2022 06 09 Concept Verslag openbare vergadering Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën

Mevrouw Meerding vraagt hoe de effecten zijn te zien van de acties die in de komende maanden gemonitoord gaan worden. Zij vraagt hoe de burgemeester dit ziet en of daarvoor concreet iets vorm te geven is, bijvoorbeeld een terugkoppeling naar de raad. Zij pleit ervoor een stip op de horizon te zetten en te hopen dat over vier jaar vast te stellen is dat er echt iets positiefs is veranderd. Zij gunt dat de inwoners van Lombok, van de Kanaalstraat en van de Damstraat.

850

860

870

Mevrouw Assen (PvdA) sluit zich aan bij de inbreng van de VVD over de aanbevelingen. Ze gaat in op schoon, heel en veilig. Dan gaat het niet alleen over het op orde zijn van de verkeersveiligheid maar ook van de sociale veiligheid. Daaraan schort het ook volgens dit onderzoek. Veel wordt verwezen naar de fysieke herinrichting van de omgeving. Daarop wordt lang gewacht. Haar fractie wil ervoor waken dat de indruk ontstaat dat de gemeente er daarmee is. Zij vraagt hoe de burgemeester de gevolgen van de herinrichting zichtbaar gaat maken: waaraan draagt die herinrichting bij en waaraan ook niet? Haar fractie denkt dat het verschil gaat maken. Deelt zij de opvatting dat de gemeente er daarmee niet is? De heer Koning (D66) begrijpt vraag van mevrouw Assen. Zijn vraag aan haar is dan of zij deelt dat een groot deel van de problemen die Verweij-Jonker constateert, namelijk te hard rijden, file-parkeren, onveilige situaties op de weg, afval op straat door een gebrek aan prullenbakken in de openbare ruimte wel adequaat wordt aangepakt door de herinrichting die er aan gaat komen. Mevrouw Assen (PvdA) kan dat met de heer Koning alleen maar hopen en zij verwacht dat ook. Zij pleit ervoor snel ermee te starten. In het gevoel van wantrouwen richting de overheid leest zij ook terug dat dat ook te maken heeft met de duur van de herinrichting van de Kanaalstraat en dat gebied.

Zij pleit ervoor zelf ervoor te zorgen dat wat het gemeentebestuur kan beïnvloeden, het bestuur dat snel doet. Intimiderend gedrag houdt niet op bij een anders ingerichte straat. Met de herinrichting is het gemeentebestuur er nog niet.

Pagina 18 van 30

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 9 juni 2022

880

890

900

910

920

De heer Bosch (PVV) gelooft niet dat dat gebrek aan vertrouwen in de overheid het gevolg is van de duur van de herinrichting. Mevrouw Assen (PvdA) denkt dat het verlies van vertrouwen klein kan beginnen; de gemeente is ook de overheid wanneer zij afspraken niet nakomt, en niet toegankelijk is voor bewoners en niet de indruk wekt de bewoners serieus te nemen; dan draagt dat daaraan bij. Zij houdt het voor mogelijk dat zelfs de landelijke politiek hieraan bijdraagt. Daarover is zij het eens met de heer Bosch. Het is niet voor het eerst dat een project in Utrecht de streefdatum niet haalt. Zij vervolgt haar inbreng in haar termijn met in te gaan op dat in het onderzoek staat dat meerdere factoren bijdragen aan sociale onveiligheid. Ook daar lijkt de integraliteit van aanpak hard nodig: niet alleen de fysieke omgeving maar ook het gedrag beïnvloeden en vooral voorkomen. Zij gaat ervan uit dat waar de burgemeester zojuist toezeggingen deed over die integraliteit, die integraliteit ook geldt in deze aanpak en hoe die tot stand komt, namelijk ook met de collega-collegeleden die daarop invloed hebben. Zij denkt aan de relatie met onderwijs, met welzijn; ook daar zullen wat haar betreft de partijen om de tafel moeten om gezamenlijk effectiever te zijn dan ze al zijn met het goede werk dat al wordt geleverd.

Haar fractie denkt dat een peer to peer aanpak ook in dit gebied kan helpen om het gedrag van groepen jongeren te beïnvloeden. Haar fractie kreeg een toezegging op de inzet van ervaringsdeskundigen bij de nota Grenzen stellen en Perspectief bieden. Zij begrijpt dat die naar de raad toe komt bij het Uitvoeringsprogramma. Zij hoopt dat de burgemeester hier kan toezeggen dat de inzet van peer to peer ervaringsdeskundigen onderdeel kan zijn van een goede aanpak. Zij gaat dieper in op het gebrek aan chillplekken. Zij is nagegaan waar die plekken zijn. Er zou op het Moskeeplein een jongerenkamer van ULU en van JOU moeten zijn. Die van JOU bestaat niet meer. Haar fractie heeft contact gehad met ULU die aangeeft zijn best te doen om breed open te zijn voor jongeren, ook tot middernacht in de weekenden, en dat daar goed gebruik van wordt gemaakt, maar dat ze zich daarin niet gesteund voelen door de gemeente. ULU draait helemaal op vrijwilligers. De behoefte zit vooral in de avonduren. Zij vraagt de burgemeester hoe te beïnvloeden is dat het aanbod van jongerenwerk juist dan georganiseerd wordt wanneer die behoefte er is, dus soms ook meer in de avonduren. Zij vraagt of de burgemeester kan toezeggen dat er een gesprek plaatsvindt met de vrijwilligers van ULU zo dat zij zich ook gesteund voelen en niet afhaken. Zij benadrukt de indruk te hebben dat ULU heel goed werk doet.

