2024.07.04 Conceptverslag VJN commissie EDVW

Verslag openbare middagvergadering commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen 5

10

15

20

Datum Locatie Verslag door

4 juli 2024 Raadszaal, Utrecht mevrouw M. de Mul (Notuleerservice Nederland)

Aanwezigen

De voorzitters Bert van Steeg en Cees Bos, de wethouders Lot van Hooijdonk, Eva Oosters, Susanne Schilderman, Rachel Streefland en Dennis de Vries, de leden Kirsten Alblas (CU), Cees Bos (Stadsbelang Utrecht), Joachim Cornielje (PvdA), Gert Dijkstra (EenUtrecht), Harm Dijkstra (CDA), Ramon Emmen (UtrechtNu!), Rachel Heijne (GroenLinks), Gertjan te Hoonte (VVD), Xenia Minnaert (PvdD), Annemijn Oudejans (Student & Starter), Victor Paalman (Horizon), Ralph Peters (D66), Veerle Smit (Volt), Mirac Usta (Denk), Jelle Vintges (VVD), Berdien van der Wilt (D66), Pepijn Zwanenberg (GroenLinks), Jantine Zwinkels (CDA), Rick van der Zweth (PvdA), de commissiegriffier Frank de Kok

Verslag commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen

25

1 Opening en mededelingen .............................................................................................................1 2 Raadsvoorstel Voorjaarsnota en Eerste bestuursrapportage 2024 ...............................................2 Lijst van toezeggingen wethouder Streefland ..............................................................................18 Lijst van toezeggingen wethouder Oosters .................................................................................20 Lijst van toezeggingen wethouder Van Hooijdonk .......................................................................33

30

1 Opening en mededelingen Voorzitter Van Steeg opent de vergadering.

1

2 Raadsvoorstel Voorjaarsnota en Eerste bestuursrapportage 2024 De voorzitter geeft het woord aan de VVD voor hun bijdrage. 5

10

15

De heer Te Hoonte (VVD) pleit voor het terugdraaien van de Stop de verkoop-maatregel. Er is per 1 juli nieuwe wetgeving voor verhuur die een extra stap regelt voordat mag worden verkocht. Het is dus overbodige Utrechtse regelgeving. Volgens de VVD levert dit direct een besparing op van 5,8 miljoen, 8 ton aan dingen die zijn weggemoffeld in de begroting en 5 miljoen aan terugkomende meerwaardeafdracht. Aan de wethouder wordt gevraagd of terugdraaien mogelijk is. Voor wat betreft vastgoed stelt de VVD voor om magazijn De Zon te verkopen en met een taakstelling te komen om gemeentelijk vastgoed te verkopen, zoals ooit ook door de PvdA is voorgesteld. Er worden te veel panden voor tijdelijke verhuur gebruikt. Wat de VVD betreft wordt daar zo snel mogelijk mee gestopt. Aan de wethouder wordt gevraagd of die regel weer kan worden ingevoerd.

20

De heer Vintges (VVD) vult de bijdrage aan voor wat betreft energie. Er wordt bezuinigd op de klimaatvriendelijke stad, maar het is onduidelijk wat er precies minder wordt gedaan en wat de prioriteiten van het college zijn. De VVD vindt meer aandacht voor netcongestie belangrijk. Daarvoor zouden extra middelen beschikbaar moeten worden gesteld. Aan de wethouder wordt gevraagd wat zij daarvan vindt en of dat direct effect zou hebben. Er wordt op dit moment 1,2 miljoen begroot voor netcongestie, waarvan 700.000 euro wordt besteed aan ambtelijke capaciteit. Is dat niet wat veel? De gemeente zou meer moeten inzetten op energie dat minder last heeft van netcongestie. De VVD is erg voor zon op dak, en vraagt om te bekijken waar dat kan en waar dat gaat knellen. Zorg ervoor dat pieken in het net worden omgezet, bijvoorbeeld in warmte, zoals in Groningen.

25

De voorzitter merkt op dat wethouder Streefland hier alleen zit voor Samen voor Overvecht. Hij vraagt of er fracties zijn die daar een opmerking over hebben. De heer Te Hoonte (VVD) geeft aan dat de VVD de coalitieakkoord-impuls in Samen voor Overvecht zou willen beperken. Er gebeurt veel in die wijk en dat is noodzakelijk, maar dit is een overkill aan inzet.

30

De heer Van der Zweth (PvdA) geeft aan dat er al wordt bezuinigd op Samen voor Overvecht. Wil de VVD hier verder in schrappen? De heer Te Hoonte (VVD) meldt dat de VVD de impuls van 2 miljoen wil bezuinigen. Als die bezuiniging al wordt voorgesteld is dat een doublure.

35

De heer Van der Zweth (PvdA) meldt dat er tonnen op worden bezuinigd. Hij vraagt of de VVD dat bedrag wil verdriedubbelen, hoewel het om de kwetsbaarste wijk in de stad gaat. De heer Te Hoonte (VVD) antwoordt dat er wordt geïnvesteerd in adviseurs, daar is het niet voor bedoeld. De VVD wil dat het budget wordt ingezet voor de mensen in die wijken. Een computerspelletje over een park voegt niets toe aan het oplossen van de problemen in de wijk.

40

45

De heer Van der Zweth (PvdA) zegt dat de raad vaak heeft gevraagd om niet te veel adviseurs en mensen van buiten Utrecht in te schakelen. Het besparen van 8 ton is al heel wat. De VVD verdrievoudigt dat zonder te overzien wat dat doet in die wijk. De PvdA raadt dat ten sterkste af. De heer Te Hoonte (VVD) antwoordt dat het bedrag dat wordt voorgesteld in de vorige coalitieperiode wel voldoende was. Er kan ook wordt gevraagd om te stoppen met het maken van plannen in de ruimtelijke sfeer, dan was er wel wellicht geld over geweest. De PvdA moet zich realiseren dat niet alles kan.

2

De heer Dijkstra (EenUtrecht) deelt de analyse van de VVD dat er onnodig geld veel naar de Omgevingsvisie gaat, dat geen draagvlak heeft. Hij stelt voor om het budget wel te handhaven maar het beter te besteden. 5

De heer Te Hoonte (VVD) antwoordt dat dat beter zou zijn als het college geen rekenfouten van 40 miljoen maakt. Om dat op te vangen moet er naar dit soort oplossingen worden gekeken. De heer Dijkstra (EenUtrecht) constateert dat VVD de Overvechters in de kou laat staan. De heer Te Hoonte (VVD) antwoordt dat zij de Overvechters zeker niet in de kou laten staan. De Overvechters geven zelf aan dat er niet altijd naar hen wordt geluisterd en dat zij niet altijd blij zijn met wat de gemeente voor hun doet.

10

Mevrouw Van der Wilt (D66) deelt de oproep dat er kritisch moet worden gekeken naar alle programma’s. Zij is blij dat de Rekenkamer aan de slag gaat met het onderzoeken van de effectiviteit van Samen voor Overvecht. Een kleine maand geleden stelde de fractievoorzitter van de VVD de vraag wat er aan de hand is met de Overvechtste jeugd. Jongeren hebben daar mindere kansen, dat heeft veel impact. Als het fout gaat in een wijk is er meer nodig.

15

De heer Te Hoonte (VVD) antwoordt dat het geld dat hier af wordt gehaald kan worden gebruikt om niet in te boeten op boa’s, en daardoor meer aan veiligheid te doen. Er kan meer voor de jongeren worden gedaan door te richten op de kansen voor hen, in plaats van aan de slag te gaan met allerlei plannetjes. Er is een andere manier van hiermee omgaan.

20

Mevrouw Van der Wilt (D66) zegt dat door de hele raad een motie is ingediend die vraagt om meer aandacht voor jongeren van Overvecht. Dat bijt met het voorstel om daarop te bezuinigen. De heer Te Hoonte (VVD) antwoordt dat er wordt bezuinigd op van alles en nog wat in de hele stad. Hier is extra geld naar toe gegaan wat niet leidde tot resultaten. Laten we dan eerst afwegen of het niet kan voor het budget dat hiervoor stond.

25

Mevrouw Van der Wilt (D66) zegt dat er naar de effectiviteit van programma’s wordt gekeken. Er kan een stukje af, maar als we vinden dat we de jeugd niet moeten laten vallen kunnen we er geen 2,5 miljoen van af halen. De heer Te Hoonte (VVD) antwoordt dat er dan het bedrag uitkomt dat D66 in de vorige coalitieperiode wel voldoende vond. De voorzitter geeft het woord aan GroenLinks voor hun bijdrage.

