2022 11 17 Verslag openbare vergadering commissie Onderwijs werk en economie.docx
Tekst van het document
Verslag openbare ochtendvergadering commissie Onderwijs, Werk en Economie 5
10
15
Datum Locatie Verslag door Vaststelling verslag
17 november 2022 Stadhuishal, stadhuis mw. I.B. Koren (Notuleerservice Nederland)
Aanwezigen
De voorzitter, dhr. R. van der Zweth, de wethouder, dhr. E. Eerenberg, de leden, mw. H. Assen (PvdA), mw. M. Al-Saqaff (VVD), mw. M. Vermeulen (GroenLinks), dhr. B. van Steeg (CDA), mw. B. van der Wilt (D66), mw. N. Oul Fakir (BIJ1), dhr. I. Simsek (DENK), dhr. C. Nyqvist (Stadsbelang Utrecht), dhr. A. Stam (Volt), dhr. D. van Bergen (ChristenUnie), mw. E. Kendir (Student&Starter), dhr. J. Otto (EenUtrecht), dhr. F. van der Star (PVV), de commissiegriffier, mw. W. Kok.
Afwezigen
Er zijn geen afwezigen gemeld.
20
25
30
35
Verslag ochtendvergadering commissie Onderwijs, Werk en Economie 1. Opening en mededelingen ............................................................................................................1 2. Vaststellen van de agenda van 17 november 2022 ......................................................................2 3. Vaststellen ingekomen agenderingen (Procedure) .......................................................................2 4. Verslagen ......................................................................................................................................3 5. Toezeggingen/moties ....................................................................................................................3 6. Lijst ingekomen stukken ................................................................................................................4 7. Debat Leerlingenvervoer ...............................................................................................................4 LIJST VAN TOEZEGGINGEN.........................................................................................................10
1. Opening en mededelingen
De voorzitter opent de vergadering om 10.00 uur en heet iedereen van harte welkom. Hij heet de heer Nyqvist van Stadsbelang Utrecht van harte welkom in de commissie. Vervolgens meldt de voorzitter dat de commissie OWE vanaf 1 december commissie VOWE gaat heten. Vanaf dat moment beslaan de commissievergaderingen drie dagdelen in plaats van twee. Voorts komt er nog een informele bijeenkomst over de werkwijze van deze commissie op 15 december van 9.00 tot 10.00 uur. Pagina 1 van 26
Wethouder Eerenberg meldt dat het raadsvoorstel Passende Kinderopvang later dan afgesproken naar de commissie komt. 5
10
De voorzitter constateert dat het raadsvoorstel Passende Kinderopvang in december naar de commissie komt en dat het verzoek is, of dit raadsvoorstel in januari besproken kan worden en in februari in de raad kan komen. Mevrouw Vermeulen (GroenLinks) geeft aan dat GroenLinks graag een raadsinformatiebijeenkomst wil organiseren over dit onderwerp. De voorzitter antwoordt hierop bij de agenderingen terug te komen.
2. Vaststellen van de agenda van 17 november 2022 De voorzitter concludeert dat de agenda is vastgesteld.
15
3. Vaststellen ingekomen agenderingen (Procedure)
De voorzitter loopt de agenderingen langs.
3.1. Agenderingen ter plaatse op basis van de lijst ingekomen raadsbrieven 20
Utrechtse Onderwijsagenda Wethouder Eerenberg geeft aan dat er volgende week een raadsbrief komt met de uitgangspunten van de onderwijsagenda. Het lijkt de wethouder goed om hierover van gedachten te wisselen.
25
De voorzitter concludeert dat dit op 6 december plaatsvindt en dat deze bijeenkomst een vergelijkbare vorm heeft als een raadsinformatiebijeenkomst.
30
Wethouder Eerenberg geeft aan dat de onderwijsagenda die uiteindelijk wordt omgezet in een werkagenda, naar de commissie zal worden gestuurd. Als onderdelen van de werkagenda kaderstellend zijn, dan zal hij om besluitvorming vragen maar hier gaat de wethouder nog even op puzzelen.
35
40
45
50
55
RIB Ondernemersfonds Utrecht Mevrouw Al-Saqaff (VVD) geeft aan dat wordt voorgesteld om deze raadsinformatiebijeenkomst op locatie te houden. De voorzitter constateert dat de raadsinformatiebijeenkomst gehouden zou kunnen worden op 10 januari 2023. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) geeft aan dat zij liever kiest voor de eerstvolgende mogelijkheid daarna. Dit in verband met de voorbereiding en vanwege het feit dat zij er zelf niet bij kan zijn op 10 januari. De voorzitter inventariseert of de raadsinformatiebijeenkomst over het Ondernemersfonds Utrecht op 7 februari gehouden kan worden. De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat dit akkoord is en dat het CDA aansluit bij de agendering en de voorbereiding van de raadsinformatiebijeenkomst. De voorzitter concludeert dat de raadsinformatiebijeenkomst over het Ondernemersfonds Utrecht op 7 februari geagendeerd wordt voor 90 minuten. RIB Kinderopvang Mevrouw Vermeulen (GroenLinks) stelt voor deze raadsinformatiebijeenkomst in januari te houden. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) zegt dat de VVD graag mee agendeert. Pagina 2 van 26
De voorzitter concludeert dat er drie agenderende partijen zijn en dat de raadsinformatiebijeenkomst op 10 januari wordt gehouden voor 60 minuten. 5
RIB Voorschoolse educatie Mevrouw Assen (PvdA) geeft aan dat er nog een brief komt in het vierde kwartaal. De voorzitter inventariseert of op 10 januari de raadsinformatiebijeenkomst gehouden zou kunnen worden.
10
15
20
25
30
Wethouder Eerenberg geeft aan dat hij aan twee zaken werkt: een brief over kinderopvang in de brede zin en een nota van uitgangspunten. Deze komen beide voor januari. De voorzitter concludeert dat de raadsinformatiebijeenkomst Voorschoolse educatie op 10 januari plaatsvindt met een duur van 60 minuten. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) geeft aan de VVD wil mee agenderen. De voorzitter concludeert dat D66, CDA, Student&Starter, GroenLinks, Volt, VVD en de PvdA deze raadsinformatiebijeenkomst agenderen. Eindrapportage Werkbeweging Mevrouw Assen (PvdA) geeft aan dat zij deze agendering doet namens haar collega mevrouw Raaijmakers van de PvdA en de fracties van Student&Starter, ChristenUnie, VVD, D66, GroenLinks en Stadsbelang Utrecht. De agendering gaat over wat de actieagenda heeft opgeleverd en wat wordt meegenomen in beleid. Zij vraagt of dit onderwerp zo snel mogelijk geagendeerd kan worden voor een commissie omdat er in 2023 een nieuwe visie aankomt. De voorzitter concludeert dat dit onderwerp wordt geagendeerd voor de commissie van 15 december met een duur van 90 minuten. Hij constateert dat het CDA en Volt ook aansluiten bij de agendering. Mevrouw Assen (PvdA) merkt op dat zij het onderwerp Voorschoolse educatie wil agenderen voor de commissie.
35
40
De voorzitter concludeert dat het onderwerp Voorschoolse educatie geagendeerd wordt voor de commissie van 19 januari met een duur van 90 minuten. Mevrouw Van der Wilt (D66) vraagt of het onderwerp Kinderopvang in dezelfde commissie besproken kan worden. De voorzitter concludeert dat het onderwerp Kinderopvang ook geagendeerd wordt voor de commissie van 19 januari 2023 met een duur van 75 minuten.
4. Verslagen 45
Ter vaststelling: - concept-verslag 29 september 2022 De voorzitter concludeert dat geen tekstuele opmerkingen zijn ontvangen en dat het verslag is vastgesteld.