Zij vraagt of de burgemeester met de wethouder Jeugd het overzicht kan geven van waar in de stad deze plekken zijn zo dat te zien is waar de gaten vallen. Zij vraagt over de politiepost op de Kanaalstraat of de agenten in staat zijn hun werk goed te doen. Eerder deden zich afschuwelijke incidenten voor waarbij mensen van de straat zich tegen de politie keerden. Zijn zij veilig genoeg om hun werk goed te doen op een manier die effectief is? Hiermee rondt zij haar inbreng af. De heer Bosch (PVV) merkt op dat Lombok een prachtige wijk is met een rijke geschiedenis. Hij merkt op dat veel Utrechters dat anders ervaren. Hij heeft dat ook gelezen en gezien. De Kop van Lombok met het centrale punt de Damstraat, is vaak geen fijne plek. Hij weet dat daar hufters te hard rijden, dubbel geparkeerd staan en afval op straat gooien. Daar helpen geen prullenbakken bij. Iemand die daarvan iets zegt, heeft direct 30 man in zijn nek en krijgt scheldpartijen. Ook dat is de Kop van Lombok. De vraag is nu hoe daarvan wel een fijne en veilige Pagina 19 van 30

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 9 juni 2022

930

940

950

960

970

plek te maken. Dan moet eerst het probleem benoemd worden. Zijn fractie is blij met het rapport van Verweij-Jonker. Ook daarin staan vaak dezelfde pampertermen. De heer El Abassi (DENK) vraagt of de heer Bosch weleens de Kanaalstraat of de Damstraat bezoekt. De heer Bosch (PVV) antwoordt bevestigend. De heer El Abassi (DENK) vraagt of de heer Bosch de ervaringen die hij benoemde, zelf ook heeft ervaren. De heer Bosch (PVV) antwoordt dat hij die ervaring niet had op het door hem bedoelde moment. Hij bevestigt daar wel iets te hebben ervaren. Hij vraagt of hij daarover moet uitweiden. De heer El Abassi (DENK) hoeft dat niet in detail te horen. Hij wil graag weten of de problemen waarvan de heer Bosch gewag maakte, hijzelf ook heeft ervaren: uitschelden, et cetera. De heer Bosch (PVV) heeft dat daar zeker wel een keer gezien en zeker voor het supermarktje op de Damstraat. Hij spreekt in dat verband over opstootjes. Mevrouw Assen (PvdA) vraagt naar de betekenis van “pamperterm”. De heer Bosch (PVV) noemt termen als “samen”, “gesprek aangaan”, et cetera. Mevrouw Assen (PvdA) merkt op dat wat haar betreft het stadsbestuur datgene doet dat effectief is. Dat is soms de wortel en niet de stok. Zij vraagt of de heer Bosch dat met haar eens is. De heer Bosch (PVV) merkt op dat deze aanpak sinds de jaren ’90 in gebruik is. Hij heeft niet het gevoel dat die een succes is.

Hij vervolgt zijn inbreng in zijn termijn. Hij vindt dat de groep die in Lombok woont veel kansen heeft gekregen sinds de jaren ’90. Hierna volgt een debat over woordkeus in en buiten het debat. In het verslag wordt de discussie gehandhaafd over het rapport van het Verweij-Jonker instituut en over de inhoud van dit onderwerp. De heer El Abassi (DENK) vraagt of de heer Bosch het relevant vindt te zeggen dat de overlast op de Kanaalstraat en de Damstraat veroorzaakt wordt door mensen met een niet-westerse achtergrond. De heer Bosch (PVV) merkt op dat dat letterlijk in het rapport staat van VerweyJonker. Hij heeft dat niet verzonnen. Hij vervolgt zijn bijdrage in zijn termijn. Hij merkt op dat de politie, mensen staande houdt vanwege passend in het profiel met hun Gucci-tas en –petje. Zijn fractie vindt dat niet vreemd. Hij vindt dat geen discriminatie. Hij vindt dat gezonde profilering. Gesteld wordt dat wanneer de agent iemand aanhoudt de hele straat zich ermee bemoeit. De vraag is wat de PVV ermee wil. Bekend is dat de PVV landelijk al veel voorstellen heeft gedaan, zoals criminelen met een dubbel paspoort denationaliseren en uitzetten. Hij beschouwt dat als een mogelijke verbetering voor de Kop van Lombok. De gedachte het probleem te verminderen door het gebied autoluw te maken, bestempelt hij als naief.

Nu is al te zien dat degenen die zich nu niet goed gedragen, zich daaraan niets gelegen laten liggen. Hij verwacht dat het eenrichtingsverkeer niets gaat worden. Daardoor krijgt de politie het nog drukker omdat zij daarop moet handhaven. De agenten worden door veel partijen uitgemaakt voor racist wanneer ze in de kofferbak willen kijken. Hij vraagt hoe de burgemeester dit ziet als het gaat om handhaving. Zijn fractie wil graag op deze plek meer cameratoezicht en een bedelverbod. Het stadsbestuur moet wat hem betreft laten zien dat in deze straten de wetten en regels gelden en niet die van de criminelen, van verkeershufters en van mannen die vrouwen intimideren. Waarom heeft de burgemeester hier niet het straatintimidatiescherm neergezet? Of heerste de vrees dat dat scherm snel kapot gemaakt zou zijn? Zijn fractie pleit voor een permanente pascontrole. Daarover stelde zijn fractie al eerder schriftelijke vragen. Bij dergelijke controles wordt geprofileerd. Hij vindt dat Pagina 20 van 30

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 9 juni 2022

980

990

1000

1010

niet per se racistisch. Dat is ook realistisch. Hij stelt voor dit over te laten aan de politie en niet aan het gemeentebestuur. Mevrouw Assen (PvdA) hoort de heer Bosch alleen ingaan op de handhavende repressie. Zij vraagt of de heer Bosch openstaat voor het commentaar van deskundigen op preventie die effectiever is in de bestrijding van crimineel gedrag en in dat kader voorstellen te steunen of te doen. De heer Bosch (PVV) zegt niet dat het helemaal niet werkt. Hij vindt het te prijzen dat de jongerenwerker om 2:00 uur 's nachts de straat op gaat om te kijken of jongeren ontsporen. Hij vindt dat goed werk. Hij ziet ook een punt waarbij de mogelijkheid om van daaruit te beïnvloeden voorbij is. Een buurthuis kan wel helpen maar niet voor iedereen. Waar het niet meer helpt, zal de overheid richting handhaving moeten gaan. Mevrouw Assen (PvdA) deelt dat laatste. Zij vraagt of de heer Bosch met haar deelt dat criminaliteit en het risico op crimineel gedrag samenhangen met ook het krijgen van kansen, met ook kansengelijkheid op goed onderwijs, op een baan, op opgroeien in armoede. De PvdA ziet die samenhang. Zij vraagt of de heer Bosch die relatie ziet. De heer Bosch (PVV) vindt deze vraag interessant. Hij ziet juist deze groep veel kansen krijgen. Hij ziet een heel gemengde samenstelling op de universiteit.

