2025.01.09 Gemeente Utrecht - Commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen
Tekst van het document
Verslag openbare middagvergadering commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen 5
10
Datum Locatie Verslag door
donderdag 9 januari 2025 Stadhuisbrug 1, Utrecht, Raadszaal Mevrouw B. Young (Notuleerservice Nederland)
Aanwezigen
De voorzitters, dhr. B. van Steeg, wethouder mw. E. Oosters, de commissiegriffier dhr. S. Heerdink, de leden, mw. K. Alblas (CU), dhr. D. Bosch (UtrechtNu!), dhr. J. Cornielje (PvdA), mw. R. Heijne (GroenLinks), dhr. G. te Hoonte (VVD), dhr. J. Otto (EenUtrecht), dhr. L. van Rooij, dhr. V. Paalman (Horizon), dhr. M. de Pagter (VVD), mw. C. Passier (Volt), dhr. L. van Straalen (CU), dhr. M. Usta (DENK), dhr. J. Vasters (D66), mw. L. de Vries (PvdD), mw. J. Zwinkels (CDA)
15
Afwezigen
20
Verslag openbare middagvergadering commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen
25
30
35
Er zijn geen afwezigen gemeld.
Aanwezigen .......................................................................................................................................1 Afwezigen ..........................................................................................................................................1 1. Opening ..................................................................................................................................1 2. Vaststellen van de agenda van 9 januari 2025 ......................................................................2 3. Vaststellen van ingekomen agenderingen (Procedure) .........................................................2 3.1 Vaststelling TAM-omgevingsplan Warmtesysteem ................................................................2 3.2 Raadsvoorstel Aanvraag bijdrage Gemeentefonds 2025 voor opsporen en ruimen van ontplofbare oorlogsresten uit de Tweede Wereldoorlog ...................................................................2 3.3 Raadsvoorstel Beleidsnota Vastgoed 2025-2030 ..................................................................2 3.4 Raadsbrief goed verhuurderschap en discriminatiemonitor 2024 ..........................................3 3.5 Technische sessie Tijdelijk beheer leegstand voor de periode 6-24 maanden ......................3 3.6 Agenderingen ter plaatse op basis van de lijst ingekomen stukken
.......................................3 4. Verslagen ...............................................................................................................................3 5. Toezeggingen/Moties .............................................................................................................5 6. Ingekomen stukken ................................................................................................................5 7. Raadsvoorstel Beleidsnota Luchtkwaliteit ..............................................................................5 Eerste termijn ....................................................................................................................................5
40
1.
Opening
De voorzitter opent de vergadering om 14.00 uur en heet iedereen welkom. Pagina 1 van 46
2.
Vaststellen van de agenda van 9 januari 2025
3.
Vaststellen van ingekomen agenderingen (Procedure)
De voorzitter constateert dat allen instemmen met de agenda.
De voorzitter meldt dat wordt geagendeerd voor twee dagdelen op 9 januari 2025. 5
3.1 Vaststelling TAM (Tijdelijke Administratieve Maatregel) - omgevingsplan Warmtesysteem Papendorp De voorzitter deelt mee dat wordt voorgesteld dit te agenderen voor 6 februari 2025 voor 90 minuten.
10
De commissie gaat hiermee akkoord. 3.2 Raadsvoorstel Aanvraag bijdrage Gemeentefonds 2025 voor opsporen en ruimen van ontplofbare oorlogsresten uit de Tweede Wereldoorlog De voorzitter stelt vast dat het punt niet geagendeerd hoeft te worden voor 6 februari 2025.
15
20
25
3.3 Raadsvoorstel Beleidsnota Vastgoed 2025-2030 De voorzitter laat weten dat wordt voorgesteld om dit raadsvoorstel te agenderen voor 6 februari a.s. voor 90 minuten. De heer Te Hoonte (VVD) stelt voor om over deze beleidsnota een raadsinformatiebijeenkomst te agenderen. De voorzitter reageert dat de raadsinformatiebijeenkomst voor 6 februari a.s. al vol zit. Het onderwerp moet wel behandeld worden op 6 februari a.s. De reeds geplande raadsinformatiebijeenkomst moet dan verschoven worden. De heer Te Hoonte (VVD) vraagt om een inhoudelijke argumentatie hiervoor. De voorzitter kan die niet geven.
30
35
De heer Te Hoonte (VVD) denkt dat er geen fatale termijn aan zit. Volgens hem kan bespreking van de Beleidsnota doorgeschoven worden zodat er een raadsinformatiebijeenkomst kan worden ingepland. De voorzitter stelt voor om in principe te besluiten dat er in maart a.s. een raadsinformatiebijeenkomst wordt georganiseerd. Mocht dit niet mogelijk zijn dan zal het naar voren moeten worden gehaald. Mevrouw Zwinkels (CDA) steunt het idee om een raadsinformatiebijeenkomst te organiseren. 90 minuten bespreektijd lijkt haar krap.
40
De voorzitter stelt voor om hier 120 minuten van te maken. De heer Te Hoonte (VVD) stelt voor om de geheime bespreking over de verkoopprijs, die in dezelfde brief is vermeld, mee te behandelen met deze Beleidsnota.
45
50
55
De voorzitter zoekt na om welke agendering dit gaat. Mevrouw Heijne (GroenLinks) geeft aan dat dit een agendering van haar collega betreft. Deze is reeds gedeeld per app met de woordvoerders. Zij zal hem vragen of behandeling op 6 maart a.s. akkoord is. Wethouder Oosters geeft aan dat de Beleidsnota Vastgoed later geagendeerd kan worden. De voorzitter stelt vast dat de Beleidsnota Vastgoed 2025-2030 voor maart a.s. voor 120 minuten wordt geagendeerd. Voorafgaand wordt een raadsinformatiebijeenkomst geagendeerd. De fractie van GroenLinks bekijkt of het geheime deel op 6 februari a.s. behandeld moet worden of dat dit ook doorgeschoven kan worden naar maart a.s. Pagina 2 van 46
De heer Te Hoonte (VVD) stelt een tekst voor de agendering op.
5
3.4 Raadsbrief goed verhuurderschap en discriminatiemonitor 2024 De voorzitter meldt dat voorgesteld wordt om dit voor 30 minuten te agenderen op 6 februari a.s. Omdat er een beleidsnota is doorgeschoven en er zes fracties zijn die het punt willen agenderen, wordt het punt voor 60 minuten geagendeerd. 3.5 Technische sessie Tijdelijk beheer leegstand voor de periode 6-24 maanden De voorzitter meldt dat deze sessie is gepland voor 6 februari a.s. van 9.00 tot 10.00 uur.
10
15
Wethouder Oosters geeft aan dat een ander moment voor deze technische sessie eventueel mogelijk is. Daarnaast is er een uitnodiging voor de commissie voor een werkbezoek aan de afgeronde restauratie van de Domtoren op 6 februari a.s. van 17.00 tot 18.00 uur. De voorzitter concludeert dat de commissie akkoord gaat met agendering van de technische sessie en het werkbezoek op 6 februari a.s. 3.6 Agenderingen ter plaatse op basis van de lijst ingekomen raadsbrieven De voorzitter memoreert dat de commissie een aantal zaken heeft gedeeld in de WhatsAppgroep en vraagt of partijen een agendering willen doen.
20
De heer Te Hoonte (VVD) heeft een agendering voor de studenten aan de Ravellaan 96. Deze agendering is mede door de heer Snijder geschreven. Er is onrust en hierover moet worden gesproken om te kijken of wat er gebeurt echt noodzakelijk is of dat er een andere weg mogelijk is. Er zijn tien fracties die mee-agenderen.
25
De voorzitter stelt een spreektijd van 90 minuten voor. Mevrouw Heijne (GroenLinks) stelt dat het vooral belangrijk is hoeveel verschillende inbrengen er zijn.
30
35
Mevrouw Passier (VOLT) vraagt of er over dit onderwerp een geheim onderdeel besproken moet worden. Mevrouw Heijne (GroenLinks) antwoordt dat dit ook de Ravellaan betreft maar dat gaat over een ander onderwerp. Er wordt gezorgd voor een aparte agendering hiervoor samen met het raadsvoorstel Vastgoedbeheer. De voorzitter stelt de spreektijd op 90 minuten omdat de verwachting is dat de inbreng vanuit de Raad vrij eenduidig zal zijn.
40
De heer Van Rooij (Student & Starter) geeft namens de heer Snijder aan dat zijn fractie het punt als eerste heeft geagendeerd.