5. Toezeggingen/moties 50
55
De voorzitter inventariseert of er vragen of opmerkingen zijn. Mevrouw Van der Wilt (D66) heeft een vraag over toezegging 22T135 ‘Gratis water bij evenementen’. Wat is de status hiervan? Wethouder Eerenberg geeft aan dat zijn collega een brief zal sturen over de afhandeling. Mevrouw Assen (PvdA) heeft een vraag over toezegging 22T61 en motie 22M17 over het minimumloon van 14 euro. In het vierde kwartaal zou hier een brief over komen. Pagina 3 van 26
Wethouder Eerenberg zegt dat hij heeft begrepen dat er nog een juridische toets moet plaatsvinden. 5
10
15
De voorzitter constateert dat een en ander verschuift naar het eerste kwartaal van 2023 en dat de toezegging naar VDF wordt verhuisd. Voorts heeft hij een vraag over twee toezeggingen met betrekking tot MBO-stagediscriminatie: 22T504 en 21T511. Beide zijn nog niet beantwoord. De voorzitter stelt voor deze samen te voegen en op het eerste kwartaal van 2023 te zetten. Er wordt dan op teruggekomen in een brief. Verder gaat de voorzitter in op motie 2022M122 over de voedselbank Overvecht. Beantwoording zou hebben plaatsgevonden in een eerdere voortgangsbrief. Tot slot toezegging 2022T32 ‘Ondersteuning op woonlasten via bijzondere bijstand’. Kan de wethouder een update geven? Wethouder Eerenberg antwoordt dat deze toezegging door wethouder Voortman is afgedaan in de dashboardbrief van Werk en Inkomen van het derde kwartaal. Dit is per ongeluk niet in het pmt verwerkt. Met betrekking tot de toezegging over gratis water bij festivals merkt hij op, dat hier in het eerste kwartaal van 2023 een brief over komt.
6. Lijst ingekomen stukken
De voorzitter concludeert dat er geen ingekomen stukken zijn. 20
7. Debat Leerlingenvervoer
De voorzitter constateert dat de fracties van de PvdA, D66, GroenLinks en Volt vinden dat de impact van het personeelstekort bij het leerlingenvervoer ingrijpend is. De fracties willen met de wethouder in gesprek over acties op de korte en lange termijn.
25
30
35
40
45
Mevrouw Vermeulen (GroenLinks) zegt dat GroenLinks het belangrijk vindt dat het leerlingenvervoer ouders helpt om kinderen op tijd op school te krijgen. GroenLinks heeft bij de behandeling van de verordening en de begroting hier aandacht voor gevraagd. Uit gesprekken met oude chauffeurs en de gemeente viel op, dat er een verschil is tussen de papieren werkelijkheid en de praktijk. Volgens de wethouder en ambtenaren is het leerlingenvervoer goed geregeld maar ouders melden daarentegen onveilige situaties in de bus en kinderen die te laat komen. Chauffeurs geven aan hoge druk te ervaren door personeelstekorten. GroenLinks heeft de indruk dat tijdens de raadsinformatiebijeenkomst en het contact na afloop, meer wederzijds begrip is ontstaan om samen te gaan kijken naar verbetering. De wethouder heeft toegezegd een klankbordgroep te gaan organiseren waarbij ouders, scholen en de vervoerder betrokken worden. GroenLinks vraagt nog aandacht voor de volgende drie punten: begeleiding op de bus; een heldere klachten- en meldprocedure; en een oplossing voor het personeelstekort. Begeleiding op de bus is in theorie mogelijk maar in de praktijk gebeurt dit zelden.
Kan de wethouder toezeggen het aanvragen van een begeleider makkelijker te maken en actief naar ouders communiceren hoe dit in zijn werk gaat? Met betrekking tot de klacht- en meldprocedure geeft de gemeente aan dat er weinig klachten binnen komen. Ouders hebben echter wel degelijk klachten. Kan de wethouder toezeggen dat het melden van problemen en het indienen van klachten makkelijker wordt gemaakt? Dan een mogelijke oplossing voor het personeelstekort. Een uitbreiding van de contracturen naar 24 uur zou mogelijk een oplossing kunnen bieden. Daarnaast ziet GroenLinks ook een oplossing in de samenwerking met de Regiotaxi en in op de drukste momenten al het beschikbare vervoer te bestemmen voor leerlingenvervoer. Graag een reactie van de wethouder. Mevrouw Assen (PvdA) begrijpt dat ouderen op die tijdstippen dan niet vervoerd kunnen worden.
50
55
Mevrouw Vermeulen (GroenLinks) antwoordt bevestigend. Mevrouw Assen (PvdA) vindt dat het ene gat niet met het andere gedicht moet worden. Mevrouw Van der Wilt (D66) vraagt of GroenLinks mogelijkheden ziet om met schoolbesturen te praten over de schooltijden. Mevrouw Vermeulen (GroenLinks) vindt dit een goede suggestie. In het middelbaar onderwijs is hier ruimte voor. In het basisonderwijs is dit wat ingewikkelder. Pagina 4 van 26
5
10
De heer Stam (Volt) merkt op dat er in Utrecht veel meer kinderen recht hebben op leerlingenvervoer dan in andere steden. Denkt GroenLinks dat het leerlingenvervoer in de huidige situatie nog steeds mogelijk kan worden gemaakt? Mevrouw Vermeulen (GroenLinks) vindt dat daar alles aan gedaan moet worden. De heer Stam (Volt) vraagt of GroenLinks bereid is om na te denken over het kleiner maken van de groep leerlingen. Mevrouw Vermeulen (GroenLinks) denkt dat de groep kleiner maken niet de oplossing is. Er dient gezorgd te worden voor maatwerkoplossingen.
15
Mevrouw Van der Wilt (D66) merkt op dat tijdens de raadsinformatiebijeenkomst bleek, dat er in Utrecht veel mogelijkheden zijn voor maatwerk. Daarnaast sluit D66 aan bij hetgeen GroenLinks heeft gezegd over het meer veilig in de bus zitten. Kan de wethouder, indien nodig, richting de voorjaarsnota komen met een inschatting voor wat dit financieel zou betekenen?
20
De heer Van Steeg (CDA) denkt dat onderscheid gemaakt moet worden tussen de korte en de lange termijn. Hij vraagt of niet naar de incidentele middelen gekeken kan worden om de belangrijkste puntpunten op te lossen.
25
Mevrouw Van der Wilt (D66) vindt dit een goed streven. Dan het meer aantrekkelijk maken van het beroep. D66 sluit aan bij hetgeen GroenLinks hierover heeft gezegd. Tot slot ziet D66-fractie graag dat er structureel meer ronde tafelgesprekken worden gevoerd. Mevrouw Vermeulen (GroenLinks) wijst erop dat een klankbordgroep is toegezegd.
30
Mevrouw Van der Wilt (D66) merkt op dat de klankbordgroep te maken heeft met het contact met ouders. Haar oproep gaat over het contact tussen de school, de aanbieder en de gemeente. Mevrouw Vermeulen (GroenLinks) zegt dat het GroenLinks gaat om de combinatie tussen scholen, ouders en de vervoerder. Kan de wethouder hierop ingaan?
35
40
45
50
55
Mevrouw Van der Wilt (D66) vraagt of de wethouder het ermee eens is, dat de raad op dit thema goed in positie moet blijven. Op welke wijze wil het college dit vormgeven? Mevrouw Assen (PvdA) geeft aan dat de begeleiding op de bus cruciaal is en dat leerkrachten hier ook een rol in zouden kunnen krijgen. Mevrouw Vermeulen (GroenLinks) merkt op dat er ook een tekort aan leraren is. Mevrouw Assen (PvdA) verduidelijkt dat zij bedoelt, dat leerkrachten een melding kunnen doen zodat er begeleiding op een bus komt. Zij pleit er niet voor om leerkrachten uit de klas te halen. Met betrekking tot de klachtenregistratie en de cijfers voor leerlingen die te laat komen vraagt zij, wat de wethouder gaat doen om ervoor te zorgen dat de officiële cijfers meer matchen met de werkelijkheid. Dan het vak van chauffeur. De PvdA is benieuwd naar mogelijkheden om de 15 uur uit te breiden en naar een andere manier om te werven. Verder biedt Utrecht meer mogelijkheden dan wettelijk vereist zijn. Hoeveel kinderen en ouders maken gebruik van de extra’s en hoeveel kinderen wonen twee tot vier kilometer van hun school en maken gebruik van het leerlingenvervoer? Mevrouw Van der Wilt (D66) merkt op dat in het laatste debat in de Tweede Kamer alles naar de ‘schoenen’ van de gemeente is geschoven. Deelt de wethouder deze analyse? Over twee jaar kan verlengd worden.
Kan er een ronde tafelsessie georganiseerd worden om te praten over de toekomst van het leerlingenvervoer waarbij alle mogelijkheden op tafel liggen? En wil de wethouder toezeggen dat de raad betrokken wordt richting het volgende moment waarop verlengd kan worden?
