20250912 Bijlage stand van zaken Samen voor Overvecht september 2025

Bijlage 1 introductie Het is belangrijk om te vermelden dat een deel van de problemen In Overvecht samenhangt met de eenzijdige samenstelling van de woningvoorraad in Overvecht: 65% van alle woningen zijn sociale huurwoningen. Als gevolg van streng toewijzingsbeleid wonen er daarom relatief veel bewoners in een kwetsbare positie bij elkaar in de buurt. Dat kan leiden tot situaties waar mensen met onbegrepen gedrag voor overlast zorgen of waarin misbruik wordt gemaakt van inwoners met een bepaalde kwetsbaarheid voor bijvoorbeeld criminele activiteiten. Daarnaast is de mogelijkheid om binnen de wijk door te verhuizen klein als gevolg van het eenzijdige woningaanbod. Daardoor moeten mensen de wijk soms ongewild verlaten. Dit kan gevolgen hebben voor de bestaande sociale structuur in de wijk. De voordelen ervan, zoals onderlinge steun en vertrouwen, komen dan te vervallen. Leefbaarheidsproblemen hangen in Overvecht ook samen met het ontwerp en het beheer van de wooncomplexen. Overvecht wordt gedomineerd door 10- en 4- hoog portiekflats met vaak dichte plinten. Dit zorgt voor een hogere mate van anonimiteit in de directe leefomgeving dan in andere wijken.

Sinds 2021 maakt Overvecht, samen met wijken uit Amersfoort, Nieuwegein en Zeist en de provincie Utrecht, deel uit van een meerjarige gemeentelijke samenwerking met steun vanuit het Rijk door de inzet van de Regiodeal Vitale Wijken. Overvecht werd in 2022 ook onderdeel van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV). In februari 2024 bent u middels de Raadsbrief ‘Financiën wijkaanpak Samen voor Overvecht’ op de hoogte gesteld van de financiële ruimte en sturing van de wijkaanpak. In de Raadsbrief ‘Aanscherpen wijkaanpak Samen voor Overvecht’ van november 2024 en de Raadsbrief ‘Voortgang Wijkaanpak Samen voor Overvecht’ van mei 2025 bent u op de hoogte gehouden van de stand van zaken met betrekking tot het aanbrengen van meer focus en verbeterde samenwerking en het versterken van de programmastructuur: de aanscherping van de wijkaanpak.

1. Aanpak aanscherping wijkaanpak Verandertheorie Het gesprek over de doelen die we willen bereiken, de veranderingen die daarvoor nodig zijn en de interventies die daaraan (kunnen gaan) bijdragen voerden we aan de hand van de verandertheoriemethode. Het gebruik van deze methode maakt duidelijker hoe activiteiten bijdragen aan de doelen. Ook leidt deze methode tot meer focus binnen de ambities en de gekozen activiteiten waardoor gezamenlijke sturing beter mogelijk is. Tenslotte leidt het ook tot een betere en meer strategische samenwerking waarin de inzet van middelen en capaciteiten van partijen en gemeente meer op elkaar afgestemd en beter verantwoord kunnen worden. Middels een praktische en handzame werkwijze is aan de hand van deze verandertheorie-methode samen met bewoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers heel concreet gemaakt hoe we kunnen gaan samenwerken aan de aangescherpte doelen voor de toekomst passend bij de ambities. Proces workshops Bij elke workshop nam een grote variëteit aan mensen deel met verschillende achtergronden, steeds afgestemd op de ambitie. Denk aan bewoners, ondernemers, politie, woningcorporaties, maatschappelijke organisaties, ontwikkelaars en gemeenteambtenaren. Bij het uitnodigen van deelnemers is ook gelet op een gemengde samenstelling van de groep in leeftijd, gender en culturele achtergrond.

In totaal namen gemiddeld 27 unieke personen deel aan elke reeks workshops en aan alle workshops tezamen namen 43 unieke wijkpartijen deel. In het proces hebben we telkens de ambitie vanuit zoveel mogelijk perspectieven in beeld gebracht. De sfeer tijdens de workshops was opbouwend, constructief en positief. De deelnemers leerden elkaar (nog) beter kennen, wat een mooie basis vormt voor de verdere onderlinge samenwerking en het draagvlak voor de wijkaanpak. Met name het bespreken van problemen en oplossingen vanuit verschillende perspectieven werd door de deelnemers erg gewaardeerd. Op basis hiervan zijn concrete toekomstbeelden/doelen voor Overvecht opgesteld met daarbij horende (mogelijke) interventies.

Bijeenkomsten specifieke doelgroepen In een aantal gevallen bleek het belangrijk om tussentijds in gesprek te gaan met specifieke doelgroepen in Overvecht om hun perspectief beter mee te kunnen nemen. Zo is er tijdens de workshop-reeks ‘Perspectief voor de jeugd versterken’ en ‘Veilige buurten’ een extra overleg georganiseerd waarin met jongeren uit de wijk onderdelen van de workshops besproken zijn. In deze bijeenkomst vroegen we jongeren welke veranderingen en interventies volgens hen nodig zijn en toetsten we de resultaten van de workshops bij hen. Een aantal belangrijke onderwerpen die in dat gesprek naar voren kwamen zijn armoede, begeleiding bij identiteitsvorming en hulp voor ouders. Deze input is meegenomen in het opstellen van de strategieën voor de twee ambities. Voor deze twee ambities hebben ook gesprekken plaatsgevonden met het Nederlands JeugdInstituut (NJI). Tijdens de workshops van de ambitie ‘Perspectief voor de jeugd versterken’ zijn er extra ouders gevraagd om de workshops bij te wonen om hun input goed te kunnen meenemen. Overvechtse ondernemers zijn uitgenodigd voor een extra overleg voor de ambitie ‘Meedoen en ondernemen’ en voor de ambitie ‘Plezierig wonen in een meer gemengde wijk’, is meer input verzameld van bewoners in een extra bijeenkomst met de Wijkambassadeurs: een groot netwerk van actieve bewoners in Overvecht.