45
De heer Te Hoonte (VVD) reageert door te zeggen dat Student & Starter de agenderingsvraag met een dusdanige snelheid heeft gesteld waardoor zijn fractie niet kon aansluiten. Hij heeft vervolgens de heer Snijder de kans gegeven de agendering te schrijven maar in de communicatie hierover is iets fout gegaan waarop de heer De Honte de agendering zelf heeft geschreven. Hij deelt de lezing van Student & Starter dat zij de eerste agendeerder zijn.
50
De voorzitter constateert dat Student & Starter de eerste agendeerder is en stelt vervolgens de vraag over achterstallig onderhoud in Overvecht aan de orde.
55
De heer Usta (DENK) zegt dat er een aankondiging rond is gegaan. Vooralsnog zijn er nog geen mede-agendeerders. Zijn fractie wil de schriftelijke antwoorden op vragen over achterstallig onderhoud van sociale huurwoningen met achterstallig onderhoud in Overvecht (en breder) agenderen. Ook wil de fractie een raadsinformatiebijeenkomst organiseren over dit onderwerp. De heer Otto (EenUtrecht) geeft aan dat zijn fractie mee wil agenderen. Pagina 3 van 46
Mevrouw Zwinkels (CDA) zegt dat de antwoorden zeer recent zijn ontvangen. Zij hoort graag van DENK wat deze fractie anders zou willen zien aangaande de beantwoording van de vragen. 5
10
15
20
De heer Usta (DENK) geeft aan dat het achterstallig onderhoud de leefbaarheid en veiligheid van de wijk direct raakt. Uit signalen kan worden opgemaakt dat het onderhoud vaak wordt uitgesteld. Het is zaak dat er nu per direct actie wordt ondernomen. Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt het lastig omdat de gemeente in haar antwoord stelt geen signalen van achterstallig onderhoud van de genoemde flats te hebben ontvangen. De heer Usta (DENK) antwoordt dat dit in de praktijk anders wordt ervaren. Vandaar het verzoek om een raadsinformatiebijeenkomst te organiseren waarin wijkbewoners hun verhaal kunnen doen en er meer duidelijkheid komt. Mevrouw Zwinkels (CDA) doet graag mee met de organisatie van de raadsinformatiebijeenkomst. Aan de hand van de informatie daaruit zal haar fractie besluiten of er mee wordt geagendeerd. De voorzitter stelt voor om in maart a.s. een raadsinformatiebijeenkomst te organiseren en het onderwerp ook te agenderen voor de commissievergadering van maart a.s. De heer Usta (DENK) gaat hiermee akkoord. Hij zal zorgdragen voor de agendering.
25
30
De voorzitter noemt het 3e punt: het uitvoeringsprogramma woningcorporaties dat geagendeerd is door de ChristenUnie. De heer Van Straalen (CU) geeft aan dat zijn fractie het uitvoeringsprogramma graag wil agenderen voor maart a.s. om in debat te gaan over de gemaakte keuzes en geformuleerde acties van de corporaties. Het voorstel is om het punt te agenderen voor 120 minuten. De voorzitter zou het punt graag agenderen voor 6 februari a.s. De heer Van Straalen (CU) geeft de voorkeur aan agendering in maart a.s.
35
De voorzitter wijst op de grote hoeveelheid agendapunten in maart a.s. en stelt voor om 90 minuten te reserveren. De heer Van Straalen (CU) kan hiermee akkoord gaan.
40
Mevrouw Heijne (GroenLinks) geeft aan dat haar fractie graag in debat gaat over de panden die het college wil verkopen. Het betreft een geheime agendering. Het is akkoord als deze gekoppeld wordt aan de bespreking van de Beleidsnota Vastgoed 2025-2030 op 6 maart a.s. Het punt mag ook losgekoppeld worden en voor 6 februari a.s. worden geagendeerd.
45
De voorzitter geeft hier de voorkeur aan. Het agendapunt wordt voor 30 minuten geagendeerd op 6 februari a.s.
50
55
60
Mevrouw Heijne (GroenLinks) merkt op dat het 7 agenderende fracties betreft. Zij vindt 30 minuten daarom wat kort. De voorzitter geeft aan dat de bespreektijd 45 minuten wordt. Mevrouw Passier (VOLT) haar zojuist opgestelde agendering over de brief voortgang uitvoeringsprogramma elektriciteitsinfrastructuur en netcongestie 2023-2026. Hierin staat dat overwogen wordt om ook een wachtlijst voor nieuwe en kleinverbruik aansluitingen in te stellen. Dit is voor nu uitgesteld maar de verwachting is dat dit punt dit jaar alsnog gaat komen. Haar fractie wil graag het debat aangaan over de maartschappelijke gevolgen van wachtlijsten voor huishoudens en MKB en over alternatieve scenario’s. Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt het een terecht punt van VOLT en wil mee agenderen. Zij is wel Pagina 4 van 46
benieuwd of het college van mening is dat dit behoort tot de scope van het uitvoeringsprogramma dat loopt tot 2026. 5
10
Mevrouw Passier (VOLT) antwoordt dat wat zij voorstelt in de brief staat vermeld. De voorzitter constateert dat er een behoorlijk aantal fracties mee wil agenderen. Hij stelt voor om de bespreking voor 6 februari a.s. te agenderen voor 90 minuten. Mevrouw Zwinkels (CDA) vult aan dat er in de Tweede Kamer een debat over netcongestie plaatsvindt op 19 februari a.s.
4.
Verslagen
5.
Toezeggingen/Moties
6.
Ingekomen stukken
De voorzitter concludeert dat de conceptverslagen van de commissievergadering Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen van 24 oktober en 28 november 2024 worden vastgesteld. 15
De voorzitter concludeert dat de toezeggingenlijst van de commissie EDVW van 9 januari 2025 wordt vastgesteld.
20
De voorzitter meldt dat er geen ingekomen stukken zijn. Schorsing voor wisseling van woordvoerders.
7. 25
30
Raadsvoorstel Beleidsnota Luchtkwaliteit
De voorzitter licht toe dat de raad wordt gevraagd de beleidsnota vast te stellen en daarmee de doelstellingen, uitgangspunten en maatregelen ter bevordering van de luchtkwaliteit en de gezondheid van de Utrechters. Inzet is te voldoen aan de EU-grenswaarden en het (op termijn) behalen van de aangescherpte WHO-advieswaarden. Hiertoe worden enerzijds een aantal lokale maatregelen getroffen en anderzijds een lobby opgezet gericht op de bronnen van verontreiniging buiten Utrecht. De raad wordt tevens gevraagd de beleidsnota ‘Utrecht kiest voor Gezonde Lucht’ in te trekken en ter vervanging deze beleidsnota op te nemen in de Omgevingsvisie Utrecht. Eerste termijn De voorzitter geeft het woord aan de PvdD.
35
Mevrouw De Vries (PvdD) geeft aan dat haar fractie blij is dat het College aan de slag gaat met de aangescherpte WHO-normen uit 2021. Dit is een stap vooruit. Om van deze stap een grotere sprong te maken zijn er nog wat aanbevelingen. De heer Bosch (UtrechtNu!) vraagt hoe realistisch de WHO-normen zijn in het dagelijks leven.
40
45
Mevrouw De Vries (PvdD) antwoordt dat haar fractie deze normen realistisch vindt. Ze zijn ook noodzakelijk omdat iedereen recht heeft op gezonde lucht. De heer Bosch (UtrechtNu!) geeft aan dat de lucht veel minder vervuild is dan wordt gezegd. Het is volgens hem een utopie om te denken dat de lucht nog schoner kan worden. Wat heb je aan gezonde lucht als je niet meer normaal kunt leven? Mevrouw De Vries (PvdD) zegt dat haar fractie dit andersom ziet. Hoe kun je normaal leven als er geen gezonde lucht is?
50
De heer Bosch (UtrechtNu!) antwoordt dat de lucht sinds de jaren ’60 en ’70 niet zo schoon is geweest als nu. Hij vraagt waarom het dan toch nodig is om steeds meer maatregelen te treffen waardoor normaal leven onmogelijk wordt. Pagina 5 van 46
Mevrouw De Vries (PvdD) reageert dat de WHO-normen zijn opgesteld omdat de gezondheid van mensen van belang is. Daarom staat buiten kijf dat hiernaar gestreefd moet worden. Uiteraard zitten hier maatregelen aan vast, die soms niet leuk maar wel nodig zijn. 5
10
De heer De Pagter (VVD) vraagt mevrouw De Vries wanneer de doelstellingen bereikt moeten worden. De doelstellingen uit 2015 zijn inmiddels zo goed als bereikt. Mevrouw De Vries (PvdD) antwoordt dat de normen uit 2015 te laag bleken te zijn. Als de normen uit 2015 zijn behaald dan zijn we er nog niet. De fractie zou graag z.s.m. schone lucht voor iedereen hebben. De heer De Pagter (VVD) geeft aan dat z.s.m. geen doel is. Hij vraagt welk concreet jaartal de Partij voor de Dieren voor ogen heeft.