Hij ziet genoeg mensen die kansen hebben gepakt en die bijvoorbeeld werken bij de belastingdienst of bij een ministerie. Mensen kunnen die kansen krijgen en pakken, net zoals iedereen. Mevrouw Assen (PvdA) vraagt wat de heer Bosch bedoelt wanneer hij zegt “dit zijn juist de mensen die kans na kans krijgen”. Hoe weet de heer Bosch hoe deze mensen zijn opgegroeid, of zij opgroeiden in armoede, of in een éénoudergezin of in multiproblematiek. De heer Bosch (PVV) kan die vraag omdraaien en vragen hoe mevrouw Assen dat weet. Hij volgt al jaren de politiek, hij ziet al jaren in allerlei wijken weer een nieuw project verschijnen. Hij ziet veel meer van dat soort projecten op bepaalde wijken losgelaten worden dan op wijken waar het volgens mevrouw Assen goed gaat. In dat opzicht vindt hij dat er kansen zijn. Hij vervolgt zijn betoog in zijn termijn. Wat hem betreft moet de gemeente ondersteunen waar dat mogelijk is en dan vooral met repressie. Pamperen vindt hij niet meer de oplossing. De gemeente is volgens hem al te ver heen. De heer El Abassi (DENK) hoorde de heer Bosch zeggen dat het om burgers gaat van een bepaalde etniciteit. Daarmee lijkt hij in zijn ogen de etniciteit te koppelen aan het gedrag. Hij vraagt of de heer Bosch het met hem eens is dat hij ervan overtuigd is dat criminaliteit binnen een bepaalde etniciteit vaker voorkomt dan bij anderen.

De heer Bosch (PVV) heeft dat niet gezegd. Hij vindt dat dit ingevulde aannames zijn. De heer El Abassi (DENK) zal dit teruglezen in de notulen. Hij heeft geen vervolgvraag. Mevrouw Assen (PvdA) constateert dat de PVV provoceert en inspeelt op de onderbuik. Zij gaat niet op elk element daarvan in. Zij geeft aan dat de commissie twee belangrijke debatten over veiligheid voert vanochtend. Onder andere door haar partij geagendeerd. Dat is niet omdat zij veiligheid niet belangrijk vindt of dat af wil doen met theedrinken. Haar fractie kijkt naar wat effectief is. Haar fractie heeft in de afgelopen jaren daaraan bijgedragen, onder andere met een effectieve wijkaanpak, met een verbeterde veiligheid. Dat neemt niet weg dat er nog steeds problemen zijn. Dat is ook waarom haar fractie dit adresseert vandaag. Zij is blij dat de heer Bosch Pagina 21 van 30

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 9 juni 2022

1020

1030

1040

1050

hierbij ook aanwezig is. Zij stelt voor gezamenlijk na te gaan hoe ervoor te zorgen dat alle Utrechters in veiligheid in een veilige buurt kunnen opgroeien. Daar hoort voor haar fractie altijd kansengelijkheid bij en wanneer dat nodig is een tweede kans. Zij vindt dat een stuk constructiever dan de inbreng van de heer Bosch. De heer Bosch (PVV) hoorde geen vraag. Hij heeft willen aangeven hoe het een en ander is ontstaan in deze stad. De heer Koning (D66) hoort de heer Bosch veel steun uitspreken voor de politie, voor individuele agenten die in de gemeente Utrecht hun best doen om op een integere manier het werk te doen. Gisteren werd bekend dat de politie-organisatie zelf ook kritisch is op haar functioneren in de afgelopen jaren voor wat betreft het discriminatiebeleid. De politie gaat een strengere hardere interne lijn voeren, volledig gesteund door D66. Hij vraagt of de PVV die nieuwe lijn van de politie-organisatie steunt. De heer Bosch (PVV) merkt op dat daar waar daadwerkelijk sprake is van racisme of discriminatie, hij het goed vindt om dat te onderzoeken en aan te pakken. Uiteraard steunt hij de nieuwe aanpak. De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat veel al is besproken en hij houdt zijn inbreng kort. Hij vindt dat het Verweij-Jonker instituut een goede analyse heeft gemaakt op basis van de gesprekken die zijn gevoerd. Zijn fractie kan de aanbevelingen steunen.

Hij ziet dat dit het moment is om de problemen aan te pakken: de nieuwe inrichting van de Kanaalstraat, Damstraat en de ontwikkeling van het Lombokplein. De nieuwe inrichting van de openbare ruimte kan wat hem betreft helpen, bijvoorbeeld in het voorkomen van straatintimidatie. Hij vraagt hoe een en ander zal verlopen met de andere wethouders en hoe dat wordt bekeken door de veiligheidsbril. Hij is het eens met het Verweij-Jonker instituut om onconventionele maatregelen te nemen en te kijken naar het gebruik van camera's. Het coalitieakkoord lezende verwacht hij een aantal extra camera's. Hij hoopt dat de burgemeester dat op die manier wil bekijken. Hij las dat in het coalitieakkoord extra financiële middelen zijn opgenomen. Dat leest hij onder het kopje Arbeidsmarkt. Is dat de eerste succesvolle poging van de burgemeester om op andere terreinen geld binnen te halen? Of valt het wel onder veiligheid? Hij vraagt hierover duidelijkheid al zou hij beide prima vinden. Hiermee rondt hij zijn bijdrage af voor dit moment. De voorzitter vraagt of niet agenderende fracties het woord willen voeren. De heer Dijkstra (EénUtrecht) complimenteert het college met deze rapportage van het Verweij-Jonker instituut. Hij vindt dit een heldere analyse met een mooi overzicht.

