250213 Grip - adviescie control&fin

Programma Grip op investeringen Adviescommissie control en financiën

13 februari 2025 Pieter van der Straaten

In deze presentatie

Aanleiding en doelstellingen

Reikwijdte en uitdagingen

Gefaseerde uitvoering

Vragen aan adviescommissie

2

Aanleiding voor programma • Breed gevoelde behoefte aan meer “grip” • Financieel inzicht, overzicht, sturingsmogelijkheden • Motie “Grip op investeringen” (M409/2023) • Steeds meer druk op gemeentelijke financiën • Grote vervangingsopgaven • Nieuwe investeringsopgaven: energietransitie, klimaatadaptatie • Bevolkingsgroei • Rijksbijdragen blijven achter bij groei van de stad

Ter illustratie: “grafieken met een verhaal” Investeringsstaten programmabegroting 2025 Totaal (* €1000 euro)

Vervangingsinvesteringen Uitbreidingsinvesteringen

Algemene middelen; totaal 400.000

400.000

400.000

350.000

350.000

350.000

300.000

300.000

300.000

250.000

250.000

250.000

Kansrijk opgroeien; totaal

Werk, toekomstbestendige 200.000 economie en bestaanszekerheid; totaal Aantrekkelijke groene leefomgeving en erfgoed; totaal Duurzame bereikbaarheid ; totaal Ontwikkelen en wonen iedereen; totaal

200.000

200.000

150.000

150.000

100.000

100.000

50.000

50.000

0

0 2024 2025 2026 2027 2028 2029

150.000 100.000 50.000 0 2024 2025 2026 2027 2028 2029

20 24 20 25 20 26 20 27 20 28 20 29

Levendige en gezonde stad; totaal

4

Ter illustratie: Investeringsstaten programmabegroting 2025 • Gedetailleerde data in geheime bijlagen • 349 investeringsposten; duizenden cijfers • Veel handwerk

5

Doelstellingen van college met dit programma Raad en college in staat stellen goed geïnformeerd te sturen op een betaalbare, financierbare en uitvoerbare set aan gemeentelijke investeringen, ter bevordering van een toekomstgerichte stedelijke ontwikkeling van de gemeente Utrecht.

• Gezonde financiële positie voor de gemeente, ook op middellange en lange termijn. • Een goed onderbouwde en inhoudelijk afgewogen integrale afweging van de te prioriteren investeringen. • De begroting geeft een getrouw beeld van wat we écht gaan doen (reëel ramen). • Groei van de stad financieel in goede banen leiden (“met rust, reinheid en regelmaat”), in combinatie met financiële inpassing van ruimtelijke transities (warmtetransitie, klimaatadaptatie etc.). • Samenhang in inhoud en financiën van programmering vervangings- en uitbreidingsinvesteringen.

6

Reikwijdte en uitdagingen “Toewerken naar een financieel robuust investeringsstelsel”

7

h c is

teg

a r t S Toewerken naar een financieel robuust investeringsstelsel, op alle niveaus:

ch

s i t c

Ta

Ambitieniveaus bepalen en prioriteren van opgaven (financiële en inhoudelijke kaders) Programmering van investeringsprojecten in uitvoerbare meerjarenprogramma’s, binnen de financiële en inhoudelijke kaders

l e ne Voor afzonderlijke investeringsprojecten:

O

pe

o i t ra

financiële planning, sturing, uitvoering en verantwoording

8

Ter illustratie: “grafieken met een verhaal” Investeringsstaten programmabegroting 2025 Totaal

Str

ate

gis

ch

Vervangingsinvesteringen Uitbreidingsinvesteringen

Hoeveel investeringen heeft de stad nodig om beleidsdoelen te behalen in de komende raadsperiode(n)? Hoeveel kan de gemeente betalen, financieren en uitvoeren? Welke balans is daarbij nodig?

Voorbeelden van vragen die met een robuust investeringsstelsel kunnen worden beantwoord. 9

Ter illustratie: “grafieken met een verhaal” Investeringsstaten programmabegroting 2025 Totaal

Ta cti sc

h

Vervangingsinvesteringen Uitbreidingsinvesteringen

Voor welk bedrag zou de gemeente nieuwe investeringsprojecten Hoeveel investeringen heeft de stad nodig om beleidsdoelen te kunnen programmeren? Zijn deze betaalbaar, financierbaar en behalen in de komende jaren? Hoeveel kan de gemeente betalen, uitvoerbaar? Welke spelregels hanteren we daarbij, bijvoorbeeld voor financieren en uitvoeren? Welke balans is daarbij nodig? de start van nieuwe projecten en voor “overprogrammering”?

Voorbeelden van vragen die met een robuust investeringsstelsel kunnen worden beantwoord. 10

Ter illustratie: “grafieken met een verhaal” Investeringsstaten programmabegroting 2025 Totaal

Op

era

tio

ne

el

Vervangingsinvesteringen Uitbreidingsinvesteringen

HoeveelWelke investeringen planningheeft hanteren de stad we nodig voor afzonderlijke om beleidsdoelen te behalen investeringsprojecten? in de komende jaren? Wanneer Hoeveel kunnen kan de wegemeente ze uitvoeren? betalen, financieren En wat betekent en uitvoeren? dat op korte Welke termijn balans voor is daarbij de financiën? nodig?