Alle inbreng van deze specifieke groepen is vervolgens meegenomen in de opgestelde ambitiestrategieën. Bloomberg Harvard Collaboration Track In oktober 2024 werd duidelijk dat de gemeente Utrecht was geselecteerd voor de Bloomberg Harvard Collaboration Track. Dit is een unieke samenwerkingsovereenkomst met de Harvard University waarbij op voordracht van de burgemeester gewerkt is aan het ontwikkelen van innovatieve interventies om het perspectief van jeugd in Overvecht te verbeteren. Een team vanuit Utrecht, bestaande uit vier betrokken partners/bewoners uit Overvecht en drie ambtenaren heeft deelgenomen aan dit traject (januari – juni 2025) en hun ideeën pasten naadloos binnen de ambitiestrategieën van onder meer de ambities ‘Perspectief voor de jeugd versterken’ en ‘Veilige buurten’.

2. Aangescherpte ambities 1. Plezierig wonen in een meer gemengde wijk Beeld van de wijk Overvecht is een wijk met veel groen en goede voorzieningen. Veel mensen wonen er met veel plezier en zijn betrokken bij hun buurt. Toch zijn inwoners minder tevreden over hun woning en buurt dan in andere delen van Utrecht. Op sommige plekken ligt afval op straat, is het groen van mindere kwaliteit en voelt de omgeving onveilig of anoniem door gesloten gevels en garages. Brede wegen zorgen voor hardrijdend verkeer. Sommige plekken nodigen niet uit om te spelen, te bewegen of elkaar te ontmoeten. De sociale cohesie is laag en in sommige flats zijn er leefbaarheidsproblemen door het hoge aandeel bewoners in een kwetsbare situatie. Ook is het moeilijk om binnen de wijk te verhuizen, omdat er weinig verschillende soorten woningen zijn. De doelen 1. Een schoon en groen Overvecht We willen dat Overvecht een schone wijk is. Bewoners voelen zich verantwoordelijk voor hun leefomgeving en houden de straten schoon. De wijk heeft meer, divers en klimaatadaptief groen. 2. Bewoners voelen zich veilig en prettig in de openbare ruimte We willen dat de openbare ruimte zo is ingericht dat bewoners veilig en prettig kunnen sporten, spelen, bewegen en elkaar ontmoeten. Dit moet kunnen op plekken die dichtbij huis of makkelijk te bereiken zijn. Bewoners kunnen zich op een veilige manier verplaatsen. 3.

In elke flat in Overvecht wonen bewoners prettig met elkaar en zorgen ze voor hun omgeving

We willen dat bewoners van flats zich veilig voelen. De woningen en de omgeving zijn goed en prettig om in te wonen. Bewoners kennen elkaar en voelen eigenaarschap voor hun omgeving. 4. Voor de huidige en toekomstige bewoners van Overvecht zijn er voldoende mogelijkheden om plezierig te wonen, werken en verblijven We willen dat Overvecht een fijne en levendige wijk is. Bewoners kunnen een goede woning vinden en elkaar ontmoeten. Er is ruimte voor werk, ondernemen, sport, spel, cultuur en andere activiteiten. Wat willen we doen? •

•

•

Aanpak afval Een schone leefomgeving is van invloed op het woonplezier en vraagt om een brede aanpak, waarin fysieke inrichting, handhaving met oog voor de situatie en een helder afvalsysteem met duidelijke regels, kan bijdragen aan sociale verbinding en positief gedrag. Community building We bekijken de mogelijkheden om een community coach of complexbeheerder in te zetten, ook voor bestaande complexen, zodat bewoners leren elkaar aan te spreken. Ook komt er een training Vreedzaam voor bewoners, kijken we naar een community app en de inzet van buurtbemiddeling. Daarnaast komt er meer aandacht voor ontmoeting bij bouwprojecten tussen bewoners bij nieuwbouw of renovatie, letten we nog beter op het inrichten van de plint en nemen we ontmoetingsruimte mee in het ontwerp van nieuwbouw. Ook passen we bestaande ruimtes aan, bijvoorbeeld met een buurtkamer in een flatwoning of voorzieningen in de openbare ruimte die tot meer contact leiden. Betaalbare ruimte voor maatschappelijke initiatieven Er is een tekort aan ruimte voor maatschappelijke initiatieven. Daarom verbeteren we de matching door een actieve matcher te zoeken die vraag en aanbod bij elkaar brengt en zoeken we naar creatieve oplossingen voor ruimtes. Ook aanpassingen aan bestaande ruimtes om dubbelgebruik mogelijk te maken vallen hieronder.

We bekijken de mogelijkheden van een aanjager voor initiatieven zodat er vaart gezet kan worden bij de transformatie van ruimtes in de wijk die mogelijk geschikt zijn zoals bijvoorbeeld garageboxen.

De doelen en interventies van deze ambitie sluiten aan bij de Omgevingsvisie Overvecht 2040. 2. Perspectief voor de jeugd versterken Beeld van de wijk Overvecht kent veel krachtige en talentvolle kinderen en jongeren. Tegelijkertijd hebben kinderen in Overvecht minder vaak een goede start van hun leven dan in de rest van Utrecht. We zien dat kinderen en jongeren in Overvecht een minder goed perspectief voor de toekomst hebben. Ze maken zich vaker zorgen over de toekomst en hun schooladvies. Overvechtse jongeren voelen zich vaker gediscrimineerd, hebben mentale gezondheidsproblemen en voelen zich gestrest. De doelen 1. Ouders zijn in staat om hun kinderen te ondersteunen in hun ontwikkeling We willen dat ouders en kinderen zich veilig voelen en goed contact hebben met elkaar. Ouders krijgen de ruimte om hun kinderen op te voeden. Ze gebruiken goede opvoedvaardigheden en helpen elkaar daarbij. 2. Kinderen (0-6) in Overvecht doorlopen een gezonde ontwikkeling In Overvecht zijn ouders betrokken bij hun kinderen en helpen hen om zich goed te ontwikkelen. We willen dat kinderen opgroeien in een buurt die veilig, kindvriendelijk en leerzaam is. Ze leren van andere kinderen en krijgen steun van hun ouders en andere mensen die opvoeden. 3. Jongeren (10-18) hebben een positieve kijk op zichzelf, de ander en hun eigen toekomst