Pagina 5 van 26
De heer Van Bergen (ChristenUnie) constateert dat alle mogelijkheden op tafel moeten komen. In welke richting dient gedacht te worden? 5
10
15
20
25
Mevrouw Assen (PvdA) geeft aan dat er gemeenten zijn, die het leerlingenvervoer in eigen beheer hebben genomen en soms samen met andere gemeenten. Op deze manier wordt niet per definitie gekozen voor aanbesteding. Daarnaast zit er ruimte in de manier van aanbesteden. Tot slot de link met inclusief onderwijs. Hoe meer kinderen naar het speciaal onderwijs gaan, hoe meer leerlingenvervoer er nodig is. Ziet de wethouder de link en hoe wordt daarop ingezet? De heer Stam (Volt) geeft aan dat belangrijk is, dat het vervoer stabiel en voorspelbaar is. Daarnaast is Volt blij dat het huidige uitgangspunt is, dat zelfstandigheid bij het vervoer zoveel mogelijk wordt bevorderd en dat het werk voor de chauffeur aantrekkelijk moet blijven. Volt sluit zich hieromtrent aan bij de opmerkingen die zijn gemaakt over het toevoegen van begeleiders tijdens de rit en over de klachtenafhandeling. Kan de wethouder toezeggen dat in een volgende aanbesteding wordt opgenomen dat de meldingen als klacht worden gerapporteerd? Verder ziet Volt graag dat de wethouder met schoolbesturen in gesprek gaat en dat de minimum afstand verhoogd wordt naar vier of zes kilometer. Mevrouw Vermeulen (GroenLinks) vraagt of Volt herkent dat er situaties zijn dat ondanks de afstand, het toch belangrijk is dat kinderen vervoerd worden.
De heer Stam (Volt) antwoordt zich er bewust van te zijn dat dit soort situaties kunnen bestaan. Het is wel fijn als een en ander helder in kaart wordt gebracht. Verder lijkt het hem logisch als ouders worden betrokken. Mevrouw Van der Wilt (D66) vraagt of niet meer naar maatwerk gekeken moet worden.
30
De heer Stam (Volt) vraagt zich af hoe snel dingen gewijzigd kunnen worden en wat juridische belemmeringen zijn. Daarnaast dient bekeken te worden of de groep die gebruikt maakt van leerlingenvervoer iets kleiner kan worden gemaakt. Verder gaan in Utrecht vier op de tien VSOleerlingen naar een school buiten de gemeente. Hoe verklaart de wethouder dat dit in Utrecht zo is en is het aanbod aan VSO-scholen wel toereikend?
35
Mevrouw Assen (PvdA) zegt benieuwd te zijn naar de reactie van de wethouder. Voorts vraagt zij of Volt ook vindt, dat mogelijk te snel wordt gekeken naar speciaal onderwijs. De heer Stam (Volt) antwoordt dat eraan beide kanten problemen zijn, bij het regulier onderwijs en bij het speciaal onderwijs.
40
45
50
55
60
Mevrouw Al-Saqaff (VVD) merkt op dat opvalt dat de perceptie van de gemeente over de kwaliteit van het leerlingenvervoer verschilt van de perceptie van de ouders hierover. Naar aanleiding van de raadsinformatiebijeenkomst heeft de fractie een aantal vragen over het verlengen van de overeenkomst met de vervoerder. De redenen voor verlenging zijn onvolledig. Er is niet gesproken met ouders en er is geen tevredenheidsonderzoek uitgevoerd. Verder sluit de VVD aan bij de opmerking van GroenLinks over het beter regelen van de mogelijkheid van een begeleider op de bus. De fractie sluit ook aan bij het punt om de klachtenprocedure makkelijker en meer transparant te maken. Een melding via de telefoon dient altijd als klacht te worden gezien om inzichtelijk te maken waar de grootste pijnpunten zitten. Utrecht heeft ook de mogelijkheid om te vervoeren naar meerdere adressen. Dit beschouwt de VVD als positief maar tegelijkertijd zitten kinderen soms uren in de bus. Hier dient scherp op gelet te worden. Verder zit de gemeente aan veel tafels maar er is geen een gremium waarin alle losse partijen bij elkaar komen. Uit de inbreng van D66 bleek dat hiermee aan de slag wordt gegaan en dit vindt de VVD positief. Dan een punt over personeelstekorten.
Zou aanbesteed kunnen worden bij verschillende tijden en kan onderzocht worden of betere arbeidsvoorwaarden leiden tot meer chauffeurs? Mevrouw Kendir (Student&Starter) geeft aan dat Student&Starter ook vindt dat er generiek bekeken moet worden of er een begeleider aanwezig kan zijn op een bus. Mevrouw Van der Wilt (D66) vraagt of Student&Starter op alle bussen een begeleider wil. Dit vraagt een ander kostenplaatje. Pagina 6 van 26
Mevrouw Kendir (Student&Starter) merkt op dat niet perse op elke bus en begeleider moet komen. Het gaat erom dat de noodzaak is uitgesproken. 5
De heer Stam (Volt) vraagt waar Student&Starter de begeleiders vandaan wil halen.
10
Mevrouw Kendir (Student&Starter) kan zich voorstellen dat het energie en tijd kost om deze mensen te vinden. Zij vervolgt haar betoog met de klachtenprocedure. Hier is al veel over gezegd waar Student&Starter bij aan kan sluiten. Uit de raadsinformatiebijeenkomst is gebleken dat als ouders boos opbellen dat hun klacht niet wordt geregistreerd. Kan dit worden veranderd in de klachtenprocedure? Verder is het belangrijk dat een ouder die een klacht heeft ingediend daar een reactie op krijgt. Kan dit worden meegenomen in de klachtenprocedure?
15
De heer Niqvist (Stadsbelang Utrecht) geeft aan dat er een contractpartij is die een oplossing dient te vinden. De vervoerder is verantwoordelijk voor de uitvoering en de gemeente kan de betreffende partij in gebreke stellen.
20
De heer Van Bergen (ChristenUnie) begrijpt het contractuele verhaal maar wijst er op dat tijdens de raadsinformatiebijeenkomst bleek dat er sprake is van veranderende omstandigheden en dat van het contract opzeggen en het uitschrijven van een nieuwe aanbesteding geen garantie is voor een oplossing en waarschijnlijk zelfs alleen maar meer problemen creëert.
25
De heer Niqvist (Stadsbelang Utrecht) antwoordt dat de vervoerder het probleem dient op te lossen door mensen in te huren of door naar het product te kijken. De heer Van Steeg (CDA) vraagt op welk vlak de huidige concessiehouder in gebreke blijft en of dit nu de reden is om ermee te stoppen.
30
De heer Niqvist (Stadsbelang Utrecht) merkt op dat hij niet gezegd heeft dat gestopt moet worden. De huidige partij dient alleen haar verplichtingen na te komen. Hij wijst erop dat het hier gaat om een resultaatverplichting.
35
De heer Otto (EenUtrecht) merkt op dat het werk van chauffeur niet loont bij een contract van 15 uur. Wil de wethouder erover nadenken om binnen de bestaande afspraken hier een aanpassing voor te doen? Wellicht kan naar 24 uur worden gegaan. Verder is gebleken dat een aantal ouders niet op de hoogte was van het feit dat bij de gemeente gevraagd kan worden om een begeleider. De heer Stam (Volt) vraagt waar de extra negen uur aan besteed wordt.
40
45
De heer Otto (EenUtrecht) antwoordt dat de uren uitgebreid kunnen worden door samen met de Regiotaxi afspraken te maken. De chauffeurs maken dan in de loop van de dag andere ritjes voor bijvoorbeeld ouderen. De heer Stam (Volt) vraagt of hij goed begrijpt dat de chauffeurs dan nog steeds voor 15 uur leerlingen vervoeren en er dan andere vervoerstaken naast krijgen. De heer Otto (EenUtrecht) antwoordt bevestigend.
50
Mevrouw Assen (PvdA) vraagt of EenUtrecht zich kan voorstellen dat er ook uren worden gerekend voor het contact met ouders.
55
De heer Otto (EenUtrecht) antwoordt dat dit onderzocht zou kunnen worden. EenUtrecht denkt wel dat chauffeurs per definitie zoveel mogelijk zouden moeten rijden. Verder was een aantal ouders er niet van op de hoogte dat zij een begeleider kunnen aanvragen. Op dit moment zouden maar twee begeleiders actief zijn. Klopt dit?
