20240919 vragenuur

2024 NOTULEN VRAGENUUR Vragenuur van 19 september 2024 Vragenuur, gehouden op donderdag 19 september 2024 te 17.00 uur. Voorzitter: mevrouw Stylianou. Aanwezig zijn de leden: Hessel, Meerding, Paalman, Raaijmakers, Stam, Van Steeg, Sungur en Talhaoui.

Voorts zijn aanwezig de commissieleden: Nederhand en Oudejans. Namens het college zijn aanwezig de wethouders: Van Hooijdonk, Oosters, Streefland, Voortman en De Vries.

Griffier: de heer Corten

Opening van het vragenuur. De voorzitter: Goedemiddag allemaal. Welkom allemaal, alle commissieleden, raadsleden,

wethouders, iedereen op de publieke tribune en mensen die thuis met ons meekijken. We hebben

een volle agenda. Ik neem de spelregels nog even door. We hebben acht sets vragen. Het kan zijn dat we dat niet gaan redden, maar we gaan dat natuurlijk wel proberen. Ik zal u streng houden aan de

tijden, ook de wethouders. We hebben twee minuten voor de inbreng van de vragen en drie minuten voor de beantwoording door de wethouder. Daarna krijgt eenieder de mogelijkheid om een

additionele vraag te stellen. Er mag drie keer doorgevraagd worden op hetzelfde onderwerp. We

hebben een harde stop om 18.00 en dat betekent ook dat we niet gaan beginnen aan een vraag als die niet voor 18.00 afgemaakt kan worden.

Ik heb ook een voorstel binnengekregen en wel van wethouder Streefland. Er zijn twee vragen

gesteld op haar portefeuille, vragensets 2 en 7. Haar verzoek is om de tijdelijke heropening opvang Jaarbeurs na de tweede vragenset te behandelen, zodat wethouder Streefland deze vragen zelf kan

beantwoorden. Daarna gaat zij naar een opening van een woon- en servicepunt in Overvecht. Mocht u daar niet mee akkoord gaan, dan zal een collegelid de vragen beantwoorden. Volgens mij is het echter akkoord dat vragenset 7 na vragenset 2 behandelen. Dan gaan wij over tot de eerste vraag.

1. Mondelinge vragen van de fractie van Utrecht Solidair over Omwonenden buitenspel gezet door het gemeentebestuur.

Vragenuur van 19 september 2024 Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair): Voorzitter. Omwonenden van de Piramidedreef schrokken van het wijkbericht in juni 2024. Daarin stond, dat de gemeente Utrecht het oude schoolgebouw ging

ombouwen tot 37 studentenkamers. Tot 1 juli was het een maatschappelijke opvang voor Oekraïense vluchtelingen.

Bij de opvang van Oekraïners was er een inloopavond geweest en overleg met de buurt. Dit project werd door Lister begeleid.

In februari was de gemeente Utrecht de buurtbewoners dankbaar voor de manier waarop deze

mensen zijn opgevangen, zo stond in een wijkbericht. De mededeling in juni viel de buurtbewoners

dan ook rauw op het dak. Omwonenden kunnen geen bezwaar indienen, want de vergunning is nog in aanvraag. Sommigen dienen alvast een zienswijze in en mailen gemeenteraadsleden. De

verbouwing begint in september zonder vergunning. Omwonenden doen op 7 september een handhavingsverzoek. Bezwaar en een kort geding zijn nog steeds niet mogelijk. Daarom hebben wij de volgende vragen.

1. Waarom is de aangevraagde vergunning nog steeds niet verleend? 2. In juni deelt de gemeente mee, dat er 37 studentenkamers worden gebouwd. Vindt het college ook, dat omwonenden tegen zo’n besluit bezwaar en beroep moeten kunnen indienen?

3. In de praktijk zullen belanghebbenden de rechter pas om een oordeel kunnen vragen, als de studenten er al wonen. De rechter zal de gemeente waarschijnlijk een tik op de vingers geven, maar geen ontruiming van een verhuurd pand terugdraaien. Realiseert het college zich, dat deze handelwijze het vertrouwen in de overheid schaadt?

4. Is het college bereid de verbouwing stil te leggen en met de omwonenden in gesprek te gaan? De heer De Vries (wethouder): Voorzitter. Ik zal de vragen zo snel mogelijk een voor een beantwoorden, want we hebben maar weinig tijd. Allereerst het antwoord op de eerste vraag. De vergunning is inderdaad nog niet verleend, onder andere in verband met de zorgvuldigheid waarmee de aanvraag en de vier reacties daarop worden behandeld. Zo wordt bijvoorbeeld ook gekeken naar meer groen op het achterterrein, eventueel samen met omwonenden. Ik heb begrepen dat zeer binnenkort een beslissing op de aanvraag kan worden genomen. Dan het antwoord op de tweede vraag. Natuurlijk is het college van mening dat omwonenden bezwaar moeten kunnen maken. Zodra de vergunning is verleend, kunnen zij daartegen in beroep gaan. Alle omwonenden hebben de mogelijkheid om formeel op die aanvraag te reageren.

Het antwoord op de derde vraag is een beetje “wat als …”, want daarvoor moeten we in de toekomst kijken. Afhankelijk van de aard van eventuele bezwaren kunnen we het moment van de start van de verhuur nog aanpassen. Die situatie is echter niet aan de orde. Het college weegt natuurlijk wel alle reacties en vervolgstappen.

Het antwoord op de vierde vraag is dat we nu geen reden zien om die werkzaamheden stil te leggen, aangezien deze niet vergunningplichtig zijn. Een deel van de werkzaamheden is sowieso nodig, omdat dit met het onderhoud van het pand te maken heeft. Daarnaast willen we natuurlijk dat onze panden zo kort mogelijk leeg staan. We spreken daarover vaker in de raad. We zullen ook verder in gesprek gaan met de omwonenden en ruim voor de start van de verhuur zullen we een informatieavond voor omwonenden organiseren, waarin zij hun zorgen kunnen uiten en we waar nodig samen kunnen zoeken naar oplossingen. De voorzitter: Zijn er partijen met een aanvullende vraag?

