1e raadsvergadering 2 februari 2023.docx
Tekst van het document
2022 NOTULEN VERGADERING GEMEENTERAAD UTRECHT 1e vergadering – 2 februari 2023 Vergadering van de gemeenteraad, gehouden op donderdag 2 februari 2023 te 14.00 uur. Voorzitter: mevrouw Dijksma, burgemeester, tijdens de middagvergadering, afgewisseld door de heer Bakker; de heer Zwanenberg, plaatsvervangend voorzitter, tijdens de avondvergadering. Aanwezig zijn de leden: Assen, Al-Saqaff, Bakker, Bode, Bos, Bosch, Chirino, Dada-Anthonij,
Dekkers, Deldjou Fard, Dijkstra, Fattal, Van der Graaf, Heijne, Hellevoort, Hessel, Van Heuven, Te Hoonte, Hornsveld, Kendir, Kleinrensink, Koning, Maas, Meerding, Nolten, Oudejans, De Pagter,
Passier, Peters, Ramaker, Raaijmakers, Sasbrink, Snippe, Van Steeg, Stellinga, Stylianou, Sungur, Talhaoui, Vasters, Vermeulen, Van Vliet, Van der Wilt, Zwanenberg, Van der Zweth en Zwinkels. Aanwezig zijn de wethouders: Van Hooijdonk, Oosters, Schilderman, Voortman en De Vries. Griffier: mevrouw Van Hall.
1. Opening en mededelingen. De voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen welkom. Ze deelt mee dat bericht van
verhindering is ontvangen van de wethouders Eerenberg en Streefland. Wethouder Van Hooijdonk en mevrouw Snippe komen later ter vergadering. Wegens afwezigheid van twee collegeleden wordt een aantal agendapunten door een vervangend collegelid behandeld. De voorzitter zal zelf de
vergadering van vanavond niet kunnen bijwonen vanwege een ingelast Veiligheidsberaad. 2. Vaststellen agenda. De agenda wordt zonder stemming ongewijzigd vastgesteld. Als eerste stelt de voorzitter de agendapunten 8, 9 en 10 aan de orde. 8. Raadsvoorstel Benoeming commissieleden 2 februari 2023. De voorzitter geeft het woord aan de heer De Pagter, voorzitter van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven.
Proces-verbaal van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven van nieuwbenoemde commissieleden.
Raadsvergadering van 2 februari 2023
2
De heer De Pagter (voorzitter commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven) leest het proces-
verbaal voor. Hij heeft met de leden Bos en Van der Zweth de geloofsbrieven onderzocht van Rens Brouwer. De commissie is tot de conclusie gekomen dat hij voldoet aan de door de raad in de
verordening op de raadscommissies gestelde vereisten voor het commissielidmaatschap. Ook heeft
hij geen functies die onverenigbaar zijn met het commissielidmaatschap. De commissie adviseert de raad daarom om Rens Brouwer te benoemen als lid van de raadscommissies.
Bij acclamatie wordt overeenkomstig het advies van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven besloten.
De heer Rens Brouwer legt daarop in handen van de voorzitter de in de Gemeentewet voorgeschreven eed af.
De voorzitter feliciteert de benoemde van harte en wenst hem veel succes met het commissiewerk
(Applaus.)
9. Raadsvoorstel Aanwijzing plaatsvervangend griffier. Zonder stemming wordt overeenkomstig dit voorstel besloten, zodat de heer T.J. Dorst is benoemd als plaatsvervangend griffier.
De heer Dorst legt daarop in handen van de voorzitter de in de Gemeentewet voorgeschreven belofte af.
De voorzitter feliciteert de heer Dorst met zijn benoeming en wenst hem veel succes.
(Applaus.)
10. Raadsvoorstel Benoeming plaatsvervangend voorzitter Adviescommissie Controle & Financiën. Zonder stemming wordt overeenkomstig dit voorstel besloten, zodat de heer Ruud Maas is benoemd tot plaatsvervangend voorzitter van de adviescommissie Controle & Financiën. 3. Ingekomen stukken. Over de ingekomen stukken wordt zonder stemming besloten overeenkomstig hetgeen daaromtrent is voorgesteld.
4. Geheimhouding. De voorzitter stelt voor om, conform artikel 25, lid 3 van de Gemeentewet, de door het college
opgelegde geheimhouding van de documenten zoals vermeld in de bij de agenda gevoegde bijlage, te bekrachtigen.
Zonder stemming wordt overeenkomstig het voorstel van de voorzitter besloten. 5. Notulen raadsvergadering 1 december en 22 december 2022.
Raadsvergadering van 2 februari 2023
3
Deze notulen worden zonder stemming ongewijzigd vastgesteld. 6. Notulen Vragenuur 8, 15 en 22 december 2022. Deze notulen worden zonder stemming ongewijzigd vastgesteld. 11. Raadsvoorstel Verlenging contract accountant 2023. Zonder stemming wordt overeenkomstig dit voorstel besloten. 12. Raadsvoorstel Vaststelling Facetbestemmingsplan Gasleiding Reijerscop de Meern Zuid. De heer Van Heuven (PvdD) vindt het vreemd dat, in een tijd van klimaatcrisis, de ene gasleiding wordt vervangen door een andere, met risico’s voor beschermde soorten van flora en fauna. Het
doel, stoppen met Gronings gas, weegt echter voor de PvdD zwaarder en daarom kan hij instemmen met het raadsvoorstel.
Zonder stemming wordt overeenkomstig het voorstel besloten. 13. Raadsvoorstel Zienswijze Ontwerp wijzigingsbesluit Gemeenschappelijke Regeling AVU. Zonder stemming wordt overeenkomstig dit voorstel besloten. 14. Raadsvoorstel Aanvraag bijdrage Gemeentefonds 2023 voor opsporen en ruimen van ontplofbare oorlogsresten uit de Tweede Wereldoorlog.
Zonder stemming wordt overeenkomstig dit voorstel besloten. 15. Raadsvoorstel Zienswijze Kadernota 2024 Veiligheidsregio Utrecht (VRU). Zonder stemming wordt overeenkomstig dit voorstel besloten. De voorzitter wijst op de gewijzigde agenda, waaraan twee raadsvoorstellen van de
bezwaarschriftencommissie zijn toegevoegd (agendapunten 27 en 28). Deze zijn niet in de
commissie behandeld. Zij constateert dat de raad geen behoefte heeft aan bespreking van beide voorstellen.
De heer Bosch (PVV) verzoekt vanavond over deze voorstellen te stemmen. De heer Sungur (DENK) zou later vandaag willen besluiten of de voorstellen besproken moeten worden.
De heer Koning (D66) kan het verzoek van de heer Sungur billijken, maar meent dat de stukken op tijd verzonden zijn.
Raadsvergadering van 2 februari 2023
4
De heer Bosch (PVV) vindt dat stukken niet op het allerlaatste moment gestuurd moeten worden. De voorzitter reageert dat dit zo veel mogelijk wordt vermeden. De heer Te Hoonte (VVD) verzoekt agendapunt 22 pas te behandelen zodra wethouder Van Hooijdonk aanwezig is.
(Mevrouw Dijksma draagt hierop het voorzitterschap van de vergadering over aan de heer Bakker.) 7. Actuele moties. Actuele motie 1. Civielrechtelijk, niet strafrechtelijk bij kraken. Mevrouw Fattal (GroenLinks) wijst op de Wet handhaving kraakverbod, die per 1 juli 2022 in werking
is getreden. Daarmee kunnen krakers sneller ontruimd worden. Er is veel kritiek geweest van de Raad van State, de Raad voor de Rechtspraak, NOVA, het OM en de VNG. GroenLinks vindt wonen een grondrecht en dient daarom een motie in om bij kraken in principe over te gaan tot een civiel-
rechtelijke procedure in plaats van een strafrechtelijke. De motie wordt ingediend door GroenLinks, PvdA, BIJ1, PvdD, Utrecht Solidair, Student & Starter en EenUtrecht.
De heer Koning (D66) staat sympathiek tegenover de motie, maar vraagt tot hoever de
verantwoordelijkheid van de burgemeester reikt om hierover te beslissen. Is dat niet primair aan het OM?
Mevrouw Fattal (GroenLinks) zegt dat de motie is bedoeld als inspanningsverplichting voor de burgemeester.
Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt waarom deze inspanningsverplichting wordt gevraagd terwijl landelijke wetgeving juist de andere kant opgaat.