60
De heer Simsek (DENK) geeft aan bij veel punten te kunnen aansluiten. Verder vraagt hij of de wethouder kan toezeggen dat gekeken zal worden hoe de aanpak van begeleiding op de bus makkelijker gemaakt kan worden. Graag reactie. Met betrekking tot de klacht- en meldprocedure merkt DENK op, dat kwetsbare groepen vaak moeite hebben om hier de weg in te vinden. Kan de Pagina 7 van 26
wethouder toezeggen te gaan werken aan een betere klacht- en meldprocedure voor ouders? Ten slotte zouden de Regiotaxi en het WMO-vervoer gecombineerd kunnen worden met het leerlingenvervoer. Kan de wethouder dit verkennen en de commissie hierover informeren? 5
10
15
20
25
De heer Van Bergen (ChristenUnie) bedankt allereerst de agendeerders van de raadsinformatiebijeenkomst en dit debat. Het is goed dat over dit onderwerp wordt gesproken. Er is ingegaan op de mogelijke versobering van de regeling door het opschuiven van de kilometergrens of door kritisch te kijken naar de doelgroep. Hij sluit graag aan bij de verkennende vragen daarover. De ChristenUnie ziet de versobering alleen als optie als het echt niet anders kan. Er is een aantal andere opties aangegeven zoals flexibele openingstijden voor scholen. De fractie sluit hierbij aan en wijst erop dat chauffeurs hierdoor ook meer uren kunnen maken. De heer Van Steeg (CDA) bedankt voor de organisatie van de raadsinformatiebijeenkomst. De fractie pleit voor een betere klacht- en meldregistratie en voor het beter luisteren naar ouders. Verder heeft Stadsbelang Utrecht een aantal terechte opmerkingen gemaakt over de concessie en over hoe aangekeken wordt tegen de concessiehouder. Graag reactie van de wethouder hierop. Ten slotte dient naar de lange termijn gekeken te worden. Hierbij kan gedacht worden aan het samen met andere gemeenten kijken naar de aanbesteding, het uitbreiden van de werktijden van chauffeurs, het praten met scholen over de schooltijden en de begeleiding op de bus. De heer Van der Star (PVV) zegt dat de fractie kan aansluiten bij veel punten die al zijn gemaakt.
Het tekort aan chauffeurs speelt al een hele tijd en schoolgaande kinderen en ouders mogen hier niet de dupe van zijn. Voor de korte termijn dient er snel een oplossing te komen. De oplossing van de vervoerder baart de PVV echter zorgen. Komen ouders van kinderen die recht hebben op toekenning niet voor problemen te staan? De voorzitter schorst de vergadering voor vijf minuten.
30
35
40
45
50
55
Wethouder Eerenberg dankt de commissie voor alle vragen. Hij begint met de vraag wat er nu eigenlijk aan de hand is. Ten eerste noemt de wethouder de schrijnende verhalen van ouders. Hij wijst erop dat de perceptie van de gemeente en die van de ouders beide waar zijn. Ten tweede dient het tekort op de arbeidsmarkt niet onderschat te worden. Als gekeken wordt naar de demografische gegevens, is duidelijk dat steeds minder mensen aan de arbeidsmarkt gaan deelnemen. De heer Niqvist (Stadsbelang Utrecht) merkt op dat in het ene vakgebied een overschot aan mensen kan zijn en in het andere vakgebied een tekort. Wethouder Eerenberg antwoordt het daarmee eens te zijn. Hij probeert de brede context te schetsen. Verder zijn in coronatijd veel chauffeurs naar andere beroepen gegaan. De wethouder concludeert dat er sprake is van een maatschappelijk relevant probleem met schrijnende gevallen die onacceptabel zijn. Vervolgens gaat hij in op wat gedaan kan worden op de korte termijn. Op de korte termijn moet de klachtenprocedure beter worden. Hier wordt ook al aan gewerkt. Daarnaast dient er een ronde tafel te worden georganiseerd. Samen met ouders kan er dan gekeken worden naar oplossingen. De wethouder zegt de suggestie over te nemen om de ronde tafel uit te breiden of een andere ronde tafel te organiseren waarvoor alle betrokken partners worden uitgenodigd.
Vanuit dat gesprek kan gekeken worden waar er leerlingen zitten waarvoor meer maatwerk nodig is. De wethouder zegt ook toe inzichtelijk te maken om hoeveel leerlingen het gaat, hoeveel ouders, waar zij wonen en om welke scholen het gaat. De commissie kan dan een debat voeren over het vervolg van de verordening. Vervolgens geeft de wethouder aan dat er nu vier begeleiders zijn. Hij denkt overigens niet dat op elke bus een begeleider dient te komen. Bij 10% tot 15% van de ritten is de nood hoog. Mevrouw Vermeulen (GroenLinks) vraagt of het niet nu al zo is, dat ouders recht hebben op een begeleider als zij dat aanvragen. Wethouder Eerenberg antwoordt dat in de verordening niet staat dat ouders een begeleider kunnen aanvragen. Er staat wel in dat ouders het recht hebben om zelf hun kind te begeleiden.
60
Mevrouw Vermeulen (GroenLinks) vraagt wie omtrent de begeleiders het initiatief gaat nemen. Pagina 8 van 26
Wethouder Eerenberg denkt dat dit besproken dient te worden aan de tafel waar iedereen aan zit. 5
Mevrouw Van der Wilt (D66) vraagt of de begeleiders vrijwilligers of betaalde pedagogische krachten zijn.
10
Wethouder Eerenberg zegt op korte termijn ruimte te zien voor ouders. Daarnaast kan een oproep voor vrijwilligers worden gedaan. Voor de middellange termijn, als 10% tot 15% van de ritten een begeleider dienen te hebben, zal een begeleider iemand zijn met een pedagogische achtergrond die betaald krijgt.
15
20
25
30
35
40
45
50
55
De heer Van Bergen (ChristenUnie) merkt op dat kinderen behoefte hebben aan een of maximaal twee verschillende chauffeurs per week. Geldt dit ook voor de vrijwilligers en hoe realistisch is dat? Wethouder Eerenberg begrijpt dat vaste gezichten fijn zijn en voor sommige kinderen zelfs essentieel. Iedereen doet zijn best om dit waar te maken maar met dertig vacatures en 12% ziekteverzuim is dat niet makkelijk. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vraagt of niet eerst gekeken kan worden of het gat gevuld kan worden met vrijwilligers. Wethouder Eerenberg benadrukt dat hierom op de korte termijn wordt ingezet op de inzet van ouders en vrijwilligers. Vervolgens geeft de wethouder aan, dat er een dashboard komt en dat hij het eerste concept daarvan voor zich heeft. Binnen nu en twee weken wordt het dashboard naar de commissie gestuurd. Verder worden er ook ritjes gemaakt waarbij de chauffeur voor de deur staat maar er geen kind is. Er dient met betreffende ouders hierover in gesprek te worden gegaan. Dan de middellange termijn. Hierbij zal vooral inzicht worden verschaft. Met betrekking tot de lange termijn meent de wethouder dat gesproken moet worden over de gezamenlijke aanbesteding. Daarnaast zijn er drie oplossingsrichtingen in het onderwijs: meer inclusief onderwijs; meer VSO-locaties in de stad; en de lestijden. De voorzitter inventariseert of er antwoorden op vragen worden gemist.
De heer Stam (Volt) vraagt hoe het komt dat er zoveel kinderen naar een school buiten de gemeente reizen. Mevrouw Assen (PvdA) heeft gevraagd of een doorkijk naar over twee jaar kan worden gemaakt. Mevrouw Kendir (Student&Starter) heeft gevraagd of er een terugkoppeling kan plaatsvinden als ouders een klacht hebben ingediend. Wethouder Eerenberg antwoordt op de vraag van Volt, dat dit enerzijds te maken heeft met het gat in het aanbod en dat anderzijds ouders een vrije schoolkeuze hebben. Daarnaast is het zo, dat elke speciaal onderwijsschool een regionale school is. Tegen Student&Starter zegt de wethouder, dat de opvolging onderdeel is van de klachtenprocedure en tegen de PvdA zegt hij dat als er meer inzicht is, dat helderder is welke knoppen er zijn waarmee het debat over de toekomst gevoerd kan worden. Een en ander zal geformaliseerd worden in een raadsbrief. De voorzitter vraagt of de wethouder iets kan zeggen over de timing hiervan. Wethouder Eerenberg denkt dat het goed is als eerst de sessie wordt gehouden en dat een kwartaal nodig is om deze te organiseren. Vervolgens is nog een kwartaal nodig om een goede brief te schrijven. Voor de zomer is een en ander dan afgerond. Mevrouw Van der Wilt (D66) vraagt of op meer structurele basis gesproken kan worden met schoolbesturen.
