20251211 vragenuur

2025 TRANSCRIPT VRAGENUUR 11 DECEMBER 2025 Vragenuur – 11 december 2025

Vragenuur, gehouden op 11 december 2025 te 17:00 uur. Voorzitter: Cees Bos

Aanwezig zijn de leden: Beau Nederhand (Volt), Elif Uzun (Stadsbelang Utrecht), Titus Stam (PvdA), Imane Hazyoun (DENK), Bert van Steeg (CDA), No name, Ben van Impelen (LINK), Tess Meerding (VVD), David Bosch (UtrechtNu!), Yvonne Hessel (Utrecht Solidair), Noura Oul Fakir (BIJ1)

Namens het college zijn aanwezig: Sharon Dijksma, Eva Oosters Griffier: Florien Bouts

Opening van het vragenuur.

Cees Bos (Voorzitter) [00:05:58]: Heel goedenavond. Gaat u vooral zitten? Meneer Bosch? Welkom bij het vragenuurtje van 11 december 2025. Gezellig. Wij bieden hier de mogelijkheid om fracties om mondelingen vragen te stellen. Vraagstellers krijgen twee minuten om de vraag toe te lichten en de vraag te stellen. Vervolgens krijgt het college drie minuten om het te beantwoorden. En dan hebben andere fracties nog de mogelijkheid voor het stellen van maximaal twee vragen aaneensluitend. En aan het eind geef ik de indiener van de vraag nog de mogelijkheid voor een afsluitende vraag. En ik zie dat de heer Bos van Utrecht nu al klaar staat. Die staat te trappelen om de vraag te stellen. Dus ik zou zeggen brandlos.

David Bosch (UtrechtNu!) [00:07:01]: 1

Ja, de microfoon aan de helft. Dank u wel, voorzitter. Ik hou de introductie kort, want die was te lang om hier helemaal uit te spreken. Afgelopen zondag was het een chaos in onze binnenstad. Daar hadden inwoners last van, daar hadden onze ondernemers last van. Het was een, hoe zeg je dat? een drama wat dat betreft en daarom heb ik een aantal vragen is de burgemeester bekend met de meldingen van ondernemers en inwoners over de verkeerschaos en onbereikbaar van delen van de binnenstad op zondag 7 december wat zonder in de kennisgevingen over de demonstratie En welke waren er daar met betrekking tot route, verwachting, aantal deelnemers, gebruikers van voertuigen en de orde door de organisatoren? Hoe beoordeelt de burgemeester de gevolgen van deze demonstratie voor de bereikbaarheid van de binnenstad voor economische belangen van de ondernemers op een belangrijke koopzondag? Klopt het dat rondom de Mariaplaats op grote schaal in strijd met de verkeers- en parkeerregels is geparkeerd en zo ja, hoeveel waarschuwingen en boetes zijn daar die dag dan uitgeschreven? Hoe was de inzet van de politie en handhaving die zondag georganiseerd en achter de burgemeester deze inzet achteraf gezien voldoende? Zes.

Welke afspraken zijn vooraf gemaakt met de organisatoren van de demonstraties over te voorkomen dat verkeerszinnen en blokkaden van belangrijke toegangswegen en parkeergarages zoals de Springweg, garage en zeven. Welke lessen trekt de burgemeester uit deze situatie en welke maatregelen worden genomen om te voorkomen dat drukke koopzondagen in de toekomst opnieuw vastlopen door demonstraties? Dank u wel, voorzitter. Dank u wel.

Cees Bos (Voorzitter) [00:08:38]: Ik vraag aan de tijdwaarneming om 15 seconden extra in mindering te brengen op de spreektijd. Hij is te laat begonnen. Oké. Ik krijg wat protest van de fractie van Utrecht Nu, maar daar houden we geen rekening mee. We gaan over tot beantwoording. Het college spreekt uit de mond van de burgemeester, mevrouw Dijkstra.

Sharon Dijksma (Burgemeester) [00:09:01]: Ja, voorzitter. We staan op het punt van het beginnen van een burgemeestersvragenuur op één vraag na, geloof ik. Allereerste vraag van Utrecht nu. Ja, wij zijn bekend met de meldingen. En de demonstratie van afgelopen zondag trok flink meer deelnemers dan waar de organisatoren op hadden gerekend. Men verwachtte eigenlijk 500 mensen, maar dat waren er op enig moment 2000. Al snel veranderde het karakter van de demonstratie in een feestende menigte. Er was ook vuurwerk dat werd afgestoken en kleine opstootjes. Door de toeloop op het Domplein ontstonden er inderdaad verkeersopstoppingen. Uiteindelijk is de verkeerssituatie hersteld door inzet van verkeersregelaars, politie en handhaving. Dus in de kennisgeving hebben we vooraf contact gehad met twee verschillende organisatoren. Die hebben separaat van elkaar een kennisgeving gedaan en op initiatief hebben we besloten om maar één gezamenlijke demonstratie van te maken. En dat was een statische demonstratie op het Domplein met zoals gezegd na verwachting 500 mensen. We hebben ook afspraken gemaakt over de inzet van verkeersregelaars, over sfeerbeheer. En als ik kijk naar de gevolgen, kijk ik vind het ook heel vervelend voor ondernemers en anderen die gewoon last hebben op zo'n moment van enorme verkeershinder en van de opstoppingen die er ontstonden.

Maar het punt is nou eenmaal dat onze wet die de demonstraties mogelijk maakt zegt dat het mag schuren. En ook zegt dat het 2

enige hinder mag veroorzaken. En we proberen natuurlijk altijd door het treffen van maatregelen de impact op de omgeving te beperken. En uiteindelijk hebben verkeersregelaars en de politie en de handhavers ook geacteerd om de ontstane situatie in goede banen te leiden. Men wilde vooral de deelnemers naar de springweggarage. Daar wilde men parkeren. En daarom ontstond er ook bij de Mariaplaats een hele grote opstopping. Dat is uiteindelijk ook door politie hersteld. Er zijn daar geen foutparkeerders beboet. Maar de politie heeft op andere locaties, zeg ik tegen de heer Bos, wel bekeuringen uitgeschreven. Een laatste vraag, hoe was de inzet van de politie en handhaving? Nou die was op basis van wat wij vooraf wisten afdoende om de demonstratie te begeleiden en toen de drukte toenam en het karakter veranderde heeft de politie ook opgeschaald. En dat was vooral bedoeld ook om de verkeerssituatie te herstellen. En dan de laatste vraag, welke afspraken zijn er gemaakt? Nou, we hebben vooraf zorgvuldig contact gehad ter voorbereiding. Reguliere afspraken, zoals het vrijhouden van alle ingangen van de gebouwen op het Domplein. En de organisatie zette, zoals gezegd, zelf al verkeersregelaars in... Er was geen informatie bekend dat het om dit soort grote hoeveelheden demonstranten zou gaan.

