar ook kunnen besturen. En daar zijn we trots op. Trots op onze wethouder Eva Oosters en trots op wat we hebben bereikt. We hebben de kamernood voor studenten teruggedrongen. We hebben de eerste nachtvisie van Utrecht vastgesteld, we hebben straatintimidatie steviger aangepakt. En Utrecht heeft dat werk gewaardeerd. De coalitiepartijen blijven samen even groot. Tegelijkertijd moeten we ook eerlijk zijn dat de kleinere partijen binnen de coalitie verlies hebben geleden. En voorzitter, wat betekent deze uitslag voor ons? Voor ons is het helder. Het ligt niet voor de hand dat wij opnieuw deelnemen aan de coalitie. Maar we blijven zoals mensen ons kennen.
Positief en constructief. We blijven goede voorstellen steunen en waar we het niet mee eens zijn, komen we met verbeteringen. En waar het nodig is zullen we ook zelf initiatief nemen. We verwachten van de grotere partijen dat zij hun verantwoordelijkheid nemen in de raad en werken aan breed gedragen voorstellen. Niet alleen met oog voor de eigen achterban, maar voor de hele stad. En we kijken er naar uit om met Lilianne Ploumen als verkenner in gesprek te gaan. Dan het volgende. Voor het eerst is Forum voor Democratie verkozen in deze raad. Dat is de uitkomst van de verkiezingen en dat respecteren we. Maar laten we er ook duidelijk over zijn. Het gedachtegoed van deze partij staat op veel punten haaks op waar wij voor staan. En we verwachten van alle partijen dat het debat op de inhoud scherp gevoerd wordt, maar altijd met respect voor elkaar en voor alle Utrechters. Dan tot slot, voorzitter. Eerder dienden wij de motie in om kinderen en jongeren te betrekken bij de formatie. Die haalden het toen niet, omdat het aan de nieuwe raad was om hierover te besluiten. Maar de oproep staat nog steeds. Ga in gesprek met jongeren over de keuzes die hier gemaakt worden. Want de beslissingen van vandaag bepalen de stad van morgen. Dank u wel. Sharon Dijksma (voorzitter) [00:50:40]: Dank u wel. Dan gaan we verder met BIJ1, mevrouw Nolten. Stevie Nolten (BIJ1) [00:51:11]: Dank voorzitter.
De afgelopen jaren heeft BIJ1 in de raad laten zien dat we kunnen bereiken als we samenkomen. Van het stoppen met het beboeten van dakloze mensen die buiten slapen en het oprichten van de Utrechtse transkliniek tot het opkomen voor ongedocumenteerde mensen, demonstranten en sekswerkers en dat we als eerste gemeente in Nederland de situatie in Palestina als een genocide benoemen. We komen op voor wie wordt uitgesloten en laten zien dat verandering echt mogelijk is, zonder onze idealen en onze gemeenschappen uit het oog te verliezen. En we zijn dan ook dankbaar dat we opnieuw het vertrouwen hebben gekregen van de stad. Het blijft de meest eervolle taak die er is. Aan onze stemmers wil ik mijn dank uitspreken dat we nog vier jaar met jullie mogen doorstrijden. En we zullen dat blijven doen zoals u van BIJ1 Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie
6
gewend bent. Altijd antiracistisch en antikapitalistisch, zonder blad voor de mond, kritisch waar nodig, maar verbindend wanneer dit de stad ten goed comes. Of het nu gaat om gentrificerend woonbeleid, landelijk liberale afbraakpolitiek of dat er geen mens illegaal is. In een Mensenrechtenstad ligt voor ons de belangrijke taak om niemand achter te laten in onze gezamenlijke strijd voor gelijkwaardigheid. We feliciteren GroenLinks-PvdA dan ook van harte met hun winst. En jullie ook de hoofdverantwoordelijkheid om de toon te zetten als de grootste partij en stevig te staan tegenover intolerant extreemrechts gedachtegoed. BIJ1 zal jullie bondgenoot zijn waar mogelijk, maar ook bereid zijn om jullie bij links te houden. Dat doen wij graag wederom vanuit de oppositie. Ook kijken we in het bijzonder uit naar de verdere samenwerking met Partij voor de Dieren en DENK. Aangezien politiek slechts één van de manieren is om radicale systeemverandering te realiseren, zal BIJ1 naast de raad nog steeds op straat actief blijven. Want verandering komt van mensen die zich uit durven spreken. Niet alleen in de parlementaire politiek. En als we de macht en middelen eerlijk verdelen, dan is er genoeg voor iedereen. Tot zover. Sharon Dijksma (Voorzitter) [00:52:55]: Dank u wel. Dan gaan we naar de ChristenUnie. De heer Van Bergen.
Derk van Bergen (ChristenUnie) [00:53:15]: Voorzitter, allereerst en naar goede democratische gewoonte mijn hartelijke felicitaties aan de winnaars van deze verkiezing. De kiezer heeft gesproken en de boodschap lijkt helder. Bijna één op de drie mensen die is gaan stemmen koos voor lijst één. En met deze overwinning komt ook de verantwoordelijkheid voor het formatieproces en voor de stad. De opgave die voor ons ligt de komende periode is onverminderd groot. Naar de mening van de ChristenUnie heeft de stad een coalitie nodig die de zorgen die in de samenleving zijn in de breedte adresseert. Een coalitie die iedereen weet aan te spreken. Hun eigen achterban, de mensen die op de partijen hebben gestemd die in de oppositie zullen plaatsnemen, maar ook de 40% van de inwoners die niet gestemd heeft. Het gaat pas echt goed met onze stad als het met de meest kwetsbaren goed gaat. Als de daklozen onderdak vinden. Als vluchtelingen een veilige heen komen krijgen. Als er geen kinderen met honger naar school gaan. Als geen vrouw zich nog onveilig voelt op straat. Als de eenzamen weer verbinding vinden. En voorzitter, het opkomen voor die mensen, juist die mensen die in de knel komen, die het zelf even niet redden, daarvoor zit de ChristenUnie hier. En daarvoor zullen wij ook de komende vier jaar weer opstaan. Voorstellen die bijdragen hun positie zullen wij steunen.