We willen dat jongeren zich goed voelen, vertrouwen hebben in zichzelf en steun krijgen van mensen om hen heen. Het is belangrijk dat ze zich gelijkwaardig voelen en op een positieve manier kunnen meedoen in de samenleving. Deze doelen zijn passend bij de door de raad aangenomen Motie 22 ‘Maak (weer) prioriteit van de Overvechtse jeugd!’. Wat willen we doen? •

•

•

OKé Spelen We gaan het Ouder en Kind informatiecentrum Oké (dat door moeders en professionals in de wijk wordt gerund) doorontwikkelen. Het informatiepunt is er, breidt zich uit en steeds meer ouders worden geholpen bij hulpvragen over opvoeding, taal of eigen ontwikkeling. Vanuit OKé starten we OKé Spelen op, waarbij bijzondere aandacht uitgaat naar open spelinloop voor jonge kinderen en hun ouders. Deze aandacht is nodig omdat spelen essentieel is voor de taal- en sociaalemotionele ontwikkeling van jonge kinderen. Zes partijen in de wijk gaan samenwerken en er komen drie nieuwe spelinlopen bij in Overvecht, zodat jonge kinderen samen leren spelen, ouders elkaar ontmoeten en ervaren wat samen spelen met hen en hun kinderen doet. Familieschool In de afgelopen jaren hebben zich vier Overvechtse basisscholen ontwikkeld tot Familieschool. Er komen twee nieuwe bij en we starten een familieschool op een school voor voortgezet onderwijs. Zo willen we bij nog meer ouders en opvoeders de betrokkenheid bij school en bij de ontwikkeling van hun kinderen vergroten. Bij een familieschool wordt door de contacten op school het netwerk van de ouders vergroot en gaan ouders eerder vragen stellen. Hierdoor worden problemen niet groter of kunnen ze worden voorkomen en maken we de ‘beweging naar voren’.

Op deze scholen maken nog meer kinderen gebruik van het activiteitenaanbod binnen de school of via de Brede School, ZIMIHC en Sport Utrecht. Het Jongerenpunt Het Jongerenpunt is een laagdrempelige plek voor jongeren tussen de 16 en 27 jaar die vragen hebben over werk, opleiding, gezondheid, financiën en meer. Het is een plek centraal in Overvecht, in het gebouw van Younity, waar ze naartoe kunnen gaan maar ook online kunnen ze hun vragen stellen. Het doel is jongeren beter te ondersteunen door bestaande hulp en begeleiding te bundelen in één loket. Hiermee biedt het Jongerenpunt een krachtig antwoord op de zogeheten ‘lokettenjungle’, waar jongeren eerder tussen wal en schip vielen. Dankzij deze samenwerking ontstaat een sterk netwerk dat jongeren snel en integraal helpt richting een positieve toekomst.

3. Veilige buurten Beeld van de wijk Overvecht is een wijk met veel betrokken bewoners en ondernemers. Het gedachtengoed van de methode Vreedzaam is stevig verankerd in de wijk. Tegelijkertijd voelen inwoners in Overvecht zich vaker onveilig dan in de rest van Utrecht. Er is relatief veel huiselijk geweld, overlast door bewoners met onbegrepen gedrag en misbruik van woningen door criminelen. Ook wordt er in Overvecht relatief veel jeugdoverlast ervaren. Het vertrouwen in de overheid en instanties en in elkaar is laag. De doelen 1. Vertrouwen in elkaar en vreedzame omgang met elkaar We willen dat Overvecht een wijk is waar bewoners en organisaties elkaar vertrouwen en goed met elkaar omgaan. Er is minder wantrouwen en minder wij-zij denken. Bewoners krijgen weer vertrouwen in de overheid en instanties. 2. Bewoners zijn veilig in en rondom de woning

We willen dat bewoners in Overvecht zich veilig voelen in en rond hun huis. Er is minder overlast en minder risico’s door problemen achter de voordeur. 3. Overvechtse jeugd groeit goed en veilig op We willen dat jongeren in Overvecht veilig en gezond opgroeien. We richten ons op het voorkomen van overlast en crimineel gedrag. Het is belangrijk dat jongeren minder negatieve invloed ervaren, leren om goede keuzes te maken en steun krijgen uit hun omgeving. Wat willen we doen? •

•

•

Vreedzaam 2.0 In aansluiting op de eerdere pilot in de 3S-dreven zetten we in op de doorontwikkeling van de pedagogische methodiek Vreedzame wijk naar Vreedzaam 2.0. Deze vernieuwde aanpak speelt in op actuele maatschappelijke uitdagingen zoals polarisatie, individualisering en de invloed van de online wereld. Centraal staat het versterken van democratische vaardigheden (burgerschapsontwikkeling) bij kinderen, jeugd en volwassenen, met extra aandacht voor verbinding tussen scholen, ouders, wijkorganisaties en bewoners. Huiselijk geweld en onbegrepen gedrag We verbeteren de signalering door professionals en versterken de samenwerking tussen GGZ, politie, woningcorporaties en buurtteams. Dit helpt om eerder en gerichter in te grijpen. Ervaringsdeskundigen worden ingezet om slachtoffers van huiselijk geweld te ondersteunen, taboes te doorbreken en bewustwording te vergroten. Voorlichting wordt gegeven op scholen, in de buurt en via campagnes. Verbinding met de jeugd Om overlast en problematisch gedrag in de openbare ruimte te verminderen, zetten we o.a. wijkboa’s in met een specifieke focus op jeugd. Hun rol gaat verder dan handhaven: ze zijn zichtbaar, benaderbaar en gericht op het opbouwen van vertrouwen en duurzame relaties met jongeren in de wijk.