60
Wethouder Eerenberg antwoordt dat die gesprekken structureel zullen zijn. Pagina 9 van 26
5
10
15
De voorzitter herhaalt de toezeggingen. Wethouder Eerenberg stuurt, binnen 14 dagen een overzicht met relevante data omtrent het leerlingenvervoer. Wethouder Eerenberg constateert dat dit het dashboard betreft en dat die binnen 14 dagen naar de commissie komt. De voorzitter herhaalt de toezeggingen. Wethouder Eerenberg nodigt de raadsleden uit voor een ronde tafelgesprek met ouders en andere betrokkenen. Voor de zomer wordt hier een brief over naar de commissie gestuurd. Wethouder Eerenberg legt uit dat uit de eerste sessie een aantal knoppen volgen waar aan gedraaid kan worden. Deze komen in een brief die voor de zomer komt. Mevrouw Assen (PvdA) ziet graag dat de sessie in het eerste kwartaal wordt gehouden. Wethouder Eerenberg antwoordt dat de sessie in het eerste kwartaal gehouden kan worden.
20
De heer Stam (Volt) vraagt wanneer de informatie komt over de leerlingen en hoever zij reizen en waarom. De voorzitter constateert dat die informatie voor de zomer komt.
25
Mevrouw Vermeulen (GroenLinks) vraagt of er een toezegging is gedaan over de klachtenprocedure. Wethouder Eerenberg geeft aan dat in januari hier een brief over wordt gestuurd.
30
35
40
De voorzitter herhaalt de toezeggingen. Wethouder Eerenberg stuurt in januari een brief over de klachtenprocedure. Wethouder Eerenberg stuurt na de zomer een brief over zijn plan en het vervolg. De voorzitter inventariseert of er een raadsagendering moet komen. Mevrouw Assen (PvdA) vindt dat geen raadsagendering nodig is. De voorzitter concludeert dat er geen raadsagendering komt. Hij schorst de vergadering om 12.30 uur.
Pagina 10 van 26
Verslag openbare middagvergadering commissie Onderwijs, Werk en 5 Economie Datum Locatie Verslag door Vaststelling verslag
17 november 2022 Raadzaal, stadhuis mw. M. Fortuin (Notuleerservice Nederland)
10
Aanwezigen
15
De voorzitter, dhr. R. van der Zweth, de wethouder, mw. S. Schilderman, de leden, dhr. H. Bakker (D66), dhr. A. Stam (Volt), dhr. M. Talhaoui (PvdA), (VVD), mw. M. Al-Saqaff (VVD), mw. B. Chirino (ChristenUnie), dhr. I. Simsek (DENK), dhr. J. Otto (EenUtrecht), dhr. B. Van Steeg (CDA) en dhr. H. Dijkstra, mw. M. Fattal (GroenLinks), mw. L. Snippe (PvdD), dhr. V. Stevens (Student&Starter), commissiegriffier, mw. W. Kok. Voorts aanwezig enkele medewerkers.
Afwezigen De fractie van Stadsbelang Utrecht, de fractie van Utrecht Solidair de fractie van BIJ1.
Verslag middagvergadering commissie Onderwijs, Werk en Economie 20
25
8. Raadsvoorstel Akkoord inzet Meerjarenstrategie Regionale Ontwikkel Maatschappij (ROM) 2023-2026 ……………………………………………………………………………………………… 11 LIJST VAN TOEZEGGINGEN ……………………………………………………………………….. 23 De voorzitter opent de vergadering om 13.30 uur en heet iedereen van harte welkom. Agendapunt 8 is geagendeerd voor 90 minuten. De vergadering zal tot 15.00 uur zal duren i.v.m. de werkzaamheden van de wethouder.
8. Raadsvoorstel Akkoord inzet Meerjarenstrategie Regionale Ontwikkel Maatschappij (ROM) 2023-2026 30
35
De voorzitter vraagt de aanwezigen akkoord te gaan met dit voorstel. Op 12 december 2022 volgt behandeling van de strategie in de aandeelhoudersvergadering. Aan de wethouder zullen vier punten worden meegegeven voor de uitwerking van de strategie. Het debat zal gevoerd worden in twee termijnen. De heer Van Steeg (CDA) deelt mee dat het CDA in beginsel positief is. Het kan een belangrijk middel zijn om ondernemerschap en innovatie te stimuleren. Voorwaarde is wel dat innovatief in het MKB snel herkend wordt en dat er snel ingespeeld wordt op nieuwe kansen. Hij vraagt hoe de wethouder de flexibiliteit van de ROM ziet en of er een koppeling is met de Utrechtse Pagina 11 van 26
5
10
15
economische agenda. Gezondheid wordt wel genoemd, maar niet deze koppeling. Hij hoort graag een reactie van de wethouder. Een ander punt is de samenwerking met de EBU. De vraag is hoe er door de ROM gebruik gemaakt wordt van ideeën. Over de storting is er een juridische discussie. Het college stelt zich op het standpunt – volgens hem terecht - dat er met corona al gestort is. Er zou juridisch zijn vastgelegd dat dit tot vijftig miljoen zou zijn. De discussie verbaast hem. Hij hoort graag de reactie van de wethouder. De heer Bakker (D66) meldt dat hij de vaste woordvoerder van D66, Maarten Koning vervangt. D66 is blij dat de agenda voor de ROM zo nadrukkelijk wordt voorgelegd aan de raad. D66 vindt het belangrijk dat deze organisatie er is, zeker omdat er in deze regio zoveel starters en doorgroeiende bedrijven zijn, maar ook omdat hierbij heel Nederland inmiddels afgedekt is met zo’n ontwikkelmaatschappij. De focus van het college is goed te volgen, omdat die in lijn is met waar men in de regio sterk in is. D66 voorziet dat de maatschappelijke noodzaak alleen maar groter wordt om meer te doen voor de eerste lijn (de toekomstige leefomgeving) door een effectievere en efficiëntere aanpak. Alleen zo kan het onze regio lukken de energietransitie te versnellen, de circulaire economie te omarmen en werk te maken van gezondheid. Daar zijn die ondernemers hard bij nemen.
Bij interruptie merkt mevrouw Al-Saqaff (VVD) op te horen dat D66 het eens is met de positionering van het college wat betreft gezondheid. De ROM geeft aan drie ecosystemen. Duurzaamheid en media & gaming worden door het college niet expliciet genoemd.
20
25
30
35
40
45
50
De heer Bakker (D66) merkt op dat hij een verscherping ziet op het vlak van circulair. D66 snapt de keuze voor gezondheid. Circulair wordt genoemd als een prioriteit. In de stukken van het college is dat nog niet zo zichtbaar, maar de ambities in de stad zijn terecht hoog. Om die ambities te realiseren is opschaling nodig. Juist hier is innovatie door ondernemers in het investeringsgebied belangrijk. De vraag is dan ook: is het college bereid dit in de aandeelhoudersvergadering nadrukkelijker onder de aandacht te brengen in het door haar geschreven stuk? Graag een reactie hierop. D66 wil dat de ROM mee kan blijven groeien met de behoefte die er in onze regio is door startende ondernemers te ondersteunen. Daarvoor is in het coalitieakkoord genoeg geld vrijgemaakt, maar mogelijk wordt er de komende jaren een beroep op ons gedaan. Het CDA zei daar al iets over; er is wat ruis. Kan de wethouder daarop reageren? Voor D66 is het denkbaar, maar het is ook afhankelijk van hoe de stad en de economie zich gaan ontwikkelen. Tijdige betrokkenheid van de raad is belangrijk. Onze indruk is dat de ROM steeds bekender aan het worden is, maar het kan beter.
Wat doet het college en wat doet de ROMorganisatie zelf om de bekendheid te verbeteren? Is de bekendheid al eens gepeild bij de ondernemers? Kan het college deze vragen beantwoorden en waar nodig meer inzet plegen? Mevrouw Al-Saqaff (VVD) meent dat de ROM ontzettend belangrijk is voor de ondersteuning van innovatieve ideeën voor startups en scale-ups. De Meerjarenstrategie (MJS) ziet er goed uit. Wel is er een aantal vragen: Hoe verhoudt punt 1 (positionering van gezondheid) zich tot de door de ROM voorgestelde inzet binnen de drie ecosystemen: life sciences & health, Earth Valley, media & gaming. Voor de VVD zijn deze alle drie belangrijk. Daar zit gezondheid al in. Waarom moet dit apart benoemd worden? Zijn de onderwerpen duurzaamheid en digitalisering hiermee weg? Wat de VVD betreft wordt de focus van het college aangepast. Bij punt i wil de VVD naast gezondheid en digitalisering ook duurzaamheid. Deze onderwerpen liggen in elkaars verlengde. Ook mist de VVD de koppeling met de economische agenda voor Utrecht, zoals ook door het CDA benoemd is. Wat is de meerwaarde van punt 4? De ROM geeft aan al 20% te reserveren voor onvoorziene ontwikkelingen. Moet dit volgens het college verbreed worden als hierop wordt ingezet? De VVD ontvangt graag een reactie. De ROM voorziet een afgesproken bijstorting door de aandeelhouders voor 2026.