Ideeën die hen verder in het nauw brengen zullen wij bestrijden. Voorzitter, ik wil afsluiten met een kort passage uit de Bijbel. De brief aan de Romeinen, hoofdstuk 12. Wie de gave heeft om te troosten, moet troosten. Wie iets weggeeft, moet dat zonder bijbedoelingen doen. En wie de leiding heeft, moet dat doen met volle inzet. Wie barmhartig is voor een ander, moet daarin blijmoedig zijn. Laat uw liefde oprecht zijn, verafschuw het kwaad en wees het goede toegedaan. Voorzitter, ik wens ons allen veel wijsheid toe en bid voor een goede uitkomst van het formatieproces dat voor ons ligt. Ik heb gezegd. Sharon Dijksma (voorzitter) [00:54:59]: Dank u wel. Dan gaan we naar jaar 21. De heer Raterman. Mika Raterman (JA21) [00:55:15]:
Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie
7
Voorzitter, allereerst van harte gefeliciteerd GroenLinks-PvdA. Met 14 zetels bent u de grootste. Weliswaar, samen met D66 heeft u maar 44% van de stemmen. Maar wel direct 23 zetels en dus de meerderheid in de raad. En ondanks dat links de stad stevig in handen houdt, is het gezamenlijke aandeel stemmen nauwelijks gegroeid. Met een opkomst van iets meer dan 60%, de hoogste in 40 jaar tijd, en dus ook in mijn hele leven, laten Utrechters zien dat deze stad echt aan hun hart gaat. Dat is een hoopvol teken van betrokkenheid. Het meest opvallende aan deze uitslag is het volgende. Twee nieuwe partijen binnen de raad, Forum voor Democratie en wij Jaar21. Ik feliciteer Forum voor Democratie van harte met hun zetel. En ik ga mezelf niet feliciteren, maar wij behaalden de grootste groei van alle partijen, 2,5 procentpunt. En daarmee zien we dus een duidelijk signaal. Utrecht heeft rechtser gestemd en tegelijkertijd heel verdeeld. Tien partijen met precies één zetel. Een versplinterd of een juist zeer kritisch Utrecht. Het rechtse geluid is in ieder geval gegroeid met twee nieuwe partijen en twee raadsleden. Ja21 hoort de boodschap van de kiezer luid en duidelijk. Los de problemen op. Er liggen op allerlei terreinen opdrachten. En daar is voor ons als raad, dat vraagt daadkracht, realistisch, transparant en goed bestuur om die problemen op te lossen.
Wij, als Jaar21 zijnde, kijken uit naar de komende raadsperiode, in welke rol dan ook. Met scherpte, frisheid, constructiviteit en een groot hart voor Utrecht. Want deze stad verdient beter dan versplintering en meer van hetzelfde. Dank u wel. Sharon Dijksma (voorzitter) [00:57:03]: Dank u wel. Dan gaan we verder met Een Utrecht, de heer Dijkstra. Gert Dijkstra (EenUtrecht) [00:57:39]: Allereerst natuurlijk ook mijn felicitaties aan iedereen die hier vandaag of afgelopen week een zetel heeft gehaald. Want één zetel halen is ook een hele prestatie en het geld van alle zetels afzonderlijk. Dus gefeliciteerd bij deze. Voor het vertrouwen van onze kiezers. Hoe lezen wij de verkiezingsuitslag? Nou, allereerst dat de Utrechters klaarblijkelijk de huidige coalitie van GroenLinks-PvdA en D66 door willen laten gaan in het besturen van onze gemeente. Maar ook dat grote groepen Utrechters totaal iets anders willen of op onderdelen echt iets anders willen. Dus dat zou betekenen dat ook dit nieuwe gemeentebestuur moet proberen zich te verbinden ook met die andere meningen. Ten tweede, dat Utrechters ook meer kiezen voor lokale partijen. Lokaal gaat van drie naar vijf zetels in deze raad. Dat had zelfs het dubbele kunnen zijn volgens mij als deze lokale partijen beter bekend zouden zijn bij de Utrechters.