1060

Hij sluit zich aan bij wat gezegd is onder meer door de VVD mevrouw Meerding en anderen over dat in de raadsbrief een aantal zaken wordt genoemd over activiteiten en dat het gemeentebestuur aan een aantal zaken niet toekomt. Het spijt hem dat dat dan juist de dingen zijn waarvan hij denkt dat die echt zouden helpen, buiten het gegeven dat een extra jongerenwerker wordt toegevoegd. In de rapportage van het Verweij-Jonker instituut wordt nadrukkelijk gezegd actieve bewoners meer te betrekken, het overleg met bewoners te verduurzamen, jongeren te mobiliseren. De Kanaalvisie is geschreven. Projectmatig wordt incidenteel een paar bewoners uitgenodigd om even mee te denken. In Lombok wonen veel EénUtrecht stemmers. Hij heeft met hen contact opgenomen. Hij proeft dat ook zij dit als een gemis zien. Hij vraagt Pagina 22 van 30

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 9 juni 2022

1070

1080

1090

1100

1110

de burgemeester of zij hiervan een kernpunt kan maken: het duurzaam organiseren met een groep actieve bewoners om dit meer gezamenlijk aan te pakken. De heer Bosch (PVV) vindt dit een interessant punt van de heer Dijkstra. Hij keek in de legenda van het onderzoek en zag dat het Verweij-Jonker instituut in totaal vier bewoners heeft gesproken en “jongens uit Lombok” zonder een getal genoemd. Hij vraagt of de heer Dijkstra van mening is dat het aantal wel erg summier is om te spreken over “de mening van de bewoners”. De heer Dijkstra (EénUtrecht) vindt dat dat kan voor een dergelijk onderzoek. Het is mogelijk om een aantal sleutelfiguren uit de wijk te spreken. Hij vindt dat duurzamer en actiever met een grotere groep bewoners gesproken moet worden om dat goed aan te pakken. Dat punt wordt gemaakt in het onderzoek. Hij ziet dat niet echt goed terug in de raadsbrief. Hij vindt dat een gemiste kans. Hiermee rondt hij zijn bijdrage af. Mevrouw Fattal (GroenLinks) zal niets herhalen en houdt haar inbreng kort. Zij noemt het beschikbaar gekomen geld in het coalitieakkoord voor een integrale aanpak Kanaalstraat, Damstraat. Dat geld zou wat haar fractie betreft niet alleen naar veiligheid toe moeten of naar ruimtelijke ontwikkeling, maar juist ook naar de sociale opgave in dit onderwerp.

Zij vindt het essentieel dat bij het uitwerken van de integrale aanpak de kracht te benutten van jongeren, bewoners en ondernemers en expliciet de kracht van jongeren. Zij is blij dat haar collega raadsleden dat perspectief meenemen. De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat de tekst in het coalitieakkoord over veiligheid en ondermijning gaat in relatie tot de Kanaalstraat en de Damstraat. Hij denkt daarom dat het geld op die manier goed besteed wordt. Mevrouw Fattal (GroenLinks) denkt dat die dingen samenhangen. Ook de preventieve zaken zijn maatschappelijk. De heer Van Steeg (CDA) benadrukt dat dat het veiligheidsbudget is. Mevrouw Fattal (GroenLinks) laat dat aan de burgemeester. Mevrouw Assen (PvdA) gaat in op het zelfde punt. GroenLinks en haar fractie zijn beiden voorstander van de integrale aanpak. Zij vraagt of GroenLinks met haar deelt dat dat niet kan betekenen dat al die dingen die het stadsbestuur wil, uit het veiligheidsbudget te halen is. Er moet ook geld overblijven om de ondermijning aan te pakken. Mevrouw Fattal (GroenLinks) deelt dat volledig met mevrouw Assen. Zij vervolgt haar inbreng in haar termijn met de vraag aan de burgemeester hoe het uitwerken zal gaan van de integrale aanpak. Zij zou het fijn vinden wanneer de burgemeester daarop the lead neemt. Zij vraagt hoe de burgemeester dat ziet.

Mevrouw Assen (PvdA) vraagt of GroenLinks met haar deelt dat dit ook een verantwoordelijkheid is van de andere wethouders op het sociale domein en die op de andere terreinen meewerken in de integrale aanpak om uiteindelijk ook de veiligheid te verbeteren. Mevrouw Fattal (GroenLinks) deelt dat met de PvdA. Zij sluit haar inbreng af met in te gaan op jongeren. Sommige partijen zien de waarde van jongeren ook in de uitwerking van de integrale aanpak en andere partijen niet. Vaak wordt vergeten dat een deel van de jongeren de overlast veroorzaken en dat een deel gewoon wil chillen. Die zoeken daarvoor een plek in de stad. In die zin vindt zij het belangrijk hen mee te nemen in de uitwerking van deze aanpak. Des te meer over de jongeren gesproken wordt en niet met hen, hoe groter de kloof zal worden.

Pagina 23 van 30

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 9 juni 2022

1120

1130

1140

1150

1160

De heer Koning (D66) had die laatste woorden niet mooier kunnen zeggen. Hij is het daarmee 100% eens. Zijn fractie ziet de meerwaarde van de aanpak van de openbare ordeproblemen bij de Kop van Lombok. Het is niet voor niets dat er stevig geld voor uitgetrokken wordt. Hij hoorde hints over budgetten uit andere portefeuilles. Wat zijn fractie betreft is 500.000 per jaar al heel veel geld. Daarvoor is ongeveer 5 fte fulltime in te zetten. Daarmee is veel te doen. De heer Dijkstra (EénUtrecht) vreest dat de coalitie geld uittrekt en dat gaat omzetten in fte’s aan de professionele kant. Hij vraagt de heer Koning van D66 of het mogelijk is nadrukkelijker een beroep te doen op de gemeenschap zelf. Dan helpt het wanneer de heer Koning dat in zijn bijdrage benadrukt. De heer Koning (D66) antwoordt dat wat hem betreft ook hier het belang geldt van de integrale aanpak waarbij op preventie en repressie wordt ingezet en waar het voor zijn fractie niet voorop staat dat daar precies 5 fte uit moet komen. Hij bepleit goed te bekijken hoe dit te organiseren en hoe het geld het beste te laten renderen voor de maatschappelijke opgave. Hij was het nadrukkelijk eens met de inbreng van de heer Dijkstra over het betrekken van de buurt.