En omdat er een statische demonstratie was voorzien, is er niet een verkeersplan vooraf vastgesteld.

Cees Bos (Voorzitter) [00:12:23]: Punt. Fijn, met dank. Ik zie wel dat u wat over uw tijd hebt heen gegaan, burgemeester. Ik wil u toch wel verzoeken om wat korter te zijn in beantwoording of wat sneller te praten. Ik kijk naar het CDA, die heeft een aanvullende vraag.

Bert van Steeg (CDA) [00:12:39]: Ja, dank. Dank voor de antwoorden van de burgemeester. De burgemeester zegt dat de inschatting was van de organisatoren dat er 500 mensen waren. Nu hebben we natuurlijk eerder een demonstratie met hetzelfde onderwerp gehad in de stad. En was er op basis daarvan ook niet de inschatting of het contact ook met de organisatoren dat er best wel meer demonstranten of meer mensen aanwezig zouden kunnen zijn?

Sharon Dijksma (Burgemeester) [00:13:02]: Nou nee, want we hebben vorig jaar één keer, dat was nadat Damascus viel en er een nieuw regime in Syrië kwam, een hele grote demonstratie meegemaakt. Maar met deze organisaties tussendoor ook wel meerdere keren andere demonstraties om aandacht te vragen voor de situatie in Syrië. En die verliepen over het algemeen heel rustig en eigenlijk volgens plan. Dus de wereld is niet in alle opzichten maakbaar en voorspelbaar.

Cees Bos (Voorzitter) [00:13:33]: Ik kijk rond. CDA nog een aanvullende vraag? Nee? VVD.

3

Tess Meerding (VVD) [00:13:40]: Ja, dank voorzitter. Ik hoorde burgemeester net zeggen op de Mariaplaats zijn geen boetes uitgedeeld. Ik heb echter foto's voorbij zien komen waarop het lijkt dat juist op de Mariaplaats echt auto's massaal geparkeerd stonden. Alsof het een soort van parkeerplaats was. Dus ik vraag me bij dat antwoord dan wel af, waarom is dat niet beboet?

Sharon Dijksma (Burgemeester) [00:14:01]: Ja, voorzitter. Nogmaals, er zijn wel boetes uitgedeeld, maar niet op die plek voor die reden. En dan zou ik dat in gesprek met de politie moeten nagaan. Van wat is er nou precies gebeurd? Kijk, zij handelen op zo'n moment natuurlijk ook met de capaciteit die er is. En gaan ze ook de urgentie geven aan hun aanwezigheid en de dingen die ze moeten oppakken. Daar waar de nood het hoogste is. Dus ik weet niet, ik kan dat nu gewoon niet melden, hoe dat daar precies gegaan is. En of het echt zo was dat dat fout parkeren was. Of dat men echt stond te wachten. Want dat is wat ik meekrijg om de springweggarage in te gaan. En dat lukte op dat moment gewoon niet.

Cees Bos (Voorzitter) [00:14:45]: Een aanvullende vraag. Ik wil toch aan u verzoeken, burgemeester, om toch wat korter te zijn in uw reactie. Want het is vrij uitgebreid. En we hebben de tijd eenvoudigweg niet om zes vragen op die manier vorm te geven. Dus ik ga naar de VVD.

Tess Meerding (VVD) [00:15:03]: Ja, voorzitter, dank voor dit antwoord. Ik denk dat het goed is dat het wordt uitgezocht, want anders wil iedereen zo meteen op de Mariaplaats wel parkeren, denk ik. En mijn laatste vraag zou dan zijn, is het verloop van deze demonstratie nou een reden om bijvoorbeeld volgende keer als zo'n demonstratie wordt aangekondigd te zeggen, we doen het niet hier, maar we zoeken een andere locatie?

Sharon Dijksma (Burgemeester) [00:15:26]: Dat kan ik nu niet zeggen, want we moeten elke demonstratie op zijn merites beoordelen. En dat kun je nooit helemaal vooraf nu voorspellen. Maar we zijn natuurlijk nu wel gewaarschuwd.

Cees Bos (Voorzitter) [00:15:38]: Helder. Ik kijk naar de volgende vraagsteller. Dat is mevrouw van Utrecht Solidair.

Yvonne Hessel (Utrecht Solidair) [00:15:45]:

4

Dank u wel, voorzitter. Op social media was al heel lang allerlei oproepen, want heel Syrië uit Nederland, en we hebben heel veel Syriërs in Nederland, zou hier komen om feest te vieren. Is het niet een verkeerde inschatting van de politie geweest en van de driehoek om te denken dat het een demonstratie was van maximaal 500 mensen?

Sharon Dijksma (Burgemeester) [00:16:08]: Ja, voorzitter, wij zullen toch ook moeten doen van wat we van de organisatoren zelf meekrijgen. En als zij aangeven dat zij inschatten dat het ongeveer 500 mensen zijn en eerdere demonstraties die ze organiseerden ook een beperktere opkomst liet zien, is het niet onlogisch om dat te geloven?

Cees Bos (Voorzitter) [00:16:32]: Goed, u mag nog een vervolgende vraag stellen.

Yvonne Hessel (Utrecht Solidair) [00:16:38]: Ja? Als het alleen maar op het aanmelden is van de organisatie zelf, wordt dan in de toekomst verder gekeken? Want dat lijkt me een heel enge informatie.

Sharon Dijksma (Burgemeester) [00:16:53]: Wij maken natuurlijk altijd de inschatting op een combinatie van informatie. Dus zowel datgene wat de mensen vanuit de organisatie zeggen... Maar de politie heeft natuurlijk ook een eigen informatiepositie en kijkt op basis daarvan ook wat er nodig is. Dus soms zijn onze inschattingen ook dat er meer opkomst is dan organisatoren aangeven. En dan handelen we daar ook naar. Maar dat was hier niet zo.