Dus, advies is ook, probeer je als nieuwe gemeentebestuur te verbinden met die lokale partijen en die lokale belangen. Ten slotte, onze derde en laatste conclusie. Met tien eenmensfracties zul je ook nieuwe manieren moeten vinden als gemeentebestuur om daar goed mee om te gaan. En laat je ze alle tien vier honderden voorstellen indienen, waar we ook deels mee gedaan hebben. Of zeg je dan: Hoe gaan we op een andere manier ons verbinden met die eenmensfracties? En dat kan. Wel nu, de drie conclusies voor ons leiden tot een voorstel vandaag. Wij bieden ons aan, ja houdt u vast, als gedoogpartner voor een nieuw te vormen gemeentebestuur. Als progressieve lokale partij kunnen we ons op veel punten goed vinden in het huidige beleid. Het kan socialer en het kan ook groener. Maar wat we vooral vinden is dat we als gemeente een stap moeten maken nu in het beter organiseren van participatie, zeggenschap en lokale democratie. En je kunt als GroenLinks-PvdA, het werd al even gezegd, en D66 over links een verbinding nog zoeken. Of over rechts misschien ook. Maar je zou ook twee of drie verwante eenmensfracties als gedoogpartner aan je kunnen binden. Wij zijn bereid als EenUtrecht een mede een Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie
8
coalitieakkoord te ondertekenen of een gedoogakkoord te ondertekenen. Zolang op de drie volgende punten goede afspraken worden gemaakt. Sharon Dijksma (voorzitter) [00:59:58]: Meneer Dijkstra, ik ga ingrijpen. Want wat niet veranderd is, is de tijdslimiet. En u heeft gewoon al twintig seconden daarvan bereikt. En als u die drie punten nog gaat maken, dan weet ik zeker dat u een minuut extra pakt. En dat gaan we gewoon niet doen. Want iedereen heeft zich echt uitstekend voorbereid. Sommige zijn ruim onder de twee minuten gebleven. Dus ik vind dat u nu gewoon een punt moet zetten. Gert Dijkstra (EenUtrecht) [01:00:24]: Nou, dat was ook wel een mooi moment eigenlijk dit. Ik kan een punt niet maken, dus wat onze voorwaarden, die volgen dan later in het gesprek. Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:00:32]: Daarom dat kan. Dat kan prima. Dat kunt u heel goed. Dank u wel. Dan gaan we verder met Stadsbelang Utrecht. Meneer Biever. Robert Biever (Stadsbelang Utrecht) [01:01:16]: En dat moet hij doen. Ik wil ook iedereen, voorzitter, iedereen feliciteren. Iedereen die hier in de raadzaal zit als raadslid. Voorzitter, het krachtenveld binnen de Utrechtse raad blijft in de kern gelijk. Geen aardverschuiving, maar een voortzetting van de bestaande verhoudingen. Tegelijkertijd zien we een ontwikkeling die bestuurlijk relevant is.
De raad versnippert verder, het aantal lokale partijen groeit en het aantal eenpitters neemt toe. Mijn voorganger Cees Bos heeft laten zien dat het aantal aan en overgenomen moties sterk is toegenomen. Sinds 2022 is dat verviervoudigd. Ongeveer de helft van de stijging is toe te rekenen aan de huidige coalitiepartijen en de andere helft natuurlijk aan de oppositie. Dat vraagt om reflectie op de kwaliteit van ons instrumentarium. Soms lijkt het erop dat de raad drukker is met zichzelf dan met de stad. Voorzitter, dat brengt ons bij het bestuurlijke opdracht. Versterk de kwaliteit van besluitvorming. Beperk het aantal zwakke moties. Zorgt dat wat wordt aangenomen ook daadwerkelijk bijdraagt aan uitvoering en resultaat. Voorzitter, gemeentepolitiek draait voor veel inwoners steeds minder om links of rechts. En steeds meer om concrete vraagstukken in een directe leefomgeving. Lokale partijen groeien omdat ze dichter op de stad zitten. Niet gebonden zijn aan landelijke lijnen en aanspreekbaar zijn op wat hier gebeurt. Voorzitter, Stadsbelang wil dus aanspreekbaar zijn voor de lokale kiezer van goede wil en staat voor de 13,2% van de Utrechters die bewust lokaal hebben gestemd. Het is ons doel lokale partijen te verbinden en hen te representeren. Want hun stem hoort thuis in het stadsbestuur.
Wat ons betreft neemt Stadsbelang Utrecht deel aan de te vormen coalitie, waarin lokale kracht ook daadwerkelijk wordt benut. Voorzitter, inhoudelijk vier prioriteiten voor de komende vier jaar. Een stad is pas veilig als vrouwen zich altijd en overal vrij kunnen bewegen. Een stad die voor ouderen schort, is een stad die voor iedereen werkt. Leefbaarheid, bereikbaarheid en een parkeerbeleid dat werkt voor inwoners niet tegen hen. Als je niet kunt bouwen, moet je sturen op wat je al hebt. Voorzitter, ik sluit af met de boodschap dat we graag zien dat Utrechters het verschil moeten gaan merken in hun dagelijks leven. Dank u wel. Sharon Dijksma (voorzitter) [01:03:35]: Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie
9
Dank u wel. Dan gaan we verder met Forum voor Democratie. Mevrouw Bodnárová. Nina Bodnárová (Forum voor Democratie) [01:03:53]: Dank u wel, voorzitter. Allereerst mijn felicitaties aan alle partijen die een of meerdere zetels hebben weten te behalen. Ik ben ontzettend blij en trots dat Forum voor Democratie, ondanks de felle concurrentie op rechts, denk aan PVV, Ja21, toch een zetel heeft weten te behalen in de gemeenteraad van Utrecht. Vier jaar geleden haalden we ongeveer de helft van de stemmen die nodig zijn voor een zetel. En nu hebben we die volle zetel wel binnengesleept. Voor mij is dat een duidelijk signaal. Namelijk dat veel Utrechters het geluid van Forum voor Democratie willen horen. Mijn commissieleden en ik kijken er ontzettend naar uit om het vertrouwen van de kiezer om te gaan zetten, te gaan vertolken in de raad. En we willen ons gaan inzetten voor een veilige en schone gemeente met een gezonde democratie. Dank u wel. Sharon Dijksma (voorzitter) [01:04:44]: Dank u wel. Dan gaan we naar Utrecht Solidair, mevrouw Hessel. Yvonne Hessel (Utrecht Solidair) [01:05:07]: Dank u wel, voorzitter. Voor mij ook allereerste felicitaties tegen allen die een zetel of meer erbij hebben gekregen. Een goede prestatie. Wat betekent de uitslag voor Utrecht Solidair? De afgelopen vier jaar ben ik natuurlijk al in de raad aanwezig geweest.