Hij vervolgt zijn betoog met in te gaan op dat het hem opviel dat voor tweederde van de betrokkenen bij dat rapport aan de gesprekstafels professionals waren, éénderde was buurtbewoner. Hij vindt dat de verhouding meer moet worden omgekeerd: dat het vooral moet plaatsvinden met bewoners in de komende vier jaar. Zijn fractie staat er achter dat nu geld uitgetrokken wordt voor vier jaar. Zij denkt dat deze intensieve aanpak voor een aantal jaren ook echt tot resultaat zal kunnen leiden in combinatie met het gegeven van de herinrichting van de openbare ruimte en dat dat echt een impuls moet kunnen geven aan deze omgeving. Hij sluit zijn inbreng af met op te merken dat zijn fractie bovenal wil dat met bewoners gesproken wordt zo dat het sociale cement in de wijk sterker wordt. Dat het een aanpak wordt waarin de wijkbewoners zich herkennen en waarvoor zij medeverantwoordelijk zijn. Hij onderschrijft de woorden van de heer Dijkstra in dit opzicht. De heer Maas (VOLT) sluit zich graag aan bij zijn voorgangers. Er is al veel gezegd. Hij heeft in de vragen en aanbevelingen het bedelverbod gemist naast het cameratoezicht en het betrekken van bewoners. Hij vraagt of dat bedelverbod er zal komen. De heer Koning (D66) vraagt welk voordeel de heer Maas ziet in het bedelverbod; los van de vragen hier naar van enkele winkeliers.

Net voor de verkiezingen is hierover een Raadsinformatiebijeenkomst geweest. Een bedelverbod heeft een stigmatiserende werking op mensen die om wat voor reden dan ook tot bedelen overgaan. Hij vraagt of de heer Maas daarvan de nadelen niet ziet. De heer Maas (VOLT) merkt op dat het een aanbeveling is uit het rapport. Hij vraagt zich af waarom die aanbeveling niet wordt gevolgd. De heer El Abassi (DENK) vraagt de heer Koning waarom hij hiervan geen voorstander is. Hij schetst de voorgeschiedenis. De heer Koning (D66) doet dat debat niet over in dit verband. Hij kan zich voorstellen dat deze discussie in de nieuwe raad gevoerd moet worden. Hij beveelt de heer El Abassi aan de Raadsinformatiebijeenkomst terug te kijken. Mevrouw Meerding (VVD) merkt op dat het hier precies gaat om de politieke taboes waarover in het rapport is geschreven. Mevrouw Nolten (Bij1) deelt de mening van veel van haar collega's. Haar fractie vindt het belangrijk dat iedereen zich veilig voelt in Lombok. De veiligheid van de één Pagina 24 van 30

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 9 juni 2022

1170

1180

1190

1200

1210

is niet automatisch die van de ander. De vraag die blijft staan is om welke waarden en normen het gaat en wie die bepaalt en wat de dagelijkse uitdagingen zijn van de mensen die hier als een probleem worden neergezet. Wat haar fractie betreft is de beschreven situatie complex en alleen goed te analyseren wanneer hier naar gekeken wordt met een intersectionele blik. Daarom zou er wat haar fractie betreft duurzaam geïnvesteerd moeten worden in kansen, gelijkwaardigheid en preventie, in Wijk- en Jeugdwerkers, niet in repressie en straffen en niet in politie, BOA’s of cameratoezicht of andere maatregelen die etnisch profileren in de hand werken. Zij vindt de woorden van de heer Koning goed over dat de politie-organisatie een nieuw standpunt heeft ingenomen, maar dat het punt nog niet is bereikt dat etnisch profileren echt uit de wereld is geholpen. Om die reden is haar fractie terughoudend. De heer Bosch (PVV) gaat in op de vraag die mevrouw Nolten voorlegde over wat normale normen en waarden zijn. Hij vraagt of zij het met hem eens is dat het niet normaal is om vanuit de auto vuil op straat te gooien of vrouwen na te sissen. Hij noemt dat universele waarden en normen die ook in dit rapport staan. Mevrouw Nolten (Bij1) is het eens met heer Bosch en vindt mét hem dat gedrag niet beantwoorden aan normale waarden en normen.

Normale normen en waarden maken dat mensen elkaar respecteren en dat zij anderen niet naroepen en intimideren. Het gaat haar er om dat in het rapport subtiel het verband gelegd wordt met de culturele achtergrond. Daarvan is haar fractie geen voorstander. Mevrouw Meerding (VVD) vraagt waarop mevrouw Nolten precies doelt. Zij las wel iets over masculiene cultuur op straat. Zij vraagt of mevrouw Nolten dat bedoelt of dat zij aan iets anders refereert. Mevrouw Nolten (Bij1) antwoordt dat zij onder andere dat bedoelt. Ze denkt dat de masculiene cultuur niet per se gebonden is aan een culturele achtergrond maar wel aan masculiniteit. Mevrouw Meerding (VVD) denkt dat het stadsbestuur daarmee wel iets kan. Dat het stadsbestuur zegt dat het niet goed is dat die masculiene cultuur op straat heerst. Zij vraagt of mevrouw Nolten dat met haar eens is. Mevrouw Nolten (Bij1) antwoordt bevestigend. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) houdt haar inbreng kort. Zij sluit zich aan bij de inbreng over integrale en intersectionele aanpak. Ook sluit zij zich aan bij het betrekken van de jongeren. In het rapport van Verweij-Jonker staat de aanbeveling om groepen en mensen niet over één kam te scheren omdat dat hen tekort doet. Zij roept de PVV op die aanbeveling zich ter harte te nemen.