2

Vragenuur van 19 september 2024 Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair): Kan de wethouder nu toezeggen dat de mensen gewoon bezwaar kunnen dienen? Dan kunnen zij namelijk naar de rechter en een kort geding aanvragen. De directeur van de Jaarbeurs heeft ons daarop ook aangeklaagd en er zijn al vele zwartboeken over. Kan de wethouder nu keihard toezeggen dat de gemeente zich aan de bezwaarprocedure houdt? De heer De Vries (wethouder): Ik heb daar al iets in mijn antwoord over gezegd. Bezwaar indienen is sowieso mogelijk en dat zou iets kunnen betekenen voor het vervolg. De voorzitter: Wij gaan over tot de tweede set vragen. 2. Mondelinge vragen van de fracties van de PvdA, GroenLinks, D66, PvdD, Volt, DENK, Horizon en de ChristenUnie over Zijn we klaar voor de winter? Mevrouw Raaijmakers (PvdA): Voorzitter. In Utrecht hebben we de Koudweerregeling. Deze regeling zorgt ervoor dat niemand in Utrecht op straat hoeft te slapen bij koud weer. Afgelopen winter zagen we dat de opvang voor het eerst vol zat. Sowieso is het gebruik van de Koudweerregeling sterk gestegen de laatste jaren. Met het oog op de komende winter is het dan ook spannend of Utrecht erin slaagt voldoende slaapplekken te realiseren. Dat brengt ons tot de volgende vragen.

1. Hoe verloopt de zoektocht naar locaties voor de Koudweerregeling? Is al bekend of er extra locaties beschikbaar komen en zo nee, wanneer verwacht het college hier meer duidelijkheid over?

2. Verwacht het college komende winter, ook met het stijgend aantal dakloze mensen en het stoppen van de financiering voor de bed-bad-broodregeling per 1 januari 2025, voldoende capaciteit voor de Koudweerregeling te hebben? Zo nee, welke scenario’s liggen dan voor? 3. Hoe wordt rekening gehouden met kwetsbare groepen zoals vrouwen?

4. Worden de bedden voor de Koudweerregeling ingezet wanneer de reguliere opvang vol raakt? Mevrouw Streefland (wethouder): Voorzitter. In antwoord op vraag 1 meld ik dat we vorig jaar een capaciteit van 120 bedden hadden en zijn er ook hotels ingezet. In de afgelopen periode is dan ook hard gezocht naar een passende en beschikbare locatie met grotere capaciteit dan voorgaande jaren. Daarvoor dank, want in de Voorjaarsnota is daar ook geld voor vrijgemaakt en daardoor hebben we daar ook echt een mogelijkheid toe. Het kan geen verrassing zijn dat het geen makkelijke opgave is. Op dit moment hebben we een locatie op het oog die capaciteit biedt voor 100 mensen met de mogelijkheid tot opschalen naar 175. We verwachten begin oktober duidelijkheid te kunnen geven over deze locatie en werken daar hard aan.

Vraag 2. We verwachten inderdaad een toename van het aantal mensen dat een beroep zal doen op de Koudweerregeling en om die reden is de capaciteit van de nieuwe locatie opgehoogd naar uiteindelijk 175 bedden. De verwachting is dat we hiermee aan die vraag kunnen voldoen, dit in combinatie met de eerder ingezette scherpere triage en toegang, waarbij we kijken of mensen niet al elders een bed hebben. Het afgelopen jaar hebben we dat ook gedaan: de eerste nacht blijven en dan de volgende nacht weer terug naar de plek waar je ook onderdak hebt. Bij nood kunnen we net als in voorgaande jaren hotelbedden inzetten, maar dat heeft financiële consequenties en dus willen we dat liever niet doen, ook omdat we nu aan die ophoging zitten.

3

Vragenuur van 19 september 2024 Vraag 3. Er komt een apart gedeelte voor opvang van vrouwen met gescheiden sanitair, cameratoezicht en beveiliging. Voor andere kwetsbare groepen zoeken we, indien dit niet past, een oplossing in de reguliere opvangplekken.

Vraag 4. De bedden voor de Kwr worden niet ingezet wanneer de reguliere opvang vol raakt. Daar wordt de locatie nu niet voor ingericht; die is echt specifiek voor de Koudweerregeling. De voorzitter: Zijn er aanvullende vragen? Ik zie er geen. De eerste indiener? Mevrouw Raaijmakers (PvdA): Voorzitter. Hebben we nog alternatieven voor komende winter als het niet lukt met deze locatie? Mevrouw Streefland (wethouder): We hebben meerdere locaties bekeken. Het zijn heel vaak locaties die niet van onszelf zijn, want we hebben niet veel vastgoed. Voor deze locatie geldt hetzelfde. Op dit moment is er voor één jaar de locatie Zeehaenkade, maar die zetten we liever niet in. In de eerste plaats is deze heel erg duur en in de tweede plaats zijn er maar 40 plekken. Maar als het echt niet anders kan, hebben we iets achter de hand. Het is echter een enorme puzzel en wet zetten nu alles in op de locatie die we nu op het oog hebben, juist vanwege die 175 plekken. Maar ja, we werken ook aan een back-upplan. Mevrouw Raaijmakers (PvdA): Worden wij daar begin oktober ook van op de hoogte gesteld? Mevrouw Streefland (wethouder): Zeker! 7. Mondelinge vragen van de fracties van Volt en PvdA over Tijdelijke heropening opvang Jaarbeurs. Mevrouw Nederhand (Volt): Voorzitter. Doordat de humanitaire ondergrens een maand geleden bereikt

was, moest de HUB in de Jaarbeurs sluiten voor mensen die gevlucht waren uit Oekraïne. Nu de opvang in Ter Apel stokt, is er dáár opnieuw een noodsituatie situatie ontstaan. De fracties van Volt en de PvdA zijn blij dat Utrecht opnieuw haar steentje bijdraagt om mensen op te vangen. We hebben hierover wel enkele vragen.

1. De HUB in de Jaarbeurs is gesloten voor mensen die uit Oekraïne gevlucht zijn. Wat maakt dat de Jaarbeurs nu wel opengesteld kan worden om als crisisopvang te dienen voor Ter Apel? Onlangs was er in het nieuws dat er onenigheid was tussen het Ministerie van Veiligheid en Justitie en het COA over de cijfers van het aanmeldcentrum en transparantie daarover.