En dat sprak ik vier jaar geleden al uit, mijn verbazing, tussen deze wereld en de wereld buiten. Die verbaasde mij enorm en die verbazing is alleen maar groter geworden. Ik dacht altijd, ik heb veel geschiedenis gestudeerd van alles, dat ik wist wat rechts en links was. Sinds ik in deze raad zit weet ik niet meer wat groen is, weet ik niet meer wat rechts is, weet ik niet meer wat links is. En ik zal u dat uitleggen. Ik hoor groen en dan merk ik in Utrecht, mijn eerste actie was 120 oude bomen bij I voordreef. Bomen kappen voor rood asfalt en in de hele stad klagen ze over oude bomen die gekapt worden. En dan krijgen we dan een geveltuintje voor terug. En dan elke keer als er verkiezingen zijn, zien we plakkaten, Amelisweerd, Amelisweerd, hele groep protesteren. Wel met subsidie natuurlijk, want die krijgen ze deze groep. Dus dan heb ik ook gezien, ja wat is groen? Hoe belangrijk vind je het klimaat? Hetzelfde met armoede, dakloos, enorm toegenomen. Polen met tentenkamp in de bossen. Dan ik denk, hoe kan dat in Utrecht, in zo'n welvarende stad? Ja, en zo is het. Als ik voor de een opkom, dan word ik voor rechts uitgemaakt. Kom je voor de ander op, word je voor links uitgemaakt. Ik denk dat we daarmee op moeten houden. Je bent of voor de mensen, voor wat de inwoners willen en wat in hun belang is. En wat in het belang van de stad is. Of je werkt tegen dat belang.
Bijvoorbeeld in je eigen belang. De woningbouw, dat is helemaal triest. Dat er sociale woningen worden gesloopt. Worden verkocht massaal. En dan worden zelfs sociale woningen gesloopt voor een parkje. Toen ik in de raad kwam. Dat ik denk, hoe kan dat? Nu weer zo betaalbare woningen die niet doorgaan. Omdat ze daar een parkje willen. En aan de andere kant worden hele volgroeide bomen massaal gekapt. Sharon Dijksma (voorzitter) [01:07:20]: U bent door uw tijd heen. Yvonne Hessel (Utrecht Solidair) [01:07:22]: Dank u wel. Dus het wordt een tijd en vier jaar van heel veel actie en demonstraties. Dat beloof ik u. Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie
10
Sharon Dijksma (voorzitter) [01:07:28]: Dank u wel. Dan gaan we verder met de laatste fractieleider. Dat is de heer Bosch van Utrecht Nu!.
Bosch (fractieleider) [01:08:05]: Dank u. Ik heb enkele punten om te bespreken. David Bosch (UtrechtNu!) [01:07:55]: Dank u wel, voorzitter. Utrecht Nu! is de kleinste partij in deze raad, maar heeft wel de grootste fractievoorzitter. Althans in omvang. Voorzitter, het is een eer dat Utrecht Nu!, een partij van nog geen twee jaar oud, nu in deze raad zit. Wij staan te popelen om weer verder voor onze stad aan de slag te gaan. De uitslag laat zien dat Utrecht behoefte heeft aan balans. Geen politiek vanuit de flanken, maar uit samenwerking vanuit het midden. En daarom is het voor ons niet vanzelfsprekend om nieuw GroenLinks-PvdA in zee te gaan. Zij hebben weliswaar de grootste, maar drie kwart van de stad heeft niet op hen gestemd. Tegelijkertijd zien wij een versnipperde raad met eenpitters. Dit betekent dat kiezers zoekende zijn naar iets nieuws en een specifiek geluid. En voorzitter, ik hoor ook signalen dat de partij denkt via wethouders te kunnen gaan leveren of een houding die weinig ruimte laat voor anderen. Na jaren van dominantie is het voor ons betreft tijd voor een andere koers. Utrecht is van iedereen en niet van iedereen. Wij zien daarom ruimte voor een bestuur van D66, VVD, CDA en DENK. 19 zetels samen. Wat ons betreft neemt D66 hier een voortouw in de onderhandelingen en de verkenningen.
En dit kan de basis vormen voor een minderheidscollege met duidelijke hoofdlijnenakkoord op woningbouw, bestaanszekerheid, leefbaarheid, participatie en veiligheid. En daarom stellen wij een gedogen constructie voor. Bijvoorbeeld Volt, Student & Starter, Een Utrecht, ChristenUnie, Stadsbelang Utrecht en ook wij natuurlijk, kunnen hier een rol spelen. En anderen kunnen daar misschien ook bij aansluiten. Wij zijn daar in ieder geval bereid om het college op afgesproken hoofdlijnen te steunen. En daarmee ontstaat er een stabiele werkbare meerderheid van 25 zetels. Terwijl de raad zijn rol houdt en ruimte blijft voor debat en initiatief. Daarom roepen wij D66, VVD en DENK op om hier hun verantwoordelijkheid te nemen en deze variant te verkennen. Utrecht heeft een behoefte aan een open bestuur vanuit het midden met ruimte voor de raad. Dank u wel, voorzitter. En ik ben klaar. Sharon Dijksma (voorzitter) [01:10:07]: Dank u wel. Dat is mooi. Daarmee zijn we gekomen aan het einde van de inbreng van alle fracties. En dat betekent dat er nu gelegenheid is voor een korte ronde met korte vragen. En ik zeg er ook alvast even bij voor wie het wil horen, korte antwoorden. Ik was niet van plan om helemaal het rijtje weer af te gaan, want ik weet niet of iedereen ook echt vragen zou willen stellen. Dus ik wil even inventariseren wie van u heeft een vraag voor een andere lijsttrekker.