Cees Bos (Voorzitter) [00:17:20]: Nee, u mag geen vraag meer stellen. U heeft er twee gehad. Ik kijk rond. Zijn er nog andere mensen die een aanvullende vraag hebben? Nee, dan ga ik naar de initiële vraag stellen. Dat is de heer Bosch van Utrecht Nu!.

David Bosch (UtrechtNu!) [00:17:32]: Ja, en de vragen waren trouwens ook namens de VVD Utrecht Solidair en D66. Ik wil nog even zeggen, kijk, het mag schuren, zegt de burgemeester, maar overal je auto neerplempen. En duidelijk, ik heb de foto's gezien, ik heb de beelden gezien, ondernemers hebben mij die laten zien. Daar zaten geen mensen in auto's te wachten, het hele plein stond helemaal vol. Daar hebben ondernemers en ook inwoners toch helemaal niks aan. Dat heeft toch ook helemaal 5

niks te maken met een demonstratierecht. Daar moet toch dan op ingegrepen worden. Want anders kan ik wel onder de mond van een demonstratie ook overal mijn auto neergooien. En u weet hoe dol ik op de auto ben, maar dit gaat ver.

Sharon Dijksma (Burgemeester) [00:18:08]: Nee, voorzitter, dat ben ik met de heer Bosch eens. Cees Bos (Voorzitter) [00:18:12]: Punt. Nou, dan hebben we deze vraag afgerond. Ik weet niet of er nog aanvullende actie op wordt ondernomen, maar dat zullen we dan wel zien. Ik werd net op mijn vingers getikt vanwege het feit dat ik de titel van de vraag niet had genoemd. Door mijn secondant. En ja, sorry, excuses. Dus we gaan door met mondelingenvraag 2, waarvan ik de titel wel ga noemen. Dat is de titel stoepkreten toegestaan. Gesteld door mevrouw Uzun van Stadsbelang Utrecht, ook namens Link. En dat zal ik ook gaan herhalen, namens welke partij het wordt gesteld. Mevrouw Uzun.

Elif Uzun (Stadsbelang Utrecht) [00:19:09]: Sorry. Voorzitter, Orange the World is de wereldwijde campagne van You and Women tegen geweld tegen vrouwen en meisjes. De campagne vindt ieder jaar plaats van 25 november, de internationale dag tegen geweld tegen vrouwen, tot 10 december, de internationale mensenrechtendag. Inmiddels worden in meer dan 100 landen in deze periode gebouwen of andere objecten oranje uitgelicht en worden debatten, tentoonstellingen, demonstraties en allerlei andere activiteiten georganiseerd. In Utrecht zorgen onder andere de Dolle Mina's dat dit onderwerp onder de aandacht komt. Vorige week zagen we in een nieuwsbericht Dolle Mina's opnieuw de straat op met krijtverf. Deelnemer belaagd door omstander. Dit was een nieuwsbericht van RTV Utrecht. Dat ook actievoerende vrouwen echter niet veilig zijn op straat.

Cees Bos (Voorzitter) [00:19:56]: Mevrouw Uzun, wilt u doorgaan met uw vragen? Want u heeft nog één minuut tien seconden. En de teller mag even stopgezet worden. Maar ik denk als u uw hele inbreng doet, plus de vragen, dat u over de tijd heen gaat. En dan moet ik u onderbreken.

Elif Uzun (Stadsbelang Utrecht) [00:20:08]: Dan begin ik met de vraag. Dank u wel. Wij hebben de volgende vragen. Erkent de burgemeester dat een onschuldige actie zoals stoepkrijten in de openbare ruimte niet voldoende aanleiding geeft om in te grijpen? Erkent de burgemeester dat stoepkrijten in de openbare ruimte is toegestaan en politie dus geen aanleiding had om in dit geval in te grijpen en de namen van de stoepkrijten en de dolomina's op te nemen? Zijn politie en handhaving voldoende op de hoogte van de APV en het feit dat stoepkrijten is 6

toegestaan? Wat gaat de burgemeester doen om te zorgen dat actiegroepen op een veilige manier aandacht kunnen vragen voor veiligheid van vrouwen zonder dat zij worden geïntimideerd en lastiggevallen en zonder dat zij door politie of handhaving het gevoel krijgen dat ze iets doen wat niet mag? Kunnen handhaving en politie opnieuw worden gewezen op het feit dat in de APV staat dat stoepkrijten nadrukkelijk niet is verboden en dat degene die stoepkrijten hier dan ook niet op aangesproken en of geregistreerd hoeven te worden. Kunnen de geregistreerde namen door de politie verwijderd worden en volgt er nog excuses aan de aangesproken Dolle Mina's?

Cees Bos (Voorzitter) [00:21:08]: Met dank. Ja, ik denk dat de burgemeester daar weer namens het college antwoord op moet gaan geven... En daar nodig ik haar toe uit.

Sharon Dijksma (Burgemeester) [00:21:26]: En bij deze. Voorzitter, stoepkrijten mag, ook als onderdeel van een demonstratie. Dat weegt inderdaad zwaar. Misschien is het goed om eerst de context te schetsen. De politie ontving op die zaterdagochtend rond schemertijd een melding van een verdachte situatie over graffiti spuitende jongeren. Men trof vervolgens twee groepjes personen aan op de oude gracht die met een spuitbus op de grond uitingen aanbrachten. En het was gewoon niet direct duidelijk of dit dezelfde personen waren waarover de melding was gedaan, of er elders graffiti was aangebracht. En in die context kan het gewoon soms zijn dat iets een demonstratie is, het was niet aangemeld van tevoren, maar dat je dat niet meteen helemaal kunt vaststellen. En de politie en handhavers weten dat stoepkrijten mag. Dus dat is denk ik wel belangrijk om te zeggen. En ja, ik denk, antwoord op vraag 4, dat het belangrijk is om te zeggen dat het onacceptabel is dat omstanders actiegroepen, die gebruik maken van hun demonstratierecht, intimideren of lastigvallen. En dan horen we ook altijd demonstranten te beschermen. Dat is echt een heel belangrijk punt. En het spreekt voor zich dat het niet de bedoeling is dat demonstranten hun rechten uitoefenen zich beperkt voelen zonder aanleiding. En de politie en de handhavers spreken mensen dan aan als ze mensen met spuitbussen in de weer zien.