2. Heeft deze onenigheid invloed gehad op de inhumane situatie in Ter Apel bij weten van het college waardoor wij nu de Jaarbeurs als crisisopvang voor Ter Apel moeten gebruiken, zo ja, hoe dan?

3. Hoeveel zekerheid is er dat deze tijdelijke crisisopvang niet duurzaam nodig is om Ter Apel te ontlasten, zeker nu dit nieuwe kabinet de Spreidingswet wil intrekken en er als gevolg daarvan minder gemeenten bereid zijn voor opvang te zorgen? 4. Als de crisisopvang langer nodig blijkt om Ter Apel te ontlasten, zijn de VRU en het college er dan toe bereid op deze opvang langer open te houden? Mevrouw Streefland (wethouder): Voorzitter. Vraag 1. Op het moment dat de Veiligheidsregio de deuren van de HUB sloot, was de Jaarbeurs overvol met Oekraïense vluchtelingen en was het sluiten

4

Vragenuur van 19 september 2024 van de voorziening noodzakelijk. Dat had te maken met het feit dat er geen uitstroommogelijkheden waren. De instroom aan vluchtelingen naar de Jaarbeurs was dagelijks hoger dan de uitstroom en er dreigde een onhandelbare situatie te ontstaan. Mensen zitten te lang in deze locatie en dat is eigenlijk geen goede opvang. Het is een hal en het is een gevolg van het gebrek aan opvangplekken in het land waar Oekraïense vluchtelingen naar door kunnen worden geplaatst. Op korte termijn gaat dit niet veranderen. Heropenen van de Jaarbeurs voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen is daarom op dit moment niet aan de orde. De HUB zal snel weer compleet gevuld zijn zonder perspectief voor doorplaatsing. Sommige andere gemeenten moeten de locatie sluiten, omdat het contract stopt en je niet zomaar een nieuw hebt. De vraag naar extra er bovenop is voor heel gemeenten heel ingewikkeld.

De tijdelijke opvang van de asielzoekers uit Ter Apel is voor twee groepen voor enkele weken. In tegenstelling tot op de opvang van Oekraïense vluchtelingen is er een afspraak met een andere gemeente voor doorstroming. Wij weten dat deze groep na zoveel weken weer door kan naar een locatie waar de mensen langduriger kunnen verblijven.

Inmiddels is de HUB enkele weken dicht is er hard gewerkt om voor de nog in de HUB aanwezige vluchtelingen nog een plek te vinden. Dat heeft ook zoveel tijd gekost. Dit is voor het grootste deel gelukt. Gezien de grote nood in Ter Apel is ervoor gekozen om de beschikbare bedden tijdelijk in te zetten voor de ontlasting van het aanmeldcentrum. De locatie is echt verre van ideaal, maar gezien de huidige situatie vinden de gemeente en de Veiligheidsregio het belangrijker om te helpen, zowel voor Ter Apel-Westerwolde als voor deze mensen.

Vraag 2. Wij hebben geen informatie over de communicatie tussen het ministerie en het COA. Voor deze informatie verwijzen wij u graag door naar uw landelijke contacten. Het contact met het ministerie, en specifiek met de minister, verloopt ingewikkeld. Hoewel ik nauw betrokken ben via de landelijke regietafel en de VNG-commissie, blijft dat ingewikkeld.

Vraag 3. We hebben de gemeente Westerwolde tijdelijke opvang aangeboden om te helpen bij de humanere opvang van mensen die al in Nederland zijn. Dit betreft niet de instroom. Hoe dit zich verder ontwikkelt, kunnen we nog niet overzien. We hopen echter dat andere gemeenten het voorbeeld van Leiden, Zaanstad en dat van ons voorbeeld zullen volgen en dat alle gemeenten zich zullen inspannen zolang de Spreidingswet nog van kracht is. Hier werken we gezamenlijk aan. Vraag 4. Verlenging van de opvang bekijken we als de situatie zich voordoet. De opvanglocatie in de Jaarbeurs is echt niet ideaal; het betreft een grote hal zonder privacy en daglicht, waaraan niets veranderd kan worden. Bij elke beslissing over opvang werken we nauw samen met de Veiligheidsregio Utrecht (VRU) en nemen we al deze aspecten mee. De voorzitter: Zijn er nog aanvullende vragen? Mevrouw Nederhand, wilt u een aanvullende vraag stellen? Mevrouw Nederhand (Volt): Dank voor de beantwoording. Ik hoorde de wethouder zeggen dat contact met de minister momenteel lastig is. Wat maakt dit ingewikkelder dan voorheen? Mevrouw Streefland (wethouder): Dat is een goede vraag. Informeel bestuursoverleg wordt moeizaam georganiseerd. Den Haag richt zich momenteel sterk op Den Haag. Tegelijkertijd willen wij graag dat de medeoverheden erbij betrokken dienen te worden, omdat zij echt van waarde zijn en helpen.

De voorzitter: Wij gaan door met de volgende set vragen.

5

Vragenuur van 19 september 2024 3. Mondelinge vragen van de fracties van het CDA en de VVD over Uit het oog uit het hart? De heer Van Steeg (CDA): Voorzitter. Het gaat over de Nedereindse Berg, waar Het Stadion, De Volharding en de SVU verschillende parcoursen hebben, die echter niet worden onderhouden, met name doordat verschillende partijen hierbij betrokken zijn. De gemeente geeft hierin wel de lead. Wij vinden het onacceptabel dat het onderhoud niet plaatsvindt, terwijl dit naar onze mening wel bij de gemeente Utrecht ligt.

Daarom hebben wij de volgende vragen. 1. Waarom is het onderhoud aan de Nedereindse Berg nog niet uitgevoerd? 2. Klopt het dat de gemeente Utrecht verantwoordelijk is voor dit onderhoud en dat dit ook is toegezegd? Is het college bereid de afspraken te herzien, zodat dat voor de verenigingen duidelijk is dat de gemeente het eerste aanspreekpunt is?

3. Heeft de wethouder tijdens haar recente bezoek aan de verenigingen toegezegd dat het onderhoud op korte termijn zal plaatsvinden? Zo nee, waarom niet?

4. Klopt het dat het onderhoud langjarig ongeveer 300.000 kost en is dit bedrag vastgelegd binnen de gemeentelijke financiën gezien de eerder gedane toezeggingen? Zo nee, waarom niet?