Even zien, dat zijn er in ieder geval drie. Ik zie de heer Van Bergen, de heer Van Rooij, mevrouw Meerding, de heer Van Steeg en de heer Dijkstra. Oké, nou we beginnen hier even mee. Van Bergen, gaat u gang. Derk van Bergen (ChristenUnie) [01:10:57]:
Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie
11
Ja, voorzitter, dank u wel. En ook dank aan alle lijsttrekkers voor de korte reflectie hierop. Ik hoor heel veel GroenLinks-PvdA initiatief, maar ik hoor ook één ander geluid. En ik ben wat dat betreft wel even benieuwd van een korte reflectie van de lijsttrekker van D66 op dit voorstel van Utrecht Nu!.
Jan Janssen (voorzitter) [01:12:05]: Dank u wel. Het woord is aan de lijsttrekker van D66. Sharon Dijksma (voorzitter) [01:11:12]: Mevrouw Dada-Antonij. Venita Dada-Anthonij (D66) [01:11:15]: Nou, zoals ik al eerder zei in het debat, wat voor ons als een paal boven water staat, is wat er ook uitkomt dat een stabiele coalitie moet worden. Daarbij liggen alle opties op tafel. Sharon Dijksma (voorzitter) [01:11:28]: De heer Van Rooij. Lars van Rooij (Student & Starter) [01:11:32]: Ik heb eigenlijk twee vragen. Een vraag is aan zowel D66 en GroenLinks-PvdA. Jullie hebben grote verantwoordelijkheid gekregen van de kiezer. Kunnen jullie concreet maken hoe jullie ervoor gaan zorgen dat de hele raad wordt meegenomen om breed gedragen voorstellen te krijgen? En ik heb ook een vraag aan JA21 en Forum voor Democratie. Jullie zijn nieuw in deze raad en op veel punten verschillen jullie ook veel van andere partijen. Hoe zijn jullie van plannen om te gaan samenwerken met andere fracties? Sharon Dijksma (voorzitter) [01:11:57]: Eerst maar eens even de eerste vraag laten we antwoorden. Mevrouw Voortman. Linda Voortman (GroenLinks-PvdA) [01:12:03]: Voorzitter, de vraag was inderdaad van hoe gaan wij ervoor zorgen dat er breed gedragen voorstellen komen. Nou, door ook inderdaad wanneer we met voorstellen komen ook daarover in overleg te gaan met andere fracties.
Zoals we dat ook de afgelopen periode hebben gedaan. Als ik kijk naar het overgrote deel van de beleidsnota's, dan zijn die met heel grote meerderheden aangenomen. Vaak ook met aangenomen amendementen en moties. En wat mij betreft is dat iets wat we ook zullen blijven doen. Sharon Dijksma (voorzitter) [01:12:29]: Mevrouw Dada-Antonij. Venita Dada-Anthonij (D66) [01:12:32]: Ik denk dat ik me daar voor een groot deel bij kan aansluiten. Wat benadrukt ook in onze inbrengen. Die samenwerking en welke verhoudingen dan ook is gewoon cruciaal voor het succes. Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie
12
Sharon Dijksma (voorzitter) [01:12:43]: En dan de tweede vraag, meneer Raterman als eerste. Mika Raterman (JA21) [01:12:49]: Goed, dank voorzitter. Bij JA21 horen we de boodschap en zoals ik al zei in mijn bijdrage kijk we uit naar de komende raadsperiode in welke rol dan ook. En zullen wij net zoals alle partijen de samenwerking opzoeken vanuit het idee dat we een hart hebben voor Utrecht. En als dat plannen zijn die wij kunnen steunen, dan zullen we die steunen. Maar we zullen kritisch zijn en we zullen zeker met scherpte kijken naar die plannen. Sharon Dijksma (voorzitter) [01:13:16]: Mevrouw Bodnárová. Nina Bodnárová (Forum voor Democratie) [01:13:19]: Ja, hetzelfde als de heer Raterman zegt. We staan open voor discussie en willen eigenlijk vooral acteren op de behoeften van de Utrechter. Sharon Dijksma (voorzitter) [01:13:28]: Dank u wel. Dan gaan we naar de vraag van mevrouw Meerding. Tess Meerding (VVD) [01:13:34]: Ja, dank. Ik heb een vraag aan de fractie van GroenLinks-PvdA. Er zijn natuurlijk twee wijken waarin GroenLinks-PvdA, ondanks de hele mooie uitslag, niet de grootste is geworden. Hoe gaat de fractie de zorgen van de mensen in deze wijken borgen aan de formatietafel? Sharon Dijksma (voorzitter) [01:13:50]: Mevrouw Voortman. Linda Voortman (GroenLinks-PvdA) [01:13:51]: Voorzitter, in één van de twee wijken is D66 de grootste geworden.