15
20
25
30
35
40
Mevrouw De Vries (PvdD) antwoordt dat dit per maatregel anders ligt. Voor het verbieden van houtstook binnen heeft de fractie een jaartal voor ogen dat eerder is dan 2030 zoals het college voorstelt. De heer De Pagter (VVD) reageert door te zeggen dat het verbieden van houtstook binnen op korte termijn niet mogelijk is en ook niet leidt tot een schonere luchtkwaliteit. Volgens hem stelt de Partij voor de Dieren onrealistische doelen. Mevrouw De Vries (PvdD) kijkt uit naar de voorstellen van de VVD om de lucht schoner te maken. Zij vervolgt haar betoog. Haar fractie wil het college aanmoedigen om zichzelf meer uit te dagen. De EU-normen die worden nagestreefd zijn politiek vastgelegde keuzes die niet perse de beste keuzes zijn voor de gezondheid en het klimaat. Er is meer nodig om de WHO-normen wel te halen. Wat gaat het college doen als de WHO-normen in de toekomst opnieuw worden geüpdatet? Wordt het beleid dan aangescherpt? Inzake houtstook zou de meest effectieve maatregel zijn om z.s.m. te stoppen met binnen stoken door een algeheel verbod in te stellen. Ziet de wethouder mogelijkheden om een algeheel binnenstook verbod eerder dan pas in 2030 in te stellen? De heer Vasters (D66) merkt op dat het belangrijk is dat er draagvlak is onder de inwoners. Daar is tijd voor nodig. Hij vraagt hoe de Partij voor de Dieren hier tegenaan kijkt.
Mevrouw De Vries (PvdD) beaamt dat het informeren van mensen erg belangrijk is. Dit betekent niet dat de invoering later kan. Het gaat om gezondheid en verbetering van de luchtkwaliteit kan niet vroeg genoeg komen. De heer Vasters (D66) zegt dat mensen informeren en ze laten wennen aan maatregelen en wijzigingen tijd kost, dit kan niet binnen enkele weken worden gerealiseerd.
45
Mevrouw De Vries (PvdD) zegt dat het inderdaad tijd kost om ergens aan te wennen. Het kost geen tijd om aan te geven dat het college deze kant op wil gaan.
50
Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt waarop de stelling dat een totaalverbod op binnenstook de beste optie is, is gebaseerd. Er komen reacties van inwoners binnen waarin staat dat zij een duurzame woning hebben en binnenstoken. Het gaat ook heel erg om gedrag, hoe ga je om met een kachel in je huis? Waarom zou een totaalverbod het meest effectief zijn?
55
Mevrouw De Vries (PvdD) antwoordt dat door een totaalverbod de uitstoot van fijnstof het meest vermindert. Een totaalverbod is daarnaast duidelijker voor de inwoners en beter uitvoerbaar dan het werken met verschillende kleurcodes. Zij vervolgt haar betoog. Haar fractie is niet blij met de uitzondering voor scouting op het buitenstookverbod. Juist kinderen zijn kwetsbaar in relatie tot schadelijke houtrook. De fractie vraagt het college om het rookvrij maken van parken mee te nemen in de verkenning van rookvrije zones en mee te nemen in de roadmap rookvrij.
60
De heer De Pagter (VVD) vraagt mevrouw De Vries waar zij de handhaafcapaciteit voor al deze verboden vandaan wil halen. Pagina 6 van 46
5
10
15
Mevrouw De Vries (PvdD) antwoordt dat het ook om een normenwijziging gaat. Als de gemeente aangeeft wat zij als niet wenselijk beschouwt, dan stel je buiten de handhavingscapaciteit een norm en gun je het tijd om een gedragsverandering op gang te krijgen. De heer De Pagter (VVD) vraagt of het voor de Partij voor de Dieren belangrijk is om symbolische maatregelen te nemen of om de luchtkwaliteit te verbeteren. Mevrouw De Vries (PvdD) vindt dit een rare tegenstelling. Het is belangrijk om effectieve maatregelen te nemen en de luchtkwaliteit te verbeteren. Het zijn geen symbolische maatregelen maar maatregelen die de norm veranderen. De heer De Pagter (VVD) stelt dat het houtstookverbod een symbolische maatregel is omdat deze niet te handhaven is. Het gaat volgens hem niet leiden tot daadwerkelijk verbeterde luchtkwaliteit. Het is belangrijker dat mensen mee kunnen komen in deze transitie. Mevrouw De Vries (PvdD) zegt dat het wel of niet handhaven weinig zegt over wat er kan worden bereikt met een maatregel.
20
25
30
De heer Bosch (UtrechtNu!) merkt op dat wetten worden aangenomen om deze vervolgens te handhaven. Als dit niet gebeurt is de kans groot dat er geen verandering plaatsvindt. Hij ziet het nut niet van dit soort onzinnige maatregelen. Het zal volgens hem alleen tot conflicten leiden. Mevrouw De Vries (PvdD)) geeft aan dat het over een wijziging van normen gaat. Mensen kunnen elkaar aanspreken en wijzen op de regel. In het verleden kon er in een café worden gerookt, nu gebeurt dat niet meer. De heer Bosch (UtrechtNu!) noemt enkele andere verboden zoals het confettiverbod waar mensen zich geregeld niet aan houden. Dit is volgens hem symboolpolitiek. Wie stelt dan de norm? Is dat de gemeenteraad van Utrecht? Mevrouw De Vries (PvdD) beaamt dit.
35
40
45
50
De heer Bosch (UtrechtNu!) zegt dat er dan een tegenbeweging komt. Dat was zichtbaar met het vuurwerkverbod: er is nog nooit zoveel vuurwerk afgestoken in Utrecht dan dit jaar waarin een vuurwerkverbod gold. Spreker vraagt of mevrouw De Vries deze tegenreactie herkent. Mevrouw De Vries (PvdD) zegt dat de gemeenteraad een democratisch gekozen orgaan is. Het is mogelijk dat mensen het niet eens zijn met de maatregelen en tegen schenen gaan schoppen. De hoop is dat op termijn de norm verschuift en dit niet meer gebeurt. Zij vervolgt haar betoog door te zeggen dat haar fractie ook barbecueën op houtskool of briketten wil verbieden in parken. Ziet de wethouder mogelijkheden om dit toe te voegen? Een ander punt dat genoemd moet worden is dat de verbreding van de A27 gestopt moet worden alsmede de vierde aanvliegroute. Deze zijn slecht voor de luchtkwaliteit. Inzake de vierde aanvliegroute is spreker benieuwd hoe de lobby van het college hieromtrent verloopt. Een andere vraag is wanneer er wordt gestopt met diesel- en benzineaggregaten op bouwplaatsen en bij evenementen. Gaat de wethouder hier werk van maken in de beleidsnota en kan hier in het uitvoeringsprogramma een ambitieus tijdspad voor worden opgenomen? In de nota wordt dit niet genoemd maar het planten van nieuwe bomen is goed voor de luchtkwaliteit.
Het advies van de fractie is dan ook om sneller te vergroenen en te stoppen met het kappen van bomen. Waarom staan bomen helemaal niet vermeld in de nota? De voorzitter geeft het woord aan Horizon.
