210125 Aandachtspunten Sociale Visie Utrecht 2040 - WMO cliëntenraad Utrecht

Aandachtspunten Sociale Visie Utrecht 2040 Inleiding Er zijn grote bezuinigingen en hervormingen bezig binnen het sociaal domein. De agenderende fracties willen graag met verschillende partijen uit de stad in gesprek om boven te halen: • In hoeverre er een continuerende werkbare situatie is voor de partijen en hoe zij naar de toekomst kijken; • Waar zij tegenaan lopen rondom de bezuinigingen; • Hoe de nieuwe manier van werken: ‘groepsgericht tenzij’ bevalt en waar zij in hun manier van werken tegenaan lopen; • Hoe zij naar de toekomst kijken van de sociale basis; • Of er zaken zijn die zij missen binnen het huidige beleid en welke zaken dit zijn. Waar maken de Wmo CR (inclusief U op Leeftijd en Solgu) en FNV zich zorgen over? o In deze Sociale Visie ligt geen nadruk op het VN-verdrag Handicap en de Lokale Inclusie Agenda (LIA). Waarom worden deze niet genoemd? o Ook de ‘kwetsbare groepen’ staan niet gedefinieerd. Deze groepen zijn het ‘laaghangend fruit’ die gemakkelijk benadeeld worden en weinig terug kunnen doen. o Er staat dat er ‘voldoende woningen’ zijn voor kwetsbare groepen. Er staat niet of het hier gaat om aangepaste woningen. Daklozen en wonen worden vaak genoemd, maar alleen een dak boven het hoofd is onvoldoende. Het gaat bij hen juist vaak om aangepaste woningen. o Gezondheid staat bovenaan in de Sociale Visie.

Hoe valt dit te rijmen met het afschaffen van de U polis? o De bezuinigingen. Bezuinigen op het sociaal domein betekent vaak meer kosten later. Bijv.: mensen moeten langer thuis blijven wonen, waardoor ze vaker en met ernstiger letsel in het ziekenhuis belanden. Als het gaat om de hulp bij het huishouden (HbH) krijgen Wmo cliënten in Utrecht momenteel al te weinig uur HbH. Hierop kan naar onze mening niet nog meer bezuinigd worden. Aanbieders geven het personeelstekort als reden, de Wmo CR is ervan overtuigd dat een betere beloning hierop een positief effect zal hebben. o In het verlengde daarvan: het inkomen en de arbeidsomstandigheden van de hulpen. De werkdruk en de fysieke en mentale zwaarte van het werk zijn zodanig toegenomen dat het ziekteverzuim toeneemt, medewerkers hun contracturen naar beneden bijstellen of stoppen met het werk. o Het groepsgericht werken, hoe ziet de gemeente dat? o Aanvullende zorg is gespecialiseerde zorg. Dat kan niet zomaar overgenomen worden door niet-professionals of, nog erger, afgeschaft. Mensen die gespecialiseerde zorg krijgen, hebben dat echt nodig. Behandeling in een groep is lang niet voor iedereen geschikt. o De (helaas afgeschafte) U polis vergoedde ook de eigen bijdrage voor de Wmo; dat is nu dus vervallen.

Hoe gaan de laagste inkomens dit opvangen? o Meer naar elkaar omkijken: wat is daarvoor nodig (ontmoetingsplekken, woonvormen)? Waarvan wordt dit betaald? o Onder Verantwoording: wat is de visitatiecommissie en wat doet zij? o Pag. 32, par. 2.1.3: de Wmo CR roept de gemeente op ook om te zien naar alleenstaanden met een beperking.

o Pag. 34: ‘Laagdrempelig: de komende jaren staat het sociaal domein onder druk door verschillende vormen van schaarste, terwijl de vraag naar zorg en ondersteuning toeneemt. Dit betekent dat we duidelijk moeten zijn voor wie welke zorg en ondersteuning toegankelijk is en hoe Utrechters hier een beroep op kunnen doen. Daarbij is het belangrijk dat de geboden zorg en ondersteuning (onze dienstverlening) goed vindbaar is en begrijpelijk georganiseerd is op die plekken waar Utrechters graag komen en zich thuis voelen: in hun eigen buurt en wijk (zoals een school)’. Hoe gaat de gemeente dit concreet vormgeven? o Pag. 34: ‘Eenvoud’: hoe denkt de gemeente te gaan zorgen voor minder regeldruk? Daar vraagt de Wmo CR al jaren om. Waar zijn de Wmo CR en FNV het mee eens? ✓ Pag. 8: Onderscheid ruimtelijk en sociaal gaan samen. ✓ Pag. 30: Belangrijk hierbij zijn laagdrempelige ontmoetingsplekken in de buurt die zowel aan homogene groepen (bonding/casa) als heterogene groepen (bridging/plaza) een plek bieden. Waar nodig worden deze plekken ondersteund met sociale activiteiten of sociaal beheer. Een leefomgeving die uitnodigt tot gezonde leefgewoonten, zoals bewegen, sporten, spelen, cultuurparticipatie, gezond eten en drinken en het gezond samen leven versterkt.

Bij grootschalige nieuwbouw en transformatie bevorderen we gemeenschapsvorming in de buurt, bijvoorbeeld door collectieve ruimten te realiseren en daar waar mogelijk stimuleren we het bouwen van woonvormen die het zorgen voor en omkijken naar elkaar versterken, zoals coöperatieve woonvormen, geclusterde woonvormen en gemengd woonprojecten. ✓ Pag. 31: Gemeente is verantwoordelijk voor: Voorzieningen dragen onder andere bij aan ontmoeting, preventie, ontplooiing, meedoen, cultuurparticipatie, educatie, sporten en bewegen, zorg en ontspanning. Bovendien bieden maatschappelijke voorzieningen in de wijk veel werkgelegenheid, wat bijdraagt aan financiële bestaanszekerheid. ✓ Pag. 34: Eenvoud: we vallen Utrechters niet lastig met onze systeemkeuzes. ✓ Pag. 49: Ontschotten. Meer samenhang aanbrengen in zorg/ondersteuning/ dienstverlening. Zelf zo weinig mogelijk schotten maken of ontschotten waar kan.