Deze verbinding ontstaat door actief aanwezig te zijn in de leefwereld van jongeren - op straat, bij scholen, sportclubs en zelfs online. Wijkboa’s zoeken het contact op, luisteren naar wat er speelt en maken jongeren bewust van hun keuzes en mogelijkheden. Ze werken samen met jongerenwerkers, scholen, sportverenigingen en rolmodellen in de wijk om jongeren perspectief te bieden en hen te betrekken bij positieve initiatieven. Door deze aanpak helpen wijkboa’s niet alleen bij het terugdringen van overlast, maar ook bij het voorkomen van criminele beïnvloeding en het versterken van de sociale cohesie in de buurt.

4. Zorg en ondersteuning dichtbij en op maat Beeld van de wijk Overvecht is een wijk waar mensen veel voor elkaar doen. Bewoners van Overvecht helpen elkaar en zetten zich in voor de buurt. Er zijn ook sterke netwerken in de wijk, vooral op het gebied van zorg en welzijn. Een mooi voorbeeld hiervan is Krachtige Basiszorg. Toch hebben veel mensen in Overvecht vaker gezondheidsproblemen dan in andere delen van de stad. Vaak hebben ze meerdere problemen tegelijk. Niet iedereen krijgt de zorg of hulp die nodig is. Een belangrijke reden is dat dit soms te duur is. Ongeveer één op de drie huishoudens in Overvecht leeft op of onder de armoedegrens van Utrecht. De doelen 1. Bewoners kunnen duurzaam rondkomen en zijn schuldenvrij Om er voor te zorgen dat inwoners duurzaam kunnen rondkomen en schuldenvrij raken is een samenhangende aanpak nodig, waarin inkomensondersteuning, werk en toegankelijke vangnetten hand in hand gaan. En een sterk netwerk om de inwoner heen van informele en formele helpers, coachende vaardigheden en stress- en cultuursensitief werken. 2. Alle Overvechters hebben de zorg en ondersteuning die nodig is Om inwoners te helpen duurzaam rond te komen en schuldenvrij te worden, is een goede samenwerking nodig. Ondersteuning bij het inkomen, werk en hulp moeten goed op elkaar aansluiten.

Ook is een sterk netwerk belangrijk, met mensen die ondersteunen, coachen en rekening houden met stress en cultuur. 3. Bewoners in een kwetsbare positie in Overvecht hebben blijvend passende zorg Overvechters in een kwetsbare situatie hebben blijvend aandacht nodig. Die aandacht, ondersteuning of zorg hoeft niet altijd even intensief te zijn. De behoefte verandert, dus de zorg moet meebewegen met wat iemand nodig heeft, wat er mogelijk is en wat beschikbaar is. Wat willen we doen? •

•

Outreachend werken We werken outreachend door actief op zoek te gaan naar bewoners en daarbij natuurlijke momenten te benutten (zoals een verhuizing, renovatie of het bereiken van een bepaalde leeftijd). Zo worden meer bewoners bereikt die niet vanzelfsprekend zelf aankloppen voor hulp of ondersteuning. Daarbij richten we ons op het voorkomen van geldzorgen én op het versterken van kansen om mee te doen via werk, vrijwilligerswerk of scholing. Ook kleine stappen, zoals oriëntatie, de Nederlandse taal leren of werkervaring opdoen zijn belangrijk. Mengen van functies Ontmoeting is essentieel binnen deze ambitie. Eén van de dingen die daarbij genoemd worden als werkzaam is het mengen van functies. Dus gangbare voorzieningen waar mensen sowieso al komen mengen met ontmoetingsplekken. Zo dichtbij mogelijk bij mensen, drempels verlagen en op die manier mensen verder helpen. Een voorbeeld is de Wijkplaats Overvecht, waarbij studenten laagdrempelige hulp bieden in gezondheidscentrum De Amazone.

5. Meedoen en ondernemen Beeld van de wijk Overvecht is een levendige en diverse wijk met bewoners die zich actief willen inzetten voor de wijk. Ook zijn er veel zelfstandigen en jonge ondernemers. Toch kan een grote groep inwoners nog niet goed meedoen. Het aandeel inwoners met een uitkering is hoger in Overvecht dan in andere delen van Utrecht. Persoonlijke belemmeringen, moeite met taal en een lager opleidingsniveau maken de stap naar werk vaak groot. Er is veel vraag naar personeel, maar deze sluit niet altijd aan bij wat werkzoekenden kunnen bieden. Ook is het lastig voor ondernemers om een bedrijf te starten of uit te breiden, omdat het huidige vestigingsklimaat onvoldoende aansluit bij hun behoeften. De doelen 1. Een duurzame match tussen werkgevers en Overvechtse werkzoekenden We willen dat de vraag van werkgevers en het profiel van werkzoekenden beter en blijvend bij elkaar passen. Zo vinden bewoners een baan die goed bij hen past en houden zij deze baan ook. Werkgevers helpen daarbij door het werk, waar mogelijk, passend te maken. 2. Meer bewoners ontwikkelen zich richting (vrijwilligers)werk of ondernemen We willen dat meer bewoners zich kunnen ontwikkelen op of richting de arbeidsmarkt. Bewoners hebben hiervoor de juiste informatie en krijgen de kans om scholing te volgen en werkervaring op te doen.

Er is extra aandacht voor bewoners met een psychische kwetsbaarheid of onvoldoende (digi)taalvaardigheden. 3. Overvecht heeft een duurzame en bruisende wijkeconomie die kansen biedt aan ondernemerschap en talent in de wijk We willen dat Overvecht een bruisende en duurzame wijkeconomie heeft die bijdraagt aan het welzijn in de wijk. Er zijn kansen voor nieuwe ondernemers en bewoners die in de wijk willen werken.