Mevrouw Fattal (GroenLinks) reageert dat Utrecht vaker de randen opzoekt van het landelijk beleid. In het kader van de wooncrisis vindt zij de landelijke wetgeving schandalig.
Mevrouw Dijksma (burgemeester) merkt op dat de burgemeester hier niet over gaat. Het OM is het bevoegd gezag. De burgemeester komt alleen in beeld bij een ontruiming in een situatie van
verstoring van de openbare orde. De gemeente is overigens van mening dat de bejegening van de krakers gericht moet zijn op verbinden en het voorkomen van excessen. Uiteindelijk is het de
eigenaar die bepaalt of hij aangifte doet. Daarmee is hij bepalend in de juridische route die wordt
gekozen. Omdat het om een statement van de raad gaat, laat zij het oordeel over de motie aan de raad.
Mevrouw Zwinkels (CDA) dankt de burgemeester voor dit heldere antwoord. Wat vindt de burge-
meester ervan dat haar, overigens niet voor de eerste keer, iets wordt gevraagd waar zij niet over gaat?
Mevrouw Dijksma (burgemeester) denkt dat het ook niet de laatste keer zal zijn. Het gaat hier om
Raadsvergadering van 2 februari 2023
5
een politiek statement en de besluitvorming daarover is aan de raad. De eigenaar is echter bepalend. De voorzitter rondt de beraadslaging over deze motie af. Op verzoek van de heer Bos stelt de voorzitter eerst motie 3 aan de orde. Actuele motie 3. Bomen en geen stompjes op het Vredenburg. De heer Van Heuven (PvdD) licht toe dat het gaat om twee platanen die anderhalf jaar geleden op het Vredenburg zijn gekapt. Het college heeft onderzoek gedaan naar de oorzaak van de onverwachte afsterving van de bomen, maar het rapport is nooit met de raad gedeeld. De aanbevelingen zijn
grotendeels niet uitgevoerd. Het verwijderen van de stompjes is niet gebeurd en de herplant staat
daarmee onder tijdsdruk. Ook het rapport van het aanvullend onderzoek is niet gedeeld met de raad. De PvdD heeft via ambtelijk contact wel duidelijkheid gekregen over de met spoed gekapte kastanjes op de Neude. Herplant volgt nog dit plantseizoen. Vanwege de onduidelijkheid over het Vredenburg dient hij een motie in om de herplant van twee bomen dit plantseizoen te realiseren en om de leefomstandigheden te verbeteren. De motie wordt ingediend door PvdD, Utrecht Solidair, BIJ1, GroenLinks, EenUtrecht, Volt en D66.
Mevrouw Zwinkels (CDA) steunt de motie, maar wijst op andere plekken in de stad waar dit mogelijk ook gebeurt.
De heer Van Heuven (PvdD) onderschrijft dit. Daarom komt hij vanmiddag met een aantal voorstellen om de termijn van herplant te verkorten.
De heer Bosch (PVV) vraagt of de aanbevelingen van Terra Nostra er ook voor kunnen zorgen dat er minder marktkramen op het plein komen.
De heer Van Heuven (PvdD) antwoordt ontkennend. Hoewel een aantal aanbevelingen gaan over de gevolgen van de marktkramen, gaat het niet om het aantal marktkramen. De heer De Pagter (VVD) merkt op dat de VVD de motie ondersteunt. Mevrouw Schilderman (wethouder) vervangt haar collega Eerenberg bij dit punt. Het college is ook
van mening dat gekapte bomen zo snel mogelijk vervangen moeten worden. Het Vredenburg wordt
intensief gebruikt en de mozaïekvloer vraagt om een nieuwe manier van beheer en onderhoud. In de beantwoording op schriftelijke vragen van oktober vorig jaar is gemeld dat de adviezen uit het onderzoek zijn uitgevoerd. Daarna heeft aanvullend onderzoek plaatsgevonden, waarvan het
resultaat twee weken geleden is ontvangen. Hierover komt binnen enkele weken een raadsbrief. Zij kan de motie overnemen.
De heer Van Heuven (PvdD) vraagt of de wethouder alle drie de punten uit de motie gaat uitvoeren. Mevrouw Schilderman (wethouder) meent dat dit de intentie is van de gemeente. De heer Van Heuven (PvdD) vindt een intentie niet genoeg. Het moet gewoon dit plantseizoen
Raadsvergadering van 2 februari 2023
6
gebeuren. De voorzitter rondt de beraadslaging over deze motie af. Actuele motie 2. Plantaardige melk in gemeentelijke koffieautomaten. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vindt keuzevrijheid van belang. Dat betekent dat lactose-
intolerante en veganistische medewerkers de keuze moeten hebben voor plantaardige melk in plaats van koeienmelk. Daarom stelt hij voor om in de helft van de koffieautomaten de koeienmelk te vervangen door plantaardige melk of indien mogelijk een betere oplossing te zoeken.
De heer Van Heuven (PvdD) vraagt waarom in de motie het argument ontbreekt dat de productie van koeienmelk gepaard gaat met dierenleed en klimaatopwarming.
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) meent dat elke partij haar eigen overwegingen heeft om de motie te steunen. Het gaat echter om steun voor het dictum.
De heer Sungur (DENK) vraagt aan welke betere oplossing de heer Bos denkt. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vindt dat er vrijheid moet zijn om te kiezen voor een beter alternatief.
De heer Bosch (PVV) vindt het een wassenneusoplossing, omdat er toch sporen van koemelk achterblijven in het apparaat.
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) denkt dat er gekozen kan worden voor verschillende apparaten. Mevrouw Voortman (wethouder) reageert dat de gemeente op 1 februari 2022 is begonnen met de pilot "Reis naar plantaardig". Het college heeft de raad hierover in oktober geïnformeerd. Met een
aanbod van plantaardige eiwitten draagt de gemeente bij aan de gezondheid van de medewerkers, aan duurzaamheid en aan dierenwelzijn. In de coffeecorners is er inmiddels een keuze tussen
koemelk en plantaardige melk. De koffieautomaten zijn van leverancier Douwe Egberts en daar zal
plantaardige melk naar verwachting in het tweede kwartaal van 2023 gebruikt worden. Dan zal een
pilot starten en naar aanleiding daarvan worden vervolgstappen bepaald. Het zou ook mogelijk zijn om over te gaan op 100% plantaardig, maar smaak en kosten zijn relevante factoren.
De heer Van Heuven (PvdD) vraagt of de wethouder het argument meeweegt dat de productie van koemelk bijdraagt aan klimaatopwarming en dat de eerlijke prijs veel hoger is.
Mevrouw Voortman (wethouder) onderschrijft dat gestreefd wordt naar meer plantaardig, maar vindt de kosten ook van belang.
Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt hoe 100% plantaardig rijmt met de keuzevrijheid waar de heer Bos over spreekt.
Mevrouw Voortman (wethouder) zou met een strikte interpretatie de motie moeten ontraden en een
Raadsvergadering van 2 februari 2023
7
andere toezegging moeten doen. Zij wil met een optimale oplossing komen. De heer Sungur (DENK) vraagt wat de concrete toezegging is. Mevrouw Voortman (wethouder) zegt toe dat een pilot wordt gestart, waarin getest wordt op smaak en financiële impact. Naar aanleiding van de uitkomsten wordt in de tweede helft van het jaar de beste oplossing gekozen. Zij zal de raad op de hoogte houden van de voortgang.
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) wijst op het dictum. De opdracht is om voor het eind van Q4 in de helft van de gemeentelijke koffieautomaten de koemelk te laten vervangen door plantaardige melk.
Hij wil zich niet committeren aan 100% koemelkvrij omdat hij de keuzevrijheid belangrijk vindt, maar dat is geen onderdeel van het dictum.
De voorzitter concludeert uit het antwoord van de wethouder dat zij niet op dezelfde golflengte zit als de heer Bos.
Mevrouw Voortman (wethouder) reageert dat dit klopt. Het resultaat van de pilot kan zijn dat
overgegaan wordt op 100% plantaardig. Naar aanleiding daarvan zal zij een brief naar de raad sturen.
De voorzitter deelt mede dat stemming over de moties vanavond plaatsvindt.