30

Mevrouw Heijne (GroenLinks) zegt dat het tekort op de begroting komt doordat het rijk minder geld beschikbaar stelt. Niet door een rekenfout. De heer Te Hoonte (VVD) meent dat dat niet waar is. Het komend jaar gaan we er 33 miljoen op achteruit en er wordt voor meer dan 90 miljoen aan bezuinigingen voorgesteld. Het komt echt door dit college.

35

De voorzitter zegt dat dit al aan bod is geweest in andere commissies. Mevrouw Heijne (GroenLinks) zegt dat de rekenfout was voorzien. De bezuinigingen niet, en daardoor zijn de tekorten ontstaan.

40

De heer Te Hoonte (VVD) geeft aan dat hij blij is dat GroenLinks de rekenfout had voorzien, en stelt dat zij het college daar dan voor had moeten waarschuwen. De rijksbezuinigen waren aangekondigd alleen is er bewust voor gekozen ze niet serieus te nemen. Mevrouw Heijne (GroenLinks) zegt dat de bezuinigingen ook plannen raken die GroenLinks belangrijk vindt. Bij energietransitie is gekozen voor een taakstelling. Dat vindt GroenLinks een verstandige keuze, want daarmee wordt voorkomen dat hele onderdelen van het programma wegvallen. Het college zal de raad jaarlijks infomeren over de inzet. Helaas is het niet gelukt om 3

5

10

het zonneveld bij de geluidswal aan de A12 te realiseren. GroenLinks is blij dat het college onderzoekt welke stappen zij zelf kan zetten om het project te realiseren, en ziet daarbij een rol voor bewoners. Aan de wethouder wordt gevraagd of het college een rol ziet voor bewonersinitiatieven bij dit project. De bezuinigingen raken ook de inzet op het verbeteren van luchtkwaliteit. Het komend jaar kan de raad een maatregelenpakket lucht tegemoet zien. GroenLinks vindt het positief dat wordt voorgesteld om in alle nieuwe contracten voor laadpalen de concessievergoeding te verhogen. Het levert flink wat extra inkomsten per jaar op. Het is goed dat deze direct worden ingezet op het verbeteren van luchtkwaliteit. De ambities op dat vlak moeten zoveel mogelijk in stand worden gehouden. GroenLinks stelt voor om de concessievergoeding verder te verhogen. Aan de wethouder wordt gevraagd wat daar de gevolgen van zouden zijn. De heer Peters (D66) vraagt of GroenLinks het risico ziet dat deelmobiliteit daardoor duurder en onbereikbaarder wordt.

15

20

25

30

35

Mevrouw Heijne (GroenLinks) zegt dat dat een dilemma is. Daarom vraagt zij naar de gevolgen ervan. Zij meent verder dat deelmobiliteit ten onrechte als duur wordt gekwalificeerd. Dat heeft ermee te maken dat alle kosten in één rit zitten. Tot slot kaart zij de motorcrossbaan aan. Het geluid dat er wordt geproduceerd wordt door omwonenden al lang als storend ervaren. GroenLinks wil dat het uit de stad verdwijnt. Het is onbegrijpelijk dat een activiteit die zo vervuilend is en waar zoveel mensen last van hebben een plek heeft in de stad waar we woekeren met de ruimte. Aan het college wordt gevraagd welke stappen zij zet om de motorcross te laten verdwijnen of om overlast te verminderen. Bijvoorbeeld door het realiseren van de geluidswal, waar in de Voorjaarsnota van 2017 een reservering voor was gemaakt en/of het inzetten op elektrificatie of andere maatregelen. De heer Zwanenberg (GroenLinks) zegt dat wonen een mensenrecht is. De afgelopen jaren zijn er veel goede zaken in gang gezet om de woningnood in Utrecht te verlichten en om wonen betaalbaar te maken, zoals samenwerkingsafspraken met corporaties, de Woondeal, de Leegstandsverordening en het Actieplan Studentenhuisvesting. Er is echter nog steeds een fiks woningtekort. Het is positief dat in 2023 is gestart met de bouw van 3870 woningen.

GroenLinks is heel blij dat Utrecht sinds 1 januari als eerste grote stad een stop op de verkoop van sociale huurwoningen heeft. In deze wooncrisis is elke verkochte sociale huurwoning er een teveel. Hierdoor worden elk jaar 100 sociale huurwoningen behouden. De verkoop van exoten wordt echter iets te enthousiast opgepakt door een aantal corporaties. GroenLinks hoopt die verkoop verder te begrenzen. Met betrekking tot studentenwoningen is GroenLinks blij dat harde planvoorraad met 500 is toegenomen. Zij hopen dat het nieuwe woningwaarderingsstelsel gaat helpen om substantieel meer onzelfstandige kamers bij te kunnen gaan bouwen. Mevrouw Van der Wilt (D66) geeft aan dat er een tekort is van duizenden woningen, en vraagt hoe GroenLinks blij kan zijn met 500 extra studentenwoningen.

40

De heer Zwanenberg (GroenLinks) antwoordt dat in de planvoorraad 500 extra studentenwoningen is opgenomen. Dat is positief, hoewel dat niet betekent dat we klaar zijn. Mevrouw Van der Wilt (D66) vraagt of GroenLinks erkent dat het nog steeds niet voldoende is en dat er nog meer moet worden gerealiseerd.

45

50

De heer Zwanenberg (GroenLinks) antwoordt dat de wooncrisis nog niet voorbij is, daar moet hard aan worden gewerkt. Hij gaat verder met zijn betoog. Dankzij de Leegstandsverordening zijn er al heel wat woningen weer bewoond. Ook in de Burgemeester Reigerstraat zijn de woningen sinds vorige week weer bewoond, door krakers. Dat vindt GroenLinks positief. Zij hopen dat ze daar vele jaren kunnen blijven wonen. De rechter heeft onlangs geoordeeld dat de gemeente discrimineert door niet voor voldoende woonwagenstandplaatsen te zorgen. Uit onderzoek blijk dat er zeven extra standplaatsen kunnen worden toegevoegd. Daar is niets mee gebeurd. Gaat het college dit alsnog oppakken? Voor wooncoöperaties is helaas een bezuinigingsvoorstel vanaf 2028 ingeboekt. GroenLinks hoopt dat met het geld van het Fonds Betaalbare Koop belangrijke stappen kunnen worden gezet 4

5

Gelukkig staan de wooncoöperaties zelfs in het Hoofdlijnenakkoord van het nieuwe kabinet. Wat GroenLinks betreft worden de komende jaren zoveel mogelijk wooncoöperaties in de steigers gezet, meer dan twee per jaar. De snelste manier om dat te doen is via bestaand vastgoed, bijvoorbeeld in oude kantoorpanden. Is het college bereid om daarvoor naar het eigen vastgoed te kijken? De heer Dijkstra (EenUtrecht) merkt op dat GroenLinks enthousiast is over dit onderwerp, maar er wordt toch op bezuinigd. Dat valt niet te rijmen. Gaat GroenLinks met een amendement komen om dit te repareren?

10

De heer Zwanenberg (GroenLinks) antwoordt dat zij blij zijn dat het Fonds Betaalbare Koop helemaal wordt overgeheveld naar die wooncoöperaties. Samen met het landelijk fonds en met het inzetten van eigen vastgoed kan ervoor worden gezorgd dat wooncoöperaties echt een voet aan de grond krijgen in Utrecht. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of er taken zullen wegvallen bij de genoemde bezuiniging. Gaat GroenLinks proberen om dit dan te repareren?

15

20

De heer Zwanenberg (GroenLinks) antwoordt dat de bezuiniging pas ingaat per 2028. Tot die tijd kunnen er nog belangrijke stappen worden gezet. GroenLinks vraagt naar het inzetten van eigen vastgoed, want daar valt veel winst te behalen. Hij vervolgt zijn betoog. Eerder dit jaar werd een motie aangenomen om vastgoed aan te kopen om sociale woningbouw te realiseren. Aan de wethouder wordt gevraagd hoe het daarmee staat. GroenLinks wil ook dat mensen in goede huizen wonen. Helaas gaat dat niet altijd goed, zelfs niet in wat de gezondste en meest duurzame wijk van Nederland moet worden: Cartesius. Er is onlangs nog een prijs gewonnen, maar de bewoners wonen het jaar rond in stoofovens van dertig graden. Daar gaat iets mis op het vlak van klimaatadaptief bouwen. Aan de wethouder wordt gevraagd hoe kan worden voorkomen dat dit soort woningen worden gebouwd.