5. Ziet het college mogelijkheden om de betaling die nu wordt gedaan voor het gebruik van de Nedereindse Berg aan Staatsbosbeheer en/of om een deel van de bestemmingsreserve Nedereindse Plas aan te wenden voor het onderhoud? Zo nee, waarom niet? Mevrouw Oosters (wethouder): Voorzitter. Allereerst is het goed om aan te geven dat het heel vervelend is voor de verenigingen dat zij van het kastje naar de muur zijn gestuurd en dat dit alles zo lang heeft geduurd. Ik zou willen dat ik een compleet antwoord zou kunnen geven op de vraag waarom dat zo is, maar dat heeft verschillende oorzaken, zoals een complexe constructie, zoals de heer Van Steeg zelf al aangaf, tussen de betrokken partijen en doordat de baan in een ontwikkelgebied ligt.

Het Recreatieschap Stichtse Groenlanden heeft het parcours in gebruik gegeven aan de coöperatie Nedereindse Berg. In 2004 hebben zij samen afspraken gemaakt over het beheer en onderhoud. De gemeente is hierin formeel geen partij, waardoor er in de gemeentelijke begroting geen rekening is gehouden met de vervanging en het groot onderhoud van deze sportaccommodatie. Tegelijkertijd is het Nedereindse Park een ontwikkelgebied en was het in dat kader een tijd lang onduidelijk of de baan wel op deze plek zou blijven. Ook dat heeft een structurele inbedding in de sportbegroting in de weg gestaan. Overigens heeft de gemeente in 2019, 2021 en 2023 wel asfaltreparaties uitgevoerd. De conclusie is echter, dat dit alles te lang heeft geduurd.

Vraag 2. Ja, de gemeente heeft de aanleg gefinancierd en is en voelt zich verantwoordelijk voor het blijvend gebruik. Vraag 3. Tijdens mijn gesprek afgelopen maandag met de bestuurders van de coöperatie Nedereindse Berg heb ik toegezegd op zoek te gaan naar een oplossing. Ik kan op dit moment nog geen toezeggingen doen over wanneer en hoe dit opgelost wordt, maar mijn streven is om hen daarover op korte termijn duidelijkheid te geven en dan bedoel ik ook echt twee à drie weken. Onderdeel hiervan zal ook zijn dat de lopende afspraken met verschillende betrokken partijen tegen het licht worden gehouden, zodat we voorkomen dat we weer in dezelfde situatie belanden. Vraag 4. Er is geen structureel budget vastgelegd in de begroting, zoals ook al eerder aangegeven. Mijn streven is om dat nu te corrigeren, zodat de sportaccommodatie in goede staat is en blijft voor de gebruikers. U kent echter de financiële situatie van de gemeente, dus dat is niet direct geregeld. Wel gaan we hier absoluut mee aan de slag. Royal HaskoningDHV heeft twee jaar geleden een

6

Vragenuur van 19 september 2024 asfaltplan opgesteld, waaruit naar voren komt dat een toplaagrenovatie nodig is, die daarna ongeveer 15 jaar meegaat. Verder is jaarlijks een reservering van enkele tienduizenden euro's nodig voor tussentijds onderhoud.

Vraag 5. De afspraken over betalingen tussen het recreatieschap, waar Staatsbosbeheer onderdeel van is, en de coöperatie, zijn aan hen. Maar zoals ik al bij vraag 3 aangaf, werk ik aan een oplossing. Ik zou willen dat ik die nu al aan u kan voorleggen, maar ik heb daar nog even de tijd voor nodig. Mijn streven is om te kijken of we de middelen kunnen vinden in de lopende begroting van dit jaar, zodat we dit zo snel mogelijk kunnen oplossen. Maar het is echt nog te vroeg om er iets definitiefs over te kunnen zeggen. De voorzitter: Dank u wel. Zijn er aanvullende vragen? Dat is niet het geval en dan geef ik het woord aan de heer Van Steeg. De heer Van Steeg (CDA): Voorzitter. Ja, dat klinkt als goed nieuws, want dit duurt al heel lang. De wethouder zegt nu: "Ik ga dit toch regelen," als ik haar goed begrijp, dus binnen twee à drie weken. En de financiën zijn er in principe wel, als ik haar goed hoor. Mevrouw Oosters (wethouder): Voorzitter. Zoals ik al zei, de financiën zijn natuurlijk een uitdaging en daarom kan ik nu nog niet toezeggen dat we het op deze manier gaan doen. Maar we gaan wel binnen die twee à drie weken op zoek naar meer duidelijkheid voor de verenigingen, en die gaan we hen in die tijd ook geven. De heer Van Steeg (CDA): We praten met de wethouder voor sport en dit gaat natuurlijk via de sportbegroting.

Maar is dat wel de logische financiering, of zou dit ook gewoon uit de vastgoedbegroting kunnen worden betaald? Mevrouw Oosters (wethouder): Dat speelt allemaal mee. We hebben natuurlijk verschillende manieren waarop we dit soort sportaccommodaties in de gemeente financieren. We zullen ook inderdaad in die twee à drie weken helderheid moeten creëren over hoe en waar dit precies wordt gefinancierd. De heer Van Steeg (CDA): Dus het ligt toch open. Wat mij betreft, zou dat dan vastgoed moeten zijn en niet sport. Misschien kunnen we daar een besluit over nemen, want de wethouder vastgoed is hier ook aanwezig. Hij lacht al, dus ik neem aan dat dit goed geregeld wordt. De laatste vraag is of de wethouder ons in die twee à drie weken ook zal informeren via een brief over het besluit, want ik proef toch een positieve toon dat dit snel wordt geregeld, zoals beloofd. Mevrouw Oosters (wethouder): Zodra wij helderheid hebben, zullen wij de raad daarover informeren. De voorzitter: Wij gaan door met de volgende set vragen. 4. Mondelinge vragen van de fractie van het CDA over Einde van de Domstad PlusBus? De heer Van Steeg (CDA): Voorzitter. De afgelopen week werden wij onaangenaam verrast door de mededeling dat de Domstad PlusBus zal stoppen. Dit is een keuze van U Centraal, maar de Domstad PlusBus speelt een belangrijke rol in het tegengaan van eenzaamheid in de stad.