55
60
De heer Paalman (Horizon) geeft aan dat zijn fractie meegaat met de ambities van het college en scenario 2 in de nota steunt. Mevrouw De Vries (PvdD) vraagt waarom Horizon niet de voorkeur geeft aan het meer ambitieuze scenario, scenario 3. De heer Paalman (Horizon) antwoordt dat ambitie goed is maar het is ook goed om realistisch te Pagina 7 van 46
zijn, daarom is gekozen voor het scenario dat in het midden ligt. Het is nog steeds een ambitieus plan ondanks dat het niet de meest ambitieuze optie is. 5
10
15
20
25
30
Mevrouw De Vries (PvdD) geeft aan dat met scenario 2 de WHO-normen niet te behalen zijn. De heer Paalman (Horizon) realiseert zich dit maar zijn fractie volgt de mening van het college dat dit de beste en meest realistische optie is. Hij vervolgt zijn betoog. Hoewel er grote stappen genomen kunnen worden inzake het wegverkeer blijven grote bronnen van luchtvervuiling buiten beschouwing in de nota. In de nota staat bij lobby elke keer het Rijk vermeld. Kan de wethouder iets zeggen over de lobby-situatie van de gemeente Utrecht bij het Rijk gelet op de huidige regering? In de nota wordt aangegeven dat de maatregelen geen gevolgen hebben voor woningbouw. Kan de wethouder uitleggen waarom de maatregelen uit de nota geen enkel effect op woningbouw hebben? Hij wijst op de stikstofcrisis, verrassingen op dit gebied zijn ongewenst, woningbouw moet doorgaan. Mevrouw Passier (VOLT) verwijst naar de nota waarin juist staat dat er niet gebouwd kan worden op plekken waar de EU-normen niet gehaald worden. Strengere normen zullen juist goed zijn voor de woningbouw. De heer Paalman (Horizon) beaamt dit. Daarom is hij voor de plannen die in de nota staan. Bij het lezen van het stuk bleek er echter weinig in te staan over woningbouw. Vandaar zijn vraag om uitleg over deze zin. Hij vervolgt zijn betoog.
Hij heeft er vertrouwen in dat er qua wegverkeer als bron van vervuiling voldoende stappen worden genomen. Bij consumenten, daarna de grootste bron, is de vraag of vriendelijk vragen voldoende is. Harde maatregelen mogen ook zoals een rookverbod op terrassen. De heer Bosch (UtrechtNu!) vraagt hoeveel een rookverbod op terrassen gaat helpen bij de verbetering van de luchtkwaliteit. De heer Paalman (Horizon) antwoordt dat in de nota staat dat roken een factor is die voor veel luchtvervuiling zorgt.
35
40
De heer Bosch (UtrechtNu!) is van mening dat zoiets totaal niet te meten is. Hij vindt het een soort pesterij van de burger. Hij had van de heer Paalman meer verwacht als liberale geest. De heer Paalman (Horizon) citeert uit de nota dat de vrijheid van iemand stopt als de vrijheid van een ander wordt beperkt. Burgers moeten worden beschermd tegen luchtvervuiling. Een rookverbod is te overwegen en kan worden onderzocht. Mevrouw De Vries (PvdD) vraagt of Horizon het voorstel van haar fractie ondersteunt om ook parken rookvrij te maken.
45
50
55
60
De heer Paalman (Horizon) zegt dit voorstel te steunen. Hij rondt zijn betoog af door te zeggen dat het goed is dat er actie wordt ondernomen door de overheid om de luchtkwaliteit te beschermen. De voorzitter geeft het woord aan Student & Starter. De heer Van Rooij (Student & Starter) geeft aan dat uit onderzoek blijkt dat 1 op de 8 mensen overweegt te verhuizen vanwege slechte luchtkwaliteit. Het heeft een enorme invloed op het dagelijks leven en de gezondheid van mensen. Het veroorzaakt 1 op de 6 gevallen van astma onder kinderen en 18% van de gevallen van longkanker. In Utrecht behoort de luchtkwaliteit tot de slechtste van het land. Hierdoor lopen veel inwoners dagelijks risico. Iedere stap naar schonere lucht levert meteen resultaten op. Zijn fractie maakt de keuze voor ambitieuze stappen voor schone lucht voor alle Utrechters en juicht de keuze voor het nastreven van de WHO-normen toe. Tegelijkertijd bevat de nota ingrijpende maatregelen waar sommige inwoners zich zorgen over maken. Het is belangrijk dat alle Utrechters mee kunnen doen. De nota komt hieraan tegemoet door de lange tijdspaden die worden voorgesteld waardoor de inwoners de tijd krijgen om zich aan te passen. Ook is er veel aandacht voor kansengelijkheid bijvoorbeeld door de sloopregeling. De Pagina 8 van 46
5
behoeften van de inwoners moeten goed onderzocht worden en de regeling moet zo effectief mogelijk worden toegepast. Het college wordt gevraagd om bij de uitvoering van de sloopregeling prioriteit te geven aan inwoners die hun mobiliteit verliezen. Zij moeten als eerste aan bod komen. Het budget moet vooral worden ingezet voor Utrechters die zonder sloopregeling geen alternatief vervoer hebben. De heer Vasters (D66) vraagt of een sloopregeling voor de fractie van Student & Starter een voorwaarde is voor het uitbreiden van de milieuzone.
10
15
20
25
30
35
40
De heer Van Rooij (Student & Starter) vindt het belangrijk dat er een sociale regeling komt. Hij wil geen voorwaarden stellen aan hoe deze er precies uit komt te zien. De heer Vasters (D66) licht toe dat hij bedoelt te vragen of de sloopregeling voor Student & Starter randvoorwaardelijk is voor het uitbreiden van de milieuzone. De heer Van Rooij (Student & Starter) is het hiermee eens. Hij vervolgt zijn betoog. De fractie denkt dat het goed is om bij de uitvoering van de sloopregeling te kijken naar de mogelijkheden van de U-pas. Er zijn wel zorgen over de groepen die hier geen gebruik van kunnen maken zoals studenten. De wethouder wordt gevraagd om een toezegging om breed de mogelijkheden in beeld te brengen van een sociale sloopregeling voor alle Utrechters die het nodig hebben. De fractie vraagt aandacht voor startende ondernemers. De uitbreiding van de milieuzone in 2027 en de 0-emissiezone in 2030 maakt de aanschaf van een bestelbus voor nieuwe ondernemers moeilijk. De wethouder wordt gevraagd om te onderzoeken of het mogelijk is om een tijdelijke ontheffing te verlenen aan startende ondernemers zodat zij de tijd krijgen om hun onderneming op te zetten en niet meteen een dure elektrische bus hoeven aan te schaffen.
Mevrouw Zwinkels (CDA) denkt dat een startende ondernemer die de regels kent juist een elektrische bus zal aanschaffen in plaats van een dieselbus die uit gefaseerd wordt. De heer Van Rooij (Student & Starter) heeft ook de voorkeur voor een elektrische bus voor startende ondernemers maar startende ondernemers kunnen geholpen worden bij de start en vervolgens kan worden gekeken hoe zij z.s.m. over kunnen stappen op een duurzame bus. Mevrouw Zwinkels (CDA) zeg dat er juist gekeken wordt hoe de elektrische wagens dichter bij de startende ondernemers gebracht kunnen worden. Dit kan bijvoorbeeld met een starterslening of in een leaseconstructie. Dit lijken haar betere suggesties dan startende ondernemers aan een dieselwagen helpen. Er moet juist gekeken worden naar de transitie voor bestaande ondernemers die al een dieselwagen hebben en financieel in de problemen komen door de versnelde afschrijving ervan. Laten we daar een voorstel voor doen en bouwen aan een nieuwe economie. De heer Van Rooij (Student & Starter) kijkt graag mee met het voorstel van de CDA-fractie hoe een elektrische wagen voor startende ondernemers mogelijk kan worden gemaakt.
45
50
55
60
De heer Usta (DENK) is benieuwd waarom Student & Starter zich specifiek op startende ondernemers richt en niet op de overige ondernemers. De heer Van Rooij (Student & Starter) antwoordt dat dit is omdat de startende ondernemers niet in de nota worden genoemd. De heer Usta (DENK) vraagt of de fractie van Student & Starter het ermee eens is dat de overige ondernemers ook worden geconfronteerd met hoge lasten om een elektrisch voertuig aan te schaffen. De heer Van Rooij (Student & Starter) is het hiermee eens. Daarom worden in de nota verschillende maatregelen voorgesteld waaronder de sloopregeling waar ondernemers gebruik van kunnen maken. De heer Usta (DENK) vraagt of Student & Starter de overgangsregelingen toereikend vindt.
Pagina 9 van 46
5
De heer Van Rooij (Student & Starter) geeft aan dat zijn fractie van mening is dat er een speciale regeling moet komen en die is voorgesteld in de nota. Hij vervolgt zijn betoog. Als het gaat om een gezonde leefomgeving hoeft men van de landelijke politiek niet veel te verwachten. Utrecht maakt andere keuzes en kiest voor een stad waarin iedereen gezond kan leven en waar iedere Utrechter met een gerust hart diep kan adem halen. Een stad waarin we samen zorgen voor een gezonde toekomst voor onszelf en voor elkaar. De voorzitter geeft het woord aan D66.