Wat willen we doen? •

•

•

Vraag en aanbod uit de wijk bij elkaar brengen Door een outreachende werkwijze bereiken we mensen in hun vertrouwde omgeving en worden zij gestimuleerd zich richting werk te ontwikkelen. Bijvoorbeeld door het Jongerenpunt en een buddyproject waarin jongeren worden gekoppeld aan succesvolle ondernemers uit de wijk. Ook stimuleren we Overvechtse werkgevers om werkplekken beschikbaar te stellen, hen te matchen met werkzoekenden uit de wijk en ondersteunen we hen bij het werk passend te maken. Bijvoorbeeld door op vaardigheden te werven in plaats van diploma’s of door aangepaste werktijden te bieden. Creëren van leer-werktrajecten op maat We ontwikkelen met ondernemers in de wijk trajecten waarbij werkzoekenden met leren en werken in combinatie met taal kunnen uitstromen naar werk. Bijvoorbeeld met praktijkverklaringen en deelcertificaten. Realiseren van een ondernemershuis We gaan aan de Jeanne d’Arc Dreef een buurthuis realiseren met daarboven twee verdiepingen voor ondernemers. Hierdoor kunnen verschillende partijen in Overvecht gaan samenwerken en bieden we ruimte aan (startende) ondernemers uit Overvecht. Naast betaalbare werkruimte bieden we ook ondersteuning aan de ondernemers.

3. Nieuwe governance-structuur Ambitietafels Om de inzet van de verschillende partijen goed op elkaar af te stemmen en samen een zo groot mogelijke impact te behalen, nemen betrokken partijen uit de wijk deel aan een ambitietafel. Voor elk van de ambities bestaat een ambitietafel waar een gezamenlijk jaarplan wordt opgesteld, waar de voortgang op de doelen wordt gevolgd en waar de laatst beschikbare data besproken en geduid wordt tegen het licht van de inzet en de ambitiestrategie. Op basis daarvan kan eventueel bijgestuurd worden. De ambitietafels worden geleid door twee ambitiecoördinatoren: een gemeentelijke coördinator en een coördinator vanuit één van de wijkpartijen: 1. 2. 3. 4. 5.

Plezierig wonen in een meer gemengde wijk: Woonin Perspectief voor de jeugd versterken: Stichting Al Amal Veilige Buurten: Stichting JOU Zorg en ondersteuning dichtbij en op maat: nog te bevestigen Meedoen en ondernemen: 030Office

Stuurgroep Een stuurgroep van vertegenwoordigers op bestuurlijk niveau uit belangrijke sectoren uit de wijk voert de regie op de integraliteit van de wijkaanpak op bestuurlijk niveau en op de voortgang rondom de te behalen doelen uit de ambitiestrategieën. Ook zet de stuurgroep zich in om prangende vraagstukken rondom afstemming en samenwerking tussen partijen in de wijk op te lossen. Kernteam Het kernteam van gemeentelijk en wijk-ambitiecoördinatoren onder leiding van de programmadirecteur heeft als doel om met elkaar de voortgang op de ambitiedoelen te monitoren en prangende zaken die de voortgang belemmeren te agenderen en mogelijk te escaleren naar de stuurgroep. Daarom bereidt het kernteam de agenda van de stuurgroep voor. Bewonersklankbordgroep Een bewonersklankbordgroep zal aansluiten bij de ambitietafels. De bewoners zijn een klankbord voor de wijkpartijen die bij de ambitietafels bespreken hoe ze de doelen willen behalen. Ook kunnen bewoners helpen bij de interpretatie van de data uit de jaarlijkse monitorrapportage. De bewonersklankbordgroep komt als groep op regelmatige basis bij elkaar en heeft een bescheiden budget voor de organisatie van bijeenkomsten en onderzoek dat relevant is voor de wijkaanpak. Programmabureau

Het programmabureau van de wijkaanpak Samen voor Overvecht “huist” in de organisatiestructuur van de gemeente Utrecht. Onder leiding van de programmadirecteur heeft het programmabureau de verantwoordelijkheid over de dagelijkse aansturing van de wijkaanpak, de borging van de wijkaanpak op strategisch en uitvoeringsniveau en de regie over de realisatie van de ambities en doelen. Ook leidt het programmabureau de jaarlijkse monitoring en verantwoording van de wijkaanpak en faciliteert en ondersteunt het de samenwerking tussen bewoners, organisaties, ondernemers, gemeente en Rijk. Daarnaast leidt het programmabureau de communicatie namens de wijkaanpak. In de onderstaande figuur is in een organogram de nieuwe governance-structuur van Samen voor Overvecht opgenomen.

In het kader van dit gezamenlijk eigenaarschap is samen met de Wijkcoalitie ook een nieuwe governance-structuur uitgewerkt die ten dienste staat van het gezamenlijk regie voeren en koers bepalen van de wijkaanpak. Vanaf najaar ’25 zal deze nieuwe structuur worden geïmplementeerd met ambitietafels, een stuurgroep, een kernteam en een bewonersklankbordgroep. Een belangrijke randvoorwaarde voor het succes ervan is het commitment van partijen om zich actief in te zetten voor de gezamenlijke ambities en doelen van de wijkaanpak. Deelname aan de Brede Wijkcoalitie is niet vrijblijvend. Daarom wordt op het overleg van de Wijkcoalitie eind september dit jaar partijen gevraagd een gezamenlijk door het kernteam van de Wijkcoalitie opgestelde intentieovereenkomst te tekenen. Borging in de gemeentelijke organisatie De gemeente is een belangrijke partij in de wijkaanpak. Voor veel van de door de wijk gestelde doelen is een dichte samenwerking met verschillende gemeentelijke organisatieonderdelen nodig of is het nodig dat bestaande inspanningen of budgetten van organisatieonderdelen worden gericht op de wijkaanpak of dat nieuwe projecten, activiteiten of zelfs beleid wordt geïnitieerd. Deelnemen aan de wijkaanpak vraagt van de gemeente om een integrale, wijkgerichte, afgewogen inbreng.