Dus daarom vinden wij het ook belangrijk, ook gezien het groot aantal stemmen, dat D66 ook deel uitmaakt van de coalitie. En ja, ik zou er ook wel op willen wijzen van, u noemde ook inderdaad een andere wijk waar de VVD de grootste is geworden. Ik kan me niet herinneren dat we die discussie eerder gehad hebben toen in Overvecht DENK de grootste werd. Dus ik zou willen kijken naar de hele stad. En op die manier ook willen kijken hoe we een coalitie kunnen vormen die draagvlak heeft in de hele stad. Sharon Dijksma (voorzitter) [01:14:23]: De heer Van Steeg voor een vraag. Bert van Steeg (CDA) [01:14:25]: Ja, voor de originaliteit ook maar aan de lijsttrekker van GroenLinks-PvdA. En een beetje in verlengde van wat mevrouw Meerding zegt. We hebben natuurlijk een raad met twee grote fracties, maar ook met tien kleine fracties. Heel verdeeld eigenlijk. En u zegt nou we willen eigenlijk vooral continuïteit hebben op het beleid. Dan vraag ik me wel af, hoe gaan we dan met Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie
13
de stad beleid maken? Welke veranderingen ziet u voor ogen, juist gezien de verdeeldheid die er ook in deze raad is? Welke mentaliteitsverandering en welke verandering in doen, in politiek handelen, ziet u dat nodig is als gevolg van deze uitslag? Linda Voortman (GroenLinks-PvdA) [01:15:01]: Ja, voorzitter. We hebben inderdaad te maken met veel fracties. Ook tien fracties met één zetel. En dat is iets waar we ons allemaal toe hebben te verhouden. Ook wij. Wij kunnen inderdaad niet zeggen van, nou, alles blijft precies hetzelfde. Maar tegelijkertijd moeten we wel kijken hoe we daar een goede samenwerkingsvorm in kunnen vinden. Het moet wel ook van twee kanten komen. Dus we moeten wel op die manier ook kijken van, kunnen wij ja, ook iets doen om ervoor te zorgen dat mensen zich gedragen voelen. Dus ja, op die manier zou ik me dat kunnen voorstellen. En ik ben ook heel erg benieuwd wat ook verschillende eenpersoonsfracties richting mevrouw Ploumen gaan aangeven. Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:15:41]: Dan gaan we naar de heer Dijkstra voor een vraag. Gert Dijkstra (EenUtrecht) [01:15:46]: Ja, dank voorzitter. Een vraag voor GroenLinks-PvdA en ook voor D66. Ik heb net even geschetst dat we in zijn voor een gedoogpartnerrol. Dat zou misschien voor andere eenmensfracties ook nog kunnen gelden. Dat kan een oplossing zijn om hoe ga je om met eenmensfracties.
Daar zou ik graag een reflectie van op willen. Of dat een te onderzoeken serieuze variant zou kunnen zijn om mee te nemen de komende weken. Sharon Dijksma (voorzitter) [01:16:10]: Mevrouw Voortman. Linda Voortman (GroenLinks-PvdA) [01:16:11]: Ja, voorzitter. We willen overal naar kijken. Tegelijkertijd is het wel zo dat we voor hele zware opgaven staan. Ik neem aan dat u ook het ambtelijk overdrachtsdossier inmiddels gelezen heeft. Dan ziet u ook de opgave die daarop ligt, zeker in financiële zin. En daarvoor denk ik wel dat een stabiele coalitie die kan rekenen op een meerderheid, dat dat echt ook belangrijk is. Dus ja, ik zou wat dat betreft, ik sta er voor open. Ik wil zeker niet zeggen dat we dat niet doen. Maar het is wel belangrijk dat we een coalitie hebben die ook aan die zware opgave ook tegemoet kan komen. Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:16:46]: Mevrouw Dada-Antonij? Venita Dada-Anthonij (D66) [01:16:47]: Ja, ik heb hem eerder ook al dit antwoord gegeven. Maar ik ben het er wel mee eens. Voor ons staat als een paal boven water dat wij nu niet aan zet zijn. Dat is de andere partij. Dat we een stabiele coalitie willen. En dat alle opties daarbij, net zoals bij GroenLinks-PvdA, wel op tafel liggen. Sharon Dijksma (voorzitter) [01:17:05]: Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie
14
Dank u wel. Dan had u zelf volgens mij ook de behoefte om een vraag te stellen. Venita Dada-Anthonij (D66) [01:17:08]: Ja, twee zelfs. Eentje aan GroenLinks-PvdA, want ze lijken de voorkeur uit te spreken voor samenwerking met een partij die anders dan wij, procentueel verloren heeft. En lijkt daarbij geen rekening te willen houden met hoe er aan de andere kant van het water gestemd is. Want er zijn wel vijfduizend stemmen naar de VVD in Vleuten-De Meern gegaan. Dus ik ben een beetje benieuwd hoe ze daarop reflecteren. En richting de VVD in de campagne ging het er best hard aan toe tussen GroenLinks-PvdA en de VVD. En ik zag af en toe in de debatten, dacht ik, zeg ik heel voorzichtig, ook wat ruimte te zien ontstaan. En ik ben vooral benieuwd, richting de VVD, kunnen jullie een tipje van de sluier oplichten over hoe jullie hier nu naar kijken? Sharon Dijksma (voorzitter) [01:17:48]: Mevrouw Voortman. Linda Voortman (GroenLinks-PvdA) [01:17:53]: Sorry, ik zat even niet goed op te letten. Eerst de vraag over van waar onze handreiking richting de Partij voor de Dieren, dat is op inhoud. Als ik kijk wat onze drie fracties met elkaar gemeen hebben, dan is dat dat we alle drie groen en progressief zijn. En daar heeft dus ook een groot deel van de kiezers, heeft daar ook aangegeven daar een voorkeur voor te hebben.