(De heer Bakker draagt hierop het voorzitterschap van de vergadering over aan mevrouw Dijksma.) 16. Aanbieding Initiatiefvoorstel Niet versneld betaald parkeren. De heer Sungur (DENK) zegt dat DENK geen betaald parkeren wil in de hele stad, omdat dit de
bewegingsvrijheid van grote groepen Utrechters beperkt. Het leidt ertoe dat mensen die afhankelijk zijn van de auto, straks niet meer in de stad kunnen wonen. Het contact met familie en vrienden
wordt ondermijnd, waardoor het probleem van eenzaamheid groter zal worden. Hij wijst voorts op
de petitie met 21.000 handtekeningen, waarin staat dat mensen met een auto worden gebruikt om de gaten in de begroting te dichten. Daarom biedt hij de raad een initiatiefvoorstel aan om te
stoppen met de beperking van het grondrecht van bewegingsvrijheid en dus met het invoeren van betaald parkeren in de hele stad.
(De heer Sungur overhandigt daarop het initiatiefvoorstel aan de voorzitter.) De voorzitter dankt de heer Sungur voor het initiatiefvoorstel en de toelichting. Zij zal het initiatief-
voorstel voor de eerstvolgende commissievergadering laten agenderen. Zij nodigt het college uit om daaraan voorafgaand middels een raadsbrief op het initiatief te reageren. De heer Van der Zweth heeft als commissievoorzitter de petitie in ontvangst genomen. 17. Spoeddebat Maximeer tekoopperiode sociale huur. De heer Zwanenberg (GroenLinks) zegt dat een van de onderwerpen in de onderhandelingen met de Utrechtse woningcorporaties de stop op de verkoop van sociale huurwoningen is. Dat is een vurige
Raadsvergadering van 2 februari 2023
8
wens van GroenLinks en meerdere partijen in de raad. Er staan nog steeds veel sociale huurwoningen te koop. GroenLinks wil zo snel mogelijk een stop op de verkoop van sociale huur en wil dat er tot die tijd een limiet komt aan de tijd dat een sociale huurwoning te koop mag staan. Volgens het
amendement van de heer Schipper uit 2011 is die tijd begrensd tot twaalf maanden. GroenLinks wil die termijn terugbrengen naar vier maanden.
Mevrouw Passier (Volt) vraagt waarom niet voor een nog kortere periode is gekozen. De heer Zwanenberg (GroenLinks) antwoordt dat het om een overgangsmaatregel gaat. Voor een
starter kan het enige tijd duren om een hypotheek rond te krijgen en daarom is pragmatisch voor vier maanden gekozen.
Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt vier maanden juist veel te kort om de financiering rond te krijgen. De heer Zwanenberg (GroenLinks) meent dat er bij een bod met ontbindende maatregelen de tijd is om dit goed te regelen. Vier maanden is volgens hem lang genoeg.
Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt het geen goed idee dat mensen zomaar een deal sluiten zonder dat zij weten of zij de lasten kunnen opbrengen.
De heer Zwanenberg (GroenLinks) heeft dat niet gezegd. Bij een bod kun je ontbindende voorwaarden opnemen.
Mevrouw Zwinkels (CDA) wil graag een inhoudelijke discussie over de termijn van vier maanden. Die is voor het CDA een van de redenen om dit voorstel niet te steunen.
De heer Zwanenberg (GroenLinks) blijft bij zijn antwoord. Uiteraard wil niemand in de raad mensen financieel in het verderf storten.
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vraagt welke wettelijke basis GroenLinks hanteert. Voorts vraagt hij zich af of dit waterdicht is. Corporaties kunnen er ook voor kiezen om een woning leeg te laten staan, maar nog niet in de verkoop te zetten.
De heer Zwanenberg (GroenLinks) reageert dat het niet juridisch afdwingbaar is, maar dat de raad
wel de intentie kan uitspreken en op basis daarvan beleid kan maken. Een corporatie kan een woning inderdaad leeg laten staan, maar hij neemt aan dat een corporatie dat niet wil.
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) ziet een parallel met het verkoopverbod dat in het coalitieakkoord staat. Ook dat is niet wettelijk afdwingbaar. GroenLinks probeert nu met een tussenstap het college en woningcorporaties te dwingen om dit overeen te komen.
De heer Zwanenberg (GroenLinks) wijst op de zojuist ingediende motie over plantaardige melk. Dat is ook een wens die niet juridisch afdwingbaar is.
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vindt die parallel niet te trekken. Corporaties zijn partners van de gemeente en bij de motie over de melk gaat het om de gemeentelijke organisatie.
Raadsvergadering van 2 februari 2023
9
De heer Zwanenberg (GroenLinks) vindt dat politieke partijen proberen om beleid uit te zetten, ook al is dat niet altijd juridisch afdwingbaar. Als voorbeeld wijst hij op het Actieplan Middenhuur.
Mevrouw Meerding (VVD) vraagt wat het doel van het voorstel. Is het een handig trucje om te zorgen dat er nooit meer een sociale huurwoning wordt verkocht of is het doel om langdurige leegstand tegen te gaan?
De heer Zwanenberg (GroenLinks) wil een stop op de verkoop van sociale huur, maar zolang die er nog niet is, staan er in Utrecht woningen regelmatig langer dan vier maanden te koop. Dat vindt GroenLinks onacceptabel in deze wooncrisis. Het voorstel betreft een tijdelijke maatregel.
Mevrouw Meerding (VVD) concludeert dat het een trucje is om vooruit te lopen op de prestatieafspraken om daarmee de woningcorporaties en de wethouder te omzeilen.
De heer Zwanenberg (GroenLinks) doet niet aan trucjes. Hij gelooft echt dat dit beter is voor de Utrechters en voor Utrecht.
Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) vindt dat er maar één eis kan zijn: onmiddellijke stop op de verkoop van sociale woningbouw. De druk moet opgevoerd worden.
De heer Zwanenberg (GroenLinks) is het ermee eens dat dat de eis is, maar wijst op het feit dat er nu woningen te koop staan.
Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) denkt dat door zo’n overgangsmaatregel de angel uit de eis wordt gehaald en de onderhandelingen worden opgerekt.
De heer Zwanenberg (GroenLinks) hoort graag de mening van de wethouder op dit punt. De heer Bakker (D66) vraagt de heer Zwanenberg om hoeveel aantallen het gaat en hoe die zich de laatste jaren hebben ontwikkeld.
De heer Zwanenberg (GroenLinks) weet dat er 30 tot 35 sociale huurwoningen te koop staan, waarvan een aantal langer dan zes maanden.
De heer Bakker (D66) concludeert dat met het voorstel van GroenLinks ambtelijke inzet wordt gevraagd. Verschuift de focus niet te veel van het doel, goede prestatieafspraken?
De heer Zwanenberg (GroenLinks) denkt dat het doel helder is, maar dat het nu het moment is om de termijn van twaalf naar vier maanden terug te brengen.
De heer Van der Graaf (ChristenUnie) vindt het een sympathiek voorstel, maar zou het ook verstandig vinden om af te spreken hoe vaak de woningen opnieuw in de verkoop mogen komen.
De heer Zwanenberg (GroenLinks) denkt dat dit in de toekomst niet nodig is, gezien het verwachte verbod op verkoop.
Raadsvergadering van 2 februari 2023
10
De heer Van der Graaf (ChristenUnie) kent de uitkomst van de onderhandelingen nog niet. Het kan ook anders lopen.
De heer Zwanenberg (GroenLinks) verwacht dat het binnenkort goedkomt. Hij hoort graag nader van de wethouder.
Hij vervolgt zijn betoog. Als woningen na vier maanden niet verkocht zijn, moeten ze terug in de
sociale verhuur. Daarom dient GroenLinks mede namens PvdA, BIJ1, DENK, EenUtrecht en PVV een motie in (motie 4).
De heer Van der Zweth (PvdA) vindt ook dat de verkoop van sociale huurwoningen moet stoppen en wil in afwachting daarvan dat woningen zo kort mogelijk leegstaan. In deze tijd van woningnood is het goed om dit voorstel te steunen. Volgens hem moet binnen vier maanden de intentie tot koop duidelijk zijn, ook al is de financiering nog niet helemaal rond.
Mevrouw Nolten (BIJ1) ziet de verkoop van sociale huurwoningen en de liberalisatie van de woningmarkt als een van de grootste oorzaken van de wooncrisis. Elke verkochte huurwoning is er een te veel en werkt gentrificatie in de hand. Op dit moment is echter elke stap naar een rechtvaardige woningmarkt een goede en daarom steunt BIJ1 de motie.
De heer De Vries (wethouder) begint met een korte reflectie. Het stoppen van de verkoop van sociale huurwoningen is een belangrijk onderdeel van de onderhandelingen. Het college en de woning-
corporaties voeren een goed overleg. Dit voorstel kan volgens hem ook helpen in het huidige proces
over de prestatieafspraken. Het is onacceptabel dat er in deze tijd sociale woningen worden verkocht en leegstaan. Hij laat het oordeel over de motie aan de raad.