Het college geeft aan dat in juridische zin volgens de bestuursovereenkomst de storting al in 2021 is gedaan. Een eventuele extra storting wordt voorgelegd aan de aandeelhoudersvergadering. De VVD wil dat dit dan ook nadrukkelijk met de raad besproken wordt. Graag een toezegging daarop. Twee tegenstrijdige punten: er wordt geschreven over benodigde investeringen in innovatie en Pagina 12 van 26
5
10
15
20
netwerken met als doelstelling 100.000 gezonde en duurzame banen te creëren. Daarnaast wordt vermeld dat arbeidsmarkttekorten en een gebrek aan vestigingsplaatsen een rem zijn op de economische groei. Die twee stroken niet helemaal met elkaar. Hoe gaat de wethouder ervoor zorgen dat die 100.000 banen er komen? Wellicht moet worden ingezet op het opleiden van mensen om zo de tekorten aan te vullen. De VVD wil een grotere focus op het mbo. In de MJS wordt geschreven over een hoogopgeleide bevolking; het document is ervan doordrenkt. De vraag is op deze term nog langer gebruikt moeten worden. Een specifieke plek voor het mbo is gewenst. De VVD ontvangt graag een reactie. De heer Stevens (Student&Starter) wil zich graag aansluiten bij de punten van de VVD. Student&Starter is erg tevreden met de aanwezigheid van de ROM in deze prachtige regio. Veel startups en scale-ups willen graag bijdragen aan een gezonder, duurzamer en innovatiever Utrecht maar zij lopen vast omdat ze bij de bank geen lening kunnen krijgen. Student&Starter ziet hierin de grote meerwaarde van de ROM. De keuze voor de drie ecosystemen lijkt ons een weloverwogen keuze. Drie systemen waar in de regio groei in zit en dan met name in media & gaming. Wij zien hierin veel kansen, maar maken ons gematigd zorgen over de inflatie en andere ontwikkelingen in de maatschappij.
Ook maken wij ons zorgen over de inzet om de hierheen gehaalde internationale bedrijven hier te houden. Om die reden zouden wij graag een jaarlijkse evaluatie willen. Student&Starter ontvangt graag een reactie. De heer Bakker (D66) merkt op dat Student&Starter het over circulaire economie heeft. Is Student&Starter het met D66 eens dat binnen de toekomstgerichte leefomgeving de circulaire economie een rol speelt? Ook de vragen vanuit de maatschappij en ondernemers voor de investeringen vragen nadrukkelijk om aandacht. De heer Stevens (Student&Starter) is het hier mee eens.
25
30
35
40
45
Mevrouw Fattal (GroenLinks) gaat in op de ROM. De ROM biedt enorme kansen om in de hele regio om te sturen in de economie. Volgens de landelijke overheid gaat het om marktwerking, innovatie om innovatie. Economische beleid moet vooral gericht zijn op groei. GroenLinks Utrecht begrijpt dat het doelgericht moet zijn. Het moet een kleinere, sociale basis bieden voor iedereen die dit nodig heeft. De economie moet gericht zijn op brede welvaart. GroenLinks is blij dat dit is terug te zien in de inzet van het college. Het voorstel is dat de aandeelhouders hier scherp op insteken en dat er activistisch aandeelhouderschap voeren. De vraag is wie ervan profiteert en wat er van dit beleid terug te zien is in de lokale economie voor de lokale gemeenschap. Biedt het ons voldoende voor de grote uitdagingen waar we voor staan, zoals klimaatverandering, werkeloosheid, vergrijzing, humane vluchtelingenopvang. Dat is voor GroenLinks de hamvraag. Groei an sich mag geen doel zijn. Dat staat ook in het meerjarenplan van de ROM. Het moet meetbaar zijn. De vraag is hoe de wethouder dit voor zich ziet. Is er een toetsingscriterium voor brede welvaart? Zijn er indicatoren voor? GroenLinks is sterk voor een gemeenschapseconomie, waarbij er geld van de regio terugstroomt in de lokale economie.
Minder bezig zijn met grote internationale bedrijven en meer bezig zijn met economische ontwikkeling van kwetsbaren. De vraag aan de wethouder is of voor de raad inzichtelijk gemaakt kan worden welke investeringen van de ROM en op welke manier dit de positie van kwetsbare medemensen kan versterken. Het zwaartepunt van de positionering ligt op gezondheid. Waarom is deze keuze gemaakt en niet voor duurzaamheid? Er wordt gezegd dat het correspondeert met de World Economic Reset. Ook gezondheid. GroenLinks ziet graag dat het zwaartepunt wordt verlegd. Welk effect hebben bepaalde investeringen op arbeidsplaatsen in de regio? En zijn die duurzaam? Komen Mbo’ers voldoende zichtbaar naar voren? Kan de wethouder dit inzichtelijk maken? Dat wil GroenLinks kwalitatief terugzien. ….. De voorzitter merkt op: dat waren enkele interrupties.
50
De heer Bakker (D66) merkt op dat het moet werken in de wijken. Hij wil weten wat GroenLinks nu precies vraagt. De ROM is er om te innoveren, te helpen bij innovatie, voor bedrijven die gewaagde investeringen doen voor bepaalde innovaties op het gebied van bijvoorbeeld Pagina 13 van 26
gezondheid, zoals een nieuw medicijn tegen kanker. Ook circulair en het klimaat worden genoemd. Wat moet er dan volgens GroenLinks veranderen?
5
Mevrouw Fattal (GroenLinks) beaamt dat de ROM gericht is op verkeerde innovatie. Wat gebeurt er met de innovaties? Ondernemers steunen die bezig zijn met doelen die meetbaar zijn? Dat zal niet direct een kankermedicijn zijn. In de regio is er Banen voor Utrecht. GroenLinks wil dat er grip is op waar de voordelen van die investeringen voor innovatie naar toe gaan. De heer Bakker (D66) geeft aan dat het doel van de ROM toch niet is het zomaar ondersteunen van ondernemers. Dat is toch niet de opdracht die de ROM heeft meegegeven.
10
Mevrouw Fattal (GroenLinks) meent dat het deels nodig is, ook als dit niet meetbaar is. Zo maar investeren zonder echt na te denken is niet aan te bevelen. GroenLinks wil daar grip op houden. De heer Bakker (D66) is het hiermee eens: het moet zo meetbaar mogelijk zijn. Maar D66 is het er niet voor om zomaar aan ondernemers geld te geven. Het moet gericht worden op gebieden waar gewone geldstromen niet komen en waar een maatschappelijk doel is. Mevrouw Fattal (GroenLinks) is het hier mee eens.
15
20
Mevrouw Al-Saqaff (VVD) meent de focus te horen op duurzaamheid in combinatie met wat GroenLinks zei over het ondersteunen van mensen met gezondheidsproblemen in bepaalde wijken. Waarom moet er een focus op duurzaamheid zijn? Mevrouw Fattal (GroenLinks) meent dat het zwaartepunt op gezondheid moet liggen. De vraag van de VVD is waarom voor één speerpunt is gekozen en niet voor alle speerpunten. GroenLinks ondersteunt deze vraag en meent dat het zwaartepunt op duurzaamheid gelegd zou moeten worden. Daar ligt een grotere uitdaging. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) kan dit volgen, maar vraagt zich af hoe dit strookt met het economische profiel. Dan is gezondheid eerder een focuspunt.
25
Mevrouw Fattal (GroenLinks) kijkt er heel anders naar. Duurzaamheid is een van de kernpunten van een gezond stedelijk leven. Het gaat ook om een goede luchtkwaliteit. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) is van mening dat de drie ecosystemen als focuspunt dienen en niet alleen gezondheid of duurzaamheid.