En dan moet het nog vastgesteld kunnen worden of dat inderdaad krijtverf betreft. En dat was gewoon niet in één oogopslag duidelijk. We hebben namelijk ook wel andere situaties gehad. Recent ook nog op het Stadhuis met verf die heel moeilijk verwijderbaar bleek. Dan laatste punt, het noteren van namen. Dat is een politieproces. En dat gebeurt op het moment dat er aanleiding is. En dat kan verwijderd worden. Het vervelende is alleen wel dat men dat wel zelf moet oppakken. Daar kan ik niks aan doen. Maar ik snap dat dat vervelend is.

Cees Bos (Voorzitter) [00:23:34]: Ik kijk rond. Zijn er partijen die een aanvullende vraag hebben? LINK.

7

Ben van Impelen (LINK) [00:23:39]: Ja, ze kunnen toch gewoon even op de spuitbus kijken en daarna eventueel, als dat blijkt nare verf te zijn die niet verwijderbaar is, dan kunnen ze daarna toch namen opnemen. Maar je kan toch eerst spuitbus kijken, dan eventueel namen opnemen.

Sharon Dijksma (Burgemeester) [00:23:54]: Ja, voorzitter, kijk, misschien. En tegelijkertijd is het ook zo dat dit gewoon werk is van mensen in de operatie. En we kunnen natuurlijk vanuit de raadzaal gaan voorschrijven hoe mensen op straat hun werk moeten doen. Maar niet altijd alles gaat perfect.

Cees Bos (Voorzitter) [00:24:14]: Ik... Hallo. Ik kijk rond. Zijn er nog andere partijen? Of heeft LINK nog een tweede vraag? Nee? Jee? Dan zie ik UtrechtNu!. De heer Bosch.

David Bosch (UtrechtNu!) [00:24:26]: Kijk, ik heb zelf ook een keer staan te krijten. Onder andere bij de voorzitter voor de deur. Maar de bejegening is soms niet altijd even vriendelijk. Kan dat misschien nog even worden meegegeven aan de instantie?

Sharon Dijksma (Burgemeester) [00:24:47]: Ja, voorzitter, ik vind dat heel lastig. Want het is ook mijn taak om voor mensen die onder soms echt moeilijke omstandigheden hun werk doen op te komen. En ik was er niet bij. Ik weet niet hoe de bejegening was. Ik weet wel dat men dit mocht doen en dat het vervelend is dat het zo gelopen is. Dus dat wil ik ook gezegd hebben.

Cees Bos (Voorzitter) [00:25:09]: Ja, voorzitter, Utrecht Nu!. Ik heb er toch wel behoorlijk wat last van gehad van die krijtactie bij mij voor de deur van u. Uiteindelijk heb ik u vergeven en een kopje koffie aangeboden. Maar ik kijk rond. Zijn er nog andere partijen die een vraag hebben? Niemand? Nou, dan ga ik naar de initiële vragen stellen. Heeft u nog een aanvullende vraag of een opmerking?

Elif Uzun (Stadsbelang Utrecht) [00:25:39]: Dus we kunnen aan de Dolle Mina's doorgeven dat als ze er zelf achteraan gaan, dat hun namen die geregistreerd zijn, gewist kunnen worden.

8

Sharon Dijksma (Burgemeester) [00:25:46]: Zeker weten.

Cees Bos (Voorzitter) [00:25:48]: Met dank. Dan vraag ik aan de burgemeester of zij wil gaan zitten. Want we hebben een volgende vragensteller. En de vragen set heet... Arbeidsinspectie moet beschermen, niet deporteren. En wie gaat hem stellen? Dat is mevrouw Oul Fakir van BIJ1. Mede namens DENK, Volt, Partij voor de Dieren, LINK, Student & Starter, PvdA... De fractie van GroenLinks.

Noura Oul Fakir (BIJ1) [00:26:24]: Bedankt, voorzitter. In een artikel van One World aan de Groene Amsterdammer wordt duidelijk dat de arbeidsinspectie een dubbele en problematische rol speelt richting ongedocumenteerde werknemers. De inspectie hoort de arbeidsrechten van alle werknemers te waarborgen, ook als ze ongedocumenteerd zijn. Maar de arbeidsinspectie heeft op eigen initiatief een extra taak op zich genomen, namelijk intensieve samenwerking met de vreemdelingenpolitie. Ongedocumenteerde mensen zijn relatief vaak slachtoffer van arbeidsuitbuiting, maar juist zij durven misstanden op de werkvloer niet te melden. En door de samenwerking met de vreemdelingenpolitie belanden zij direct in een proces van uitzetting, terwijl ze vaak nog recht hebben op duizenden euro's aan loon of bescherming nodig hebben tegen arbeidsuitbuiting. Hierdoor is de arbeidsinspectie niet de plek waar ongedocumenteerde mensen hun recht kunnen halen en dat is onacceptabel. De eerder genoemde fracties stellen daarom de volgende vragen.

Is het college bekend met deze signalen en herkent zij de risico's hiervan voor ongedocumenteerde Utrechters die werk- en heersslachtoffer kunnen zijn van arbeidsuitbuiting? Welke mogelijkheden ziet het college om ervoor te zorgen dat ongedocumenteerde werknemers in Utrecht wel veilig melding kunnen doen van arbeidsuitbuiting zonder angst voor vreemdelingendetentie of uitzetting? Kan het college toezeggen te onderzoeken of Utrecht een lokaal veilig meldpunt of een laagdrempelige route via maatschappelijke organisaties kan versterken of ondersteunen zodat mensen wel durven te melden? En tot slot is het college bereid om richting de arbeidsinspectie expliciet uit te spreken dat meldingen in Utrecht niet mogen leiden tot vreemdelingendetentie of uitzetting van slachtoffers van arbeidsuitbuiting. En wil het college zich actief inzetten om deze praktijk te stoppen.

Cees Bos (Voorzitter) [00:27:50]: Met dank. Dan gaan we over tot beantwoording. Nogmaals door de burgemeester, namens college.