De heer Bakker (D66) vraagt naar de ambtelijke inzet. Wat kan er niet meer als deze motie wordt aangenomen?
De heer De Vries (wethouder) heeft wekelijks contact met de corporaties over de prestatieafspraken. Dit is daar onderdeel van en hij verwacht dat dit geen extra menskracht zal vragen. De heer Bakker (D66) meent dat de oproep van de motie is om dit nu al te regelen. De heer De Vries (wethouder) kan in de lopende gesprekken dit punt meenemen als wens van de raad. Het vergt geen extra inzet.
De heer Bakker (D66) vraagt welk antwoord de wethouder van de corporaties denkt te krijgen. De heer De Vries (wethouder) heeft geen glazen bol, maar zegt nogmaals dat de gesprekken in een goede sfeer verlopen.
Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) zou graag willen dat de wethouder in de gesprekken tegen de corporaties zegt: stop met de verkoop van sociale woningen.
De heer De Vries (wethouder) reageert dat er op dit moment woningen te koop staan. Als de verkoop
Raadsvergadering van 2 februari 2023
11
van sociale woningen stopt, is de uitloopperiode voor die woningen voorbij. De voorzitter merkt op dat de stemming over de motie vanavond plaatsvindt. 18. Debat Vrijwillige ouderbijdrage scholen Utrecht. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) zegt dat Utrecht gelijke kansen in het onderwijs wil bieden, ongeacht iemands achtergrond of inkomen. Helaas komt kansenongelijkheid nog veel voor en daarom moet het maximale worden gedaan om gelijke kansen te bieden en drempels weg te nemen. Een hoge ouderbijdrage is zo’n drempel. Het is goed dat de wethouder scholen aanspreekt die de wet
overtreden, maar er zijn nog steeds signalen dat scholen er niet op wijzen dat de ouderbijdrage vrijwillig is. Daarom vraagt zij een toezegging van de wethouder om dat te blijven doen. Om de
absurd hoge ouderbijdrage tegen te gaan, dient zij mede namens GroenLinks, D66, ChristenUnie,
Utrecht Solidair, EenUtrecht en Student & Starter een motie in (motie 5). Voorts constateert zij dat de ongelijkheid tussen scholen groot is. Een school met rijke ouders heeft veel meer inkomsten vanuit
de ouderbijdrage. Daarom pleit de PvdA samen met GroenLinks, D66, ChristenUnie, Student & Starter en EenUtrecht middels een motie voor meer solidariteit tussen scholen (motie 6).
Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vraagt of de PvdA het risico onderkent dat instelling van een solidariteitsfonds ervoor kan zorgen dat ouders geen vrijwillige ouderbijdrage meer willen betalen.
Mevrouw Raaijmakers (PvdA) denkt dat de VVD de solidariteit van ouders onderschat. Ouders die wat kunnen missen, willen graag iets extra’s geven.
Mevrouw Al-Saqaff (VVD) heeft vandaag van schoolbesturen gehoord dat zij dit risico wél zien. Waarom ziet de PvdA geen heil in het jeugdeducatiefonds, dat al bestaat?
Mevrouw Raaijmakers (PvdA) gaat uit van het beeld van de stad die je wilt zijn. Een school waar een
heel hoge bijdrage wordt gevraagd, is kennelijk een school voor ouders die dat kunnen betalen. Dat lijkt haar een verkeerd signaal.
Mevrouw Al-Saqaff (VVD) meent dat, als minder ouders een ouderbijdrage willen betalen, dit ervoor zorgt dat er straks voor alle kinderen geen uitjes meer zijn.
Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vindt dat de motie juist beoogt om alle kinderen activiteiten te gunnen. Als het aan de VVD ligt, wordt er niets gedaan aan de huidige ongelijkheid.
Mevrouw Vermeulen (GroenLinks) zegt dat GroenLinks blij is dat de wethouder de daad bij het woord heeft gevoegd en melding heeft gemaakt bij de Onderwijsinspectie van scholen die zich niet aan de
wet houden. GroenLinks wil een gelijk speelveld tussen scholen onderling en wil dat het onderwijs en het schoolreisje mogelijk zijn voor ieder kind. Daarom is GroenLinks mede-indiener van de moties. De voorzitter geeft mevrouw Van der Wilt van D66 het woord voor haar maidenspeech. Mevrouw Van der Wilt (D66) vindt het een eer om op dit thema haar maidenspeech te houden.
Opkomen voor het belang van bestaanszekerheid en het bieden van gelijke kansen waren voor haar
Raadsvergadering van 2 februari 2023
12
de aanleiding om de politiek in te gaan. Zij wil opkomen voor de jonge mensen in de stad. Goed en
toegankelijk onderwijs is een belangrijke basis. Daarom is zij mede-indiener van de twee moties. Het is belangrijk om met het onderwijs en met de ouders in gesprek te gaan en te blijven, om zo voor
ieder kind een rijke schooltijd te bieden, ongeacht de portemonnee van de ouders. Zij ziet ernaar uit om hieraan de komende tijd te werken.
(Applaus.)
De voorzitter feliciteert mevrouw Van der Wilt van harte met haar maidenspeech. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) sluit zich aan bij de felicitatie. Zij vraagt wat het maximeren van de ouderbijdrage precies oplost volgens D66.
Mevrouw Van der Wilt (D66) denkt dat toegankelijk onderwijs een basisvoorziening is waar ieder kind recht op heeft. Het is daarom belangrijk om een meer gelijk speelveld tussen scholen te creëren.
Mevrouw Al-Saqaff (VVD) zegt dat de ouderbijdrage vrijwillig is en dat met een betere communicatie maximeren niet nodig is.
Mevrouw Van der Wilt (D66) ziet dit als een papieren realiteit, die in de praktijk niet zo werkt. De hoge bedragen schrikken ouders in de praktijk af.
Mevrouw Chirino (ChristenUnie) heeft als uitgangspunt dat iedereen een eerlijke kans verdient. Een
gelijke start in het lager en middelbaar onderwijs en de voorzieningen daaromheen, zorgt daarvoor. Een aantal voorzieningen worden bekostigd vanuit de vrijwillige ouderbijdrage. In de praktijk
ontstaat er op verschillende scholen een scheve situatie in de uitgaven in categorie 4. Zij is blij met de inzet van de wethouder, maar er zijn scholen die vooral leerlingen van vermogende ouders
aantrekken. De ChristenUnie vindt dit onwenselijk en is daarom mede-indiener van de moties. Mevrouw Bode (Volt) vindt dat ieder kind recht heeft op goed onderwijs. Volt vindt het belangrijk dat een kind zich welkom voelt op alle scholen in Utrecht. Het inkomen van de ouders mag daarbij geen rol spelen. De vrijwilligheid van de ouderbijdrage moet dan ook goed worden nageleefd. Scholen
moeten met klassen naar het museum kunnen gaan en moeten het Sinterklaasfeest kunnen vieren. Een maximum ouderbijdrage gaat hier niet bij helpen, maar zorgt er juist voor dat er minder geld
komt voor dit soort activiteiten. Een aantal scholen vraagt een inkomensafhankelijke bijdrage. Dat
vindt Volt een eerlijk systeem. Volt steunt de motie over een onderzoek naar een solidariteitsfonds. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) wijst op de signalen uit de stad dat vrijwillig niet vrijwillig is. Hoeveel bewijs is er nodig dat dit in de praktijk niet werkt?
Mevrouw Bode (Volt) vindt maximering dan nog steeds niet de oplossing. Zij pleit voor verbetering van de communicatie over de vrijwilligheid.
Mevrouw Raaijmakers (PvdA) denkt dat een hoge bijdrage ouders afschrikt om hun kind naar die school te laten gaan. Wat doet Volt om de toegankelijkheid te vergroten?
Mevrouw Bode (Volt) stelt daarom een inkomensafhankelijke bijdrage voor. Als naar draagkracht
Raadsvergadering van 2 februari 2023
13
wordt betaald, wordt de toegankelijkheid vergroot. De heer Sungur (DENK) vraagt of het niet allebei mogelijk is. Mevrouw Bode (Volt) denkt dat er dan minder geld is voor activiteiten. De kinderen die nu slechter af zijn, zijn daar niet mee geholpen.
De heer Sungur (DENK) denkt dat het een gegeven is dat een school het ene jaar meer of minder geld binnenkrijgt dan het jaar daarvoor.