De heer El Abassi (DENK) sluit zich aan bij heel veel van de inbreng die zijn collega's hebben geleverd, en vooral ook bij de woorden van Bij1 en bij die van de Partij voor de Dieren. Hij leest in het rapport van Verweij-Jonker dat de cultuur behouden moet worden. Hij vindt dat fijn om te lezen. Hij heeft wel moeite met de frase uit het rapport over sturen op het winkelbestand in de Kanaal- en de Damstraat (nummer 10 op bladzijde 17), waarbij aangegeven wordt dat de gemeente andere winkels wil hebben om andere groepen aan te trekken. Hij vraagt de burgemeester of zij concreter kan aangeven over welk ondernemerschap dan gesproken wordt om aan te trekken en welke doelgroepen daarmee aangetrokken moeten worden.

Pagina 25 van 30

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 9 juni 2022

1220

1230

Mevrouw Assen (PvdA) vraagt of de heer El Abassi van mening is dat een onderneming die aantrekkelijk is voor criminelen, gestuurd gaat worden op het minder aanwezig laten zijn van dergelijke ondernemingen, op welke plek dan ook. De heer El Abassi (DENK) stelde om die reden de vraag aan de heer Bosch of hij wel op de Kanaalstraat komt. Hij stelt dat geen ondernemer criminelen aantrekt. Wel zijn er ondernemers die groepen van een bepaalde etniciteit aantrekken. Wanneer binnen die etniciteit een oververtegenwoordiging van criminaliteit plaatsvindt, trekt de ondernemer ook iets meer van die groepen aan. Hij kan deze vraag voor de burgemeester ook stellen aan de PvdA. Hij houdt zich aanbevolen voor een voorbeeld van een ondernemer die criminaliteit aantrekt. Ook zijn fractie zou daarop tegen zijn. Mevrouw Assen (PvdA) stelde de vraag hypothetisch, los van de Kanaalstraat. Zij herhaalt haar vraag. De heer El Abassi (DENK) vraagt zich af of er überhaupt wel een winkel is die criminaliteit aantrekt. Hij gelooft daar niet in. Hij vraagt naar de onderbouwing. De heer Bosch (PVV) vroeg zich af of de heer El Abassi weleens op de Kanaalstraat is geweest en of hij in dat kader het met hem eens is dat die herinrichting, éénrichting of versmald, mogelijk ook de oplossing niet is die daar gaat helpen. De heer El Abassi (DENK) neemt een ander deel van zijn bijdrage in zijn beantwoording mee.

Hij beschouwt dat inderdaad niet als een oplossing. Destijds diende zijn fractie een motie in om een pilot in te voeren waarmee tijdelijk een deel van de weg wordt afgesloten om na te gaan of dat daadwerkelijk werkt. Naar zijn mening zijn er nu twee wegen. Dat betekent wanneer mensen roekeloos op straat stilstaan ze in te halen zijn. Straks is er nog maar één weg; dan zijn ze niet in te halen. Dat zorgt dan voor een volledige verstopping. De voorzitter constateert dat hiermee alle partijen aan het woord gekomen zijn.

1240

1250

1260

De beantwoording Burgemeester Dijksma heeft het rapport zeer gewaardeerd. Dit rapport geeft veel reacties weer van mensen met wie is gesproken. Wanneer het rauw of confronterend is, gaat het om mensen op de straat of in het gesprek aan tafel. Zij vindt dat goed. Zij vindt het belangrijk niet weg te kijken bij problemen of te doen alsof de problemen niet bestaan. Niet voor niets zijn door haar voorganger vragen gesteld over of een nadere analyse gedaan moet worden na een aantal heftige incidenten. Die analyse ligt nu voor. Zij nam er kennis van dat de commissie bijna voltallig zegt de aanbevelingen uit het rapport uit te voeren. Het goede nieuws is dat in het coalitieakkoord de middelen beschikbaar gesteld zijn, niet alleen voor de Kanaalstraat en de Damstraat, maar ook voor de Amsterdamsestraatweg. Dan moet goed gekeken worden dat dat geld niet alleen in zaken van de gemeente gaat zitten of in fte's, maar dat het ook terecht komt in de buurtparticipatie, bij de jongeren die mevrouw Fattal nadrukkelijk naar voren bracht. De integraliteit van het programma is belangrijk. Eerder ontbrak het geld voor de integrale aanpak. De burgemeester hoopt de integrale aanpak steviger te kunnen neerzetten in de komende periode. Zij bevestigt dat 500.000 euro een behoorlijk bedrag is, maar wel voor twee belangrijke projecten. Het mooie is dat het gaat om structureel geld.

Zij denkt dat het belangrijk is die aanbevelingen uit te voeren. De gemeente doet niet helemaal niets; zij noemt de straatconciërge, de extra wijkboa’s, de extra jongerenwerker. Na de zomer krijgt Wijkbureau West een plek in de wijk die kan dienen als

Pagina 26 van 30

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 9 juni 2022

1270

1280

1290

1300

uitvalsbasis voor alle partners in het gebied. Ingezet is op de fysieke herinrichting. Dat zal een aanvang nemen na de zomer. De burgemeester constateert dat de commissie het rapport van Verweij-Jonker omarmt, en dat zij daaruit gaat cherrypicken. Zij merkt op dat in het rapport een aantal hete hangijzers zit. Onder meer het economisch aanbod. Zij refereert aan het debat met de heer El Abbassi. Nadrukkelijk is gezegd dat de cultuur van het gebied behouden moet blijven. De meerwaarde van bij wijze van spreken 30 groentewinkels naast elkaar vindt de burgemeester kwestieus. Of heel veel telefoonwinkels. Zij opteert voor diversiteit in aanbod. De bewoners willen die diversiteit ook. De heer El Abassi (DENK) merkt op dat het zijn ervaring is dat de klant bepaalt en betaalt. Hij ziet dat ook in deze wijk. Hij ziet in de binnenstad straten vol met kroegen. Ook daarin ziet hij geen diversiteit terug. De vraag is waarom de gemeente de diversiteit wil veranderen. Wanneer er minder groentewinkels komen, ziet hij daarmee geen causaal verband met sissende mannen op straat. Hij is op zoek naar de winkel die zorgt voor gedragsverandering en naar hoe dat te verklaren. Burgemeester Dijksma antwoordt dat de heer El Abassi een aantal zaken door elkaar haalt. Zij zal die proberen te ontrafelen. Zij denkt dat het belangrijk is om inderdaad meer divers aanbod te krijgen.