25

De voorzitter geeft het woord aan het CDA voor hun bijdrage. De heer Dijkstra (CDA) zegt dat het college er alles aan doet om zaken die nu nodig zijn zover mogelijk door te schuiven. Harde bezuinigen komen vanaf 2026, dus na de verkiezingen, op bordje van het toekomstige college. De heer Van der Zweth (PvdA) merkt op dat 2026 het ravijnjaar is. Dat klopt dus.

30

35

40

De heer Dijkstra (CDA) gaat verder door te stellen dat het college door het afschaffen van de inzet op wooncoöperaties, subsidie op huurdersparticipatie en de verhuisadviseur, de verantwoordelijkheid van de samenleving terugtrekt naar het stadskantoor. Dat vindt het CDA niet de juiste visie. Uit ambtelijke navraag blijkt dat het geld uit budgetoverschrijving wordt besteed aan programmamanagers. Aan de wethouder wordt gevraagd hoeveel extra woningen dit zal opleveren. Zijn die programmamanagers na volgend jaar niet meer nodig, is de woningcrisis dan opgelost? Stop de verkoop van sociale huurwoningen kost de gemeente miljoenen. Als we het goed begrijpen komt de compensatie uit nationale prestatieafspraken en de Woondeal. Dat kan dus budgetneutraal. Hoe is nu de volgorde: heeft het rijk het geld gelabeld om Stop de verkoop te financieren, of is het geld anders gelabeld en doet Utrecht er de compensatie van Stop de verkoop gewoon mee? De heer Zwanenberg (GroenLinks) merkt op dat dit technische vragen zijn, die tevoren gecheckt hadden kunnen worden. Het CDA had tijdens deze behandeling dan hun mening kunnen geven.

45

De heer Dijkstra (CDA) zegt dat dit is nagevraagd naar aanleiding van antwoorden op schriftelijke vragen. Er is dus twee keer de weg gevolgd die we hier gewend zijn. De heer Zwanenberg (GroenLinks) had liever een mening gehad. De heer Dijkstra (CDA) gaat verder met zijn betoog. Ook de aankoop van vastgoed vindt het CDA geen goed voorstel. Dat gaat volgens de Voorjaarsnota budgetneutraal gebeuren. Hoe gaat 5

5

de wethouder dat doen? Budgetneutraal werkt in dit kader verwarrend en kan beter worden vervangen door een andere term. Het CDA gaat een motie indienen over het risicogestuurd toezicht. Wat het CDA betreft nemen de risico’s door deze bezuiniging teveel toe. Voor wat betreft de netcongestie merkt het CDA op dat dat alle plannen in gevaar brengt. Het is goed om te lezen dat het college er samen met andere partijen boven op zit. Is het maken van een crisisplan genoeg? In plaats van de zoveelste campagne tegen houtstook kan er beter worden ingezet op een campagne over spitsmijden. Daarmee wordt de verantwoordelijkheid bij burgers gelegd.

10

De voorzitter geeft het woord aan D66 voor hun bijdrage.

15

Mevrouw Van der Wilt (D66 meent dat het hoog houden van het bouwtempo belangrijk is. Door het college is aangegeven dat het effect van de bezuinigingen op het bouwtempo gering zal zijn. Aan de wethouder wordt gevraagd hoe dat wordt gemonitord. D66 vindt de ontwikkelingen op tijdelijk wonen spannend en blijft het volgen. Voor wat betreft Stop de verkoop herkent D66 de vraagstelling over de term budgetneutraal. In de brief daarover wordt gesproken over jaarlijks 5 miljoen minder inkomsten door waardeafdracht en dit jaar een compensatie van 8 ton die budgetneutraal kan. Verder wordt gemeld dat de rentelasten mogelijk in 2025 gecompenseerd moeten worden voor 2024 en 2025. Optellend is dit een compensatie van 3 mln. D66 vraagt de wethouder hoe dit verhaal precies zit, want het is een flink bedrag.

20

De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt of D66 vindt dat de lagere uitgaven aan maatschappelijke opvang moeten worden meegerekend bij deze rekensom. Mevrouw Van der Wilt (D66) antwoordt dat D66 niet tegen Stop de verkoop is. Er zijn echter ook nog rentelasten, en die zijn niet kostenneutraal. Daar is D66 kritisch over.

25

30

De heer Van der Zweth (PvdA) zegt dat het regelen van een opvangplek 50.000 euro per jaar kost. Met 800.000 euro kunnen dus 16 plekken worden gerealiseerd. Met die 800.000 wordt ervoor gezorgd dat 100 sociale huurwoningen niet worden verkocht. Dat is win-win-win. Mevrouw Van der Wilt (D66) zegt niet dat het opnemen van de 800.000 euro een slecht idee is. Dat gaat echter alleen over 2024. Vooruitkijkend komen er nog allerlei bedragen aan rentekosten bij. Daar is D66 kritisch op, evenals op de aantallen die ervoor kunnen worden gerealiseerd. Er zijn maatregelen die veel meer kunnen opleveren. De heer Van der Zweth (PvdA) zegt dat het gaat om 100 woningen en 16 opvangplekken per jaar. Dat lijkt een goed idee, ook in de redenatie van D66.

35

40

Mevrouw Van der Wilt (D66) vindt dit een kromme vergelijking. Er komen geen woningen bij, maar er zijn 100 woningen die niet in de verkoop komen. Dat zijn geen plekken voor mensen die anders op straat komen. Dit zijn dingen waar D66 zich zorgen over maakt: er worden kosten gemaakt die optellen tot miljoenen. Het geld kan maar één keer worden uitgegeven, en wat D66 betreft niet aan rentelasten. Zij vraagt daarop een reactie van de wethouder. De heer Peters (D66) zegt dat de bezuinigingsopgave ook vraagt om te kijken naar al het gemeentelijk vastgoed. D66 wil ten eerste dat er meer vaart wordt gemaakt met het mixen van functies. Daarover is een aantal moties ingediend, maar zij zien het nog niet terug. Ten tweede vraagt D66 of er kan worden onderzocht of vastgoed kan worden afgestoten. Hierbij gaat het om niet-maatschappelijk vastgoed, maar ook om vastgoed dat wel een maatschappelijke functie heeft. Er zijn in Utrecht organisaties die dit kunnen beheren. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt wat daarbij laaghangende fruit zou kunnen zijn.

45

De heer Peters (D66) zegt dat Ravellaan 96 daarvan een goed voorbeeld is. Daar zit nu horeca in en veel studentenhuisvesting. Dat zou kunnen worden afgestoten aan een stichting voor studentenhuisvesting.

6

De heer Van der Zweth (PvdA) merkt op dat aan de Ravellaan nu mensen wonen. Wil D66 deze mensen eruit gooien bij verkoop?

5

De heer Peters (D66) antwoordt dat panden die een maatschappelijke waarde hebben kunnen worden verkocht aan een partij die ook maatschappelijke waarde heeft, zodat studenten erin kunnen blijven wonen. De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt of dit wel geld gaat opleveren.

10

De heer Peters (D66) antwoordt dat dit pand in de UBA-lijst stond voor 14 miljoen euro. Dat staat niet in verhouding tot andere panden. Hij denkt zeker dat het iets op kan leveren. Hij vervolgt zijn betoog. De taakstelling van 1,7 miljoen euro voelt voor D66 als een blanco cheque. Het is onduidelijk waar dit op gebaseerd is. D66 wil graag een onderbouwing op dit bedrag. Mevrouw Smit (Volt) vraagt of D66 het eens is met de taakstelling. De heer Peters (D66) antwoordt dat hij bij voorkeur geen enkele bezuiniging zou zien, maar elk programma moet een bezuinigingsslag maken. Het is eerlijk dat iedereen een steentje bijdraagt.

15

Mevrouw Smit (Volt) vraagt welk onderdeel volgens D66 geschrapt of op bezuinigd kan worden. De heer Peters (D66) antwoordt dat dat lastig te zeggen is omdat veel niet duidelijk is, onder andere door netcongestie. De vraag is hoe aan de 1,7 miljoen wordt gekomen, en of dat niet teveel is. Mevrouw Smit (Volt) vraagt wat D66 voorstelt.

20

De heer Peters (D66) antwoordt dat, als duidelijk is hoe aan de 1,7 miljoen is gekomen, de vraag is hoe de raad in positie wordt gebracht om daarover te beslissen. De heer Dijkstra (EenUtrecht) zegt dat er 1,7 miljoen wordt bezuinigd op onder andere subsidie aan Utrechters voor zon op dak. Tegelijkertijd wordt er niet bezuinigd op subsidie aan woningcorporaties voor het isoleren van sociale huurwoningen. Vindt D66 dat niet vreemd?