9

Sharon Dijksma (Burgemeester) [00:28:05]: Dit is ter vervanging van de wethouder van de graaf die helaas ziek is. We kennen het onderzoek. Ongedocumenteerde werknemers kunnen in Utrecht terecht bij verschillende NGO's voor informatie over hun rechten, waaronder het aanmeldloket. En ze weten ook vooral de samenwerking met Fair Work te vinden. Dat is een organisatie die ongedocumenteerde mensen adviseert hoe zij bijvoorbeeld veilig melding kunnen doen van arbeidsuitbuiting. We hebben ook de City Rights app, die is gratis te downloaden en daar kan je ook eigenlijk allerlei informatie ophalen. We vinden het ook belangrijk dat ongedocumenteerden deze City Rights app gebruiken. kennen en op hun rechten worden gewezen daarmee. Dus we zien eigenlijk geen meerwaarde, dat is de derde vraag, in een apart meldpunt of een aparte route. Want met juist die bestaande organisaties in Utrecht en met Fair Work hebben we voldoende ondersteuning beschikbaar en kan de melding ook worden gemaakt. Dan de laatste vraag, voorzitter. We hebben tot nu toe geen signalen ontvangen van situaties waarin Utrechtse slachtoffers van uitbuiting na een melding in vreemdelingenbewaring zijn genomen. En we zullen uiteraard monitoren of deze praktijk ook in de toekomst stand houdt. Veel hangt ook af van wat de wetgeving in de Tweede Kamer daar natuurlijk mee gaat doen.

Mogelijke strafbaarstelling, illegaliteit, daar zullen we... Dan opnieuw denk ik met uw raad ook wel het gesprek over hebben. En wanneer we signalen ontvangen dat ongedocumenteerde mensen in vreemdelingenbewaring zijn gesteld. Na het melden van arbeidsuitbuiting zullen we hierop acteren richting de betrokken instanties.

Cees Bos (Voorzitter) [00:29:54]: Met dank. Ik kijk rond. Zijn er partijen die een aanvullende vraag hebben?

No name [00:30:03]: Niemand? Nou dan, toch wel. LINK, fractie van LINK.

Ben van Impelen (LINK) [00:30:07]: Ja, u zegt het is niet bekend. Is het daarom ook niet het geval? Of tast u gewoon de verlegen in het duister?

Sharon Dijksma (Burgemeester) [00:30:14]: We weten niet altijd alles. Maar ik ga ervan uit dat als wij zeggen dat ons dat niet bekend is, dat we in ieder geval daar geen voorbeelden van hebben. En dat we ook wel op de hoogte zouden worden gebracht als die er wel zijn. Want daarvoor is dat netwerk aan organisaties natuurlijk ook. En daar hebben we echt wel goed contact mee. Cees Bos (Voorzitter) [00:30:41]:

10

Ik denk dat we naar BIJ1 terug kunnen.

Noura Oul Fakir (BIJ1) [00:30:47]: Dank u wel, voorzitter. Over het netwerk waar ongedocumenteerde mensen nu als alternatief een melding kunnen doen, begrijp ik dan goed dat de arbeidsinspectie daar geen rol in speelt, ook niet in een later stadium. Het is dus echt alternatief zonder hun tussenkomst.

Sharon Dijksma (Burgemeester) [00:31:05]: Nu overvraagt u mij even, want dat netwerk wat we hebben, dat is bedoeld om mensen te helpen die arbeidsuitbuiting ondergaan. En dat is niet bedoeld om hen bijvoorbeeld in vreemdelingenbewaring te zetten. Het kan natuurlijk wel zo zijn dat de arbeidsinspectie op basis van meldingen gewoon naar een bedrijf toe gaat om daar onderzoek te doen. Dat is ook hun werk, dat doe je op basis van signalen. Maar ik weet niet of ik hiermee helemaal goed begrijp waar u op doelt.

Noura Oul Fakir (BIJ1) [00:31:36]: Nou, de vraag ging over een alternatieve meldroute. Nu, door de praktijken die de arbeidsinspectie doet, voelt dat niet voor iedereen even veilig door de intensieve samenwerking. Dus meer ter preventie vraag ik me af of de arbeidsinspectie dan alsnog in beeld komt. Maar eigenlijk heeft u die vraag deels beantwoord door te zeggen van dat kan wel het geval zijn. Nog één laatste vraag. Kan het college ons ook informeren wanneer er wel sprake is van deze zaken?

Sharon Dijksma (Burgemeester) [00:32:07]: Nou, voorzitter, ik begrijp, en dat is misschien een goed moment om dat te doen, dat er in Q1 een raadsbrief komt over arbeidsmigratie. En ik zal de wethouder vragen om ook specifiek nog eens aandacht te besteden aan dit punt in die brief.

Cees Bos (Voorzitter) [00:32:29]: Met dank. We gaan naar de volgende vraag. U kunt gaan zitten. We gaan naar mondelingenvraag 4, verkiezingen in de ramadan, gesteld door Imane Hazyoun van Denk.

Imane Hazyoun (DENK) [00:32:57]: Bedankt voorzitter. Aankomende gemeenteraadsverkiezingen zullen plaatsvinden in de ramadan. En dat is een periode waar veel inwoners vasten en andere dagritme hebben. 11

En pas na zonsondergang mogen eten en drinken. Bovendien is het tijdstip waarop mensen hun vasten verbreken naar verwachting tussen 6 en 7 uur 's avonds. Een tijdstip waarop veel mensen net terug zijn van hun werk. Rond acht uur zullen veel mensen zich richting de moskee begeven voor het tarawih-gebed. Kortom, voor veel mensen die overdag werken, naar hun werk thuiskomen en hun vasten willen verbreken en vervolgens naar het gebed willen, blijft er weinig tijd over om te stemmen. Voor een stad die zich inzet op inclusieve democratie en een hoge opkomst, is het belangrijk om bewust om te gaan met omstandigheden die voor bepaalde groepen extra drempels kunnen opwerpen om te gaan stemmen. Daarnaast zijn er in die periode ook vrijwilligers en medewerkers op stembureaus die vasten. Het faciliteren van een eenvoudige voorziening kan bijdragen aan toegankelijke en respectvolle verkiezingsdag. Hierom heeft DENK de volgende vraag aan het college.