Zij zal de groentewinkels niet als voorbeeld gebruiken. Soms gaat het om branches waarvoor geen vergunning nodig is. Zij vindt het intrigerend te zien dat die allemaal naast elkaar kan bestaan. Het is dan niet altijd het geval dat er heel veel klanten zijn. Die signalen krijgt het college dan, ook als het gaat om ondermijning, omdat er in sommige winkels andere praktijken plaatsvinden. Die is het college ook op het spoor. Op dat moment pakt het college dat ook aan. Het is voor de wijk en voor de buurt van groot belang dat het diverse aanbod er kan zijn. Zij zou eigenlijk andersom geredeneerd niet weten wat er mis mee is wanneer bewoners dat belangrijk vinden. Of zal de heer El Abbassi dan zeggen dat het niet mag. De heer El Abassi (DENK) antwoordt dat dat precies de reden is waarom hij zich aansluit bij de woorden van Bij1. Vanuit welk perspectief bekijkt het stadsbestuur dit? De burgemeester zei al de groentewinkels als voorbeeld weg te halen. En vervolgens noemt zij geen andere winkel. Hij wil naar de burgers toe lopen, naar de ondernemers gaan en zeggen dat hun winkel bepaalde mensen aantrekt. Op dit moment is dat helemaal niet bekend, behalve dat heel vaag gezegd wordt dat naar een ander concept toegewerkt moet worden. Hij wil dat iets concreter horen zo dat hij weet om welke winkels het gaat en zo dat de gemeenteraad het objectief kan toetsen.

Burgemeester Dijksma antwoordt dat gekeken wordt vanuit het integrale perspectief. Daarom is er beleid op het terrein van de fysieke herinrichting om hufterig rijgedrag te voorkomen. Ook is aandacht nodig voor straatintimidatie. Onomwonden worden in het rapport uitgelegd wat er aan de hand is en hoe onveilig mensen zich daardoor voelen. Daarop moet dan weer een andere maatregel genomen worden. Daarnaast is te zien dat ondermijning plaatsvindt in dit gebied. Dan gaat de gemeente kijken naar wat achter de voordeur aan de hand is van bedrijven. Hier komen heel verschillende onderwerpen aan de orde. Daarom vraagt de buurt te stoppen met politieke taboes. Het goede nieuws is dat met het coalitieakkoord het college het een en ander beter dan eerder kan oppakken. De heer Bosch (PVV) hoort de burgemeester spreken over een buurt of straatconciërge. Hoe ziet de burgemeester dat voor zich in Lombok met de omschreven zaken uit het Verwey-Jonker- rapport?

Pagina 27 van 30

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 9 juni 2022

1310

1320

1330

1340

1350

Burgemeester Dijksma vindt dat de heer Bosch het nu doet voorkomen alsof dit het enige is dat wordt voorgesteld. Zij bestrijdt dat. Hier speelt ook preventie en verandering van de straatomgeving en als het nodig is repressie. Eén en ander zal hand in hand gaan. Zij spreekt niet namens de politie. De politie heeft hierin haar eigen rol. Zij vindt het belangrijk vast te stellen dat het hier gaat om en en en. Zij kan iets zeggen over het verschil tussen de meeste Nederlandse steden en sommige West-Europese landen waar het echt heel erg uit de hand loopt. De Nederlandse investering in welzijnswerk, jongerenwerk, in buurtconciërges, kortom in een sociaal netwerk, is heel fundamenteel in het voorkomen van totale escalatie en het voorkomen dat gebieden ontstaan waar mensen helemaal nooit meer durven komen. Zij noemt de banlieues in Parijs als voorbeeld waar niemand naar toe durft. Daar wordt gekeken naar de Nederlandse aanpak. Zij benadrukt dat de feiten een ander oordeel staven dan die uit de reactie spreekt van de heer Bosch. De heer Bosch (PVV) merkt op dat dit niet onverlet laat dat een buurtconciërge wat hem betreft niet mogelijk is in dezelfde vorm als in Oost Utrecht. Hij vraagt hoe die functie ingevuld moet worden in de Kop van Lombok. Burgemeester Dijksma denkt dat elke wijk een ander type mens vergt.

De ene mens is meer geschikt voor Utrecht Oost en de ander voor de Kop van Lombok. Daarop moet gelet worden. Het vraagt ook een zekere weerbaarheid van mensen om dit werk te kunnen doen. De heer Bosch heeft daarin gelijk. Mevrouw Nolten (Bij1) hoort de burgemeester spreken over diversiteit en het winkelaanbod. Zij vraagt haar wat in haar ogen een goed alternatief is en hoe zij dat ziet in relatie tot onder meer het cultuurbehoud. Burgemeester Dijksma vindt dat zij dat niet moet bepalen. Daarvoor is van belang dat het gedragen wordt door de buurt zelf. Daarom is het zo belangrijk dat de participatie van mensen ook zal plaatsvinden. Het zou te gek voor woorden zijn wanneer zij zou bepalen welke winkel waar precies moet komen. Zij bepaalt alleen wanneer winkels ergens niet meer mogen komen. De heer Dijkstra (één Utrecht) merkt op dat ook bewoners het niet eens zijn over het winkelaanbod. Het heeft een economische achtergrond dat organisaties uit één branche elkaar opzoeken. Hij vraagt of de burgemeester beseft dat alertheid is geboden wanneer de gemeente en bewoners en ondernemers betrekt; dan zou de gemeente een alliantie moeten sluiten met bestaande groepen. Dan helpt stigmatiseren niet. De gemeente zou verre moeten blijven van de waardering van de bestaande situatie. Elke winkel die spontaan komt, moet stuk voor stuk beoordeeld worden op of die binnen de regels blijft.