En ik denk dat we daarmee dus ook recht zouden doen aan de uitslag van de verkiezingen. Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:18:19]: En de tweede vraag was over de reflectie op de stemmen. Nee, die was ook voor u en daarna voor mevrouw Meerding. Linda Voortman (GroenLinks-PvdA) [01:18:27]: Ja, over inderdaad de andere kant van het Amsterdam-Rijn kanaal, die heb ik denk ik ook al wel beantwoord in de richting van anderen. Wij kijken naar de inhoud en daarbij zeggen we dus groen en progressief. Veel kiezers die dat ook willen, daar willen we echt recht aan doen. En ik heb eerder ook wat gezegd, ook in de richting van de VVD over andere tijden dat bijvoorbeeld DENK de grootste was in Overvecht. Sharon Dijksma (voorzitter) [01:18:55]: Mevrouw Meerding. Tess Meerding (VVD) [01:18:57]: We hebben een vraag gekregen van D66 over de campagne en hoe het nu verder gaat. Ik denk dat het in campagnetijd heel belangrijk is voor alle partijen om heel duidelijk te maken waar ze voor staan. Tegelijkertijd gaan we nu een nieuwe fase in, waarbij we de verkiezingsuitslag ook gezien hebben. De VVD heeft bij lange na niet de hele meerderheid gehaald hier inderdaad. Dus we beseffen ons ook, we zullen moeten samenwerken. Voor ons ligt ook gewoon alles als gespreksonderwerp op tafel. We zullen die gesprekken heel open gaan voeren.
En we beseffen ons dat voor iedere partij die aan tafel zit, je moet water bij de wijn doen. Dus dat is ook voor ons zo.
Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie
15
Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:19:37]: Dank u wel. Ik dacht dat ik de heer Bosch nog voor een mededeling zag en de heer Sungur al eerder, moet ik eerlijk toegeven. Nee, de heer Bosch, gaat u gang. David Bosch (UtrechtNu!) [01:19:48]: Nou, ik had ook een vraag aan de heer Sungur, dus dat komt dan misschien goed uit. Kijk, we hebben net gezien dat DENK collegeverantwoordelijkheid wil gaan nemen. En nou heb ik net ook een voorstel gedaan waarbij DENK ook uitdrukkelijk daar onderdeel van uitmaakt. Houdt DENK ook alle opties op tafel? Sharon Dijksma (voorzitter) [01:20:09]: Meneer Sungur. Mahmut Sungur (DENK) [01:20:11]: Voorzitter, wij houden alle opties open. Dus alle mogelijkheden die denkbaar zijn, die gaan we verkennen straks. Sharon Dijksma (voorzitter) [01:20:19]: Dank u wel. En dan mag u nu ook uw eigen vraag stellen, meneer Sungur. Mahmut Sungur (DENK) [01:20:22]: Ja, dat is aan mevrouw Voortman. Wij horen nu veelvuldig dat Utrecht progressief heeft gestemd, voor groen heeft gekozen. Hoe denkt GroenLinks-PvdA ook de diversiteit die onze stad rijk is en ook de winst die mijn partij heeft behaald mee te willen nemen in haar overwegingen? Sharon Dijksma (voorzitter) [01:20:43]: Mevrouw Voortman.
Linda Voortman (GroenLinks-PvdA) [01:20:44]: Ja, voorzitter, door inderdaad ook op de inhoud voor te zorgen dat als het gaat om diversiteit en inclusie, dat we daarop ook een ambitieus beleid blijven voeren. Ik denk dat dat ook met D66 en de Partij voor de Dieren heel goed kan, ook op basis van de ervaringen van de afgelopen vier jaar. Sharon Dijksma (voorzitter) [01:21:02]: Mevrouw Hessel. Yvonne Hessel (Utrecht Solidair) [01:21:05]: Dank u wel, voorzitter. Een vraag aan mevrouw Voortman. Hoe kijk u aan tegen bijvoorbeeld een rekenkamerrapport die zegt, de Utrechtse stad is helemaal versteend. We zijn zo progressief groen. Hoe verhoudt zich dat? Linda Voortman (GroenLinks-PvdA) [01:21:16]: Voorzitter, in datzelfde rekenkamerrapport staat ook dat er de afgelopen vijf jaar 30 hectare groen bijgekomen is. Het aantal woningen is nog meer toegenomen. En daardoor is het relatief afgenomen. Ik heb er trouwens goede hoop op dat we zullen zien dat die toename, dat daar snel Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie
16
een kentering in komt. Ja, en verder zou ik ook willen zeggen, wij willen inderdaad meer vergroenen, meer woningen en meer vergroenen. Dus vandaar dat ik ook inderdaad een pleidooi heb gehouden voor groen en progressief. Sharon Dijksma (voorzitter) [01:21:50]: Mevrouw, ja. Nou, gelet op de tijd, een vervolgvraag van mevrouw Hessel. Ja, dat kan, denk ik. Yvonne Hessel (Utrecht Solidair) [01:22:00]: Dank u wel, voorzitter. Hoe ziet mevrouw Voorman dan de afgelopen jaren waarin GroenLinks altijd de grootste partij is geweest en er toch heel weinig sociale woningbouw bij is gekomen? Dat zelfs onder sociale woningbouw zeecontainers vallen, dat er heel veel gesloopt is, dat er verhoudingsgewijs veel te weinig bij is gekomen. Hoe ziet u dat? Want beloftes in de toekomst zijn leuk, maar ik zeg altijd, je leert het meest uit het verleden. Sharon Dijksma (voorzitter) [01:22:27]: Mevrouw Voortman. Linda Voortman (GroenLinks-PvdA) [01:22:28]: Het begint een beetje op een verkiezingsdebat te lijken, maar die vond ik ontzettend leuk, moet ik heel eerlijk zeggen. En ja, ik zou zeggen, laten we kijken wat we de afgelopen tijd alleen al hebben vastgesteld. De laatste raadsvergadering hebben we ontzettend veel plannen met veel sociale huurwoningen vastgesteld. Wat mij betreft gaan we daarmee door.