Daarom heeft de CDA-fractie enkele vragen:

7

Vragenuur van 19 september 2024 1. Welke rol heeft het college gespeeld bij de keuze om te stoppen met de Domstad PlusBus? 2. Deelt het college de mening dat de Domstad PlusBus een belangrijke rol speelt in de aanpak van eenzaamheid in de stad? Zo nee, waarom niet? Zo ja, waarom is deze keuze dan gemaakt in het licht van de versterkte eenzaamheidsaanpak waar het college voor staat?

3. Op welke manier zullen gebruikers van de Domstad PlusBus geïnformeerd worden over deze keuze? Kan hen een gelijkwaardig alternatief worden geboden?

4. Op welke manier wordt ervoor gezorgd dat de vrijwilligers, die bij de Domstad PlusBus betrokken zijn, een bijdrage kunnen blijven leveren aan het tegengaan van eenzaamheid in de stad?. Mevrouw Voortman (wethouder): Voorzitter. Op de eerste vraag: U Centraal heeft zelf besloten te stoppen met de Domstad PlusBus. Ze doen jaarlijks een aanvraag bij de regeling “Vrijwillige Inzet voor elkaar” op basis van een activiteitenplan dat wij beoordelen. Organisaties kunnen elk jaar hun activiteitenplan aanpassen, zolang dit voldoet aan de criteria en voorwaarden. Bij ingrijpende keuzes, zoals het stoppen van een activiteit, vragen wij dat zij deze goed onderbouwen, zorgvuldig uitvoeren, en waar nodig deelnemers of vrijwilligers begeleiden naar een passend alternatief. Dat hebben we ook van U Centraal gevraagd, en zij hebben toegezegd dit op te pakken.

Door te stoppen met de Domstad PlusBus maakt U Centraal ruimte vrij om zich extra in te zetten voor activiteiten voor mensen met dementie en hun naasten en kunnen zij de succesvolle en evidencebased activiteit “Join Us” voortzetten.

Wat betreft de vraag of de Domstad PlusBus een belangrijke rol speelt in de aanpak van eenzaamheid zijn wij van mening dat PlusBussen zijn een waardevol middel voor ouderen om actief te blijven en contact met elkaar te onderhouden. We erkennen zeker dat deze activiteit bijdraagt aan het tegengaan van eenzaamheid. Het besluit om te stoppen met de Domstad PlusBus is echter niet door de gemeente genomen. We begrijpen dat het een relatief dure dienst was en we hopen dat er bestaande bewonersinitiatieven of nieuwe initiatiefnemers zijn die de activiteit willen overnemen. In Vleuten De Meern, Leidsche Rijn, en Zuid bestaan al vergelijkbare diensten zoals de Zuidplus en de PlusBus Eropuit. U Centraal is hierover in gesprek met het Ouderenfonds.

U Centraal informeert de deelnemers deze maand via een persoonlijke brief, hun nieuwsbrief en hun website. Ze zullen de deelnemers wijzen op alternatieven en waar nodig begeleiding bieden naar passend aanbod. De Domstad PlusBus blijft de komende maanden nog rijden en activiteiten organiseren, zodat deelnemers ruim de tijd hebben om zich voor te bereiden op deze verandering. U Centraal biedt een breed scala aan vrijwilligerswerk en zal samen met de huidige vrijwilligers

bekijken of zij binnen of buiten de organisatie een nieuwe rol kunnen vervullen. U Centraal erkent de waarde van hun vrijwilligers en hun bijdrage aan het tegengaan van eenzaamheid. Zij zullen er alles aan doen om deze vrijwillige energie te behouden voor de stad. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Zijn er aanvullende vragen? Dat is niet het geval, meneer Van Steeg? De heer Van Steeg (CDA): Voorzitter. Wat ik begreep van U Centraal is dat deze beslissing mede is ingegeven door bezuinigingen. In het kader van de ambitie om Utrecht een stad van vrijwilligers te maken, vraag ik of de gemeente ervoor kan zorgen dat de vrijwilligers, die zich met veel inzet voor de Domstad PlusBus hebben ingezet, een passende rol kunnen behouden zonder dat hun motivatie verloren gaat. Mevrouw Voortman (wethouder): U Centraal heeft inderdaad een breed aanbod aan vrijwilligerswerk, en er zijn ook andere organisaties in de stad die werken met vrijwilligers. Ik heb er vertrouwen in dat

8

Vragenuur van 19 september 2024 U Centraal zich zal inspannen om deze vrijwilligers aan andere activiteiten te koppelen. Zoals ik al aangaf, bestaan er ook nog twee andere bussen in de stad; mogelijk kunnen de voormalige vrijwilligers van de Domstad PlusBus daar actief worden. De voorzitter: Helaas kan er geen tweede interruptie meer plaatsvinden, meneer Van Steeg. Ik heb het niet gezien, maar uw spreektijd is verstreken. 5. Mondelinge vragen van de fractie van Horizon over Hospiteren – niet voor iedereen ideaal, maar gaat afschaffen niet te ver? De heer Paalman (Horizon): Voorzitter. Hospiteren is een actueel onderwerp, dat zelfs landelijk de aandacht heeft getrokken. Recent heeft de SSH aangekondigd om voor nieuwbouwcomplexen het hospiteersysteem af te schaffen, wat betekent dat studenten niet langer hoeven te hospiteren, maar automatisch een kamer toegewezen krijgen. Dit is een belangrijk gespreksonderwerp onder studenten in Utrecht.

Daarom hebben wij de volgende vragen. 1. Is de wethouder op de hoogte van deze fundamentele wijziging in het beleid van de grootste en door de gemeente gewenste studentenhuisvester van Utrecht? Is er overleg geweest?

2. Wat vindt de wethouder van deze ontwikkeling? De Utrechtse raad heeft onlangs motie M281 aangenomen, waarin wordt opgeroepen tot bescherming van de cultuur onder Utrechtse studentencomplexen. Deze nieuwe ontwikkeling lijkt voor de nieuwe complexen rechtstreeks tegen deze motie in te gaan. Hoe reflecteert de wethouder daarop?