De afstemming van de doelen van de wijkaanpak en de interventies en het beleid van de gemeente moeten goed op elkaar afgestemd zijn, zodat er vanuit de wijkaanpak een goede ‘plus’ geleverd kan worden die bijdraagt aan de samen met de wijk geformuleerde doelen binnen elk van de vijf ambities. De betrokkenheid van de organisatieonderdelen, ook op managementniveau, is daarvoor cruciaal. Deze werkwijze laat zien hoe we binnen de gemeente buurt- en wijkgericht kunnen werken, conform het door u vastgestelde Uitvoeringsprogramma Buurt- en wijkgericht werken.

4. Financiën Gemeentelijke middelen Samen voor Overvecht •

•

Om een aantrekkelijk ondernemersklimaat te creëren en de samenwerking tussen ondernemers te versterken financieren we het ondernemersloket op bedrijventerrein Nieuw Overvecht. Elke kwartaal organiseert het loket een bijeenkomst voor ondernemers op het bedrijventerrein waarin onderwerpen besproken worden zoals ondermijning, kunst in de openbare ruimte, handhaving en duurzaamheid. Vanuit de gemeentelijke middelen Samen voor Overvecht worden drie buurtaanpakken gefinancierd. Het gaat om buurten waar bijvoorbeeld een hoog percentage bewoners woont dat gebruik maakt van het Buurtteam, een hoog aandeel inwoners dat niet goed kan

•

rondkomen, waar mensen een lage ervaren gezondheid hebben en waar sprake is van een laag algemeen buurtoordeel. Binnen deze buurtaanpakken werken bewoners, ondernemers, professionals en de gemeente langjarig samen aan een buurt waar bewoners prettig en veilig kunnen wonen. Ook de Geheime Schrijfschool, aangeboden door de bibliotheek, ontvangt financiering vanuit de gemeentelijke middelen voor de wijkaanpak. De Geheime Schrijfschool is bedoeld om het lees- en schrijfplezier onder kinderen in alle klassen van de basisschool te bevorderen. In een workshop van 8 weken van elke week 1,5 uur les komen enthousiaste verhalenmakers op bezoek (denk aan een rapper, kinderboekenschrijver, dichter of radiomaker). Kinderen leren de ene les hoe ze een rap maken en opnemen terwijl ze in een andere les weer aan de slag gaan met het schrijven van brieven en verhalen.

SPUK Kansrijke Wijk •

• •

Met middelen uit de SPUK Kansrijke Wijk is het Ouder en Kind informatiecentrum OKé opgericht en operationeel vanuit de bibliotheek in Overvecht. Het centrum is opgezet om ouders een plek te geven waar zij laagdrempelig met al hun vragen terecht kunnen. Ouders die zelf uit Overvecht komen zijn dagelijks aanwezig in de bibliotheek om vragen van andere ouders te beantwoorden en ervaringen te delen. Er zijn oriëntatieprogramma's opgezet met de middelen uit de SPUK Kansrijke wijk waarbij Overvechters bij ondernemers uit de wijk langsgaan om zich te oriënteren op werk. De voorschoolse educatie (VE) is versterkt met de middelen van de SPUK Kansrijke Wijk: we zijn drie groepen gestart voor VE vanaf 2 jaar (i.p.v. 2,5 jaar), medewerkers hebben de mogelijkheid om thuisbezoeken te doen en er is geïnvesteerd in taal.

Volkshuisvestingsfonds en Woningbouwimpuls •

Het Volkshuisvestingsfonds en de Woningbouwimpuls (Wbi) zijn langlopende subsidies die meerdere doelen dienen. Met het Volkshuisvestingsfonds wordt onder meer een bijdrage geleverd aan de realisatie van het buurthuis Burezina en de verduurzaming van verschillende VVE-flats. De Woningbouwimpuls wordt ingezet bij verschillende woningbouwprojecten in Overvecht Zuid (waaronder Overvecht Centrum).

Regiodeal Vitale Wijken •

•

•

Met behulp van de middelen uit de Regiodeal wordt de openbare ruimte rondom verschillende gerenoveerde flats in Overvecht verbeterd en ontstaat er een groene voet rondom deze flats. De middelen hebben al geleid tot verbeteringen rondom de flats aan de Haifadreef, de Tigrisdreef en de Ibisdreef. Kansrijke start op de THEMA-dreven: met behulp van middelen uit de Regiodeal is in 2025 naast de reeds eerder gefinancierde groep ‘Wij Moeders Voor Elkaar’ een nieuwe groep voor alleenstaande moeders opgezet. Het nieuwe ontwerp van Park de Watertoren is medegefinancierd met middelen uit de Regiodeal. We dragen hiermee bij aan een kwaliteitsimpuls die zorgt voor een minder stenige en meer klimaatbestendige openbare ruimte.

Grenzen Stellen Perspectief Bieden/ Preventie met Gezag (GSPB/PMG) •

Het project ‘Vroegsignalering en Preventieve Aanpak’ wordt gefinancierd vanuit GSPB/PMGmiddelen en richt zich op kinderen van 6 tot 12 jaar en hun gezinssysteem, om risicovol gedrag vroegtijdig te signaleren en bij te sturen. Door samenwerking tussen het Buurtteam en wijkpartners worden gerichte interventies ingezet op het herkennen van risicovol gedrag, op gedragsverandering en het voorkomen van zwaardere jeugdhulp. Het uiteindelijke doel is het versterken van veerkracht, het bevorderen van gelijke ontwikkelingskansen voor kinderen in kwetsbare situaties en het voorkomen van criminaliteit.