Mevrouw Van der Wilt (D66) vraagt of het checken op inkomen niet een enorme taak is. Mevrouw Bode (Volt) antwoordt dat er dan een richtlijn is voor de ouderbijdrage, afhankelijk van het inkomen. Er vindt geen inkomenscheck plaats. Het gaat haar erom dat de maximering eraf gaat. Zij vervolgt haar betoog. Kan de wethouder toezeggen dat hij in kaart brengt welk effect een
maximum of een solidariteitsfonds zou hebben op het totale beschikbare budget? Is de wethouder het ermee eens dat het niet wenselijk is om een maatregel in te stellen die het budget vermindert? Kan de wethouder toezeggen dat hij in kaart brengt of een inkomensafhankelijke ouderbijdrage
mogelijk blijft? Is hij het ermee eens dat een inkomensafhankelijke ouderbijdrage een eerlijk systeem is en niet onmogelijk moet worden gemaakt?
De heer Stellinga (CDA) vindt dat scholen in overleg met de ouders maatwerk moeten kunnen leveren voor wat de hoogte van de ouderbijdrage betreft. Per school kunnen daarover afspraken worden
gemaakt. Voor scholen waar ouders echt niet kunnen betalen, is er het jeugdeducatiefonds. Daarom dient hij samen met de VVD een motie in (motie 7).
Mevrouw Vermeulen (GroenLinks) zegt dat uit diverse onderzoeken blijkt dat een hogere vrijwillige
ouderbijdrage de toegankelijkheid beperkt en de kansenongelijkheid vergroot. Dat wordt met deze motie bevorderd. Wil het CDA de kansenongelijkheid niet bestrijden?
De heer Stellinga (CDA) wijst GroenLinks erop dat het geen belasting is, maar een vrijwillige
ouderbijdrage. Het CDA wil de scholen de ruimte geven om daarin maatwerk te verlenen. Hij kent de onderzoeken niet, maar wil er graag naar kijken. Met een maximering maak je veel kapot. De kansengelijkheid wordt niet bevorderd door maximering, maar wel door maatwerk.
Mevrouw Raaijmakers (PvdA) stelt dat het jeugdeducatiefonds slechts op 30 scholen actief is. Wat wordt voor alle andere scholen gedaan?
De heer Stellinga (CDA) reageert dat de motie oproept om actief voorlichting te geven over het jeugdeducatiefonds.
Mevrouw Raaijmakers (PvdA) meent dat andere scholen er geen beroep op kunnen doen en herhaalt haar vraag.
De heer Stellinga (CDA) zegt dat er dan eventueel geld bij het jeugdeducatiefonds moet. Hij prefereert dat boven maximering.
Raadsvergadering van 2 februari 2023
14
Mevrouw Van der Wilt (D66) vraagt of volgens de heer Stellinga onderwijs een basisrecht is. De heer Stellinga (CDA) antwoordt bevestigend. Mevrouw Van der Wilt (D66) vraagt wat er dan op tegen is om met scholen in gesprek te gaan om te zorgen dat die toegankelijk zijn.
De heer Stellinga (CDA) herhaalt dat het een vrijwillige bijdrage is en wil ruimte geven aan scholen om maatwerk te leveren.
Mevrouw Al-Saqaff (VVD) wijst op het amendement van CDA en VVD in de Tweede Kamer dat ervoor gezorgd heeft dat de ouderbijdrage vrijwillig is. De VVD wil dan ook geen solidariteitsfonds. De gemiddelde ouderbijdrage in het primair onderwijs is € 67,75. Er zijn scholen met een hogere
bijdrage, maar het is de keuze van de ouders om wel of niet voor zo’n school te kiezen. Bovendien is de bijdrage vrijwillig. De VVD ziet geen heil in maximeren. Een solidariteitsfonds kan een averechts effect hebben op de uitjes die scholen kunnen organiseren, hetgeen door schoolbestuurders wordt
bevestigd. Scholen hebben de mogelijkheid om bij het jeugdeducatiefonds een aanvraag in te dienen om schoolactiviteiten te bekostigen. Het fonds kan ruim aan die vraag voldoen. De VVD pleit voor meer handhaving en dus voor melding aan de inspectie.
Mevrouw Vermeulen (GroenLinks) vraagt of niet alle scholen in Utrecht toegankelijk moeten zijn voor elk kind.
Mevrouw Al-Saqaff (VVD) denkt dat door te communiceren dat de ouderbijdrage vrijwillig is, er geen drempel is om je kind op een school te plaatsen.
Mevrouw Kendir (Student & Starter) vindt de toegankelijkheid van het onderwijs heel belangrijk. De Onderwijsraad adviseert om de ouderbijdrage meer los te koppelen van het individuele kind en de bijdrage op te nemen in een schoolfonds voor alle leerlingen. Ook adviseert de Onderwijsraad om
een maximumbedrag te vragen aan ouders, omdat een hoge bijdrage het publieke karakter van het onderwijs onder druk zet. Daarom is zij mede-indiener van de motie over dit onderwerp.
Mevrouw Voortman (wethouder) vervangt wethouder Eerenberg bij dit agendapunt. Als eerste
reageert zij op motie 7. Zij ontraadt deze motie, omdat het mogelijk moet zijn om alle activiteiten
aan alle kinderen aan te bieden. Het vragen van een hogere bijdrage heeft een ongewenst effect op de toegankelijkheid voor iedereen. De ouderbijdrage wordt in de praktijk niet als vrijwillig ervaren.
De verwijzing naar het jeugdeducatiefonds past niet bij de doelstelling van dit fonds, omdat dat zich meer richt op de basisvoorzieningen. Ook wordt daarmee de verantwoordelijkheid buiten het onderwijs gelegd en dat is niet wenselijk.
Motie 6 kan het college overnemen, omdat die past binnen de Utrechtse stijl van samenwerken. Dit vraagt echter wel ambtelijke capaciteit, circa 0,5 fte in het komende jaar. Een gemeentelijk
solidariteitsfonds brengt ook extra kosten met zich mee. In het derde kwartaal van 2023 zal het college in beeld brengen wat de kosten zijn voor het opzetten en onderhouden van zo’n fonds.
Mevrouw Raaijmakers (PvdA) voegt toe dat het de bedoeling van de motie is om ook schoolbesturen
Raadsvergadering van 2 februari 2023
15
verantwoordelijkheid te geven. Mevrouw Voortman (wethouder) is het daarmee eens. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vraagt of de wethouder bekend is met het feit dat NUOVO de bijdrage aan het solidariteitsfonds bekostigt vanuit de bekostiging vanuit het Rijk naar de scholen. Hoe duidt zij dat ten opzichte van het voorstel om de ouderbijdrage voor het fonds te gebruiken?
Mevrouw Voortman (wethouder) moet het antwoord daarop schuldig blijven. Zij leest in de motie dat
een gemeentelijk solidariteitsfonds een van de mogelijkheden is en stelt voor dit de komende tijd uit te werken in overleg met de schoolbesturen.
Met betrekking tot motie 5 stelt zij dat dit complexer is in het v.o. dan in het p.o. Zij stelt daarom voor te starten met een onderzoek in het p.o. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vindt dat prima. Mevrouw Voortman (wethouder) zegt toe dat het college scholen zal blijven oproepen om te benadrukken dat de ouderbijdrage vrijwillig is.
Voorts reageert zij op de inbreng van Volt over een inkomensafhankelijke bijdrage. De scholen
hanteren staffelsystemen, waarover de ouders in oktober worden geïnformeerd. De bedragen zijn de afgelopen drie jaar hetzelfde gebleven. Er wordt niet gecontroleerd of ouders daadwerkelijk in die staffel horen. De staffel is meer om aan te geven dat alle ouders verantwoordelijk zijn voor het kunnen blijven organiseren van extra activiteiten op school.
Mevrouw Bode (Volt) heeft een toezegging van de wethouder gevraagd dat een inkomensafhankelijke ouderbijdrage mogelijk blijft en niet onmogelijk moet worden gemaakt.
Mevrouw Voortman (wethouder) reageert dat mensen de ouderbijdrage in de praktijk niet als vrijwillig ervaren en blijft bij haar eerdere antwoord. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) trekt motie 6 in. De voorzitter merkt op dat de besluitvorming over de moties vanavond plaatsvindt. 19. Debat Ruimte voor Street Culture. Mevrouw Assen (PvdA) wil graag deze belangrijke sector een steviger positie te geven binnen de
culturele sector en dient daarvoor mede namens D66, GroenLinks, BIJ1, EenUtrecht, Student & Starter en de ChristenUnie een motie in (motie 8).