3. Er wordt in de verschillende commissies die onze raad kent gesproken over het mentale welzijn van de studenten die wonen op de Uithof - een van de gebieden waar bij de nieuwe complexen de SSH het hospiteren wil afschaffen. Voor veel studenten is hun studentenhuis een veilige plek waar je kan wonen met mensen met wie je graag wil wonen. Hoe vindt de wethouder de staat van het welzijn van de studenten die op de Uithof wonen te rijmen met deze nieuwe ontwikkeling binnen de SSH? De heer De Vries (wethouder): Voorzitter. Ik ben zeker op de hoogte van de wijziging. Daar hebben we het ook vaker over gehad, ook met de SSH. We zijn voor de zomer geïnformeerd door de SSH en wij staan ook volledig achter deze beslissing. Hoe je het ook wendt of keert, hospiteren is een vorm van uitsluiting en dat is niet meer van deze tijd. Wij staan voor een inclusieve samenleving en dat is ook waarom we hier volledig achter staan. Waar beter mee te beginnen dan met studentenkamers.

Wat betreft de tweede vraag heb ik al aangegeven dat wij hierachter staan. Studenten die om welke reden dan ook niet willen of kunnen hospiteren, krijgen nu alsnog een kans krijgen op een kamer. Ik zie het niet als strijdig met de motie over de studentencultuur, want de cultuur van studentencomplexen is niet afhankelijk van hospiteren. De afschaffing geldt bovendien alleen voor nieuwbouwcomplexen, waardoor het hospiteren in bestaande complexen blijft bestaan. Dan het antwoord op de derde vraag. Ik deel de mening dat een fijne en veilige woonplek heel erg belangrijk is voor de ontwikkeling van studenten. Alle bij het USP betrokken partijen hebben hun inzet uitgesproken om het welzijn van studenten in Utrecht te blijven bevorderen en wij dus ook. Collega Oosters was voor de zomer nog aanwezig bij een bijeenkomst over dit ontwerp op de USP en tegelijkertijd zijn we van mening dat een fijn huis ook kan zonder hospiteren. Dat je iemand niet kan kiezen, betekent dat je niet fijn met diegene kan wonen. Nogmaals, een groot deel van de kamers op het USP behoudt ook nog steeds het hospiteersysteem.

9

Vragenuur van 19 september 2024

Mevrouw Meerding (VVD): Voorzitter. De VVD kan zich vinden in de vragen van de heer Paalman en heeft een aanvullende vraag. Heeft het college een rol gespeeld in het invoeren van dit beleid van de SSH? De heer De Vries (wethouder): Wij hebben regelmatig overleg met SSH en met studentenorganisaties erbij, waarbij SSH dit beleid als mededeling heeft ingebracht. Wij hebben hier niet actief een voorstel voor gedaan. Mevrouw Meerding (VVD): Zou het college er in de toekomst voorstander van zijn als dit beleid voor alle complexen zou gelden? De heer De Vries (wethouder): Dat is een interessante vraag. Ik denk dat het goed is om eerst de resultaten van dit beleid af te wachten. Er zijn voor- en nadelen aan beide systemen, dat begrijp ik. Maar vanuit een inclusieve visie, die ik eerder als “pedagogisch” omschreef, sluit hospiteren mensen buiten, waardoor er insiders en outsiders ontstaan. Dit nieuwe systeem kan juist bijdragen aan diversiteit en inclusiviteit in studentencomplexen. Zoals ik eerder zei, vind ik het belangrijk dat we afstappen van het hospiteersysteem omdat dit leidt tot uitsluiting en het creëren van “insiders” en “outsiders.” Dit zien we ook terug in het huidige systeem. Dat er nu een tweede systeem bij komt, juich ik alleen maar toe. Natuurlijk kan samenleven in een woning soms lastig zijn, maar dat is ook een realiteit van de samenleving.

Zoals ik ook met mijn buren op straat doe, los je conflicten op door in gesprek te gaan. Dit gaat over omgaan met diversiteit, en daar sta ik volledig achter, voorzitter. De voorzitter: Heldere beantwoording. Mevrouw Oudejans (Student & Starter): Bedankt voor de beantwoording, wethouder. Ik hoor een paar scherpe kritiekpunten op het hospiteersysteem. Dat gesprek loopt echt al jaren, ook bij de SSH. Onderzoek van SSH toont echter dat studenten ook zorgen hebben over sociale veiligheid. De voorzitter: Wat is de vraag? Mevrouw Oudejans (Student & Starter): Ik hoor sterke tegenargumenten. We horen ook zorgpunten van studenten over sociale veiligheid. Je leeft toch met elkaar … De voorzitter: En de vraag? Mevrouw Oudejans (Student & Starter): Ziet de wethouder deze punten dan niet juist als punten voor het hospiteersysteem? De heer De Vries (wethouder): Nee, voorzitter. Nogmaals, het samenleven en opgroeien gaat over conflicten aangaan met elkaar en over tegenstellingen in de belangen. Die heb ik ook met mijn buurman en -vrouw en ook met elkaar in deze raad. Dit hoort er juist bij. Ik ben er niet doof of blind voor en natuurlijk moet je met elkaar het gesprek aangaan als het spannend wordt. Hoe bouw je aan gemeenschapsvorming en wat is daarvoor nodig? Dat zijn we niet meer gewend in deze samenleving die zo gericht is op het individu.

Daar is wat nodig en dat is niet een voortzetting van het hospiteren, want daardoor worden juist heel veel mensen uitgesloten. Mensen met een andere culturele

10

Vragenuur van 19 september 2024 achtergrond of uit situaties van armoede worden uitgesloten door het huidige systeem. Dat vind ik ongewenst, want “soort zoekt soort” houdt de bestaande structuren van uitsluiting in stand. De heer Stam (PvdA): Voorzitter, is de wethouder niet blij dat we hiermee doorbreken dat mensen – vooral met een diverse achtergrond – soms wel twintig keer moeten hospiteren voordat ze geplaatst worden? Dat soort systemen is toch onwenselijk? De heer De Vries (wethouder): Jazeker en volgens mij was ik daar zojuist ook heel duidelijk over. Ik ben blij dat ik een medestander heb in deze raad! De voorzitter: De laatste vraag van Horizon? De heer Paalman (Horizon): We hebben hier verschillende opvattingen over in de raad. Het is echter niet vreemd om niet zomaar een toilet te willen delen met iemand die je nooit hebt gesproken. Hospiteren biedt zeker wel voordelen. De wethouder zei dat het huidige systeem blijft bestaan voor bestaande complexen. Onze recente motie noemde drie specifieke complexen die bijdragen aan de studentencultuur. Als ook daar het hospiteersysteem wordt afgeschaft, zou de wethouder dan ingrijpen? De heer De Vries (wethouder): Ik waardeer dat de heer Paalman de motie zo interpreteert, maar ik zie dat anders. Ik wil ook zeggen dat het voorbeeld van het delen van een wc hier geen goed argument is; dat doen we in dit gebouw immers ook.