Is het college zich ervan bewust dat de komende gemeenteraadsverkiezingen plaatsvinden tijdens de ramadan? En erkent het college dat dit voor een deel van onze inwoners en aangepaste dagindelingen en mogelijke extra drempels met zich meebrengt? Deelt het college de zorg dat de verkiezingen tijdens de ramadan de opkomst onder vastende inwoners onbedoeld kan verlagen? En zo ja, welke stappen wil het college zetten om eventuele belemmeringen weg te nemen? Is het college bereid om stembureaus te voorzien van eenvoudige voorzieningen, zoals water en dadels, zodat vastende stemmers en vastende vrijwilligers hun vaste kunnen verbreken wanneer de zon ondergaat? Is het college bereid om in de verkiezingscommunicatie actief aandacht te besteden aan het feit dat stemmen tijdens de ramadan mogelijk is en inwoners te informeren over praktische zaken, zoals rustige tijdstippen of late openingstijden? Dank u wel, voorzitter.

Cees Bos (Voorzitter) [00:34:49]: Met dank. U kunt gaan zitten. We krijgen antwoord. Mevrouw de burgemeester, namens het college.

Sharon Dijksma (Burgemeester) [00:35:03]: Voorzitter, ja we zijn ons bewust dat de komende raadsverkiezingen samenvallen met de ramadan en dat inderdaad dit voor een deel van de inwoners een aangepast dagritme betekent. Maar voor alle stemgerechten geldt dat zij een moment moeten vinden in die dag om hun stem uit te brengen. En daarbij kunnen zowel levensbeschouwelijke, maar ook hele praktische overwegingen natuurlijk een rol spelen. En de openingstijden zijn echt heel ruim. Van half acht ochtends tot negen uur s'avonds. En dat moet toch mogelijk maken dat iedereen een moment vindt om te stemmen. Tweede vraag. We zetten ons op allerlei manieren in om belemmeringen weg te nemen naar iedereen. Met welke achtergrond dan ook. En naast die ruime openingstijden is het uitgangspunt dat voor minimaal 95% van de inwoners... op maximaal 750 meter loopafstand er een stembureau is. En we communiceren inderdaad ook over drukke en rustige momenten... zowel voorafgaand als op de verkiezingsdag zelf... zodat inwoners dat ook weten. De derde vraag. Kijk, de kieswet schrijft voor dat stembureaus een neutrale... En zoals dat heet, ordelijke omgeving zijn. En dat betekent ook dat er geen politieke of religieuze uitingen of 12

handelingen die als voorkeur kunnen worden geïnterpreteerd zichtbaar zijn. En dus past het aanbieden van water en dadels niet bij die neutraliteit. En dat zullen we dan dus ook niet doen op die manier. En de laatste vraag, of we bereid zijn om actief aandacht te besteden aan die rustige tijdstippen enzovoort. Nou, dat heb ik net al gezegd. Dat doen we. Dat doen we voor iedereen. We communiceren actief over waar en wanneer er gestemd wordt en we geven ook praktische tips.

Cees Bos (Voorzitter) [00:36:56]: Bon. Ik kijk rond. Zijn er aanvullende vragen aan de hand van de beantwoording van het college? Dan ga ik uiteindelijk naar de initiële vraag stellen van DENK.

Imane Hazyoun (DENK) [00:37:13]: En als we bijvoorbeeld in plaats van water en dadels water en crackers neerleggen?

Sharon Dijksma (Burgemeester) [00:37:20]: Ja, voorzitter, nogmaals, we moeten echt heel goed opletten dat wij ook in onze rol blijven. En voor de mensen die de stembureaus bemensen, is er een andere voorziening dan voor de mensen die daar komen stemmen. En daar ga ik ervan uit dat op zo'n kort moment, want in principe als je gaat stemmen en je vindt een rustige plek, dat het echt niet nodig is om nog aanvullende voorzieningen te treffen.

Cees Bos (Voorzitter) [00:37:48]: En daarmee zijn we klaar met de beantwoording van deze vraag. Met dank. We gaan door naar de volgende vragen set. En dat is mondelingenvragen met betrekking tot de betekenis van de uitspraak van de Raad van State rondom abortuskliniek het Vreelinghuis, gesteld door mevrouw Nederhand. Namens Stadsbelang Utrecht, LINK en PvdA, mevrouw Nederhand van Volt.

Beau Nederhand (Volt) [00:38:19]: Ja, dank u wel voorzitter. We zijn blij dat de afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State op 3 december 2025 richting heeft gegeven over de wijze waarop gedemonstreerd mag worden rondom abortusklinieken. De uitspraak geeft de burgemeester de ruimte om demonstraties direct voor een abortuskliniek te verbieden, maar onder strikte voorwaarden. Wij willen graag weten wat dit betekent voor de Utrechtse context rondom abortuskliniek Het Vredelinghuis aan de Beeldstraat. Daarom hebben wij de volgende vragen. De uitspraak maakt duidelijk dat demonstraties bij een abortuskliniek op afstand gezet mogen worden rondom, mogen worden met binnen gehoor en gezichtsafstand van de abortuskliniek. Welke mogelijkheden ziet het college om 13

demonstraties bij het Vreelinghuis op afstand te zetten binnen de grenzen van gehoor en gezichtsafstand gezien de situatie op de Beeldstraat? In een artikel van het AD van 5 december 2025 staat dat het Vreelinghuis in overleg met de gemeente en politie over de nieuwe standplaats voor demonstranten. Hoe worden de zorgen over overlast en andere belanghebbenden, zoals tegenoverliggende kinderdagverblijf, meegenomen in het overleg? En tenslotte, de uitspraak geeft de Raad van State, heeft enkel betrekking op demonstraties van twee of meer personen. Hoe kijkt het college aan tegen individuele acties die niet onder het demonstratierecht vallen? Dank u wel.

Cees Bos (Voorzitter) [00:39:43]: Met dank. Dan gaan we voor de beantwoording, gaan we weer over, gaan we het woord weer geven aan de burgemeester, die namens het college antwoord gaat geven. En daarmee heb ik de tijd dicht te praten.

Sharon Dijksma (Burgemeester) [00:40:01]: Voorzitter, ik ben echt heel blij met deze uitspraak. Dat heb ik al een keer in het publieke domein gezegd, maar ik wil het ook graag hier herhalen. Deze uitspraak bekrachtigde ook onze aanspraak van de demonstraties en het versterkt ook het juridisch kader om ervoor Te zorgen dat vrouwen ongehinderd naar de kliniek kunnen. En we hebben eigenlijk in het verleden de praktijk gehad om de demonstranten op de laat- en losplek iets verderop in de beeldstraat te hebben staan. En dat is op zichzelf nog steeds wat mij betreft de beste optie. En met deze uitspraak in de hand gaan wij ook door met die praktijk. En dat betekent dus dat individuele demonstranten of actievoerders en ook groepen demonstranten niet voor de ingang van het Vreelinghuis kunnen staan. Waarmee vrouwen direct ook kunnen worden aangesproken. Dan tweede vraag. We hebben zeker aandacht voor de overlast die andere belanghebbenden kunnen ervaren. Ik weet ook van onder andere de mensen in en rondom het kinderdagverblijf dat ze dat echt heel impactvol vinden. En het blijft dus onze inzet om de laat- en losplaats te hanteren als de vaste locatie... Want het is toch echt zeer frequent, waarschijnlijk wel twee keer per week, dat er mensen staan. En we zijn dus niet op zoek naar nog weer een andere standplaats.