10
15
20
De heer Vasters (D66) geeft aan dat de luchtkwaliteit in Utrecht op dit moment nog geen voldoende scoort. De fractie vindt dat kinderen moeten kunnen opgroeien in een gezonde leefomgeving en daarom moet er worden gewerkt aan het verbeteren van de luchtkwaliteit. De beleidsnota doet een aantal goede voorstellen. Wel moet worden gerealiseerd dat het om vergaande maatregelen gaat die een groot impact hebben op de inwoners en bezoekers. Het is belangrijk dat er voldoende draagkracht is voor de maatregelen. Inzake het uitbreiden van de milieuzone is het cruciaal dat er een goede sloopregeling komt. In de nota staat niet vermeld dat zo’n regeling voorwaardelijk is voor het uitvoeren van de maatregel. De fractie wil graag dat de komende tijd wordt gebruikt voor onderzoek hoe de regeling eruit moet zien. Voor wie is deze beschikbaar, wordt er een differentiatie toegepast waardoor mensen met een krappe beurs wellicht een wat hogere vergoeding krijgen, hoe zorgen we ervoor dat auto’s gesloopt worden en niet verkocht en geëxporteerd? De omvang en de dekking zijn nu nog niet helder, graag dit mee onderzoeken.
25
De heer Cornielje (PvdA) vraagt of D66 een mening heeft over een hogere vergoeding voor mensen met een krappe beurs.
30
De heer Vasters (D66) antwoordt dat zijn fractie hier voorstander van is. De sloopregeling moet echter breed toegankelijk zijn voor iedereen die het aangaat. Men staat positief tegenover differentiatie. Hij vervolgt zijn betoog. Met betrekking tot het aanscherpen van de milieuzone naar een emissie klasse 6, zodra dit door landelijke regelgeving mogelijk wordt, vindt de fractie het belangrijk om autobezitters tijdig te informeren over deze maatregel maar de fractie maakt zich ook zorgen over de onduidelijkheid die dit met zich meebrengt omdat het op dit moment nog niet kan. Hoe kijkt de wethouder aan tegen de timing van de communicatie over deze aanscherping?
35
40
De heer De Pagter (VVD) vraagt hoe het standpunt van D66 is. Tot nu toe was de fractie erg tegen milieuzones voor benzineauto’s. De heer Vasters (D66) antwoordt dat de normen opschuiven. Men wil niet per definitie benzineauto’s uitsluiten. Wel moet zorgvuldig worden bekeken naar de voorwaarden. De heer De Pagter (VVD) vraagt of D66 deze maatregel wil schrappen omdat het nog niet is toegestaan of dat zij de maatregel willen laten staan.
45
50
55
60
De heer Vasters (D66) wil dit niet uit het plan halen. Als de maatregel eraan komt dan dient hier duidelijk over gecommuniceerd te worden richting de inwoners. De fractie wil de maatregel niet bij voorbaat al uitsluiten. De heer De Pagter (VVD) vindt dit vaag. Mogelijk gaat iets komen dat nu nog niet is toegestaan. Dit zal toch geschrapt moeten worden uit het beleid totdat daar landelijk wel een mogelijkheid toe is? De heer Vasters (D66) zou het niet bij voorbaat willen schrappen maar het is wellicht goed om hier nog niet breeduit over te communiceren om onduidelijkheid te voorkomen. De heer Bosch (UtrechtNu!) vraagt of het geen aantasting van de rechtsstaat is als er aankondigingen worden gedaan van zaken die nog niet kunnen. Vindt de D66-fractie dit niet bezwaarlijk? De heer Vasters (D66) geeft aan dit lastig te vinden. Het is belangrijk om op tijd te communiceren maar ook geen onrust te creëren in de maatschappij. Pagina 10 van 46
5
Hij vervolgt zijn betoog. Inzake de 0-emisiezone voor stadslogistiek maakt de fractie zich zorgen over met name kleine ondernemers en vraagt een proactieve houding van de gemeente om deze ondernemers op maat te ondersteunen. Er wordt gevraagd om een heldere visie hierop. De fractie kan de maatregel van de invoering van een houtstookverbod binnenshuis steunen gezien de grote impact ervan op de uitstoot van fijnstof, maar vraagt de visie van de gemeente op de communicatie hierover en de handhaving hierop. Hoe wordt ervoor gezorgd dat de inwoners zo’n verbod gaan naleven.
10
De heer De Pagter (VVD) is verbaasd over dit standpunt van D66. De fractie was eerst tegen een houtstookverbod buiten.
15
De heer Vasters (D66) antwoordt dat de fractie ziet dat een houtstookverbod binnen een significant effect heeft op de uitstoot. Volgens onderzoeken is het naast de uitstoot door het verkeer de grootste bron van uitstoot. Om daadwerkelijk een slag te kunnen maken in de verbetering van de luchtkwaliteit moet hierop worden ingegrepen.
20
25
30
De heer De Pagter (VVD) zegt dat een van de redenen waarom de D66-fractie eerder tegen een verbod buiten was, de handhaafbaarheid was. Handhaven van een verbod binnenshuis is nog lastiger. Hoe ziet de D66-fractie voor zich dat dit een belangrijk effect gaat hebben? De heer Vasters (D66) geeft aan dat een deel van de mensen zich ook zonder handhaving zal houden aan een verbod zeker als wordt beseft hoe groot de impact van houtstook op de luchtkwaliteit is. Hij hoopt dat in de komende jaren met communicatie mensen overtuigd worden en hun gedrag zullen veranderen zonder dat de gemeente als politieagent voor de deur hoeft te staan. De heer De Pagter (VVD) gelooft niet in het eenzijdig opleggen van maatregelen. Mensen moeten door communicatie begrijpen hoeveel impact houtstook heeft op de luchtkwaliteit en dan besluiten om minder te gaan stoken. Een verbod helpt hier niet bij. Is D66 het daarmee eens? De heer Vasters (D66) kan het betoog van de heer Pagter volgen maar een verbod is onderdeel van communicatie. Mensen gaan er hierdoor beter over nadenken.
35
Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt het lastig dat een verbod is gedegradeerd tot een communicatiemiddel. Als er een totaalverbod wordt ingesteld dan is dit toch meer dan een communicatiemiddel?
40
De heer Vasters (D66) reageert door te zeggen dat het helpt in de communicatie. Men moet zich houden aan een verbod. Maar het is niet mogelijk om overal te controleren dus er zullen mensen zijn die zich er niet aan gaan houden. Het verbod is een maatregel die gaat helpen bij het verbeteren van de luchtkwaliteit. Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt naar het budget dat hierachter zit.
45
De heer Vasters (D66) antwoordt dat het voornamelijk op de communicatie aan komt en niet zozeer in het achteraf controleren. Daar zitten de kosten die gemaakt moeten worden om bewustzijn te creëren.
50
Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt gezien de financiële tekorten van de gemeente, hoeveel geld hierin moet worden gestopt volgens de D66-fractie.
55
De heer Vasters (D66) zegt dat in het programma de kosten voor communicatie zijn versleuteld. Hij vindt het lastig om te beoordelen of dit voldoende is. Er zal nog gesproken moeten worden over de vraag of dit voldoende is. Hij vervolgt zijn betoog. Zijn fractie is blij dat er inzake het stookverbod buiten voor scouting een uitzondering is gemaakt. De extra regels die hieraan worden gesteld zijn wat betuttelend en waren niet nodig geweest.
60
Mevrouw De Vries (PvdD) wijst erop dat juist de gezondheid van kinderen wordt aangetast door houtstook. Een uitzonderingspositie voor scouting waar veel kinderen bij aanwezig zijn is daarom wat gek. Is de D66-fractie het hiermee eens? Pagina 11 van 46
5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
55
De heer Vasters (D66) zegt dat er een inspanningsveld ligt tussen gezondheid aan de ene kant en aan de andere kant het plezier dat er binnen scouting is door een kampvuur. Vandaar de uitzondering. Daarnaast is het blootstellen aan vuur bij scouting niet iets dat dagelijks gebeurt. Mevrouw De Vries (PvdD) benadrukt dat vanwege de educatieve functie van het kampvuur de uitzondering werd gemaakt, niet vanwege het plezier. De heer Vasters (D66) antwoordt dat een kampvuur niet alleen een educatieve functie heeft maar meer is dan dat. Gezien het belang van een kampvuur voor scouting kan volgens hem een uitzondering worden gemaakt. Hij vervolgt zijn betoog. Met het verbod op houtstook buiten is barbecueën op hout verboden. Graag hoort spreker van de wethouder dat andere vormen van barbecueën wel toegestaan blijven. Mevrouw De Vries (PvdD) geeft aan dat zij er juist voor heeft gepleit om barbecueën op briketten en houtskool ook te verbieden. Is D66 het met haar eens dat er ook andere manieren van barbecueën zijn? De heer Vasters (D66) beaamt dit en hij geeft aan ook voorstander van deze alternatieven te zijn. Een voorbeeld is barbecueën op gas. De gemeente zou dit kunnen faciliteren door bijvoorbeeld gasaansluitingen aan te brengen in parken. Mevrouw De Vries (PvdD) lijkt het aanleggen van gasaansluitingen in parken geen goed idee.