De voorzitter: Dat is helder. Er is helaas geen tijd meer voor een aanvullende vraag van Horizon. 6. Mondelinge vragen van de fracties van PvdA, Student & Starter en GroenLinks over Mbostudenten verdienen net zoveel studentenkortingen! De heer Talhaoui (PvdA): Voorzitter. Het nieuwe collegejaar is weer begonnen en wij hopen dat alle mbo-, hbo- en wo-studenten inmiddels hun draai hebben kunnen vinden in het studentenleven. Maar dat zal niet voor alle studenten even makkelijk gaan. Mbo-studenten vinden het vaak veel lastiger om mee te doen met het studentenleven, en niet in de laatste plaats omdat zij niet van dezelfde dingen gebruik kunnen maken als hbo- en wo-studenten. In Utrecht zijn we er trots op dat we alle studenten (mbo, hbo, wo) als gelijkwaardig zien. Maar

daarmee zijn we er natuurlijk niet. We moeten goed in de gaten houden of dit in de praktijk ook zo werkt. Zo weten we dat, omdat mbo-studentenpassen vaak niet herkend worden als studentenpassen, mbo-studenten niet altijd gebruik kunnen maken van studentenkortingen, terwijl ze daar wel recht op hebben.

Daarom hebben wij de volgende vragen. 1. Herkent het college het beeld dat mbo-studenten geen gebruik kunnen maken van hun studentenpassen om studentenkortingen te krijgen? 2. Weet het college hoeveel Utrechtse mbo-studenten gebruikmaken van de MBO-Card van JOBMBO?

3. Ziet het college mogelijkheden om samen met de Utrechtse mbo’s een duidelijk herkenbare Utrechtse mbo-studentenkaart in te voeren, zodat alle mbo-studenten gebruik kunnen maken van alle studentenkortingen die er in deze stad zijn?

11

Vragenuur van 19 september 2024 4. Hoe houdt het college in de gaten of studentenkortingen in Utrecht wel aan alle studenten worden aangeboden, en of er geen discriminatie plaatsvindt?

5. Wil het college overwegen om daarvoor een meldpunt in te richten? De heer De Vries (wethouder): Voorzitter. Ik zal deze vragen een voor een beantwoorden. Het antwoord op de eerste vraag. We herkennen het beeld deels. Initiatieven zoals Knaek en de CJPMBO Cultuurkaart maken het mogelijk voor mbo-studenten om kortingen te krijgen, maar bij sommige organisaties en ondernemers blijven mbo-studenten uitgesloten. Dit is echter een kwestie van hun eigen beleid en bedrijfsvoering.

Wat betreft de mbo-kaart van JOB, bedoelt de heer Talhaoui waarschijnlijk de mbo-cultuurkaart, een initiatief van JOB-MBO en CJP. Deze kaart biedt sinds 2022 een cultuurbudget aan mbo-scholen, vergelijkbaar met de cultuurkaart in het voortgezet onderwijs. In Utrecht doen alle vier de mboinstellingen mee aan deze pilot en ook hebben deze instellingen besloten om het beschikbare budget per student te verdubbelen. Zoals de raad reeds in de Kwartaalbrief onderwijs heeft kunnen lezen, hebben in totaal van de vier instellingen bijna 11.000 studenten hebben een cultuurkaart. Dit geld wordt vooral aan collectieve activiteiten uitgegeven, waarbij veelvuldig wordt samengewerkt met Utrechtse culturele instellingen, zoals Centraal Museum, het Utrechts archief, het Louis Hartlooper complex, het Nederlands Filmfestival, Stadsschouwburg, Stenniz Music, Critical Mass en Theatergroep Playback.

Het antwoord op de derde vraag. We zien geen mogelijkheden om een specifieke Utrechtse mbostudentenkaart in te voeren. Er zijn organisatorische en financiële barrières, en elke instelling gebruikt de kaart voor interne processen zoals identificatie bij toetsen en betalingen. Er zijn ook hoge kosten verbonden aan het stadsbreed organiseren hiervan. Met de landelijke werkagenda mbo heeft het ministerie van OCW in 2023 alle Nederlandse mbo-instellingen verzocht om de mogelijkheden voor een landelijke studentenkaart. Ook mbo-instellingen in Utrecht zijn ermee bezig of hebben al een fysieke studentenkaart in gebruik. Mbo-Utrecht en ROC Midden-Nederland maken al langer gebruik van de studentenpas en ook de studenten van Nimeto hebben sinds vorig jaar een fysieke studentenpas. Vraag 4. Het volgen van studentenkortingen is niet iets wat wij actief doen. Dit plan hebben we samen opgesteld en we hebben er samen voor gekozen dat het inzetten voor studentenkortingen geen haalbare en effectieve inspanning is binnen onze aanpak. Het gaat daarbij om een groot aantal potentiële ondernemers die kortingen aanbieden en soms juist om een heel kleine schaal, bijvoorbeeld een kapperszaak. Daarom hebben we in ons plan van aanpak opgenomen dat dit vraagstuk buiten de gemeentelijke rol en invloed ligt en dat andere inspanningen kansrijker zijn.

We volgen dit dan ook niet actief en zien ook geen mogelijkheden om dit te volgen.

Vraag 5. Wij willen geen meldpunt inrichten. De gemeente heeft hierin geen handhavende rol, bevoegdheid en handelingsperspectief om bedrijven en ondernemers hierop aan te spreken. Zij bepalen hun eigen beleid. Een meldpunt zou leiden tot wildgroei, en wij steunen al meldpunten zoals discriminatie.nl, waar studenten die zich gediscrimineerd voelen terechtkunnen voor ondersteuning en bemiddeling. De voorzitter: Ik zie geen aanvullende vragen. Meneer Talhaoui? De heer Talhaoui (PvdA): Voorzitter. Het is een beetje teleurstellend dat er weinig inzet is om dit probleem van studentenkortingen aan te pakken. Zou een meldpunt op de website van de gemeente geen toegevoegde waarde kunnen hebben, zoals andere gemeenten dat wel doen?