25

De heer Peters (D66) antwoordt dat er niets staat over het schrappen van zon op dak-subsidie. De heer Dijkstra (EenUtrecht) geeft aan dat hij de reactie van de wethouder hierover wil afwachten omdat het niet helemaal duidelijk is. Hij vraagt hoe D66 aankijkt tegen de bezuiniging op energiemaatregelen die de gemeente zelf treft, en tegelijkertijd de subsidie aan vermogende woningcorporaties voor het isoleren van sociale huurwoningen handhaaft.

30

35

40

45

De heer Peters (D66) antwoordt dat niet duidelijk is wat in die 1,7 miljoen zit. Het is moeilijk om hierover een discussie te voeren, omdat het een als-dan-scenario is. Hij vervolgt zijn betoog, en vraagt de wethouder welke maatregelen worden overwogen om de bezuinigingsopgave van 1,7 miljoen vorm te geven en hoe ervoor wordt gezorgd dat deze maatregelen kunnen rekenen op steun van de raad. Voor wat betreft milieu merkt D66 op dat het college eerder al concludeerde dat het onmogelijk wordt om aan de nieuwste WHO-normen voor luchtkwaliteit te voldoen. In de Voorjaarsnota wordt structureel bezuinigd op maatregelen op dit vlak, terwijl de middelen al beperkt waren. Vorige week lanceerde D66 het idee om een maximum snelheid van 30 kilometer per uur in te voeren. Hiermee wordt niet alleen de verkeersveiligheid verbeterd, maar ook de luchtkwaliteit. Tegelijkertijd moet er realistisch worden gekeken naar maatregelen die de vrijheid van inwoners en ondernemers inperken. D66 denkt dat het uitbreiden van de milieuzones niet nodig is om resultaat te gaan boeken. Verder wil D66 geen verbod op houtstook binnenshuis zonder subsidies voor het verwijderen van rookkanalen. Aan de wethouder wordt gevraagd of zij het met D66 eens is dat eerst moet worden ingezet op verleiden om tot een gezondere en meer duurzame keus te komen, in plaats van direct op verbieden over te gaan.

7

Mevrouw Heijne (GroenLinks) merkt op dat er al jaren wordt gewerkt aan het verleiden van inwoners om houtstook terug te dringen. Is het nu dan niet goed om over te gaan op andere maatregelen? 5

De heer Peters (D66) antwoordt dat het goed is om andere maatregelen te overwegen. Er moet wel worden gekeken naar realistische maatregelen. Dat is wat D66 betreft niet het verbieden van rookkanalen. Mevrouw Heijne (GroenLinks) is het daar totaal niet mee eens. Er komt binnenkort een maatregelenpakket luchtkwaliteit. Het debat kan dan verder worden gevoerd.

10

15

20

De heer Dijkstra (EenUtrecht) vult zijn eerdere interruptie aan. Het gaat om kennis- en informatiebijeenkomsten voor bewoners en de uitrol van zon op bedrijfsdaken. Het is dus een mix van maatregelen voor Utrechters om energietransitie goed door te maken. Ziet er wel een parallel in met het subsidiëren van woningcorporaties om energietransitie van sociale huurwoningen mogelijk te maken. Hij vraagt of D66 kan reflecteren op zijn eerdere vraag. De heer Peters (D66) ziet dat het in de UBA-lijst als overweging vermeld is, maar het staat niet in de Voorjaarsnota. Hij vervolgt zijn betoog met een verwijzing naar circulaire economie. Aan de wethouder wordt gevraagd om met een circulaire kam door de gemeentelijke organisatie gaan, en te kijken of ook op andere afdelingen circulair kan worden gewerkt. D66 ziet vooral kansen op het sociale domein. Waarom moet een gift of lening voor nieuwe woninginrichting altijd een volledig nieuwe inrichting betreffen? Kan hiervoor met kringlooporganisatie worden samengewerkt? De heer Van der Zweth (PvdA) merkt op dat dit al wordt gedaan. Men krijgt een heel schamel budget waarmee men wel tweedehands moet kopen. De heer Peters (D66) vraagt zich af of dit als gemeentelijke organisatie wordt uitgedragen. De voorzitter merkt op dat hierover gisteren al een debat is gevoerd.

25

De heer Peters (D66) vervolgt zijn betoog. Ook aan de witgoedregeling moeten grenzen worden gesteld, door pas bij een bepaalde apparaatleeftijd in aanmerking te komen voor vervanging. Reparatie is ook heel goed, niet alles hoeft nieuw te zijn. Er zijn ongetwijfeld meer maatregelen te bedenken. De wethouder wordt verzocht hiermee aan de slag te gaan. De voorzitter geeft het woord aan de Partij voor de Dieren.

30

35

40

45

50

Mevrouw Minnaert (PvdD) zegt dat het college voornemens is om woningcorporaties 800.000 euro per jaar te gaan geven ter compensatie van Stop de verkoop. Het verkopen van woningen is geen recht van woningcorporaties. De maatregel Stop de verkoop gaat om het rechtzetten van wat fout was. De PvdD vraagt zich af of de compensatie de taak van de gemeente moet zijn. Verder vindt de PvdD de bezuinigingen op de aanmoediging van wooncoöperaties zonde. Utrecht heeft juist meer behoefte aan alternatieve woonvormen. Er wordt nu wel gekozen voor ondersteuning van woningcorporaties. Zou het niet mogelijk zijn om minder geld naar woningcorporaties te doen zodat er niet hoeft te worden bezuinigd op wooncoöperaties? Voor wat betreft vastgoed geeft de PvdD aan dat het pand van de vogelopvang, dat eigendom is van de gemeente, in slechte staat is. Het is nu levensgevaarlijk voor mens en dier om er te werken en te verblijven. Toch zegt het college tegen de vogelopvang “zoek het maar lekker uit”. Dit valt niet onder dierenwelzijn, maar om vastgoed. Als de gemeente panden verhuurt is het de verantwoordelijkheid van de gemeente dat het pand in goede staat is. Aan de wethouder wordt gevraagd toe te zeggen dat er een veilig pand komt, ofwel door nieuwbouw ofwel door herstel. De PvdD vraagt zich af wat voor prioriteit het college aan dierenwelzijn geeft.

Betreffende luchtkwaliteit merkt de PvdD op dat in de Voorjaarsnota wordt aangegeven dat er niet meer wordt ingezet op de Europese grenswaarden voor luchtkwaliteit. Dit is zorgelijk. Aan de wethouder wordt gevraagd of zij het met de PvdD eens is dat juist bij het inzetten op vervuilende bedrijven de grootste winst kan worden geboekt. Voor wat betreft geluidsoverlast sluit de PvdD zich aan bij de vragen van GroenLinks over de motorcross. 8

5

De PvdD zegt dat het tegengaan van de klimaatcrisis één van de drie prioriteiten van dit college is, maar de successen op het gebied van energie en klimaat vallen enorm tegen. Het college bezuinigt 1,7 miljoen op het programma Klimaatvriendelijke stad. Dat is procentueel gezien de grootste bezuiniging van alle programma’s. De onderbouwende tekst vindt de PvdD totaal onbegrijpelijk. Wat wordt er bedoeld? Aan de wethouder wordt gevraagd om op korte termijn per brief nadere informatie te geven over deze duidelijke richting. Een groot probleem is ook netcongestie. De gemeente kiest ervoor om gebouwen technisch aardgasvrij te maken maar nog niet aan te sluiten op stroom. Hybride warmtepompen worden aangemoedigd in plaats van elektrische. Zo houdt de gemeente fossiel nog langer overeind.

10

De heer Peters (D66) zegt dat het juist handig kan zijn om met hybride pompen het net niet te overbelasten.

15

20

Mevrouw Minnaert (PvdD) antwoordt dat netcongestie op dit moment niet echt is op te lossen. Er moet meer worden gedaan aan isolatie, tegen openstaande winkeldeuren, terrasverwarming, loeiende airco’s en lichtvervuiling. Zij vervolgt haar betoog. De PvdD mist ambities om in te zetten op verduurzaming van vastgoed. Het is onduidelijk hoeveel hieraan is besteed in 2023, maar ook of het college überhaupt ambities op dit vlak. Deze verduurzaming wordt afgezwakt vanwege netcongestie. Dat wekt zorgen. Ondertussen ziet de PvdD dat plannen voor het uitsterfbeleid van fossiele tankstations en klimaatneutrale mobiliteit zijn uitgesteld, en dat de eiwittransitie nog altijd niet wordt opgepakt. Sterker nog: het college serveert tijdens de Week zonder vlees nog gewoon vlees en zuivel in de bedrijfsrestaurants. Zelfs als er makkelijk winst te behalen valt doet het college dat niet. Hoe verkoopt het college aan de stad en haar toekomstige bewoners deze domme bezuiniging van 1,7 miljoen? De voorzitter geeft het woord aan de PvdA.