De heer Vasters (D66) concludeert dat D66 achter de doelstellingen en de maatregelen staat maar maakt zich zorgen over het goed meenemen van inwoners en bezoekers bij de gewenste gedragsverandering en het versterken van het draagvlak. Mogelijk komt de fractie met een voorstel hierover. De voorzitter geeft het woord aan GroenLinks. Mevrouw Heijne (GroenLinks) zegt dat haar fractie blij is met de nota waarin concreet wordt gesteld dat Utrecht wil voldoen aan de EU-grenswaarden en er serieuze stappen worden gezet om toe te werken naar de advieswaarden van de WHO. Gezonde lucht is voor iedereen belangrijk maar heeft voor longpatiënten direct effect op hun gezondheid. Gezonde lucht is ook essentieel voor sociale rechtvaardigheid en om de woningbouwopgave op peil te houden. Nieuwe woningen mogen alleen gebouwd worden op plekken waar aan de luchtkwaliteitsnormen wordt voldaan. GroenLinks ondersteunt de maatregelen die in deze nota worden voorgesteld. De heer De Pagter (VVD) vraagt welke concrete beleidsnormen mevrouw Heijne in de nota ziet waarmee de EU-normen gehaald kunnen worden. Mevrouw Heijne (GroenLinks) antwoordt dat het uitbreiden van de milieuzone tot aan de gemeentegrens zal helpen om de EU-normen in de stad te behalen. De heer De Pagter (VVD) noemt het rapport van Royal HaskoningDHV waarin staat dat dit maar een reductie van maximaal 0,25% gaat opleveren.
Welke maatregelen ziet mevrouw Heijne nog meer? Mevrouw Heijne (GroenLinks) zegt dat er een pakket aan maatregelen nodig is om aan de grenswaarden te voldoen. Er zijn naast de lokale maatregelen ook landelijke maatregelen nodig. De heer De Pagter (VVD) constateert dat GroenLinks maatregelen steunt die geen effect hebben. Dit zal tot gebakken lucht en niet tot schone lucht leiden. Mevrouw Heijne (GroenLinks) constateert dat de heer De Pagter een karikatuur wil maken van de nota en blijkbaar weinig belang hecht aan een gezonde lucht in Utrecht.
60
De heer Bosch (UtrechtNu!) geeft aan dat de luchtkwaliteit in Utrecht maar heel minimaal beïnvloed kan worden door de maatregelen. Pagina 12 van 46
5
Mevrouw Heijne (GroenLinks) antwoordt dat het verbeteren van de luchtkwaliteit een veelkoppig monster is, op heel veel fronten moet er worden ingezet. Er zijn landelijke maatregelen nodig en lokaal kunnen er maatregelen genomen worden. Spreker vindt dat lokaal het optimale gedaan moet worden om de luchtkwaliteit te verbeteren. Daarin is dit beleid een mooie stap. De heer Usta (DENK) vraagt of GroenLinks het niet jammer vindt om zoveel geld te verspillen aan symbolische schijnmaatregelen.
10
15
20
Mevrouw Heijne (GroenLinks) bestrijdt dat het symbolische schijnmaatregelen zijn. Er ligt een rapport van een onderzoeksinstituut waarin staat welke maatregel welk effect heeft. De heer Usta (DENK) zegt dat er onderzoek wordt gedaan, het gaat om theorie. Met oud en nieuw was zichtbaar dat er veel vuurwerk werd afgestoken ondanks het verbod. Mevrouw Heijne (GroenLinks) zegt dat bekend is dat nieuwe maatregelen tijd nodig hebben. Destijds werd ook gedacht dat het rookverbod niet handhaafbaar zou zijn. De heer Usta (DENK) concludeert dat er bewustzijn gecreëerd moet worden in plaats van maatregelen opleggen. Mevrouw Heijne (GroenLinks) beaamt dit. Daarom is het goed dat in de beleidsnota is opgenomen dat er eerst ingezet wordt op diverse voorlichtingscampagnes.
25
30
35
40
45
50
55
60
De heer De Pagter (VVD) bestrijdt dat hij niets geeft om schone lucht. Hij vraagt mevrouw Heijne om dit terug te nemen. Het gaat over inhoud en of maatregelen effectief zijn. Mevrouw Heijne (GroenLinks) onderschrijft dit en vervolgt haar betoog. GroenLinks steunt het stapsgewijs toewerken naar een houtstookvrij Utrecht. Dit kan echter wat meer stapgewijs dan nu in de nota wordt voorgesteld. De beste campagne blijkt de afkondiging van een stookverbod te zijn. De fractie zou graag zien dat in aanloop naar het algehele stookverbod in 2030 al eerder een stookverbod wordt ingezet bij code rood en oranje vanaf 2027. Er is dan voldoende tijd voor een campagne. Mevrouw De Vries (PvdD) vraagt waarom GroenLinks ervoor kiest om het stookverbod binnen stapsgewijs in te voeren vanaf 2027 alleen bij code oranje en rood. Dit is bij het verbod op buitenstoken ook niet gedaan. Mevrouw Heijne (GroenLinks) legt uit dat het buitenstookverbod minder ingrijpend is dan een binnenstookverbod. Door een tussenstap in te voegen ontstaat er een mooie geleidende schaal van buitenstookverbod naar binnenstookverbod bij codes rood en oranje en vervolgens een algeheel stookverbod. Zij vervolgt haar betoog. Bij het buitenstookverbod buiten wordt een uitzondering gemaakt voor de scouting. Dit zou niet de keuze van GroenLinks zijn geweest omdat juist voor jonge kinderen houtstook slecht is.
De fractie is blij met de goede voorwaarden die zijn gesteld aan stoken bij de scouting waardoor het hopelijk tot een minimum beperkt zal blijven. In 2027 wordt de maatregel geëvalueerd. Als er aanleiding toe is zal de raad geïnformeerd worden. Spreker vraagt om een toezegging van de wethouder om de raad sowieso te informeren over de uitkomsten van de evaluatie. Inzake de milieuzone staat er in de beleidsnota dat er een sloopregeling wordt aangeboden. GroenLinks vindt het belangrijk dat deze regeling echt een sloopregeling is en dat de vergoeding pas wordt ontvangen na overhandiging van het sloopbewijs. Dit om te voorkomen dat auto’s die in Utrecht niet meer zijn toegestaan elders blijven rondrijden. Ook is het belangrijk dat de subsidie vooral terecht komt bij mensen die weinig te besteden hebben. Daarom het verzoek om te differentiëren in de bedragen die aangevraagd kunnen worden. De heer Bosch (UtrechtNu!) vraagt of het slopen van auto’s gezien kan worden als onderdeel van de circulaire samenleving. Veel van de te slopen auto’s zouden nog prima 20 jaar elders rond kunnen rijden. Mevrouw Heijne (GroenLinks) geeft aan dat in dit geval haar fractie ervoor kiest om het milieu te sparen. Er kan wel gedacht worden aan recycling. Veel onderdelen van de auto kunnen op een Pagina 13 van 46
5
10
andere manier worden gebruikt. Zij vervolgt haar betoog. Er wordt toegewerkt naar elektrische bouwplaatsen in 2030. GroenLinks zou graag zien dat er al eerder wordt toegewerkt naar striktere voorwaarden voor dieselaggregaten bijvoorbeeld via de gunningscriteria. Door de aanleg van stroompunten bij evenementen en voorwaarden bij het verstrekken van subsidies kan het gebruik van aggregaten tijdens evenementen worden tegengegaan. Graag een reactie van de wethouder hierop. De fractie sluit zich aan bij de opmerkingen van de Partij voor de Dieren over de vierde aanvliegroute. Inzake stop & drop doet de fractie een dringende oproep aan de wethouder dat het aantal punten wordt uitgebreid en mensen worden gestimuleerd om de stop & drop plekken te gebruiken. Er wordt enkele minuten geschorst.