Ook in het rapport van Verweij-Jonker op de laatste pagina, staat deze aanbeveling niet expliciet genoemd. Burgemeester Dijksma antwoordt kortheidshalve bevestigend. Zij licht toe dat daar een complexiteit achter zit en dat het niet eenvoudig is. Het gemeentebestuur moet dit wel durven bespreken. Dat maakt dat het bestuur dingen moet durven zeggen. Tegelijkertijd moet voorkomen worden daarin te stigmatiseren. Zij vindt dat terecht opgemerkt. Die worsteling is te zien en zal ongetwijfeld ook gevoeld worden door de bewoners. Zij is benieuwd hoe de raad daarmee zal omgaan in de komende jaren. Participatie kent in die zin veel valkuilen. De suggestie wordt gewekt dat mensen over zaken beslissen, terwijl bekend is dat de bewoners onderling het ook niet eens zijn. In die zin blijft er altijd ontevredenheid. Die kan hier net zo goed op de loer liggen. De burgemeester vervolgt haar beantwoording met in te gaan op de chillplekken. Het korte antwoord op de vraag van mevrouw Assen is bevestigend dat de burgemeester Pagina 28 van 30

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 9 juni 2022

1360

1370

1380

1390

in gesprek wil gaan. Dat gesprek zal ook gevoerd moeten worden met de nieuwe wethouder Jeugd. Bij die wethouder ligt in eerste instantie deze opgave. Zij wil bevorderen dat dit gaat gebeuren. Gesproken is over camera-toezicht. Dat onderwerp komt ook terug in het rapport Verweij-Jonker. Het college doet dat risico-gestuurd en binnen kaders. Ook zij heeft het coalitieakkoord gelezen. Goed moet worden bezien wat wel en niet nodig is en wat effectief is. Zij wil blijven beredeneren waarom het stadsbestuur dit doet. Dat moet worden bekeken. De raad zal vanzelf weer nieuwe voorstellen krijgen gebaseerd op het nieuwe coalitieakkoord. De burgemeester zal hierop terugkomen op enig moment. De heer Van Steeg vroeg naar de Buurtvisie. De burgemeester bevestigt dat die gemaakt is in 2017. De gevraagde duidelijkheid over de middelen is er gekomen met het coalitieakkoord. Dat zal inhoudelijk belegd moeten worden, ook in gesprek en in de komende tijd. Dat proces wordt ingegaan. De burgemeester kan niet tot op het aantal fte nauwkeurig de gevolgen ervan noemen. Daarvoor moet een programmamanager worden aangesteld. Dat is van belang om de alliantie te kunnen opbouwen. De burgemeester bevestigt richting mevrouw Fattal dat de buurtalliantie en de jongeren daarin een plek geven gerealiseerd moet worden. Wie de lead krijgt in de integrale aanpak, moet intern in het nieuwe college besproken worden.

Er is ook een wijkwethouder in aantocht. Zij is hierin nauw betrokken, zeker op het onderwerp vanuit de invalshoek van de openbare orde en veiligheid. Met betrekking tot het bedelverbod is er sprake van een enorme historie in Utrecht, zegt de burgemeester richting de heer Maas. Dat maakt het ingewikkeld. Zij heeft eerder gezegd het bedelverbod niet voor bepaalde groepen te kunnen maken, wel is het mogelijk met beleid te handhaven. In de regelgeving van de APV is geen onderscheid te maken tussen de achtergronden van bedelaars. In de handhaving is hierin een subtiel onderscheid te maken. Dat was voor de meerderheid in de raad reden om uiteindelijk te willen afzien van dit instrument. Daarmee werd het politiek gezien niet een onderwerp om dit te kunnen doorzetten. De burgemeester weet niet hoe de verhouding ligt in de nieuwe raad. Dat moet op enig moment mogelijk nog een keer beproefd worden. Ten diepste zit in deze stad een sociaal gevoel en de burgemeester noemt Sint-Maarten in dat verband. De vraag is nu of er andere instrumenten zijn die ook zijn in te zetten. Hiermee rondt de burgemeester haar beantwoording af. De voorzitter legt de vraag voor of de gestelde vragen allemaal beantwoord zijn. Mevrouw Meerding (VVD) heeft gevraagd hoe het bereik en gevolg in de komende vier jaar van de bestuurlijke acties actief te monitoren.

1400

De heer Dijkstra (EénUtrecht) miste het antwoord op de vraag op het duurzaam organiseren van de alliantie met de bewoners en ondernemers. Hij neemt aan dat dat terugkomt in de Buurtaanpak. Burgemeester Dijksma zet uiteen dat het laatste punt in de aanpak zit. VerweijJonker adviseert de gemeente de positieve energie te gebruiken. Dat is mogelijk nu de gemeente beschikt over middelen om iemand vanuit het college aan te stellen die dat gaat helpen bevorderen. Pagina 29 van 30

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 9 juni 2022

1410

1420

De monitoring vindt plaats. Er komt een meerjarenprogramma. Daarin zal het college de monitoring in beeld brengen. Dat kan met cijfers op basis van incidenten. Tegelijkertijd is dat niet alleszeggend. Het is ook een kwestie van beleving: hoe ervaren de inwoners het leefklimaat. De voorzitter vraagt wanneer de raad dat meerjarenprogramma ongeveer kan verwachten zonder uit te zijn op een toezegging. Burgemeester Dijksma antwoordt in het najaar. De voorzitter concludeert dat hiermee de bespreking is afgerond. Hij vraagt de agenderende partijen hoe zij hiermee verder willen. Mevrouw Meerding (VVD) heeft op dit punt geen moties. Zij zal dit via de monitoring volgen. Mevrouw Assen (PvdA) kan zich daarbij aansluiten. De heer Bosch (PVV) sluit zich daarbij aan. De heer Van Steeg (CDA) sluit zich daarbij aan. De voorzitter concludeert dat dit onderwerp geen vervolg krijgt in de raad. Hij sluit de vergadering omstreeks 13.00 uur.

1430

Pagina 30 van 30