25

30

De heer Van der Zweth (PvdA) is van mening dat de stop op de verkoop van sociale huurwoningen goed is, en dat het belangrijk is om vol te houden. Het is goed om het subsidiepotje voor energiebesparing van minima daarvoor te gebruiken. Met stop de verkoop, verduurzaming en door blijven bouwen is er een mooi pakket waar de stad mee geholpen is. Het is opvallend dat er toch nog veel individuele woningen, de exoten, worden verkocht. Daar zijn nooit afspraken over gemaakt. De PvdA sluit zich aan bij de vragen die daarover door GroenLinks zijn gesteld. Mevrouw Van der Wilt (D66) vraagt hoe de PvdA vooruit kijkt naar de compensatie voor 2025 die in de brief staat genoemd.

35

De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt dat de inzet op Stop de verkoop moet blijven. Dat kan ook volgens de Ortec-onderzoeken. Er is één corporatie die in de knel kan komen, maar dat ligt niet aan Stop de verkoop. Het is laaghangend fruit om 100 woningen per jaar niet te verkopen in een tijd dat betaalbare woningen zo zeldzaam zijn en de druk op het huisvesten van kwetsbare doelgroepen zo groot. Mevrouw Van der Wilt (D66) vraagt hoe de PvdA kijkt naar het compensatiebedrag.

40

De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt dat er allerlei bedragen worden genoemd. De gesprekken worden gevoerd tussen de corporaties en de gemeente. Daarbij gaat het over wat zij nodig hebben om te bouwen, om te verduurzamen en om de Stop de verkoop erop te hebben. Daarbij denkt de gemeente mee. Hij gaat daar nu niet op vooruitkijken. Mevrouw Van der Wilt (D66) zegt dat in de Voorjaarsnota juist vooruit wordt gekeken. Voor volgend jaar wordt 1,7 miljoen gevraagd. Zegt de PvdA hier ja of nee tegen?

45

De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt dat het om 0,8 of wellicht 0,9 miljoen gaat. Eerder werd er gesproken over 10 of 12 miljoen, dat is teruggelopen naar een minuscuul aandeel. Mevrouw Oudejans (Student & Starter) zegt dat er 0,8 miljoen als compensatie staat. In de brief wordt tenminste 1,6 miljoen genoemd. Hoe reageert de PvdA daarop? 9

De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt dat hierover gesprekken moeten plaatsvinden. Hij wil daar nu geen uitspraak over doen. Mevrouw Oudejans (Student & Starter) zegt dat nu het moment is om de financiering van volgend jaar bespreken. Daarom moet dit nu wel worden besproken. 5

De heer Van der Zweth (PvdA) zegt dat het bespreken hiervan bij de P&C-cyclus kan. Nu ligt er geen voorstel voor. Dat moet ook niet want dan laat je je in de kaarten kijken. Er is nu een goede oplossing gevonden. Hij wil niet vooruit lopen op de situatie over één of twee jaar. Mevrouw Oudejans (Student & Starter) vraagt of de in het rapport genoemde cijfers de werkelijke cijfers zijn, of gaan deze volgens de PvdA ook nog veranderen?

10

15

De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt dat het constant aan verandering onderhevig is. Het is beter om af te wachten. Hij vervolgt zijn betoog. Op het gebied van leegstand zijn er goede stappen gezet. Een positief bijeffect is dat er meer bewoners zijn die zich gaan inschrijven bij de gemeentelijke administratie. De aanpak verdient zich daardoor vanzelf terug. Deze plus staat echter niet in de Voorjaarsnota. Verder staan er 473 woningen zes maanden of langer leeg door sloop of renovatie. Het zijn er ruim 400 door sloopprojecten. De PvdA roept op om terughoudend te zijn met sloop. Daardoor staan er honderden woningen leeg. Mevrouw Van der Wilt (D66) zegt dat het ook aan de bezwaarprocedures kan liggen dat het lang duurt. Zij verwijst daarbij naar de Ivoordreef.

20

De heer Van der Zweth (PvdA) zegt dat bezwaar maken mag. Volgens hem is de Ivoordreef niet eens in deze cijfers opgenomen. Het aantal is dus nog hoger. Mevrouw Van der Wilt (D66) zegt dat door bezwaren soms hele woningbouwprojecten worden geblokkeerd.

25

30

35

40

45

De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt dat bezwaren inderdaad tot veel vertraging leiden. Bezwaarmakers worden bovendien vaak niet in het gelijk gesteld, dus het kost ook nog veel geld. Het recht op uitzicht lijkt soms belangrijker dan het recht op wonen. De PvdA vindt het recht op wonen absoluut belangrijker. Voor wat betreft de kantorenleegstand vraagt de PvdA of er wordt gedacht aan een aanpak om kantorenleegstand tegen te gaan. De verhuurvergunning staat in het coalitieakkoord, maar het college laat nog altijd in het midden of het in Utrecht zal worden gedaan. In Arnhem en Leiden wordt het al gedaan. Zij geven aan dat het een goed middel is om te sturen op onderhoud en het voorkomen van schimmelwoningen. Kan de wethouder toezeggen dat de verhuurvergunning wordt ingevoerd? Betreffende wonen is de PvdA van mening dat ook met de markt prestatieafspraken zouden moeten worden gemaakt. De buurt- en wijkaanpak op Kanaleneiland, Ondiep, Zuilen en Parkwijk moet behouden blijven. Het is goed dat daarop niet wordt bezuinigd. In Overvecht helaas wel. Kan de wethouder toezeggen dat de bezuinigingen de kwetsbare bewoners zo min mogelijk raken, met name de jeugd? De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt hoe de PvdA aankijkt tegen de subsidie die jaarlijks wordt verstrekt aan woningcorporaties voor het isoleren van hun sociale huurwoningen.

Is dat nog wel billijk? De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt dat dat goed is uit te leggen. De slag tegen klimaatverandering is belangrijk. De lagere inkomens kunnen dat niet zelf regelen. Zij wonen met name in de corporatiewoningen. De heer Dijkstra (EenUtrecht) denkt dat woningcorporaties het heel goed zelf kunnen. De subsidieverstrekking is dan ook ten onrechte. De gemeente zou juist een bijdrage van woningcorporaties moeten vragen. 10

De heer Van der Zweth (PvdA) is het daar niet mee eens. Sociale huur loopt nog steeds het verst achter in de duurzaamheidsopgave. De corporaties zullen bijdragen via Stop de verkoop. De heer Dijkstra (EenUtrecht) stelt voor dat in de lopende prestatieafspraken wordt vastgelegd dat ze doorgaan met het isoleren van sociale huurwoningen en de 1,9 miljoen zelf gaan betalen. 5

De heer Van der Zweth (PvdA) vreest dat het dan bij de huurder terecht komt of dat de verduurzaming niet plaats zal vinden.

10

De heer Cornielje (PvdA) vervolgt het betoog van de PvdA. Het is goed dat de stad ondanks de bezuinigingen doorgaat met de aanpak van de klimaatcrisis. Er moet helaas ook bij het programma Klimaatvriendelijke stad worden bezuinigd. De rode lijn van de PvdA hierin is klimaatrechtvaardigheid: hoe zorgen we ervoor dat de mensen met een kleine portemonnee meeprofiteren van klimaatbeleid. Dit betekent doorgaan met de witgoedregeling en deze uit te breiden voor energieslurpende wasmachines. De heer Peters (D66) vraagt of de PvdA ook reparaties van energiezuinige machines wil stimuleren boven de aanschaf van nieuwe apparaten.

15

De heer Cornielje (PvdA) antwoordt dat apparaten die gerepareerd moeten worden vaak niet energiezuinig zijn. De heer Peters (D66) zegt dat er wasmachines van 40 jaar oud worden gebruikt. Die zijn inderdaad niet energiezuinig. Maar er zijn ook machines van 5 jaar oud, die zouden eerst gerepareerd moeten worden.

20

De heer Cornielje (PvdA) antwoordt dat die dan eerst kunnen worden gerepareerd. Het heeft te maken met de wasmachines en de hoeveelheid daarvan. De heer Peters (D66) vraagt wat er wordt bedoeld met de hoeveelheid.