Maar we hebben in januari dit debat en we zullen ook de precieze consequenties van deze uitspraak ook nog verder in overleg met andere gemeenten bespreken. En dan de laatste vraag. Met enige regelmaat hebben we inderdaad te maken met individuele protestacties. En die gebeuren dan zonder kennisgeving, onaangekondigd. Het is dan geen demonstratie en wordt dus ook niet beschermd door het demonstratierecht. En zeker als er situaties zijn waarbij mensen worden aangeklampt, dan is het ook wel voorgekomen dat mensen door de politie zijn aangehouden. Dus dat kan een gevolg zijn voor zo'n actie. Vanwege een overtreding van de APV in dit geval, hinderlijk gedrag, lastig vallen.

Cees Bos (Voorzitter) [00:42:18]: Met dank. Ik kijk rond, zijn er aanvullende vragen? De VVD. 14

Tess Meerding (VVD) [00:42:27]: Ja, voorzitter, ook de VVD is blij met deze uitspraak. Nu is het natuurlijk wel zo dat in deze specifieke casus is geoordeeld dat pal voor de deur demonstreren niet mag. Verwacht de burgemeester nou ook dat dit nog verdere gevolgen gaat hebben? Want dit is één casus, maar het zou natuurlijk kunnen dat dit ook bij andere medische voorzieningen, of misschien wel breder, ertoe leidt dat er dus toch wel restricties aan het demonstratierecht zitten.

Sharon Dijksma (Burgemeester) [00:42:54]: Dat is een hele goede vraag. Ik herken de jurist in het raadslid. Dat is precies het punt waar wij natuurlijk ook wel eens tussendoor over aan het nadenken zijn. Blijft het hierbij of gaat inderdaad deze uitspraak op enig moment ook voor andere zorginstellingen gevolg hebben? Dat zou kunnen. Dat sluit ik niet uit. Maar die jurisprudentie ligt er nu nog niet.

Cees Bos (Voorzitter) [00:43:22]: Ik kijk rond. Zijn er nog andere partijen die een vraag hebben? Nee? Dan ga ik naar de initiële vraagsteller toe. Beau Nederhand (Volt) [00:43:29]: Ja, dank. En dank aan de burgemeester voor de beantwoording. Ik denk dat de burgemeester zich ook baseert op artikel 2.2 van de APV. Dus verstoring van de openbare orde. Maar die is best wel ruim geformuleerd, zien wij. En daarin wordt niet expliciet genoemd welk grondrecht we beogen te beschermen. En tegen welk gedrag we die... die bescherming willen bieden en we hebben juridische experts gesproken en die zeggen dat dit mogelijk niet voldoende is om een ons protesten weg te sturen omdat mensen daar juist ook dat grondrecht uit oefenen en ik vraag me af hoe de burgemeester daarop reflecteert

Sharon Dijksma (Burgemeester) [00:44:06]: Nou voorzitter, als uw fractie van Volt het mij niet kwalijk neemt, zou ik dit debat graag met u voeren in januari. Want u heeft het ook voor een commissie geagendeerd. En ik vind dit gewoon een te omvangrijke vraag om in een vragenuur even snel af te doen. Dat doet ook geen recht aan de complexiteit, ook wel juridisch van het een en ander. Dus ik zie uit naar dat debat in januari op uw initiatief.

Cees Bos (Voorzitter) [00:44:35]: Met dank. Dan kunnen we de beantwoording van deze vraag afsluiten. En dan mag ik de burgemeester excuseren. Want we gaan naar het volgende en laatste vragenzetje. Monding een 15

vragenzet 6. Thunderdome op dinsdag. Geluidsoverlast in het beurskwartier. Met de vragensteller Tietus Stam van de PvdA. Ook namens Rachel Heijne. Ik ben benieuwd.

Titus Stam (PvdA) [00:45:06]: Dank u wel, voorzitter. Afgelopen week werden de bewoners van het beurskwartier wakker gehouden door versterkt geluid en basstellingen van de jaarbeurs. Er zijn we vaker vergunde evenementen met versterkt geluid in de jaarbeurs, maar dit was op een doordeweekse dinsdag en woensdagavond. Aangezien er geen grote festivals waren vorige week, lijkt het alsof er twee dagen achter elkaar de geluidssystemen werden getest voor de tinderdoom die dit weekend plaatsvindt. Alleen zou de jaarbeurs geen vergunning hebben gehad om zomaar keihard versterkt geluid en de volledige bas aan te zetten. Deze door weekse dagen. Meerdere bewoners geven ook aan melding te hebben gedaan bij de gemeente en de politie over dit overlast. De fracties van de Partij van de Arbeid en GroenLinks hebben daarover de volgende vragen. Heeft de jaarbeurs een vergunning aangevraagd en verkregen voor het gebruik van versterkt geluid op deze door de weekse dagen? Zo nee, wat zijn de consequenties voor de jaarbeurs? Twee, is het college bekend met de overlastmeldingen van de omwonenden? Zo ja, welke vervolg wordt er gegeven aan deze overlastmeldingen en hoe wordt dit terug gecommuniceerd? De hallen van de jaarbeurs zijn verouderd en daardoor niet bepaald geluid en het links dempend. Dat betekent wat voor de grote festivals die in dit stukje Utrecht worden georganiseerd.

Zo bood de jaarbeurs in het verleden hotelovernachtingen of graad kaartjes aan buurtbewoners als goed maken voor de veroorzaakte geluidsoverlast. Welke maatregelen neemt de jaarbeurs nu nog om bij overlast omwonenden tegemoet te komen? Dank u wel. Bedankt.