30
35
40
45
Mevrouw Fattal (GroenLinks) vindt dit een terecht punt. Er zijn ook kleine aandeelhouders in de ROM. GroenLinks blijft erbij dat de focus op duurzaamheid zou moeten liggen en niet per se op de andere punten. De heer Stam (Volt) sluit zich graag aan bij wat de andere partijen hebben aangegeven. Hij vindt de inzet van de ROM erg goed en ook de gekozen focusgebieden. Ook sluit hij graag aan bij wat er over het mbo is gezegd. Een aanvullende vraag betreft de exploitatiebijdrage. Deze vindt Volt vrij omvangrijk. Hoeveel dragen de andere aandeelhouders bij aan de exploitatie van de ROM? Welke ontwikkelingen verwacht zij in de exploitatiebijdrage, gaat die gedekt worden door de opbrengst van de investeringen of gaat die juist toenemen? De heer Talhaoui (PvdA) noemt het helpen van een regionale investeringsmaatschappij die innovatie aanjaagt voor ambitieuze ondernemers die op de markt geen lening kunnen krijgen een goede zaak. Goed voor de economie, voor de stad en voor een groene toekomst. Toch zijn we, net als bijvoorbeeld de Algemene Rekenkamer, kritisch op de hoge exploitatiekosten. Landelijk en regionaal bestaan er nog geen normen voor de looptijd van fondsen. De vraag aan de wethouder is wanneer de genoemde ecosystemen eindelijk volwassen zijn geworden. Dan kunnen we wellicht de exploitatiebijdrage verminderen en de ingelegde miljoenen terugverwachten.
Er wordt gesproken over netto 100.000 gezonde banen, voor mensen die zelf niet makkelijk aan het werk Pagina 14 van 26
5
10
komen, en die wonen in bepaalde wijken waar de werkloosheid hoog is. Het zou dan vooral gaan om banen voor praktisch geschoolde Utrechters, niet alleen voor de theoretisch geschoolden. Ook in de moties die al eerder zijn aangenomen, bijvoorbeeld over het tegengaan van werkloosheid, samen met het CDA en GroenLinks in 2020 ingediend, is dat al duidelijk aangegeven. In de MJS ontbreekt volgens de PvdA de focus juist op het creëren van specifiek deze praktische en mbobanen. Hoe staat de wethouder hierin? Graag een reactie. Op dit moment zien we grote personeelstekorten bij de huidige banen. Inzetten op meer banengroei zal het probleem van verdringing kunnen opleveren. Zetten we nu niet iets in dat voor een andere tijd is gemaakt, ten tijde van minder werkloosheid? Wat kan de wethouder doen om dit tegen te gaan? De focus op media & gaming draagt niet heel veel bij aan de doelen van de gemeente. De vraag is waarom hiervoor gekozen is. Graag een reactie. De heer Stam (Volt) merkt op dat het klinkt alsof de PvdA kritisch is dat de ROM banen schept die bijdragen aan innovaties op het gebied van duurzaamheid. Vindt de PvdA dat het anders zou moeten liggen?
15
20
De heer Talhaoui (PvdA) is zoals eerder opgemerkt blij dat er een investeringsmaatschappij is die juist de leningen aan mensen biedt die geen doelmatige lening kunnen krijgen. Dat is een goede zaak. We hebben het nu vooral over de invulling. Waar ga je je op richten? Wat is het doel van de ROM? We willen dat er banen bijkomen voor mensen die het moeilijk hebben. De heer Stam (Volt) deelt de mening van de heer Talhaoui, maar tegelijkertijd is het ook wel belangrijk dat er mensen zijn die de kans krijgen om te innoveren op het gebied van duurzaamheid. Onze maatschappij heeft dat nodig. Daar moeten praktisch geschoolden tussen zitten, maar dat zijn niet alleen mbo’ers. De heer Talhaoui (PvdA) merkt op dat er niet alleen banen gezocht worden voor praktisch opgeleide Utrechters.
25
Mevrouw Al-Saqaff (VVD) merkt op dat in Utrecht media & gaming heel groot zijn. Ze kan zich voorstellen dat daarin geïnvesteerd wordt. Weet de heer Talhaoui dan ook dat gaming een gezondheidsaspect kan hebben, bijvoorbeeld psychische klachten? De heer Talhaoui (PvdA) geeft aan dat dit voor hem niet prioriteit nummer 1 is.
30
Mevrouw Al-Saqaff (VVD) merkt op dat Utrecht koploper is in media & gaming. Wil de heer Talhaoui die positie niet behouden? De heer Talhaoui (PvdA) beaamt dat er een koppositie is, ondanks de overheid. Dat wil niet zeggen dat daar heel veel geld in gestopt moet worden. Laat de markt haar werk doen. Mevrouw Al-Saqaff VVD) deels, want de ROM investeert wel in nieuwe initiatieven op dat gebied. Dan hebben we alsnog een vinger in de pap.
35
De heer Talhaoui (PvdA) merkt op geen vraag te horen.
40
Mevrouw Chirino (CU) merkt op dat de CU tevreden is met de inzet van de wethouder en de ROM, en met de vier aandachtspunten die zijn geformuleerd. Op een aantal punten hebben we wel wat vragen aan het college. De gemeente Utrecht is een typisch volger geweest bij de totstandkoming van de strategie. Kan de wethouder aangeven welke aandachtspunten worden gedeeld en hoe die verwerkt zijn in het stuk? Kan worden aangegeven of wordt ingezet op een tussentijdse evaluatie? Wordt dit voorgelegd aan de raad? Graag een toezegging hierover. Het is daarnaast goed dat de juistheid van een eventuele extra storting onder de aandacht wordt gebracht. Mocht het tot een aanvullende storting komen: wordt een besluit daarover voorgelegd aan de raad? Graag hierover een toezegging. Pagina 15 van 26
De heer Talhaoui (PvdA) vraagt of de CU het eens is met de PvdA dat een extra storting nu niet aan de hand is.
5
10
15
20
Mevrouw Chirino (CU) beaamt dit. Mocht dit wel zo zijn dan vindt de CU het belangrijk dit eerst in de raad te bespreken. Een specifieke passage in de MJS vermeldt dat er op de inzet van acquisitie van bedrijven spanning wordt ervaren door het tekort aan ruimte en woningen. De oplossing hiervan bij een bredere publieke verantwoordelijkheid ligt. Hoe leest de wethouder dit en welke rol is er voor de gemeente? Dan het verzoek of de SDG voor het klimaat kan worden toegevoegd. Daarnaast is de vraag hoe gaming kan bijdragen aan het bewust worden van het klimaat. Graag een reactie van de wethouder. In aanvulling op het punt van GroenLinks over groei is de vraag of het doel van gezonde economische groei en het subdoel blijvend snelst groeiend hierbij past. De CU sluit zich hierbij aan. Ook wil de CU zich aansluiten bij punt van de VVD over wereldtalent. Ook hier graag een reactie van de wethouder. Mevrouw Snippe (PvdD) merkt op dat in de MJS de mens centraal staat, niet de toekomst van de planeet en dat in tijden van klimaatcrisis en biodiversiteitscrisis. De MJS is gericht op economische groei van internationalisering, handel en exportbevordering. De focus zou op duurzaamheid moeten liggen. De PvdD ziet de urgentie van de genoemde crises niet terug in de boodschap van het college richting de aandeelhoudersvergadering.
Hoe is dit mogelijk? Hoe gaat de wethouder de zorgen van de PvdD hierover wegnemen? Hoe wordt het ecologisch plafond van onze planeet gerespecteerd? Wat kan de wethouder hierop toezeggen? Als er actief gestuurd wordt op meer groene bedrijven, stuur dan ook op minder vervuilende bedrijven. Aangezien Life sciences & health één van de ecosystemen is waarop wordt ingezet, stuur dan op bedrijven die niet aan dierproeven doen. Is de wethouder bereid om deze boodschap ook mee te nemen? Mevrouw Chirino (CU) refereert aan Life Sciences en de koppeling met dierproeven. Dat is één van de meest vervuilende sectoren.
25
Mevrouw Snippe (PvdD) begrijpt de vraag niet helemaal. Mevrouw Chirino (CU) had gehoopt dat de PvdD deze twee (Life sciences en klimaat) zou koppelen.
30
Mevrouw Snippe (PvdD) merkt op dat ze Life sciences heeft genoemd vanwege de koppeling met dierproeven. We weten dat er ontwikkelingen zijn om manieren te vinden om dierproeven te verminderen. De link die de CU legt is correct. De heer Bakker (D66) vraagt aan de PvdD of een energietransitie en een circulaire economie mogelijk zijn zonder innovatie?