25

30

35

De heer Cornielje (PvdA) antwoordt dat niet bekend is hoeveel wasmachines gerepareerd kunnen worden die energiezuinig zijn. Hij gaat verder met zijn betoog. Volgens de PvdA is het goed om energieboxen te blijven uitdelen. Daarmee worden mensen met een kleine portemonnee geholpen in hun bestaanszekerheid. Er zijn het afgelopen jaar 3000 energieboxen uitgedeeld en de witgoedregeling is 1100 keer gebruikt. Toch moet er ook bezuinigd worden. De PvdA denkt aan potjes die niet benut worden en aan maatregelen die niet klimaatrechtvaardig zijn. Daarbij valt te denken aan het subsidiëren van verduurzaming van particuliere woningen, of het doorvoeren van klimaatbesparende maatregelen door het MKB. Deze regelingen zijn in het afgelopen jaar voor slechts 7 respectievelijk 34 procent benut. De heer Peters (D66) zegt dat niet het benutten van de regeling de maatstaf is. De onderbenutting kan ook iets zeggen over hoe goed vindbaar de regeling is en hoe het gepromoot wordt. Daar moet eerst op worden gefocust voordat de stekker eruit wordt getrokken. De heer Cornielje (PvdA) antwoordt dat deze regelingen niet direct leiden tot een klimaatrechtvaardige samenleving én niet benut worden. Als het college voor de taakstelling kiest, probeer dan die twee mee te nemen in de afweging van de keuzes.

40

De heer Peters (D66) zegt dat als iets niet goed benut wordt, dan moet niet meteen de stekker eruit worden getrokken. De regelingen moeten beter vindbaar worden gemaakt. De heer Cornielje (PvdA) antwoordt dat de regelingen niet klimaatrechtvaardig zijn en niet goed benut worden. De heer Peters (D66) vraagt waarom de regelingen niet klimaatrechtvaardig zijn.

11

De heer Cornielje (PvdA) antwoordt dat het subsidiëren van particuliere woningen ten goede komt aan mensen die al een woning bezitten, dus niet aan huurwoningen die substantieel achterlopen in de verduurzamingsslag. 5

10

De heer Vintges (VVD) concludeert dat het volgens de PvdA oneerlijk is dat mensen met een eigen woning hun huis verduurzamen of dat MKB-ers hun bedrijf verduurzamen. Is verduurzamen alleen voor de armere groepen, of moet het voor allemaal zijn? De heer Cornielje (PvdA) antwoordt dat er harde keuzes moeten worden gemaakt. De gemeente krijgt substantieel te weinig geld voor klimaat. Sommige groepen met een kleine portemonnee kunnen niet meekomen. Laten we dan kijken naar maatregelen die klimaatrechtvaardig zijn en naar regelingen die niet benut worden. Mevrouw Smit (Volt) zegt dat de taakstelling niet alleen over regelingen en subsidiepotjes gaat, maar ook over de fysieke kant van energieprojecten, arbeidsmarktkrapte, programmamanagement, lobby. Hoe verhoudt zich dat tot klimaatrechtvaardigheid, moet daarop worden bezuinigd?

15

De heer Cornielje (PvdA) antwoordt dat de maatregelen die zojuist door hem zijn benoemd voor de PvdA de maatregelen zijn waarop kan worden ingeteerd. Mevrouw Oudejans (Student & Starter) zegt dat de definitie van klimaatrechtvaardigheid door de PvdA zelf wordt ingevuld. Daar kunnen de meningen over verschillen. Ook particuliere bewoners moeten gebruik kunnen maken van subsidies, als zij die nodig hebben.

20

25

De heer Cornielje (PvdA) antwoordt dat huurwoningen substantieel achterlopen bij de verduurzamingsslag. Als er pijnlijke keuzes moeten worden gemaakt dan moet worden gekeken naar wat het meest efficiënt en klimaatrechtvaardig is en wat het minst wordt benut. Mevrouw Oudejans (Student & Starter) concludeert dat zij daarover van mening verschillen. Regelingen voor subsidies worden soms niet gevonden. De regeling voor MKB-ers is onlangs geëvalueerd en wordt hervormd. Gooit de PvdA dit in de prullenbak? De heer Cornielje (PvdA) antwoordt dat deze regeling voor slechts 34% wordt benut. Dat is niet geruststellend.

30

35

Mevrouw Oudejans (Student & Starter) vindt de 34% ook niet geruststellend, daarom wordt de regeling aangepast. De MKB-ers krijgen energieboxen uitgedeeld, wat wel wordt gewaardeerd door de PvdA. De heer Cornielje (PvdA) antwoordt dat er dit jaar flink moet worden bezuinigd. Dat betekent dat er duidelijke keuzes moeten worden gemaakt. De PvdA wil de energieboxen wel behouden maar ook goed kijken naar de MKB-regeling, die slecht benut wordt. Hij vervolgt zijn betoog. Als derde punt noemt hij het geven van energieadvies aan grondgebonden woningen. Daarvan is 37% niet benut en dit is geen regeling die de klimaatrechtvaardigheid ondersteunt. De voorzitter geeft het woord aan Volt.

40

45

Mevrouw Smit (Volt) heeft vragen over de netcongestie die Utrecht treft. De gevolgen daarvan zijn erg groot. Het zorgt voor vertraging in de energietransitie en in de groei van de stad. Aan de wethouder wordt gevraagd hoe wordt geprioriteerd wat mogelijk wordt, wat voor impact het heeft op de groei van de stad en hoe de keuze wordt gemaakt om wel of niet aan te sluiten op het net. Kan netcongestie leiden tot onderuitgave? Biedt het kansen voor temporiseren? Het zou goed zijn om het gesprek daarover nu al te voeren. In de Voorjaarsnota staat dat er maatregelen kunnen zijn die nog niet bekend of mogelijk zijn. Wordt daarbij ook gekeken naar een geïntegreerd energiesysteem, zodat flexibiliteit mogelijk is? Volt is tegen de taakstelling op het gebied van energietransitie. Zij zijn het eens met D66 dat het lastig is om een oordeel te vormen over wat de taakstelling betekent voor de energietransitie. In de Voorjaarsnota staat dat er niet wordt gewerkt met structurele programmalijnen, maar met een jaarlijkse programmering. Er zijn echter ook 12

landelijke doelstellingen die verder in de toekomst liggen, zoals Klimaatneutraal 2050. Aan de wethouder wordt gevraagd hoe dit wordt gehaald als er niet bewust meerjaarlijks ergens naar toe wordt gewerkt. 5

Mevrouw Heijne (GroenLinks) merkt op dat Volt tegen de taakstelling op energietransitie is. Wat stelt Volt dan voor? Mevrouw Smit (Volt) antwoordt dat Volt ruimte ziet in een aantal ruimtelijke trajecten, toeristenbelasting, leges en de vermakelijkheidsretributie. De heer Peters (D66) vraagt met hoeveel procent de toeristenbelasting volgens Volt kan stijgen.

10

15

Mevrouw Smit (Volt) antwoordt dat dat afhangt van de uitkomsten van de verschillende commissies en van de antwoorden van de wethouder op verschillende onderwerpen. Zij vervolgt haar betoog. De voorgestelde bezuinigen op Samen voor Overvecht ziet Volt niet zitten. De eerste resultaten zijn nu eindelijk zichtbaar. Het zou zonde zijn om nu te stoppen. Voor wat betreft luchtkwaliteit maakt Volt zich zorgen over de taakstelling. Ook hier zijn er lange termijndoelstellingen. Als er wordt getemporiseerd, wordt de doelstelling van zero pollution dan wel gehaald? De voorzitter geeft het woord aan Student & Starter.

20

25

30

35

40

45

50

Mevrouw Oudejans (Student & Starter) zegt dat er veel uitdagingen omtrent wonen zijn. Deze lossen zichzelf niet vanzelf op. Om de obstakels op een rijtje te krijgen heeft Student & Starter nagedacht over de stappen die een jonge Utrechter moet zetten om hier fijn te kunnen wonen. Met wat geluk heeft diegene gehoord dat hij zich op zijn zestiende kan inschrijven bij de SSH. Anders staat hij tot na zijn bachelor op de wachtlijst voor een kamer. Alternatieven zijn om via Kamernet, RentSlam of Facebook op zoek te gaan. Voor de eerste twee moet men vaak een dubbel abonnement afsluiten om überhaupt een huis te kunnen zien. Bovendien hebben zij vaak een slecht of onbetrouwbaar aanbod. Via Facebook zijn er praktijken waarbij men moet betalen om naar de volgende hospiteerronde door te gaan. Het Huurteam in combinatie met de Wet goed verhuurderschap kunnen een deel van de problematiek aanpakken maar juist deze onlinesituaties zijn erg moeilijk te handhaven. Kan de wethouder toezeggen om met een aanpak te komen tegen deze praktijken? Als er eenmaal een woning is gevonden, dan blijkt dat de twintig jaar oude wasmachine ieder moment in de fik kan vliegen en dat de elektriciteitsdraden open en bloot door de gang lopen. Ook hier kan het Huurteam iets aan doen, maar het zou nog mooier zijn als men van tevoren weet of een woning vellig is.