De heer Van Steeg (CDA) meent dat de wethouder het gevraagde al in het debat heeft toegezegd. Mevrouw Assen (PvdA) verwijst naar de RIB in november. Zij wil graag dat in het eerste kwartaal van 2023 wordt gestart met het formele overleg. Zij heeft vernomen dat de sector behoefte heeft aan snel contact met de gemeente. Het moet niet alleen bij praten blijven.
Raadsvergadering van 2 februari 2023
16
De heer Van Vliet (D66) citeert uit een position paper van het Landelijk Kennisinstituut
Cultuureducatie en Amateurkunst: "Als beleidsmaker kun je misschien denken dat het goed zou zijn om iets met hiphop te doen, maar vaak blijft het bij een eenmalige actie, terwijl het voor de huidige en toekomstige generaties belangrijk is hiphop en urban culture te verankeren in beleid. Er liggen
niet alleen kansen voor een toekomstbestendig cultuurbeleid maar ook voor jeugd- en onderwijsbeleid". D66 is blij dat de vertegenwoordigers van street culture zich organiseren in een overleg, inclusief een coördinator. D66 steunt de motie, omdat die oproept tot snelheid.
Mevrouw Hornsveld (GroenLinks) zegt dat rap, breakdance en spoken words expressievormen zijn
van mensen die vaak buiten de boot vallen. GroenLinks vindt het belangrijk om aan de voorkant in bestemmingsplannen al ruimte voor street culture te maken en om de makers erbij te betrekken.
Daarom steun GroenLinks de motie. Omdat street culture niet binnen de criteria en kaders past, is
het aanvragen van ondersteuning lastig voor deze groep. Zij vraagt de wethouder dan ook om ervoor te zorgen dat de verschillende afdelingen nauw samenwerken.
De heer Van Steeg (CDA) vindt culturele uitingen van straatcultuur waardevol. Die moeten een plek
krijgen binnen de cultuursector. Hij hoopt dat de wethouder wil bewerkstelligen dat de subsidies ook voor deze groepen beschikbaar komen.
Mevrouw Oosters (wethouder) onderschrijft dat street culture een enorme waarde voor de stad heeft. Street culture heeft al veel te lang gewacht op inzet van de gemeente. In de commissie heeft zij
toegezegd dat er in Q2 een startbijeenkomst is. Eind Q3 volgt een plan voor de sector. Het is niet realistisch om al in Q1 te starten. Zij kan de motie dan ook niet overnemen.
De voorzitter merkt op dat de besluitvorming over de motie vanavond plaatsvindt. 20. Debat Buurtagenda’s Kanaleneiland, Noordwest en Leidsche Rijn. Mevrouw Van der Wilt (D66) is blij met de buurtagenda’s en zou graag zien dat de inwoners over drie jaar resultaat zien van de gezamenlijke inzet. Het is belangrijk om inwoners de mogelijkheid te
geven om de agenda zelf uit te voeren middels een buurtbudget. Daarom dient zij op dit punt een motie in (motie 9).
Toewerken naar resultaat voor de wijk vraagt om het stellen van doelen vooraf, niet alleen gericht op de uitkomst maar ook op het proces. Zij dient een motie op dit punt in (motie 10).
De heer Van der Graaf (ChristenUnie) vindt het goed om doelen te stellen, maar vraagt of dit niet ten koste gaat van kleine concrete acties die de wijk daadwerkelijk verder helpen.
Mevrouw Van der Wilt (D66) vindt kleine concrete acties goed, maar er moet ook naar een groter doel worden toegewerkt. Zij hoopt dat in 2026 kan worden teruggekeken op een prachtige start en mooie resultaten.
De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of het buurtbudget mag gaan over alle relevante wijkuitgaven vanuit de diverse programmabegrotingen.
Mevrouw Van der Wilt (D66) vindt dat voor het vullen van het budget ook mag worden gekeken naar
Raadsvergadering van 2 februari 2023
17
de programma’s die in die wijk spelen. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of het Initiatievenfonds er ook in zit. Mevrouw Van der Wilt (D66) heeft dat niet opgenomen, omdat dat gericht is op de kleinere acties. Zij wil focussen op het aanzwengelend effect dat de buurtagenda’s kunnen hebben op de programma’s van de gemeente.
De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of het ook mag gaan over investeringen in burgerorganisaties. Mevrouw Van der Wilt (D66) heeft dat evenmin opgenomen. Mevrouw Zwinkels (CDA) heeft een viertal moties. De eerste drie moties zijn hetzelfde, alleen de
naam in het dictum verschilt. Het CDA wil graag drie buurten toevoegen. De eerste motie gaat over de buurt Hoograven (motie 11). De tweede motie betreft de wijk Halve Maan Noord (motie 12). De derde motie gaat over de wijk Lunetten (motie 13).
Voorts dient zij samen met PvdA, VVD en Student & Starter een motie in om te zorgen dat het geld goed terechtkomt (motie 14).
Mevrouw Nolten (BIJ1) is blij met het plan, maar vond de beantwoording in de commissie vaag.
Onduidelijk is hoe de wethouder invulling gaat geven aan het principe "ongelijk investeren voor
gelijke kansen". Zij dient daarom samen met GroenLinks, EenUtrecht en D66 een motie in (motie 15). De heer Dijkstra (EenUtrecht) wil niet terug naar de periode 2016/2017 waarin een wijkaanpak niet nodig werd geacht, maar maakt zich wel zorgen. In de huidige wijkaanpak wordt slechts één doel
gesteld: het opstellen van een actiegerichte buurtagenda om de buurt te verbeteren. De wethouder benadrukt dat het uitsluitend moet gaan om kleine concrete en haalbare acties.
De heer Dekkers (GroenLinks) meent dat er altijd al voor verschillende buurten binnen de normale programma’s een verschillende inzet was.
De heer Dijkstra (EenUtrecht) is het daar niet mee eens. Er is te vaak een uniforme aanpak, terwijl
buurten heel verschillend zijn. EenUtrecht pleit voor het opnemen van een extra doel, namelijk het
versterken van de gemeenschap. Hij dient daartoe een motie in (motie 16). Hij hoopt dat de motie de steun van de volledige raad krijgt.
Mevrouw Passier (Volt) vindt het belangrijk dat elke Utrechter inspraak heeft op de toekomst van de stad en haar of zijn wijk of buurt. Zij is blij dat de buurtagenda samen met bewoners, ondernemers en organisaties wordt ontwikkeld. Met de brief van de rekenkamer over de uitvoering van het
coalitieakkoord in het achterhoofd, vraagt zij de wethouder om de doelen concreet te maken. Zij stelt voor om de aanbevelingen van de rekenkamer middels de smart-methode te volgen.
De heer Dekkers (GroenLinks) vindt het niet nodig om nu extra buurten toe te voegen. In een aantal
buurten is er al meer inzet van de gemeente dan in buurten die dat wat minder nodig hebben, zoals de Halve Maan. Hij vraagt de wethouder toe te zeggen om niet minder te doen in deze buurten, waarvoor geen buurtagenda wordt opgesteld. Hij steunt de motie van EenUtrecht niet.
Raadsvergadering van 2 februari 2023
18
Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt wat er mis is met een buurtagenda voor Halve Maan Noord. De heer Dekkers (GroenLinks) vindt dat de energie gericht moet zijn op de voorgestelde vier buurten. Hij wil echter niet dat er voor Halve Maan minder inzet komt.
Mevrouw Zwinkels (CDA) meent dat juist dit moment de kans biedt om extra inzet te plegen. De heer Dekkers (GroenLinks) zegt dat er nu al extra inzet voor die buurt is en wil die handhaven. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt wat erop tegen is om te kijken welke buurten belangstelling hebben.
De heer Dekkers (GroenLinks) wil geen heel circus optuigen. Hij is blij dat de integrale aanpak er in meer buurten gaat komen en wil die buurten de ruimte geven om zelf de agenda op te stellen.
De heer Dijkstra (EenUtrecht) vindt het woord "circus" niet gepast. Hij wijst erop dat Overvecht ook gestart is op verzoek van de bewoners.
De heer Dekkers (GroenLinks) denkt dat het verstandig is om met een aantal buurten te beginnen. Eventueel kan de agenda later in meer buurten worden toegevoegd.