Cees Bos (Voorzitter) [00:46:26]: Nou ja, mooie vragen die verlangen een mooi antwoord. En dat antwoord wordt gegeven door wethouder Oosters. En ik praat nog even door en ze staat en we kunnen beginnen.

Eva Oosters (College) [00:46:41]: Dank u wel voorzitter en dank ook aan de indieners van de vragen. Als antwoord op vraag 1. Nee, er is geen vergunning aangevraagd. De situatie ligt echter wel anders dan u in uw vragen doet voorkomen. De buurt heeft veel last gehad van de geluidsoverlast en was in de veronderstelling dat dit te maken had met Thunderdome. Dat is ook begrijpelijk, maar dit is niet het geval. De jaarbeurs heeft op de bewuste momenten testen uitgevoerd die helemaal losstaan van dit specifieke evenement. Hier had de jaarbeurs een ontheffing voor aan moeten vragen en dat is helaas niet gebeurd. De gemeente wist niet van de testen en het is dankzij de meldingen dat dit aan het licht is gekomen. Dus het is ook heel goed dat bewoners dit hebben gemeld en dat we dat zo hebben kunnen opvolgen. We hebben de jaarbeurs hierna ook hierop aangesproken en aangegeven dat er een ontheffing had moeten worden aangevraagd. En dat dit alsnog nodig is als de jaarbeurs door wilde gaan met de testen van muziek. Daarop heeft de jaarbeurs een test aangepast door een ruisbron te gebruiken. Daar is geen ontheffing voor nodig en geeft ook minder overlast voor de omwonenden. Omdat het een eenmalige actie is, vindt hierop nu verder 16

geen handhaving plaats. De jaarbeurs heeft slechts één woontoren van tevoren geïnformeerd en de rest van de buurt is pas geïnformeerd toen de testen al bezig waren en hier verschillende meldingen over binnenkwamen. Dat zij de omgeving niet hebben meegenomen is wat mij betreft dan ook echt niet goed. Want juist door niet iedereen te informeren komen er onnodige misverstanden over de herkomst van het geluid en om wonenden ook niet voorbereid. Doordat de jaarbeurs ook de gemeente niet heeft aangehaakt hebben wij dus ook niks kunnen doen om het belang van communicatie te benadrukken of te verzoeken een ruisbron te gebruiken. Als antwoord op vraag 2. Ja, dit is ons inderdaad bekend. Er kwamen in totaal 45 meldingen en inspecteurs hebben daarom de volgende dag onderzocht wat er aan de hand was en de jaarbeurs hierop aangesproken. En als antwoord op vraag 3. De jaarbeurs heeft in dit geval de bewoners excuses aangeboden en gratis tickets voor het winterspectakel gegeven. Het is aan de jaarbeurs zelf om op dit soort manieren de relatie met de buurt goed te onderhouden. Voorzitter, dat waren de antwoorden op de vragen.

Cees Bos (Voorzitter) [00:48:47]: Met dank. Wie heeft er, welke van de fracties, niet zijnde PvdA, heeft een aanvullende vraag op deze vraag gezet? Iemand? Nou, dan denk ik dat we gelijk door kunnen naar de heer Stam van de PvdA.

Titus Stam (PvdA) [00:49:03]: Ja, voorzitter. Dank voor de beantwoording. Je ziet wel dat de jaarbeurs eigenlijk gewoon heel erg verouderde gebouwen heeft en dat het echt overlast zorgt voor in de buurt. En ik vraag me dan echt af, want we hebben dus een gedoogbeleid volgens mij voor de jaarbeurs. In de veronderstelling dat ze zouden gaan geleid tempend en trilling tempend gebouwen zouden maken. Hoe ver zijn ze daarmee? Want anders blijft het gewoon ieder jaar terugkomen dit.

Eva Oosters (College) [00:49:28]: De testen zijn natuurlijk ook niet zonder reden uitgevoerd. Het was eigenlijk om te kijken hoeveel geluid de verschillende hallen afstralen op de dichtstbijzijnde gevels. Om zo dus ook te bepalen wat het maximale geluidsniveau ook binnen zou mogen zijn. Dus ook in een nieuwe situatie in het beurskwartier. Dat helpt ons uiteindelijk om ook een betere en meer realistische situatie te schetsen. Van welke evenementen op welke manier ook in de jaarbeurshallen kunnen plaatsvinden.

Titus Stam (PvdA) [00:49:56]: Maar ik vraag me dan af, hoe lang blijven we dan eigenlijk dit nog gedogen in deze verouderde, niet geluidsdempende hallen, terwijl we eigenlijk willen naar een geluidsdempende situatie?

Eva Oosters (College) [00:50:08]: 17

Wat goed is om ook te bedenken... is dat deze geluidstest natuurlijk op een vrij uitzonderlijk moment in de week... op een vrij uitzonderlijk tijdstip is uitgevoerd. En dat normaal bij evenementen daar ook een vaste eindtijd aan zit. En dat we al best wel veel juist met de geluidsnormen ook werken... en met eindtijden ook werken... zodat de overlast voor de buurt al een stuk minder is. Dus dit is natuurlijk een situatie die uitzonderlijk was... en die ook dus niet van tevoren gemeld was aan de gemeente. En we gaan in het vervolg ook zeker... Dat niet meer op die manier doen.

Titus Stam (PvdA) [00:50:41]: Ik ben daar heel erg blij mee dat de wethouder dat toezegt. Maar het is natuurlijk ook het bredere verhaal. Die arbeid zit midden in de stad. We gaan er meer woningen bouwen. Als de Raad van State het ook mee beslist. Kunnen we daar ook nog 3000 woningen toevoegen. Al die bewoners daar. Betekent ook wat voor de overlast die daar wordt veroorzaakt. En hoe gaan we dan om. Nu gedogen we het volgens mij. En is het niet zo dat het mag dat ze zoveel geluid produceren.

Eva Oosters (College) [00:51:03]: Voorzitter, we zijn met hen bezig met de milieuvergunningen op dit moment op zo'n goede en adequaat mogelijke manier vorm te geven, ook in een nieuwe situatie.

Cees Bos (Voorzitter) [00:51:13]: Bon. En daar sluiten we deze vraag-en-antwoord-set mee af, volgens mij. Het was dus geen Thunderdome op dinsdag. Het was gewoon overlast. Fijne avond nog en fijne voortzetting bij RIB of andere overleggen. En anders tot volgende week.

18