In Maastricht is er een Keurmerk Prettig Wonen opgericht waarbij getoetst wordt op veiligheid van de woning en betrouwbaarheid van de verhuurder. Kan de wethouder toezeggen om uit te zoeken of dit ook mogelijk is in Utrecht? Ondanks de financiële prikkel van de basisbeurs schrijven veel studenten zich niet in bij de gemeente, ook wel ‘spookstudenten’ genoemd. Hierdoor loopt de gemeente mogelijk een hoop geld mis. Wethouder Van Hooijdonk is al met verhuurders van studentenwoningen in gesprek over het splitsen van de energierekening. Kan zij ook vragen of zij hun huurders kunnen informeren over het inschrijven bij de gemeente, en daarbij een overzicht maken van hoeveel spookstudenten er in de stad zijn? De heer Paalman (Horizon) merkt op dat er al een campagne is voor spookstudenten om zich in te schrijven. Mevrouw Oudejans (Student & Starter) antwoordt dat deze campagne is afgelopen. Het is daarom goed om met particuliere verhuurders in gesprek te gaan over manieren om dit op te lossen. Zij vervolgt haar betoog en geeft aan dat men vervolgens op zoek gaat naar een eigen plekje. Het is vaak onduidelijk waar je kunt kopen of huren. Erachter komen waar nieuwe woningen opgeleverd worden of waar je je kunt inschrijven voor bestaande huurwoningen is een flinke klus.

Kan de wethouder toezeggen om een overzicht te maken van alle beschikbare huur- en koopwoningen? Dat kan bijvoorbeeld via een portal waarvan ontwikkelaars bewerkingsrechten hebben. Hiervoor moet een onderzoek naar de kosten ervan komen. Dat zou ook kunnen werken voor de tijdelijke woningen waarvan de eersten al zijn geplaatst. Het realiseren daarvan duurt vrij lang. Er is veel geld in gestopt, veel tijd overheen gegaan en er zijn veel beloftes gedaan. Worden 13

5

de aantallen gehaald, en zo niet, hoe gaan we verder? Ziet de wethouder ook in dat er beloften zijn gemaakt die achteraf gezien veel te optimistisch waren? Hoe gaat het financiële plaatje eruit zien als doorplaatslocaties toch niet gegarandeerd blijken te zijn over veertig jaar? Er zijn veel onzekere factoren. Aan de wethouder wordt een reflectie gevraagd. Voor Stop de verkoop wordt dit jaar 800.000 euro aan compensatie betaald. De kosten zijn aanzienlijk. Student & Starter deelt de zorgen die eerder genoemd zijn. In het debat is gesuggereerd dat deze bedragen gaan veranderen, ondanks dat het onderzoek door een gerenommeerd onderzoeksbureau is gedaan. Aan de wethouder wordt een reflectie gevraagd.

10

De heer Van der Zweth (PvdA) zegt dat de bedragen kunnen veranderen omdat er een onderhandeling gaande is. Mevrouw Oudejans (Student & Starter) wijst op het onderzoek, waarin staat dat deze bedragen waar zijn. Als er weer nieuwe gesprekken en onderhandelingen komen, op welke informatie moet de raad dan afgaan?

15

De heer Van der Zweth (PvdA) zegt dat het rapport over 2024 gaat. Volgend jaar komt er een geactualiseerd rapport. Student & Starter was heel erg voor Stop de verkoop. Is dat nog steeds zo? Mevrouw Oudejans (Student & Starter) antwoordt dat zij schrikt van de bedragen. Er is meer informatie nodig om dit te kunnen bolwerken.

20

25

30

De heer Van der Zweth (PvdA) zegt dat nu wordt gekeken naar 2024 en de brief die recent is ontvangen over de compensatie. Als blijkt dat er geen geld wordt overgemaakt, maar dat wordt gecompenseerd met een maatregel waarmee iedereen wordt geholpen, is Student & Starter dan gerustgesteld? Mevrouw Oudejans (Student & Starter) antwoordt dat zij nu alleen bedragen ziet, geen maatregelen. Aan de wethouder vraagt zij wat de concrete maatregelen dan zijn. Zij vervolgt haar betoog. Voor wat betreft vastgoed merkt zij op dat culturele partijen vastzitten aan een vestzak-broekzakverhaal. De subsidie komt van de gemeente, en tegelijkertijd gaat het grootste deel van de begroting naar de huur van de panden. Aan de wethouder wordt gevraagd toe te zeggen dat in geval van renovatie gericht wordt gekeken naar duurzaamheidsmaatregelen waarmee de afschrijftermijn van het pand wordt verlengd. De heer Paalman (Horizon) zegt dat de verhuisadviseur voor senioren wordt gehalveerd in de plannen. Dit treft mogelijk de doorstroom. Mevrouw Oudejans (Student & Starter) benoemt dat in het doorstroomrapport een aantal maatregelen wordt genoemd. Eén daarvan is de verhuisadviseur. Zij is benieuwd naar hoe de halvering van de verhuisadviseur uitpakt.

35

40

De heer Paalman (Horizon) merkt op dat de kosten van de verhuisadviseur 20.000 euro bedragen. Vindt Student & Starter het ook een interessante zoektocht om dat bedrag ergens vandaan te halen? Mevrouw Oudejans (Student & Starter) ziet het voorstel van Horizon daarover graag tegenmoet. Zij vervolgt haar betoog met het thema energie en klimaat. Hoe de taakstelling ingevuld gaat worden is nog niet duidelijk. Zij sluit zich aan bij eerdere vragen hierover. De voorzitter merkt op dat er behoefte is aan een korte pauze. Hij schorst de vergadering. - Schorsing – De voorzitter heropent de vergadering en geeft het woord aan DENK.

45

De heer Usta (DENK) zegt dat deze periode lastige keuzes moeten worden gemaakt. Daar bevinden Utrechters zich al langer in. Om die reden is het goed om kritisch te kijken naar de voorstellen van het college. Wonen is een basisbehoefte. Het hebben van een huis is essentieel 14

5

10

15

20

25

voor de levenskwaliteit van mensen. Helaas wordt het probleem van betaalbaar wonen steeds urgenter en problematischer. Woningzoekenden kennen een lange wachttijd voor een sociale huurwoning. Kwetsbare groepen zoals jongeren die verblijven in jeugdzorginstellingen, nieuwkomers met verblijfsvergunningen en mensen met maatschappelijke opvang zijn eveneens aangewezen op sociale huurwoningen. Daarnaast wordt er steeds vaker een beroep gedaan op huisvesting voor inwoners met een langdurige zorgvraag, zoals ouderen die langer thuis wonen. Dit leidt tot druk op totale zorglandschap. Dit brengt acute problemen met zich mee en leidt tot hogere maatschappelijke kosten, zoals veiligheidskosten. Niet alleen het vinden van een woning valt niet mee, ook het behouden van een woning is problematisch. Bijvoorbeeld voor economische daklozen. DENK roept het college op om hard in te zetten op diepgaand onderzoek naar alternatieve koopconstructies. Een grote groep Utrechters die een eigen woning wil kopen kan dat niet vanwege het renteaspect. Door rentevrije koopconstructies te ontwikkelen zal er een doorstroming plaatsvinden waardoor woningen in het sociale segment vrij zullen komen. Daarnaast komt inclusie in de woningmarkt meer tot zijn recht. Verder verzoekt DENK om Utrechters stadsvoorrang te geven. Ook vraagt DENK om het sociale huursegment permanent te verhogen van minimaal 40 naar 50%.

Verder moet gemeentelijke invloed worden aangewend om inkomensgrenzen voor sociale huur te verhogen. Het leven is duurder geworden. Men houdt minder over, waardoor het eerlijker is om minder vaste lasten te hebben bij een hoger inkomen. Ook voor ruimten zonder woonfunctie, zoals een garagebox, moet een hogere grens worden gesteld aan huurprijzen. Dit zorgt voor minder geïnteresseerden waardoor men eerder een parkeervak zal vullen. Verder moeten er meer verspreid cultuursensitieve zorgwoningen worden gebouwd voor ouderen. Daardoor kunnen ouderen eerder een woning vrijmaken voor de volgende generatie. Aan de wethouder wordt hierover een toezegging gevraagd. Als laatste merkt DENK op het jammer te vinden dat er wordt bezuinigd op Samen voor Overvecht. Zij sluiten zich aan bij het betoog van de PvdA, evenals voor het punt over Stop de verkoop. De voorzitter geeft het woord aan de CU.