Mevrouw Zwinkels (CDA) memoreert dat GroenLinks in het commissiedebat heeft gezegd ook benieuwd te zijn naar een buurtagenda voor Lunetten Noord.
Mevrouw Meerding (VVD) is blij dat de wethouder de gesprekken open ingaat en goed gaat luisteren naar bewoners.
De heer Talhaoui (PvdA) wijst op de toezeggingen van de wethouder in de commissie en is blij met
de uitbreiding van de wijkaanpak. Belangrijk is dat de buurtaanpak meerjarig en structureel van aard is.
De heer Van der Graaf (ChristenUnie) vindt het goed dat de gemeente aan de slag gaat met deze
buurtagenda’s. Het is belangrijk om dit zo veel mogelijk samen met de buurt te doen en daarom steunt hij de motie van D66 op dit punt.
De heer De Vries (wethouder) gaat over tot de beantwoording en reageert op de moties. Omdat hij er geen voorstander van is om alles aan de voorkant dicht te zetten, moet hij motie 9 ontraden.
Mevrouw Van der Wilt (D66) meent dat de motie juist oproept om een budget klaar te hebben staan als de buurtagenda’s met buurtbewoners worden uitgewerkt.
De heer De Vries (wethouder) wil het daadwerkelijk samen met bewoners gaan doen. Wel zou dit een onderdeel kunnen zijn van een menukaart die vervolgens wordt uitgewerkt.
De heer Dekkers (GroenLinks) vraagt wat deze motie dichttimmert. Volgens hem biedt de motie
Raadsvergadering van 2 februari 2023
19
alleen een mogelijkheid. De heer De Vries (wethouder) is voor die mogelijkheid, maar dat is niet hoe hij de motie leest. De
inzet van buurtbudgetten is mogelijk, maar hij wil dit niet aan de voorkant en in elke wijk precies op dezelfde manier doen. Het is een van de instrumenten in het instrumentarium.
De heer Talhaoui (PvdA) leest in de motie "te onderzoeken hoe". Er is dus geen sprake van dichttimmeren.
De heer De Vries (wethouder) wil het wel onderzoeken, maar niet van tevoren zeggen dat het in elke wijk zo wordt gedaan. Met die interpretatie kan hij motie 9 overnemen.
Motie 10 kan hij overnemen. Er is bewust gekozen voor kleine concrete en haalbare acties, maar het gaat ook om een langdurige inzet. De moties 11, 12 en 13 moet hij ontraden. Hij heeft toegezegd om in Q1 met informatie te komen over de keuze van de wijken.
Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt of de wethouder de figuren heeft gezien die bij de moties zijn gevoegd. Juist in deze buurten kan het verschil worden gemaakt.
De heer De Vries (wethouder) herhaalt zijn toezegging. De gemeente wil beginnen en wil het voor nu klein houden. Dat betekent niet dat er in een buurt als Halve Maan niets wordt gedaan.
Motie 14 is in eerste instantie sympathiek, maar het is lastig dat er specifiek een percentage wordt
genoemd. Als het percentage wordt geschrapt, kan hij de motie overnemen. In de huidige vorm moet hij de motie ontraden.
Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt wat er lastig is aan het percentage. De heer De Vries (wethouder) zou willen weten waar het percentage op is gebaseerd. Hij wil eerst het gesprek aangaan over wat dit betekent voor de concrete acties en voor de uitvoering. De rol van de wijkwethouder zal intern worden opgepakt. Daar zijn niet direct middelen mee gemoeid.
Motie 15 vindt hij wat vaag. Hij vraagt hoe op individueel niveau kan worden gewerkt in de buurt aan de hand van ongelijk investeren in gelijke kansen.
Mevrouw Nolten (BIJ1) weet dat ongelijk investeren in gelijke kansen een uitgangspunt is voor het
college. Zij vraagt de wethouder dat principe in het oog te houden bij het opstellen van de buurtagenda’s.
De heer De Vries (wethouder) kan met deze uitleg de motie overnemen.
Bij motie 16 geeft hij een winstwaarschuwing. Wat hier wordt gedaan, is iets nieuws. De motie is voor dit moment voor de buurtagenda te groots en te veelomvattend. Daarom ontraadt hij motie 16. Hij zegt toe dat er in Q3 een uitvoeringsplan voor de wijk- en buurtaanpak aan de raad wordt voorgelegd.
De heer Dijkstra (EenUtrecht) begrijpt dat de wethouder toezegt om na te gaan wat er van deze motie te realiseren is in het overleg met burgers.
De heer De Vries (wethouder) ontraadt de motie, maar zegt toe dat gewerkt wordt aan een
Raadsvergadering van 2 februari 2023
20
uitvoeringsplan. Mevrouw Zwinkels (CDA) trekt motie 14 in en dient hiervoor een aangepaste motie in, waarin het percentage is geschrapt (motie 17).
Mevrouw Nolten (BIJ1) kan motie 15 intrekken. De heer De Vries (wethouder) reageert dat hij motie 17 kan overnemen. Mevrouw Van der Wilt (D66) trekt motie 10 in, omdat die is overgenomen. Motie 9 wil zij in stemming brengen.
Mevrouw Zwinkels (CDA) trekt motie 17 in, omdat de wethouder die heeft overgenomen. De voorzitter sluit de beraadslaging over dit agendapunt. Stemming over de moties vindt vanavond plaats.
De voorzitter schorst daarop de vergadering tot 20.00 uur.
(Bij hervatting van de vergadering heeft mevrouw Dijksma het voorzitterschap van de vergadering overgedragen aan de heer Zwanenberg.) De voorzitter heropent de vergadering en heet alle aanwezigen welkom terug, ook de gasten van de raad op de publieke tribune en de mensen die thuis meekijken of -luisteren. Mevrouw Snippe van de Partij voor de Dieren heeft zich ziek afgemeld. 21. Debat bestaanszekerheid. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vindt het schrijnend dat 25% tot 40% van de mensen geen gebruik
maakt van de armoederegelingen, terwijl zij daar wel recht op hebben. Zijn persoonlijke overtuiging
en ervaring is dat juist de inzet van betaalde ervaringsdeskundigen bij buurt- en burgerorganisaties
dichtbij mensen deze groep wel heel goed weet te bereiken. Het is dan ook heel teleurstellend dat de wethouder op dit punt niet extra wil investeren. Dat is niet uit te leggen aan de betrokken mensen. Om die reden dient hij motie 18 in (Onderzoek groter bereik door inzet ervaringsdeskundigen), waarin het college wordt opgedragen: 1.
Een onafhankelijk onderzoek te laten uitvoeren met als opdracht na te gaan of
ervaringsdeskundigen, mogelijk ook betaald en werkzaam bij bijv. buurt- en
burgerorganisaties, een belangrijke rol kunnen vervullen in het bereiken van de 25 tot 40% van de Utrechters die nog geen gebruik maken van gemeentelijke (armoede) regelingen en 2. 3. 4.
voorzieningen maar daar wel recht op hebben.
Voor dit onderzoek een deskundige onafhankelijke partij in te schakelen en deze nog in Q1
2023 te vragen dit onderzoek te starten.
De uitkomsten te delen met de gemeenteraad en direct te vertalen naar concreet nieuw beleid.
Hier een bedrag van minimaal € 25.000 voor te reserveren in de huidige programmabegroting.
De motie wordt mede ingediend door Utrecht Solidair en Bij1.
Raadsvergadering van 2 februari 2023
21
Mevrouw Nolten (Bij1) stelt dat de groeiende ongelijkheid in Nederland onhoudbaar is. BIJ1 staat voor een radicale systeemverandering, want de problemen zijn te groot en te structureel om op lokaal
niveau te kunnen worden opgelost. Maar zolang men in dit systeem moet opereren, kan de raad er in ieder geval voor proberen te zorgen dat er in Utrecht zo min mogelijk mensen tussen de kieren door vallen. Daarom komt zij met twee moties.
25% tot 40% van de Utrechters die recht hebben om gebruik te maken van de armoederegelingen maakt hiervan geen gebruik. In de raadsbrief van 29 september wordt ook gesproken over het belang van het blijvend bereiken van de Utrechters, ook als cultuurverschillen, wantrouwen of
taalbarrières ervoor zorgen dat mensen niet de hulp krijgen waar zij wel recht op hebben. Toch constateert haar fractie dat alle communicatie en de multimediale campagne over de
armoederegelingen volledig in het Nederlands zijn. Dit moet wat haar fractie betreft inclusiever. Daarom dient BIJ1 samen met DENK motie 19 in (Meertalige communicatie armoederegelingen), waarin het college wordt opgedragen: 1. 2.