15
20
25
30
35
40
45
De voorzitter geeft het woord aan PvdA. De heer Cornielje (PvdA) geeft aan dat zijn fractie het belangrijk vindt dat er maatregelen worden getroffen om de luchtkwaliteit in Utrecht te verbeteren. De Utrechter leeft gemiddeld 10 maanden korter door de slechte luchtkwaliteit. De enige oplossing is om de WHO-advieswaarden te behalen. De heer Bosch (UtrechtNu!) vraagt of de slechte luchtkwaliteit waardoor de Utrechter 10 maanden korter leeft de lucht is die door de stad wordt veroorzaakt of betreft dit de algehele luchtkwaliteit. De heer Cornielje (PvdA) geeft aan dat niet alleen de stad Utrecht maar de hele regio invloed heeft op de luchtkwaliteit in Utrecht maar de gemeente kan wel stappen zetten om deze te verbeteren. De heer Bosch (UtrechtNu!) wijst erop dat het grootste deel van de vervuilde lucht vanuit het buitenland komt. De heer Cornielje (PvdA) stelt dat luchtkwaliteit ook gaat over het lokale: de gemeente Utrecht en de omliggende gemeente. Daarop is invloed uit te oefenen. Laten we in de gemeente Utrecht doen wat we kunnen om de kwaliteit te verbeteren. De heer Bosch (UtrechtNu!) herhaalt dat het grootste gedeelde van de vervuiling vanuit het buitenland komt. Dit vindt hij zorgelijk. De heer Cornielje (PvdA) vervolgt zijn betoog. Er is maar één oplossing en dat is het behalen van de WHO-normen voor luchtkwaliteit.
Alleen als fijnstof en stikstof voldoen aan de advieswaarden van de WHO zorgen ze niet meer voor schade aan de gezondheid van de inwoners van Utrecht. Hiervoor is het essentieel dat toegewerkt wordt naar maatregelen die bewezen efficiënt zijn. Mevrouw De Vries (PvdD) vraagt of de PvdA vindt dat de WHO-normen behaald moeten worden of dat hier naartoe moet worden gewerkt. De heer Cornielje (PvdA) antwoordt dat we er nu naartoe werken, dit kost tijd. Het uiteindelijke doel moet zijn dat deze normen worden gehaald.
50
55
60
Mevrouw De Vries (PvdD) vult aan dat in scenario 2 er wordt toegewerkt naar de normen. Als de normen behaald moeten worden zou er gekozen moeten worden voor scenario 3. Deelt de PvdAfractie deze mening? De heer Cornielje (PvdA) beaamt dat het doel is om de normen te halen. Het tijdspad waarin dit wordt gedaan is belangrijk. Hij vervolgt zijn betoog. Volgens het rapport van Royal HaskoningDHV is een effectieve maatregel tegen fijnstof kritisch kijken naar het wegverkeer. De fractie vindt dat mensen met een kleine portemonnee niet de dupe mogen worden van de uitbreiding van de milieuzones. Een goede sloopregeling en het effectief benaderen van bewoners zijn hierbij essentieel. Effectieve maatregelen die genomen moeten worden stuiten soms op weerstand maar de gezondheid van de inwoners van Utrecht maken deze noodzakelijk. Pagina 14 van 46
Mevrouw Zwinkels (CDA) geeft aan dat een effectieve maatregel ook is dat er verstandiger gebruik wordt gemaakt van houtkachels. Vindt de PvdA-fractie dat dit ook een richting kan zijn? 5
10
15
20
25
30
35
40
45
De heer Cornielje (PvdA) vindt het de taak van de gemeenteraad van Utrecht om nu door te pakken, het is gezien de gezondheidsrisico’s voor de inwoners van Utrecht van belang dat er duidelijke stappen worden genomen. Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt de heer Cornielje of hij erkent dat de grootste impact kan worden gemaakt door verstandiger gebruik van houtkachels. Daarmee kan het meeste effect op luchtkwaliteit worden bereikt. De heer Cornielje (PvdA) erkent dit niet. Volgens het rapport van Royal HaskoningDHV is een van de meest effectieve maatregelen het stookverbod. Mevrouw Passier (VOLT) vraagt of de heer Cornielje bekend is met het RIVM-rapport uit 2022 waarin staat dat de WHO-advieswaarden alleen haalbaar zijn met een ingrijpend pakket aan maatregelen waaronder een volledig verbod op houtstook. De heer Cornielje (PvdA) beaamt dat de strengste maatregelen het meeste effect hebben. Hij vervolgt zijn betoog en roept op tot een begripvolle overheid bij het stookverbod. Een overheid die uitgaat van de beste intenties onder de stadsgenoten. Spreker vraagt de wethouder naar de mogelijkheid om eerst een waarschuwing te geven alvorens er tot boetes over wordt gegaan. Bij het invoeren van een binnenstookverbod moet rekening worden gehouden met Utrechters die afhankelijk zijn van houtstook, circa 8% van de Nederlanders heeft een houtkachel als hoofdverwarming.
Zijn deze groepen in Utrecht voldoende in beeld en is de wethouder bereid om met hen in gesprek te gaan en maatwerkoplossingen te bieden? De heer Vasters (D66) wijst op de uitzondering die er is voor mensen die een houtkachel gebruiken als primaire bron voor verwarming. De heer Cornielje (PvdA) antwoordt dat er wellicht groepen die op hout stoken niet in beeld zijn. Het is belangrijk om die groepen goed in beeld te hebben en hen eventueel maatwerkoplossingen te kunnen bieden. De heer Vasters (D66) wijst nogmaals op de uitzondering die is opgenomen. Hij wil voorkomen dat er onnodig tijd wordt besteed aan het in beeld brengen van groepen terwijl er een uitzonderingsregel is. De heer Cornielje (PvdA) stelt dat er voldoende tijd is om e.e.a. goed uit te zoeken en iedereen goed mee te nemen in deze ingrijpende maatregel. Mevrouw Heijne (GroenLinks) vraagt of de heer Cornielje mensen bedoelt die een andere bron van verwarming hebben en toch verwarmen d.m.v. een houtkachel.
50
De heer Cornielje (PvdA) antwoordt dat er mensen zijn met een warmtepomp of cv-verwarming die er toch voor kiezen om op hout te stoken bijvoorbeeld uit kostenoverwegingen. Hij rondt zijn betoog af door te zeggen dat zijn fractie heel blij is met de beleidsnota. Iedereen in Utrecht heeft recht op schone lucht. De beleidsnota neemt tijd voor de maatregelen waardoor deze zorgvuldig kunnen worden uitgevoerd en elke Utrechter uiteindelijk schone lucht inademt.
55
De heer Bosch (UtrechtNu!) geeft aan dat het effect van een brommerverbod op de luchtkwaliteit lastig duidelijk te maken blijkt. Gegeven het feit dat de PvdA wil inzetten op effectieve maatregelen neemt hij aan dat de fractie het verbod op brommers uit de lijst met maatregelen wil halen. Klopt dit?
60
De heer Cornielje (PvdA) antwoordt dat brommers en snorfietsen kunnen leiden tot stikstof- en fijnstofuitstoot. Er is wel degelijk een effect. Hij zou de heer Bosch tegemoet willen komen door mensen met een bromfiets of snorfiets een sloopvergoeding aan te bieden. Spreker is geen voorstander van het schrappen van de maatregel. Pagina 15 van 46
5
10
15
20
25
30
35
40
De heer Bosch (UtrechtNu!) stelt dat niet goed aangegeven kon worden wat het effect van een brommer- en snorfietsverbod is. Er werd gewezen op het geluid dat veel mensen vervelend vinden maar dat heeft niet met luchtkwaliteit te maken. Ook werd gesteld dat als iemand heel dicht achter een brommer fietst er fijnstof ingeademd zou kunnen worden. Spreker vindt vrij vergezocht. De heer Cornielje (PvdA) zegt dat niet altijd van elke maatregel exact aan te geven is wat het effect is. Dat is geen reden om een maatregel niet uit te voeren. De voorzitter geeft het woord aan CU. Mevrouw Alblas (CU) stelt dat de gezondheidsgevolgen van ongezonde lucht heftig zijn, ook voor gezonde mensen. In 2022 hebben de VN het recht op een schone, gezonde en duurzame leefomgeving erkend als mensenrecht. De fractie is blij dat de beleidsnota er ligt en dat er wordt toegewerkt naar het voldoen aan de advieswaarden van de WHO. De uitvoering van de nota is voor alle inwoners van Utrecht goed. Het is van belang dat iedereen mee kan met de maatregelen. Daarom is financiële compensatie zoals de sloopregeling belangrijk. Hoe zorgt de wethouder ervoor dat de financiële compensatie terecht komt bij de mensen die het echt nodig hebben? Spreker vraagt of de restricties op het gebied van emissies op bouwplaatsen alleen gelden op grote bouwplaatsen of ook op kleinere bouwplaatsen zoals verbouwingen van woonhuizen.