En er mag wat GroenLinks-PvdA betreft ook nog wel een schep bovenop als het gaat om het aandeel sociaal. Sharon Dijksma (voorzitter) [01:22:51]: Ik zie nu, ik zag eerst mevrouw Passier en daarna mevrouw Nolten. Mevrouw Passier. Charlotte Passier (Volt) [01:22:57]: Ja, dank voorzitter. In mijn inbreng haalde ik aan hoe belangrijk het is om in tezet op weerbaarheid, gezien alles wat om ons heen gebeurt. Tegelijkertijd staan we voor gigantische bezuinigingen in Utrecht. Ik ben heel benieuwd hoe, ik ga toch aan de twee grootste, dus D66, GroenLinks-PvdA, hoe beide partijen hier tegenaan kijken en ook echt met name extra investeren in weerbaarheid. Sharon Dijksma (voorzitter) [01:23:20]: Mevrouw Voortman. Linda Voortman (GroenLinks-PvdA) [01:23:23]: Voorzitter, dat is inderdaad heel belangrijk. Wij delen het belang daarvan. Sharon Dijksma (voorzitter) [01:23:27]: Mevrouw Dada-Antononij. Venita Dada-Anthonij (D66) [01:23:30]:
Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie
17
Ja, ik denk dat als je dit goed wil bespreken, dat de tijd die we hebben in ieder geval niet voldoende is. Want er is nogal inderdaad wat aan de hand, zowel hier in het land als internationaal. Ik denk dat dat ook serieus een rol moet krijgen in de onderhandelingen. Sharon Dijksma (voorzitter) [01:23:45]: Mevrouw Nolten. Stevie Nolten (BIJ1) [01:23:48]: Dank voorzitter. Ja, uiteindelijk gaan we als stad natuurlijk samen over wie we verkiezen als raadsleden in de stad. Maar is er coalitie aanzet wie er aangesteld worden als wethouders. En vorige keer hebben we het ook wel gehad over dat we op zoek zijn, naast die inclusieve waarden die het stadbestuur voor het staatsbestuur heeft, dat we die ook wel gerepresenteerd zouden willen zien, liefst ook in de vorming van het college. Is GroenLinks-PvdA als hoofdverantwoordelijke in dit proces ook van plan dit mee te nemen? Dat zou ik graag zien. Sharon Dijksma (voorzitter) [01:24:18]: Mevrouw Voortman. Linda Voortman (GroenLinks-PvdA) [01:24:20]: Volgens mij zijn alle coalitiefracties zelf verantwoordelijk voor hun kandidaatwethouders. Sharon Dijksma (voorzitter) [01:24:28]: De heer Raterman, voor een vraag. Mika Raterman (JA21) [01:24:31]: Ja, dank voorzitter. Ik heb een vraag aan GroenLinks-PvdA. Ik ben benieuwd hoe zij kunnen waarborgen dat heel Utrecht wordt vertegenwoordigd.
Als zij namelijk kijken naar D66 en Partij voor de Dieren, is slechts 49% van de kiezers vertegenwoordigt. En daarbij ook in het achterhoofd genomen dat 40% van Utrechters niet zijn gaan stemmen. Sharon Dijksma (voorzitter) [01:24:52]: Mevrouw Voortman. Linda Voortman (GroenLinks-PvdA) [01:24:54]: Ja, voorzitter. Hoe we dat kunnen waarborgen, dat is door een bestuur te zijn voor de hele stad. Dus ook door ervoor te zorgen dat we, ja, ook mensen die niet op ons gestemd hebben, dat we daar ook mee in gesprek blijven. Dat we daar ook mee in gesprek gaan voor zover dat nog niet gebeurd is. Dus dat zullen wij in ieder geval ook blijven doen. Sharon Dijksma (Voorzitter) [01:25:18]: Nee, het is niet een soort open debat. Het is een ronde en ik heb al u een extra mogelijkheid gegeven. En er komen nog zat momenten. Ga ik u vertellen waarop u met elkaar de degens mag kruisen op inhoud. En zoals vele van u ook aangaven, zacht op de persoon. Dat stel ik zeer op prijs. Ik kijk even. Zijn er nog mensen die een vraag zouden willen stellen die dat nog niet hebben gedaan? Dat is niet het geval. Dan komen we daarmee eigenlijk aan een einde van dit Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie
18
duidingsdebat, naar aanleiding van de uitslag van de verkiezingen. En zoals zojuist besproken zal de voorgedragen verkenner vanaf morgen beginnen met haar werk. En ik nodig u van harte uit voor een borrel. En ik heb even bij de griffier gecheckt. Maar die staat al klaar in de grote trouwzaal. Dus het zou heel mooi zijn om daar met z'n allen naartoe te gaan. En de lijsttrekkers kunnen om zes uur op het fractieplein aan de maaltijd aanschuiven. En om half zeven hebben wij een lijsttrekkersoverleg. En dan zie ik u daar allemaal voor in de Burgemeesterskamer. Dank voor de aanwezigheid en de inbreng. De vergadering is gesloten.
Deze notulen zijn gegenereerd met behulp van kunstmatige intelligentie
19