30

35

40

45

Mevrouw Alblas (CU) zegt dat de wooncrisis niet kleiner maar eerder groter wordt gemaakt. De gevolgen zijn voor iedereen voelbaar, maar het meest voor huisvesting van kwetsbare groepen. De CU is dan ook blij met het programmateam en de uitvoering langs de vijf treden, conform hun motie. De CU blijft zich hier wel grote zorgen over maken. Dit leidt tot acute problemen in de opvang en tot hoge maatschappelijke kosten. De groep daklozen in de stad zal groeien. Het is goed dat dit als knelpunt is opgenomen in deze Voorjaarsnota. De oplossing is niet meer opvangplekken, maar meer woningen. De CU kijkt in dat kader uit naar de uitvoering van de motie ‘Liever een klein maar fijn huis’. Ook wordt gewacht op de uitvoering van de motie ‘Stimuleer woningdelen door een kostendelersbonus’. Kan dit nog voor het reces worden verwacht? We moeten niet alleen huizen bouwen maar vooral gemeenschappen. Daar zijn goede voorbeelden van in Utrecht. Dit soort plekken vormt het cement van een wijk of buurt. De CU kijkt uit naar het uitvoeringsprogramma Coöperatief wonen. Eerder gaf de wethouder aan dat hier grote kansen worden gezien als het gaat om het realiseren van betaalbare woningen. Het is goed dat wooncoöperaties worden aangemoedigd met financiële middelen, maar vanaf 2028 verdwijnen deze middelen. Ze worden gezien als minder efficiënt binnen het beleidsveld wonen.

Waar is dat op gebaseerd, en hoe rijmt de wethouder dat met eerdere uitspraken over de grote bijdrage die wooncoöperaties leveren bij het tegengaan van de woningnood? De woonadviseur voor ouderen speelt een grote rol in doorstroming die nodig is. Het budget hiervoor vanuit de gemeente wordt minder. Lopen er al gesprekken met de STUW over het overnemen van het overgebleven deel van de kosten? Mevrouw Van der Wilt (D66) vraagt wat de CU zelf voorstelt over de wooncoöperaties.

50

55

Mevrouw Alblas (CU) antwoordt dat in een ideale wereld het budget voor wooncoöperaties overeind blijft. Voor wat betreft netcongestie zegt zij dat het probleem alleen maar groter is geworden. De CU mist een goed onderbouwde financiële kant. Verwacht het college dat het rijk de additionele investeringskosten alsnog gaat dekken of is er een gemeentelijk potje voor gevonden? Het voorstel van het CDA, om de netcongestie met de inwoners aan te pakken, omarmt de CU. Daarnaast verwachten zij winst te behalen bij een focus op minder energieverbruik. Zij zijn bezig met schriftelijke vragen rondom grootverbruikers van energie, en linken dit alles aan de klimaaten de ecologische crisis die gaande is. Volgende week komt Extension Rebellion langs om de 15

5

10

15

20

raad eraan te herinneren dat het alweer vijf jaar geleden is dat de gemeente de klimaatnoodtoestand uitriep. Dat kan niet alleen door de gemeente Utrecht worden opgelost, maar op verder isoleren en besparen kunnen nog wel stappen worden gezet. De CU sluit zich aan bij de vraag van GroenLinks over het gebouw in de Cartesiusdriehoek waar het altijd 30 graden is. Is de oplossing die door iemand uit Den Haag werd gemaild al bij de bewoners terecht gekomen? Verder sluit de CU zich aan bij de vragen van GroenLinks over de prijzen bij laadpalen. De CU vindt het belangrijk dat door wordt gegaan met Utrecht Circulair. De koopcyclus moet worden doorbroken, waardoor minder afval en meer hergebruik zal ontstaan. Het aantal bijplaatsingen bij ondergrondse afvalcontainers is een hardnekkig probleem. Hopelijk leiden de inzet op handhaving en de campagnes tot resultaat. Aan de wethouder wordt gevraagd de raad hiervan op de hoogte te houden. Het college vindt risico 5 (pagina 112) geen substantieel risico. De mogelijkheid van de aanwezigheid van bedrijfsafval heeft niet geleid tot een hoger aanbod van restafval in ondergrondse containers. Van de Schone Stad-coaches heeft de CU begrepen dat er wel degelijk bedrijfsafval gestort wordt. Dit leidt niet tot meer afval, maar zeker niet tot minder.

Kan de wethouder toezeggen dat er wel op dit risico gehandhaafd blijft worden? Tenslotte is het voor de CU belangrijk dat er wordt doorgegaan met de punten waarop voor Samen voor Overvecht resultaten worden gezien. Liever wat langzamer, maar wel vooruit dan nu waardevolle dingen stoppen. Hoe gaat de wethouder ervoor zorgen dat de doelstellingen uit het programma en de cofinanciering ervan overeind blijven? De voorzitter geeft het woord aan EenUtrecht.

25

30

35

40

De heer Dijkstra (EenUtrecht) heeft een amendement met de titel ‘Woningcorporaties dragen mee in de lasten’ gedeeld. Daarmee wordt 4,434 miljoen euro bij hen weggehaald dat wordt geïnvesteerd in zes woongerelateerde zaken waar het college nu nog op wil bezuinigen. Dat kan want de Ortec-rapportage laat zien dat daar ruimte voor is. EenUtrecht stelt voor om die rapportage in deze commissie te agenderen op 1 oktober. Op dit moment vragen zij van de wethouder de garantie dat niets aan de woningcorporaties wordt betaald in het kader van Stop de verkoop. Indirect betekent dat namelijk dat er op andere plekken moeilijk een beroep kan worden gedaan op een financiële bijdrage van de woningcorporaties. Aan de wethouder wordt een reflectie hierop gevraagd. Het is volgens EenUtrecht te gek voor woorden dat de gemeente de woningcorporaties voor 1,9 miljoen subsidieert en zelf 1,7 miljoen bezuinigt op een subsidietaakstelling Energietransitie in mixmaatregelen. Aan de wethouder wordt gevraagd of de woningcorporaties het isoleren van hun sociale huurwoningen niet zelf kunnen betalen. Is de wethouder bereid om in de lopende besprekingen over de prestatieafspraken in de paragraaf Leefbaarheid te komen tot een afspraak dat zij 2,5 miljoen gaan meebetalen aan enkele noodzakelijke investeringen die hieraan raken? Verder wordt er 20.000 bezuinigd op huurdersparticipatie.

Vindt de wethouder het verantwoord dat hierop wordt bezuinigd? Ook wordt gevraagd wat de bezuiniging op de wooncoöperaties betekent. Wordt daarmee vanaf 2028 helemaal gestopt? Tenslotte ondersteunt EenUtrecht de vragen van D66 over de verkoop van vastgoed en van DENK over de sociale koop. De voorzitter geeft het woord aan UtrechtNu.

45

50

55

De heer Emmen (UtrechtNu) geeft aan dat in de grondbeginselen van UtrechtNu meer dan eens het woord ‘pragmatisme’ staat. Dat betekent voor hen een goede balans tussen idealen en realiteit. Veel gemeentelijke vraagstukken doe je tekort als die worden gereduceerd tot een eenvoudig links of rechts. De bouw van sociale huurwoningen verzandt vaak in een meer of minder. Onder het huidige stadsbestuur slaat de meter vaak uit naar meer, terwijl sociale huurwoningen maar voor een beperkte groep toegankelijk zijn. De middenklasse wordt langzaam de stad uit gedreven, dat is een zorgelijke ontwikkeling. UtrechtNu wil niet zomaar meer sociale huur, maar ook dat het aandeel sociale huur eerlijker verdeeld wordt over de stad zodat alle wijken divers en levendig blijven met mensen uit alle lagen van de bevolking. Hiermee moet ook rekening worden gehouden bij de uitwerking van Stop de verkoop. Utrechters moeten kunnen doorstromen in hun eigen stad. Langdurige inwoners van Utrecht moeten voorrang krijgen bij de toewijzing van sociale- en middenhuurwoningen. Dat wordt ‘Utregtse urgentie’ genoemd. UtrechtNu zal daar op terugkomen, en vraagt de wethouder om hier alvast op te reflecteren. De discussie rondom verdichting van de stad is onlosmakelijk verbonden met de polder 16