240402 - PPT TB Gemeente Utrecht RVS

De complexiteit van gezondheid(sverschillen)

Technische sessie beleidsnota gezondheid

Utrecht – 2 april 2024 Robert Vonk ra.vonk@raadrvs.nl

‘People love to quote Nietzsche: that which does not kill us makes us stronger. It doesn’t actually. It makes us more likely to get sick’. • Michael Marmot (2017)

Gezondheid is multidimensionaal

Gezondheid is niet alleen een persoonlijk ‘bezit’...

Gezondheid en welbevinden is altijd een samenspel van • biofysiologie • sociale interacties • omgevingsfactoren

Wat bepaalt dan iemands gezondheid? • • • •

Persoonsgebonden (leefstijl, genen, kenmerken, etc.) Sociaal (werken, wonen, onderwijs, etc.) Fysiek (stenen, groen en blauw, veiligheid, etc.) Structureel (instituties, politiek, etc.)

Werken aan gezondheid vergt actie op alle domeinen én dus samenhang tussen beleidsterreinen

Maar ook een collectief ‘goed’!

Gezondheidsverschillen zijn ook de uitkomst van complexe maatschappelijke ongelijkheid. Waarom complex? • Ongelijkheid in onderwijs, arbeidsmarkt, bestaanszekerheid, huisvesting, leefomgeving en sociale relaties staan niet op zichzelf;

• deze factoren beïnvloeden elkaar vaak in negatieve, maar soms ook in positieve zin;

• ongelijkheden werken vaak lang door: ongezondheid ook een gevolg van opeenstapeling van problemen gedurende de levensloop.

Wat betekent dit?

Een eerlijke kans op gezond leven: Stel de aanpak van de maatschappelijke oorzaken van gezondheidsachterstanden centraler in landelijk, regionaal én lokaal beleid. Drie centrale uitgangspunten: 1. Langdurig 2. Gebiedsgericht 3. Populatiegericht Bestuurlijke moed, vasthoudendheid en controle is nodig!

Naar gezondheidsverschillen kijken is “zoals kijken naar de sterren: wat we nu waarnemen aan gezondheidsverschillen is mede het resultaat van beleid dat jaren en soms decennia geleden is ingezet.” (vrij naar R. Putnam, Our Kids)

Bedankt voor uw aandacht! Vragen en opmerkingen? www.raadrvs.nl