Inzake de sloopregeling vraagt de fractie hoe ervoor kan worden gezorgd dat ingeleverde auto’s daadwerkelijk worden gesloopt en niet worden verscheept naar andere landen om daar de lucht verder te vervuilen. De voorzitter geeft het woord aan DENK. De heer Usta (DENK) zegt dat zijn fractie het belang van schone lucht voor iedereen onderschrijft. Er zijn vanuit de fractie nog wel vragen en bedenkingen. De uitbreiding van milieuzones en het instellen van 0-emissiezones zullen gezinnen met lage inkomens zwaar belasten. Deze groep is vaker afhankelijk van oudere voertuigen die door de nieuwe regels worden verboden. De voorgestelde sloopregeling en overgangsregelingen zijn beperkt en bieden onvoldoende verlichting. Ondernemers in het MKB worden geconfronteerd met hoge kosten terwijl deze groep al onder druk staat door inflatie en stijgende energiekosten. De aanpak van houtstook is een goed voorbeeld van een maatregel die kwetsbare bewoners kan raken. Houtstook wordt soms gebruikt als een goedkopere verwarmingsbron. Er moet een helder alternatief komen voor deze huishoudens. Daarnaast is het handhaven op houtstook onduidelijk en mogelijk ineffectief.
Hoe denkt het college hierop toezicht te kunnen houden? De fractie ondersteunt de ambitie om te komen tot een goede luchtkwaliteit maar voorkomen moet worden dat dit streven bijdraagt aan kansenongelijkheid, ontoereikende steun voor kwetsbare groepen en onrealistische verwachtingen. Opgeroepen wordt om de financiële ondersteuning voor bewoners en ondernemers aanzienlijk uit te breiden, alternatieven voor houtstook voor kwetsbare groepen te borgen en een breed participatietraject uit te voeren en de uitvoerbaarheid en haalbaarheid van de maatregelen beter te onderbouwen.
45
Mevrouw Heijne (GroenLinks) geeft aan dat kwetsbare Utrechters met een kwetsbare gezondheid veel baat hebben bij deze maatregelen. Hoe kijkt DENK hiernaar?
50
De heer Usta (DENK) antwoordt dat zijn fractie het belang van gezonde lucht onderschrijft maar niet meegaat met surrealistische maatregelen die in de praktijk niet zullen werken. Het geld dat hieraan wordt uitgegeven kan beter worden besteed aan de gezondheid van kwetsbare Utrechters met een kwetsbare gezondheid.
55
60
Mevrouw Heijne (GroenLinks) vraagt welke maatregelen DENK voorstelt om longpatiënten en kinderen met astma te ondersteunen en het mogelijk te maken dat zij in Utrecht kunnen blijven wonen. De heer Usta (DENK) wil eerst kijken wat realistische maatregelen zijn en mensen bewuster te maken zodat zij vrijwillig veranderen. Daarnaast zou zijn fractie het geld in de betreffende mensen willen investeren in plaats van het op te laten gaan in de lucht. Mevrouw Heijne (GroenLinks) vraagt of DENK in het rapport van Royal HaskoningDHV heeft gelezen wat het effect van de verschillende maatregelen is. Pagina 16 van 46
De heer Usta (DENK) vindt dat er in rapporten theorie staat en er gekeken moet worden naar de praktijk. 5
10
De heer Van Rooij (Student & Starter) constateert dat het belang van goede luchtkwaliteit wordt erkend door DENK maar er wordt door hen niet aangegeven welke maatregelen hieraan bij zouden kunnen dragen. De heer Usta (DENK) verwijst naar de aanbevelingen aan het einde van zijn betoog. De heer Van Rooijen (Student & Starter) antwoordt geen maatregelen te hebben gehoord behalve dat er meer geld nodig is. Waar wil DENK deze financiële middelen vandaan halen?
15
De heer Usta (DENK) antwoordt dat hij niet heeft gezegd dat zijn fractie pertinent tegen de maatregelen is. Wel is gevraagd om de haalbaarheid en de uitvoerbaarheid van de maatregelen beter te onderbouwen. Als hieraan wordt voldaan wil de fractie bijdragen aan maatregelen voor een betere luchtkwaliteit.
20
De heer Van Rooij (Student & Starter) constateert dat de DENK-fractie het verbeteren van de luchtkwaliteit kennelijk niet belangrijk genoeg vindt.
25
De heer Usta (DENK) verwijst naar eerdere debatten over dit onderwerp. Door o.a. Student & Starter werden toen maatregelen voorgesteld die vrijwel geen effect op de luchtkwaliteit hebben. Dit is spijtig voor kwetsbare mensen voor wie een goede luchtkwaliteit belangrijk is. De heer Cornielje (PvdA) is blij dat de DENK-fractie ook de luchtkwaliteit wil verbeteren en er wil zijn voor de minima. Spreker vraagt of DENK het voorstel om een hogere vergoeding te vragen in het kader van de sloopregeling kan ondersteunen.
30
De heer Usta (DENK) is blij dat de PvdA-fractie dit voorstel wil doen maar vindt het nog te vroeg om hier al een reactie op te geven. Spreker heeft behoefte aan meer concreetheid. Ook vindt hij een brede participatie belangrijk waarin de mening van de mensen die worden getroffen kan worden meegenomen.
35
De voorzitter geeft het woord aan het CDA.
40
Mevrouw Zwinkels (CDA) geeft aan dat haar fractie blij is met de beleidsnota, de luchtkwaliteit is belangrijk voor de gezondheid van de inwoners. Worden de afstandsnormen voor scholen in de praktijk gehandhaafd en wordt waargemaakt wat op papier is beloofd? De fractie staat positief tegenover het terugdringen van houtstook. Er moet wel maatwerk worden geboden, een totaalverbod gaat erg ver. Bij houtstook cv-ketels is vrijwel geen sprake van uitstoot. Hoe gaat het college hier op proportionele wijze mee om?
45
Mevrouw Passier (VOLT) geeft aan dat het heel ingewikkeld is om houtstookuitstoot te controleren. Er kan een roetfilter worden geplaatst maar er is niets vastgelegd over controles op dit soort zaken. Hoe kijkt het CDA hier tegenaan met het oog op de uitvoerbaarheid?
50
Mevrouw Zwinkels (CDA) dat hierbij leveranciers en installateurs betrokken kunnen worden. Er kunnen beheercontracten worden afgesloten. Het is goed om de inwoners verantwoordelijk en bewust te maken en de technologische innovaties die er zijn te benutten. Mevrouw Passier (VOLT) merkt op dat bij warmtepompen juist dit beheer lastig blijkt te zijn. Ook bij roetfilters zijn we afhankelijk van landelijke wetgeving. De vraag is of het uitvoerbaar is.
55
60
Mevrouw Zwinkels (CDA) denkt dat het veel meer uitvoerbaar is dan het instellen van een totaalverbod door de gemeente. Mevrouw Heijne (GroenLinks) stelt dat het onderzoek juist aangeeft dat een totaalverbod veel meer effect heeft op de luchtkwaliteit. Hoe kijkt mevrouw Zwinkels hiernaar?
Pagina 17 van 46
5
10
15
Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt het voorstel van een geleidelijke instelling van een verbod een goede optie. Met het instellen van een code rood neem je mensen beter mee en wordt de bewustwording vergroot. Gefaseerd te werk gaan lijkt haar veel beter dan ineens een algeheel verbod in te stellen. Zij vervolgt haar betoog. Verstandig leren omgaan met vuur is een wezenlijk onderdeel van de activiteiten van scouting en daarom is de uitzondering voor scouting goed als er op een goede locatie, zonder overlast te veroorzaken en met inachtneming van de stookwijzer wordt gestookt. De voorzitter geeft het woord aan VOLT. Mevrouw Passier (VOLT) is blij dat alle partijen belang hechten aan een goede luchtkwaliteit. Het is goed dat het naleven van de WHO-normen is opgenomen in het voorstel. Uit onderzoek blijkt dat er een groot maatregelenpakket nodig is om de WHO-normen te halen. Het is goed dat gekeken wordt wat er op gemeentelijk niveau kan worden gedaan. Het uitbreiden van 0-emissiezones heeft effect op bezoekers. In hoeverre wordt er een link gemaakt met het mobiliteitsbeleid en parkeermogelijkheden aan de rand van de stad? De heer Vasters (D66) vraagt wat VOLT hierover van de wethouder wil weten.