12

Vragenuur van 19 september 2024

De heer De Vries (wethouder): Eigenlijk niet. Ik noem bijvoorbeeld wonen. We zagen in het verleden bijvoorbeeld een wildgroei aan meldpunten op het gebied van wonen. De mensen zien door de bomen het bos niet meer. Laten wij ons focussen op één meldpunt, zoals discriminatie.nl, waar mensen hun meldingen kunnen doen. Dit is volgens ons een effectievere benadering dan verschillende meldpunten. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we door naar de laatste vragen van dit vragenuur, ingediend door DENK. 8. Mondelinge vragen van de fractie van DENK over Zijn Utrechters veilig genoeg tegen Mossad? De heer Sungur (DENK): Voorzitter. De afgelopen dagen heeft de Israëlische inlichtingendienst Mossad mobiele apparaten laten ontploffen in Libanon. Dit heeft meerdere burgers het leven gekost, waaronder dat van kinderen, en het heeft geleid tot duizenden gewonden. De VN Mensenrechtenchef ziet een schending van het internationaal recht. Onlangs is gebleken dat ook de brandweer in Utrecht mobiele apparaten gebruikt van hetzelfde merk. De inmenging van Israël reikt erg ver, ook naar Nederland. Dit leidt tot zorgen bij veel burgers in Utrecht. Daarom mijn vragen:

1. Is de gemeente bekend met het gebruik van verschillende mobiele apparaten door Utrechters en in hoeverre lopen zij een vergelijkbaar risico? 2. Hoe ziet de gemeente de dreiging van Mossad voor de veiligheid van haar inwoners?

3. Zijn er concrete samenwerkingen tussen Nederlandse veiligheidsdiensten en Mossad waar de gemeenteraad van op de hoogte moet zijn. Hoe wordt ervoor gezorgd dat een dergelijke samenwerking leidt tot schendingen van grondrechten? 4. Hoe waarborgt de gemeente de veiligheid van Utrechters? De voorzitter: Wethouder Van Hooijdonk zal deze vragen beantwoorden als locoburgemeester. Mevrouw Van Hooijdonk (wethouder): Voorzitter. De burgemeester is in het buitenland en namens haar mag ik deze vragen beantwoorden.

Vraag 1. Dit is een grote vraag en we weten niet precies welke mobiele apparaten de 365.000 inwoners van Utrecht gebruiken. In Nederland gekochte apparaten moeten voldoen aan Europese veiligheidsvereisten en zijn doorgaans veilig. Wij lezen allemaal de krant en wij zien allerlei analyses in mediaberichten. Dat laat onverlet dat wij niet weten wat de toedracht is van wat er in het MiddenOosten is gebeurd. We weten ook niet wie erachter zit. Het woord “weten” is belangrijk. Ik lees waarschijnlijk ook wat de heer Sungur leest. In antwoord op de tweede vraag kan ik zeggen dat inlichtingendiensten altijd een ingewikkeld veld vormen. Aan de ene kant heeft onze AIVD publieke berichten en jaarverslagen en daaruit weten we dat er zeker landen actief zijn in Nederland. Voorbeelden die vaak worden gegeven, zijn Rusland en China die via berichtgeving politieke uitslagen proberen te beïnvloeden of economische spionage bedrijven. Ongetwijfeld zijn er ook dingen bekend die mij of u niet bekend zijn, omdat ze geheim zijn en waarover volgens onze wet ook alleen maar verantwoording wordt afgelegd aan een bijzondere commissie in de Tweede Kamer. Dat weten wij niet. Los van wat er openbaar bekend is, kunnen wij daar niets over zeggen.

13

Vragenuur van 19 september 2024 Het antwoord op de derde vraag ligt een beetje in het verlengde van het vorige antwoord. Uit de openbare informatie is ons niets gebleken dat er iets bijzonders aan de hand is in Utrecht met de activiteiten van de Mossad. Maar we weten niet wat we weten en dat hoort bij dit onderwerp. Als er in den brede iets in Nederland aan de hand zou zijn op dit punt waarvoor het publiek

gewaarschuwd moet worden, was die waarschuwing bij ons bekend. Wij denken niet dat het voor de hand ligt dat er met Utrecht in het bijzonder iets speciaals aan de hand is. Ook hebben wij dat in den brede niet gehoord voor de Nederlandse veiligheidssituatie in dit geval. De voorzitter: Ik zie geen aanvullende vragen. Meneer Sungur? De heer Sungur (DENK): Voorzitter. Dank voor het antwoord. Er zijn experts die duidelijk aangeven dat de Mossad waarschijnlijk achter deze acties zit. Mijn vraag is of er andere gemeentelijke organisaties zoals de brandweer zijn die vergelijkbare apparaten gebruiken en mogelijk risico lopen? Mevrouw Van Hooijdonk (wethouder): We lezen allemaal de berichten, maar we weten niet wie erachter zit en of het merk van apparaten een risico inhoudt. Voor Utrecht zijn er geen specifieke waarschuwingen uitgegeven over merken van mobiele apparaten in Nederland. De voorzitter: Hartelijk dank. Daarmee sluiten we het vragenuur af. Dank aan de wethouders, raadsleden, commissieleden en het publiek en een fijne avond allemaal. De voorzitter sluit daarop, te 18.00 uur, het vragenuur.

14

Vragenuur van 19 september 2024 Lijst van toezeggingen, gedaan tijdens het vragenuur van 19 september 2024.

Mondelinge vragen van de fracties van de PvdA, GroenLinks, D66, PvdD, Volt, DENK, Horizon en de ChristenUnie over Zijn we klaar voor de winter? Wethouder Streefland • zal de raad begin oktober op de hoogte stellen van de beschikbaarheid van de locatie Zeehaenkade voor de Koudweerregeling

Mondelinge vragen van de fracties van het CDA en de VVD over Uit het oog uit het hart? Wethouder Oosters • zal binnen twee à drie weken meer duidelijkheid verschaffen over het onderhoud van de Nedereindse Berg en de financiering daarvan.

15