35
Mevrouw Snippe (PvdA) vindt dit een algemene vraag. Ze denkt dat er wel mogelijkheden liggen, maar ook innovatie gaat vaak gepaard met energiegebruik, met nog meer gebruik van grondstoffen. We moeten ons niet blind staren op innovatie en groei. Het is ook een kwestie van minder, minder, minder consumeren en minder gebruik van grondstoffen. De heer Bakker (D66) geeft aan dat één van de belangrijkste punten van de Rom de transitie is. Daarvoor zijn deze investeringen en dit soort ondernemers nodig. Jammer dat de PvdD dat wegzet alsof het alleen maar een agenda is om te consumeren. Zo leest hij dat absoluut niet.
40
De heer Van Steeg (CDA) ziet het vooral als het versterken van de economische structuur. Hij vraagt aan de PvdD of men het ziet als het vergroten van de economie. Mevrouw Snippe (PvdD) meent dat wordt ingezet op economische groei. De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat er staat: de visie van de ROM is het versterken van de economische structuur. Er staat niet: vergroten van de economische structuur. Pagina 16 van 26
Mevrouw Snippe (PvdD) geeft aan dat de urgentie in deze tekst niet doorklinkt. Waar zijn de crises te bekennen? De heer Talhaoui (PvdA) vraagt aan de PvdD hoe men dit document anders had willen zien. Gaat het om duurzaamheid zonder economische groei? Wat zou er dan in moeten staan? 5
10
Mevrouw Snippe (PvdD) merkt op dat haar partij in 2020 tegen het raadsvoorstel voor de ROM heeft gestemd. Men wilde het geld anders investeren. De heer Otto (EenUtrecht) geeft aan dat men zich graag wil aansluiten bij GroenLinks en de PvdA als het gaat om kwetsbare ondernemers in kwetsbare wijken. Ondernemers die zich met praktische geschoolden willen bezig houden komen er misschien in de ROM een beetje bekaaid van af. De heer Simsek (DENK) wil zich bij het punt van de PvdA aansluiten wat betreft aandacht voor banen voor praktisch geschoolden. Ook wil hij zich aansluiten bij het punt van de PvdD wat betreft het sturen op bedrijven zonder dierproeven. De voorzitter geeft aan dat iedereen zijn of haar bijdrage geleverd heeft.
15
Er volgt een schorsing tot 14.15 uur. De voorzitter hervat de vergadering. Hij dankt de fracties voor hun bijdragen en geeft het woord aan de wethouder. Wethouder Schilderman dankt de voorzitter en de commissieleden voor de vele en snelle vragen die gesteld zijn. Zij zal per partij antwoord geven op de gestelde vragen.
20
CDA: De vraag naar de flexibiliteit. Wethouder Schilderman: De ROM is bijzonder flexibel gebleken. De ROM is in 2020 opgericht, in coronatijd. Men heeft kunnen inspelen op die ontwikkelingen. Het is een aandachtspunt, maar we zijn gesterkt in het vertrouwen dat men flexibel is.
25
De vraag naar de koppeling met de Utrechtse agenda en de zoektocht naar hoe die daarin is geborgd. Wethouder Schilderman: We vinden het van groot belang dat die geborgd is. Dat is gedaan via de regionale economische agenda. Dat is het beleidskader waar de ROM aan gebonden is.
30
35
40
De vraag naar de samenwerking met de EU: Wethouder Schilderman: De samenwerking met de EU gaat goed. De taakverdeling is helder. De Rom is voor het innovatieve deel. De EU is voor het bredere vestigingsklimaat en het netwerk van grote werkgevers. De EU heeft geen uitvoeringsorganisatie, de ROM wel. Dat is een afstemming van hoe zaken worden uitgevoerd. Zij heeft wel de ervaring dat het goed gaat. Er is bij de oprichting van de EU in de huidige vorm geprobeerd er geen hele zware organisatie van te maken: er werkt maar één persoon voor de EU. De storting: het juridisch vastleggen van de storting: (meerdere partijen stelden deze vraag) Wethouder Schilderman: De tweede storting is juridisch vastgelegd in een bestuursovereenkomst, net als het doel-vermogen van vijftig miljoen van de ROM. Met de extra storting in 2021 is hieraan voldaan. De voortgang van de investeringen bij de ROM worden goed in de gaten gehouden. De ROM is namelijk niet alleen van Utrecht. De ROM kan de ambitie hebben sterker te groeien dan is afgesproken. Als er een verzoek komt voor een verdere storting wordt die vraag natuurlijk bij u neergelegd. U heeft het budgetrecht. Interruptie door de heer Stam (Volt): Pagina 17 van 26
5
De heer Stam (Volt) vraagt of het huidige investeringsgeld voldoende is voor de ambities die de ROM heeft. Wethouder Schilderman geeft aan te verwachten dat het voor de aankomende jaren voldoende zal zijn. De ROM is in 2020 opgericht. Er zijn verschillende vormen van financiering, waarvan een gedeelte ook deelnemingen zijn. Die deelnemingen betalen op langere termijn terug. De vraag zal altijd zijn is hoe snel het terugkomt en wanneer het helemaal zelfvoorzienend kan zijn. Voor de komende jaren verwacht zij dat het voldoende is. Als de ambities voor een innovatief MKB veel hoger zijn, zou een extra storting kunnen helpen. Ze verwacht dit niet op heel korte termijn. Vervolg interruptie van de heer Stam (Volt):
10
15
De heer Stam (Volt) merkt op dat er een soort prognose is, waarmee werd aangegeven wanneer dat investeringsgeld wordt uitgegeven. De extra storting werd daarbij ook genoemd. Kan de wethouder aangeven of er rekening is gehouden met die storting? Wethouder Schilderman wil zich aan de beweegredenen nog niet wagen. De ROM heeft een grotere ambitie, bijvoorbeeld met innovatie. Dat moment zou kunnen komen, maar het hangt ook af van voldoende bedrijven die passen in de ecosystemen. Zij zegt toe hierop terug te komen als dit aanstaande is. Als er sprake is van veel hogere ambities, dan helpt geld altijd. Vervolg interruptie van de heer Stam (Volt):
20
25
30
De heer Stam (Volt) vraagt of de wethouder deze vraag kan stellen in de aandeelhoudersvergadering en hierop terugkomen? Wethouder Schilderman vindt het prima om hierover te spreken in de aandeelhoudersvergadering. Ze vindt het heel belangrijk dat in de aandeelhoudersvergadering benoemd wordt dat de storting is gedaan. Ook de eventuele verwachtingen over bijstorten zullen dan besproken worden. VVD: De regionale economische agenda heeft drie poten neergezet: gezonde mensen, een duurzame gezonde leefomgeving en digitalisering. Wethouder Schilderman: Dat is de basis voor al die verschillende dingen. Bij de ROM heet dit dan anders, nl. Life Sciences & health, Earth Valley en media & gaming. Dit speelt ook bij de EU en de Utrecht Talent Alliantie. De naam Utrecht Talent Alliantie: Wethouder Schilderman: De achtergrond dat dit zo genoemd is meer uniformering in hoe dingen genoemd worden en hoe deze zijn opgezet. Dus bijvoorbeeld niet iedereen een eigen ecosysteem met eigen doelstellingen.
35
40
45
50
De reden dat gezondheid specifiek benoemd wordt: Wethouder Schilderman: Dat is niet gedaan omdat gezonde mensen belangrijker zijn dan een gezonde leefomgeving. Dit is gedaan in het kader van de EU omdat we willen dat men ons nationaal en internationaal zal onthouden. Het is gemakkelijker om daarbij één begrip te hanteren in plaats van drie pijlers. Waar vallen al deze zaken in samen en wat is het overkoepelende doel: op lange termijn gezond zijn en de leefomgeving gezonder. Daarom spreken we over waardevolle digitalisering die bijdraagt aan een gezonde samenleving. De gezonde mens is daar één aspect van. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) gaat hierop in: digitalisering die bijdraagt aan gezondheid en per saldo duurzaamheid volgt zij helemaal, maar dat zou zij dan wel zo uitgelegd willen zien. Nu lijkt het alsof het één wordt uitgelicht en de andere niet belangrijk zijn. Wethouder Schilderman is het met de VVD eens. Men moet daar in de communicatie duidelijk over zijn. Gezondheid is de overkoepelende term. Het is af en toe een zoektocht binnen digitalisering. We zijn in deze regio met Hilversum met de mediakant heel sterk, in Utrecht met de Dutch Game, maar ook met de teams heel groot, maar het ecosysteem moet zich nog wel verder ontwikkelen. Bijvoorbeeld op het Science Park, met het ecosysteem Life Sciences & Health, staat Pagina 18 van 26