•

•

Door de inzet van GSPB/PMG-middelen kan het Jongerenwerk op school plaatsvinden. Jongeren nemen alles wat ze buiten school meemaken - positief en negatief - mee de klas in, wat invloed heeft op hun gedrag, sfeer en prestaties. Jongerenwerk op school verbindt deze leefwerelden en draagt bij aan een veilig en positief leerklimaat. Jongerenwerkers zijn aanwezig in en rond de school, leggen contact, ondersteunen het personeel en versterken burgerschapsvaardigheden. De Persoonsgerichte Aanpak op lokaal niveau wordt gefinancierd vanuit GSPB/PMGmiddelen. De aanpak wordt ingezet voor mensen die (steeds dieper) in de criminaliteit raken, overlast veroorzaken en voor wie de reguliere hulpverlening, handhaving en toezicht niet voldoende effect heeft. Het doel is voorkomen van (verder) doorgroeien in de criminaliteit, het verbeteren van perspectief, en het verstoren van criminele activiteiten. Er is één professional vanuit de gemeente die zowel de inzet van justitiepartners als de inzet van betrokken hulpverlening rondom één persoon coördineert. Onder diens regie wordt een integraal plan van aanpak opgesteld, in nauwe samenwerking met organisaties zoals de politie, reclassering, woningcorporaties, verslavingszorg en jeugdhulp. Er wordt passende begeleiding georganiseerd, bijvoorbeeld richting werk, dagbesteding of schuldhulpverlening.

Tegelijkertijd wordt stevig ingezet op het begrenzen van gedrag, via strafrechtelijke, bestuurlijke en zorggerichte maatregelen.

Woontopmiddelen •

•

•

Er is in Overvecht grote behoefte aan meer huurwoningen in het middensegment en betaalbare koopwoningen. Die bieden ruimte voor mensen in de wijk die willen doorstromen naar een andere woning en voor mensen die graag in Overvecht willen komen wonen. Met de middelen van de Woontop wordt de bouw van meer dan 2.000 woningen (waarvan 1.600 betaalbare woningen) versneld. Naast woningbouw wordt met deze financiële impuls geïnvesteerd in een mooiere en veiliger omgeving en in maatschappelijke voorzieningen. Met het geld kan bijvoorbeeld de verkeersveiligheid, het groen en de openbare ruimte in het Amazonekwartier en de Neckardreef Noord worden verbeterd. Ook het Spoorzoompark naast de huidige P+R-locatie - een groene verbinding vanaf de Vecht tot aan Fort Blauwkapel - wordt aangepakt en beter ingericht voor ontmoeting en beweging met de middelen uit de Woontop.

Sturing en monitoring De sturing op en monitoring van de samenhang binnen de ambities gebeurt door een gemeentelijk en wijk-ambitiecoördinator, in samenwerking met, c.q. gevoed door de ambitietafels waaraan bewoners, maatschappelijke organisaties, ondernemers en ambtenaren deelnemen. De programmadirecteur bewaakt samen met het kernteam de samenhang en afstemming tussen de ambities en rapporteert hierover aan de stuurgroep. De voortgang en resultaten van de wijkaanpak als geheel monitoren we volgens het principe ‘volgen, spiegelen, leren’ van het Utrechtse sturingsmodel. Samen met de wijk werken we aan een nieuwe opzet van de jaarlijkse voortgangsrapportage die zowel voor de gemeenteraad als voor de wijk toegankelijk(er) is. We hebben bij de aanscherping van de wijkaanpak ook de indicatoren aangescherpt binnen de vijf ambities, waarvan we (twee)jaarlijks nieuwe cijfers krijgen. Deze cijfers bespreken en duiden we in de ambitietafels met bewoners, maatschappelijke organisaties, ondernemers en gemeente en voor het geheel met het kernteam. Hier bekijken we ook welke trends we zien in de cijfers en of en zo ja, hoe we onze aanpak en inzet moeten bijstellen. Zo nodig laten we verdiepend onderzoek uitvoeren naar vraagstukken in de wijk waar we informatie over missen.

Zo is onlangs het onderzoek naar verhuisbewegingen in de wijk afgerond, waarin wordt geanalyseerd of er verschillen zijn tussen groepen die naar, binnen of uit Overvecht verhuizen.

6. Opvolging motie Overvecht Schuldenvrij Geleerde lessen uit o.a. Arnhem Immerloo-II Arnhem Immerloo-II is net als Overvecht één van de twintig gebieden in Nederland uit het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. Eén van hun interventies betreft het opkopen van schulden van gezinnen. We hebben contact opgenomen met Arnhem over deze schuldenvrij-aanpak. Het opkopen van (private en niet-private) schulden is niet mogelijk met rijksmiddelen, zoals de SPUK Kansrijke wijk; dit moet met private middelen plaatsvinden. Financiering voor de Arnhemse aanpak wordt gerealiseerd vanuit drie geldstromen: het opkopen van de schulden gebeurt met private middelen, de proces- en uitvoeringskosten worden deels vanuit SPUK Kansrijke wijk gedekt, deels vanuit gemeentelijke middelen. In het najaar gaan we op werkbezoek in Arnhem, om te leren wat de werkzame elementen zijn van hun aanpak. Met behulp van diverse outreachende werkwijzen zetten we in Overvecht al meerdere jaren in op een zo vroeg mogelijke signalering van schulden. Bijvoorbeeld via de bewonersverbinders (sociaal renoveren), vroegsignalering bij de Buurtteams, Buren Helpen Buren en de aanpak HOOP in Overvecht van Al Amal. Onder andere deze initiatieven zorgen voor het vinden van inwoners die in armoede leven, al dan niet met schulden.