3.
Alle communicatie-uitingen binnen de multimediale campagne vanaf nu meertalig aan te bieden
door naast Nederlands ook in het Turks, Arabisch en Engels te communiceren;
In de campagne een gerichte meertalige huis-aan-huisverspreiding van brieven op te nemen die
mensen in verschillende talen informeert over welke armoederegelingen er zijn en hoe zij hier aanspraak op kunnen maken;
In 2024 aan de raad terug te rapporteren of deze meertalige campagne ertoe heeft bijgedragen
of het percentage mensen dat de armoederegelingen niet weet te vinden, is afgenomen.
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) stelt dat ook haar fractie het bereik omhoog wil krijgen. Tegelijkertijd stelt zij vast dat er over de armoederegelingen al wordt gecommuniceerd in
verschillende talen. Er wordt nu juist een sleutelpersonennetwerk ingezet. Daarbinnen zijn veel
verschillende mensen actief die in verschillende talen kunnen communiceren. Wat wil men extra doen om de doelgroep gerichter te bereiken? Als iedereen wordt aangeschreven, is dat zonde.
Mevrouw Nolten (BIJ1) begrijpt wat mevrouw Kleinrensink zegt. Haar fractie heeft navraag gedaan. In het verleden is in een folder gecommuniceerd in verschillende talen, naar aanleiding van een motie uit 2018. Dat is toen echter gebleven bij een initiatief en niet blijvend doorgezet. Haar fractie zou graag zien dat dit structureel gebeurt.
Zij denkt dat de sleutelpersonen aanvullend kunnen zijn op het structureel meertalig communiceren. Meertalige communicatie geeft de mensen handelingsperspectief en zelfstandigheid om te weten
welke regelingen er zijn. Als zij dit eenmaal weten, kunnen zij vervolgens in contact komen met een sleutelpersoon. Daarmee kan men ook gerichter bij de gemeente aankloppen met een hulpvraag. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) kan zich erin vinden dat de informatie over de
armoederegelingen meertalig beschikbaar moeten zijn. Maar zij zou het zonde vinden om daar een hele campagne op te richten, omdat die in feite al opgestart wordt. Daarnaast zijn de
sleutelpersonen onder meer juist bedoeld om mensen te wijzen op de regelingen die er zijn, zodat
ze vervolgens zelf een aanvraag kunnen doen. Zij vraagt zich dus af of men zich vooral moet richten op een campagne, dan wel dat ervoor gezorgd moet worden dat de regelingen ook in andere talen beschikbaar zijn.
Mevrouw Nolten (BIJ1) antwoordt dat het voor haar fractie en-en is. Het zou natuurlijk heel fijn zijn als de sleutelpersonen alle mensen die recht hebben op de regelingen, maar daar geen kennis van
Raadsvergadering van 2 februari 2023
22
kunnen nemen omdat zij de taal niet spreken, kunnen wijzen op die regelingen. Maar dan nog zullen er mensen zijn die niet bereikt worden. De campagne staat al in de steigers, maar in de raadsbrief wordt ook aangegeven dat de taalbarrière een van de redenen is waardoor mensen niet bereikt
worden. Nu de kans er is om dit groot in de stad te communiceren, waarom zou die kans dan niet worden aangegrepen? Dit lijkt haar het uitgelezen moment daarvoor.
Mevrouw Dada-Anthonij (D66) vraagt of BIJ1 een beeld heeft van het aantal talen waarin moet worden gecommuniceerd? Welke specifieke talen heeft BIJ1 voor ogen?
Mevrouw Nolten (BIJ1) antwoordt dat BIJ1 haar eigen campagne in zeven of acht talen heeft vertaald. Zij realiseert zich dat iets dergelijks best een inspanning vraagt van het ambtelijk apparaat. Gedacht zou kunnen worden aan een vertaling in de meest gesproken niet-Nederlandse talen in Utrecht.
In een tijd van torenhoge inflatie stijgen ook de prijzen van het openbaar vervoer. Het OV is hierdoor voor veel inwoners onbetaalbaar geworden. Via de U-pas kunnen volwassenen per pasjaar maximaal € 75 van het U-pastegoed op de eigen OV-chipkaart zetten. Hoewel haar fractie liever zou zien dat
het U-pastegoed wordt verruimd en het OV überhaupt gratis is voor iedereen in Utrecht, snapt ze dat dit momenteel financieel niet uitvoerbaar is. BIJ1 wil voor nu graag breken met het maximale bedrag van € 75, zodat mensen zelf kunnen beslissen hoeveel geld zij van hun U-pas voor OV inzetten.
Hiermee hoopt haar fractie de zelfbeschikking van mensen met een U-pas te vergroten, zodat zij
zich vrijer kunnen bewegen door Utrecht. BIJ1 dient daarom samen met DENK motie 20 in (Ontschot OV-tegoed voor U-pas), waarin het college wordt opgedragen:
1. De huidige maximering van het U-pastegoed voor OV van €75,- weg te halen zodat U-
pashouders zelf kunnen bepalen hoeveel van het U-pastegoed zij inzetten voor het OV;
2. Deze inzet van het tegoed voor OV ook voor kinderen met een U-pas in te voeren.
Wat BIJ1 betreft, blijft het hier niet bij. Ze zal bij de Voorjaarsnota opnieuw met voorstellen op dit punt komen.
Mevrouw Raaijmakers (PvdA) stelt dat ook de PvdA het belangrijk vindt dat bewoners met een laag inkomen gebruik kunnen maken van het OV. De U-pas is echt een meedoen-pas. De U-pas is ook
bedoeld om mensen in de gelegenheid te stellen te sporten, culturele activiteiten te ondernemen e.d. Om die reden is er een hekje gezet om het OV-bedrag. Hoe kijkt BIJ1 daarnaar?
Mevrouw Nolten (BIJ1) snapt dat het ook gaat om het meedoen, maar meedoen bestaat ook uit het vrij kunnen reizen en bewegen door de stad. Voor sommige mensen is het OV nog steeds een
drempel, ook voor mensen onder de 18 jaar, voor wie het nog niet mogelijk is om U-pasbudget op de OV-chipkaart te zetten. Haar fractie wil keuzevrijheid en zelfbeschikking stimuleren en daarom
het hekje om het bedrag van € 75 weghalen. Dat past ook bij de ambitie om te ontschotten binnen het U-pasbudget.
Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vindt het jammer dat BIJ1 nu pas met de motie komt. Daardoor heeft
men er in het commissiedebat niet over kunnen praten. Wel is in het commissiedebat besproken dat bewoners het fijn vinden als er specifieke regelingen zijn voor een bepaald doel, bijvoorbeeld
kleding of het OV. Daarmee wordt ook voorkomen dat niet al het geld opgaat aan bijvoorbeeld het OV. Hoe gaat BIJ1 daarmee om?
Mevrouw Nolten (BIJ1) stelt dat BIJ1 erin gelooft dat je mensen het vertrouwen kunt geven om het
Raadsvergadering van 2 februari 2023
23
geld te besteden zoals zij zelf willen. Niet elke U-pashouder hoeft gebruik te maken van de
mogelijkheid om meer dan €75 voor het OV te besteden, maar haar fractie wil die mogelijkheid wel graag aanbieden.
Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vindt dat de motie beter betrokken zou kunnen worden bij het debat over het meerjarig armoedebeleid. Op die manier zou eerst onderzocht kunnen worden of het voorgestelde in de motie wenselijk is.
De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat er in Utrecht veel gebeurt op het vlak van de
armoederegelingen. Er gaat veel goed. Gelukkig zijn er daarnaast ook landelijke regelingen,
waardoor het perspectief voor mensen in armoede er in 2023 beter uitziet. Maar de onzekerheid blijft.
In Utrecht kan er nog het nodige worden bereikt op het punt van het bereik van de
armoederegelingen. Daarom dient zijn fractie motie 21 in (Beter bereik van armoederegelingen), waarin het college wordt opgedragen:
1. Bij het nieuwe meerjarig armoedebeleid zich een reëel doel te stellen om het bereik van armoederegelingen te verhogen, ruim boven het huidige niveau;
2. Daarbij de maatregelen te formuleren die dit doel dichterbij kunnen brengen;
3. Daarbij het effect van de inzet van sleutelpersonen en de gestarte campagne op het bereik te evalueren;
4. En bij de jaarlijkse Armoedemonitor te rapporteren over de effectiviteit van maatregelen die worden ingezet om dit bereik te vergroten.