Voorbeelden van vragen die met een robuust investeringsstelsel kunnen worden beantwoord. 11

Programma met gefaseerde uitvoering Inhoud, financiën, sturing & werkwijzen

12

Fase 5 (t/m VJN2027)

Voorjaarsnota 2027

Fase 4 (t/m PB2027)

Programmabegroting 2027

Fase 3 (t/m maart ‘26)

Voorjaarsnota/Coalitieakkoord

Programmabegroting 2026

Fase 2 (t/m september)

Afronding

Fase 1 (VJN2025)

Voorjaarsnota 2025

Programma: fasering gekoppeld aan begrotingscyclus

13

PB

MJP’s

PB

Fase 5 (t/m VJN2027)

VJN MJP’s

Voorjaarsnota 2027

Kaders volgende raadsperiode

Fase 4 (t/m PB2027)

Programmabegroting 2027

Fase 3 (t/m maart ‘26)

Voorjaarsnota/Coalitieakkoord

MJP’s

Programmabegroting 2026

VJN

Fase 2 (t/m september)

Afronding

Fase 1 (VJN2025)

Voorjaarsnota 2025

Programma: Strategisch, tactisch, operationeel

Doorlopend: planning, sturing en verantwoording verbeteren, afzonderlijke investeringen (werkprocessen, systemen)

14

Programma: Inhoud, financiën, sturing Fase 2 (t/m september)

Extra actualisatie investeringsuitgavenraming Reguliere voorbereiding MJP’s

Verkenning omvang investeringsbehoefte volgende raadsperiode

o.a. Herziening groeikader Investeringsplafond, verbeterde correctie planningsoptimisme

Verkenning financiële ruimte volgende raadsperiode (betaalbaarheid, financierbaarheid)

uitvoering: Fase 3Gefaseerde Fase 4 Fase 5 (t/m maart ‘26) (t/m PB2027) (t/m VJN2027)

Afronding

Fase 1 (VJN2025)

Bij afronding van elke fase bepalen wat Start eerste volledige Advies over investeringsUitwerking in fase wordt er in de volgende opgeleverd. programmering 2027begrotingscyclus met meerjarenbegroting 2030 (scenario’s)

nieuwe werkwijzen

Doorlooptijd 2,5 jaar.

Advies over robuust financieel kader 2027-2030, financiële spelregels

Uitwerking in meerjarenbegroting

Advies over sturing op investeringsprogrammering

Start implementatie nieuwe werkwijzen (werkprocessen, sturing, besluitvorming, informatievoorziening)

Start eerste volledige begrotingscyclus met nieuwe werkwijzen

Afronding implementatie (ter vergelijking: invoering stelsel met nieuwe werkwijzen investeringsplafonds kostte in A’dam 3,5 jaar)

15

Programma: Inhoud, financiën, sturing Fase 2 (t/m september)

Fase 3 (t/m maart ‘26)

Fase 4 (t/m PB2027)

Fase 5 (t/m VJN2027)

Extra actualisatie investeringsuitgavenraming Reguliere voorbereiding MJP’s

Verkenning omvang investeringsbehoefte volgende raadsperiode

Advies over investeringsprogrammering 20272030 (scenario’s)

Uitwerking in meerjarenbegroting

Start eerste volledige begrotingscyclus met nieuwe werkwijzen

Advies over robuust financieel kader 2027-2030, financiële spelregels

Uitwerking in meerjarenbegroting

Start eerste volledige begrotingscyclus met nieuwe werkwijzen

Advies over sturing op investeringsprogrammering

Start implementatie nieuwe werkwijzen (werkprocessen, sturing, besluitvorming, informatievoorziening)

Afronding implementatie nieuwe werkwijzen

o.a. Herziening groeikader Investeringsplafond, verbeterde correctie planningsoptimisme

Verkenning financiële ruimte volgende raadsperiode (betaalbaarheid, financierbaarheid)

Afronding

Fase 1 (VJN2025)

Precieze werkzaamheden per fase zijn onder voorbehoud.

16

Programma: Inhoud, financiën, sturing Fase 2 (t/m september)

Fase 3 (t/m maart ‘26)

Fase 4 (t/m PB2027)

Fase 5 (t/m VJN2027)

Extra actualisatie investeringsuitgavenraming Reguliere voorbereiding MJP’s

Verkenning omvang investeringsbehoefte volgende raadsperiode

Advies over investeringsprogrammering 20272030 (scenario’s)

Uitwerking in meerjarenbegroting

Start eerste volledige begrotingscyclus met nieuwe werkwijzen

Advies over robuust financieel kader 2027-2030, financiële spelregels

Uitwerking in meerjarenbegroting

Start eerste volledige begrotingscyclus met nieuwe werkwijzen

Advies over sturing op investeringsprogrammering

Start implementatie nieuwe werkwijzen (werkprocessen, sturing, besluitvorming, informatievoorziening)

Afronding implementatie nieuwe werkwijzen

o.a. Herziening groeikader Investeringsplafond, verbeterde correctie planningsoptimisme

Verkenning financiële ruimte volgende raadsperiode (betaalbaarheid, financierbaarheid)

Afronding

Fase 1 (VJN2025)

Precieze werkzaamheden per fase zijn onder voorbehoud.

17

Vragen aan adviescommissie Aan welke vorm van “grip” heeft u behoefte...

• Bij Voorjaarsnota en bij programmabegroting (jaarlijks terugkerend)? • Na gemeenteraadsverkiezingen (overdrachtsdossier)? Wilt u aandachtspunten meegeven voor het programma “Grip op investeringen”?

18