Wanneer sprake is van schulden, worden zij waar gewenst warm doorgeleid naar de reguliere schuldhulpverlening. Dat wil zeggen dat de outreachend medewerker samen met de inwoner naar de afspraak met de reguliere dienstverlening gaat, soms meerdere malen als dat nodig is. In Utrecht voeren we schuldhulpverlening uit als belangrijk onderdeel van mogelijke interventies in het sociaal domein. We helpen met financiële zorgen en problemen. Het schuldhulpverleningstraject richt zich op duurzame schuldenrust en financiële zelfredzaamheid. We onderscheiden trajecten voor (schoolgaande) jongeren en voor 27+ omdat de aanpak verschilt. Het aanbod is beschikbaar voor alle Utrechters en zo laagdrempelig mogelijk ingericht. De toegang tot schuldhulpverlening verloopt enerzijds via de buurtteams en anderzijds via de directe toegang van het gemeentelijk organisatieonderdeel Werk en Inkomen (W&I). Dit kan op eigen initiatief van de inwoner gebeuren, maar ook via signalering door ketenpartners zoals woningcorporaties, bewonersverbinders, wijkvoorlichters, Pozitive, zorgverleners of Al Amal. Sinds de inwerkingtreding van de gewijzigde Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) in 2021 is het mogelijk om via vroegsignalering proactief hulp aan te bieden aan inwoners met betalingsachterstanden.

Dit gebeurt op basis van signalen van vaste lastenpartners (zoals energiebedrijven of zorgverzekeraars) die vroegtijdig betalingsproblemen kunnen signaleren. Specifiek in Overvecht lopen we op vroegsignalen met behulp van buurtteams en bewonersverbinders. Na een aanmelding volgt een intake waarin samen met de inwoner een volledig beeld wordt gevormd van de financiële en persoonlijke situatie. De eerste fase van het schuldhulpverleningstraject is een stabilisatiefase. We maken de schulden inzichtelijk en overzichtelijk (eventueel met behulp van outreachend werker of praktisch ondersteuner), aanvullende inkomensvoorzieningen worden aangevraagd (vaak met Sociaal Raadslieden of vrijwilligers van U Centraal) en met het buurtteam gaan we aan de slag met eventuele maatschappelijke problematiek. Vervolgens wordt beoordeeld of een zogenaamde minnelijke schuldregeling mogelijk is. Dat kan op drie manieren: een saneringskrediet; een schuldbemiddeling; een schuldbemiddeling zonder afloscapaciteit voor inwoners die geen inkomen hebben boven het vrij te laten bedrag. Als er geen minnelijke schuldhulpverlening mogelijk is, kan een aanvraag voor een wettelijke regeling (WSNP) worden ingediend bij de rechtbank. Binnen de minnelijke regeling wordt bij voorkeur gewerkt met een saneringskrediet. Bij een saneringskrediet verstrekt de gemeente een sociale lening aan de inwoner.

Met het saneringskrediet worden alle schuldeisers in één keer afbetaald tegen finale kwijting. De inwoner houdt daarna nog één schuld over: het saneringskrediet, dat binnen 18 maanden aan de gemeente wordt terugbetaald. Deze aanpak zorgt voor overzicht, rust en een grotere kans op succes omdat het aantal schuldeisers wordt teruggebracht tot één. Voor jongeren is er een aanvullende route. In Utrecht kunnen jongeren van 18 tot en met 27 jaar zich op laagdrempelige wijze aanmelden, bijvoorbeeld via WhatsApp of een online formulier, zonder DigiD. In samenwerking met partners als U Centraal en jongerenorganisaties worden schulden overzichtelijk gemaakt en wordt gewerkt aan een persoonlijk toekomstplan. Doel is om binnen achttien maanden

schuldenvrij te zijn, mits schuldeisers instemmen met een regeling. Als de jongere voldoet aan bepaalde voorwaarden zoals het niet maken van nieuwe schulden, blijven studeren en werken aan doelen uit een plan van aanpak, kan de gemeente het saneringskrediet kwijtschelden. De begeleiding richt zich niet alleen op de financiële kant, maar ook op het versterken van vaardigheden en het maken van plannen voor studie, werk of zelfstandig wonen. Deze integrale en leeftijdsspecifieke aanpak zorgt voor een betere aansluiting bij de leefwereld van jongeren en vergroot de kans op duurzaam herstel. Het Jongerenpunt dat in september 2025 in Overvecht haar deuren opent, zal een signaleringsrol pakken en Overvechtse jongeren met schulden warm doorgeleiden naar deze reguliere dienstverlening. Doorontwikkeling bestaande aanpak bestaanszekerheid en schulden Overvecht Uit bovenstaande blijkt dat we al veel inzetten op schuldhulpverlening en armoedeproblematiek. In 2023 en 2024 hebben we met bewoners in een aantal sessies opgehaald wat hun behoeftes zijn als het gaat om bestaanszekerheid en schulden. Uit deze sessies bleek dat er met name inzet nodig is op signalering, warme doorgeleiding, opbouwen van vertrouwen en ondersteuning in zowel taal als systeem. Dit is wat inwoners en samenwerkingspartners belangrijk vinden en daar willen we gehoor aan geven bij de uitvoering van de motie.

De komende tijd gaan we onderzoeken wat de werkzame elementen zijn uit de aanpak van Arnhem en hoe we deze kunnen inzetten, aanvullend op het bestaande instrumentarium en met ondersteuning van het Instituut voor Publieke Waarden (IPW). Het IPW heeft de ‘schuldenvrij-aanpak’ in Arnhem Immerloo II en enkele andere gemeenten ondersteund. We onderzoeken hoe we invulling kunnen geven aan een Overvecht Schuldenvrij aanpak zoals de motie opdraagt. Dat gaan we doen in samenspraak met wijkpartijen en bewoners tijdens de ambitietafel ‘Zorg en ondersteuning dichtbij en op maat’ die in het najaar wordt georganiseerd. Daarmee blijft de behoefte van de partners centraal staan en creëren we draagvlak voor de beoogde aanpak.