19012023 Verbetervoorstellen ProgrammaBegroting.docx

Verbetervoorstellen Programma Begroting (PB) CONCEPT 4 oktober 2022 Ingevuld voor: • GroenLinks (Meike Hellevoort) • CDA (Jantine Zwinkels) • VOLT (Ruud Maas) • D66 (Joost Vasters) NB: gebruik even een kleurtje hieronder zodat duidelijk is wie welke input heeft opgeschreven. (A) Verdeling per programma/taakveld in kosten ambtelijk apparaat versus bestedingen met/door derden. Nu zitten de kosten van het ambtelijk apparaat grotendeels verstopt in de begroting. Het is inderdaad een ‘programmabegroting’ met geen aandacht voor de toedeling naar eigen ambtelijke middelen versus de besteding van taken en uitvoering naar derden, opdrachtnemer, subsidieontvangers, leveranciers, enzovoorts. Dat is wel relevant want bij elk programma/taakveld kan het van belang zijn om meer of minder als gemeente zelf te doen, dan wel bij derden uit te besteden en te laten doen. Dat is een politieke keuze en moet ook zichtbaar worden. Voordelen: Nadelen: Consequenties: Heeft voor ons niet heel veel prioriteit. Het onderscheid tussen personele kosten en bijvoorbeeld materiële investeringen zou nog wel interessant zijn voor een aantal thema's. Bijvoorbeeld op duurzaamheid. Heeft voor ons ook geen prioriteit. Lijkt me veel werk en heeft ook bij elk programma een heel andere context. •

Vinden wij wel een goed idee. Als voorbeeld, de directiekosten van de Machinerie. Dit soort zaken lijkt ons goed te scheiden. Als wel echte uitvoeringskosten scheiden van de personeelskosten van ambtenaren en projectdeelnemers. D66: Geen prio. Met alle extra informatie voegen we complexiteit toe. Het vergt mogelijk extra toelichting en vaak zijn de kostenposten “uitwisselbaar” en van jaar tot jaar wisselend (bijv. eigen personeel vs inhuur)

(B) Specifieke budgetten voor partners, zoals DOCK, Buurtteam, JOU, VIVE, SPDO, enzovoorts. In de subsidielijsten staan vele van deze partners/opdrachtnemer en/of subsidieontvangers wel opgenomen. Soms is het relevant om te weten binnen bijv. ondersteuning op maat hoeveel budget er is voor en programma als SPDO, waar ca. 30 partners in de stad uit kunnen putten. Deze budgetten staan nu als toelichting in de PB, terwijl juist de mate waarin deze budgetten wel of niet toenemen zeer relevant is voor de mogelijkheden van deze partners in de stad. De gemeenteraad kan voor enkele (of vele) van deze partners of ‘groepen van partners’ specifiek een budget vaststellen. Voordelen: Nadelen: Consequenties: Ja dit vinden wij ook interessante informatie, dus meer koppeling tussen de verbonden partijen en de inhoudelijke beleidsprogramma's. Niet alleen in het kader van specifieke budgetten per partij, maar ook effectieve samenwerking. Is dit niet meerjarig vastgelegd via aanbestedingen, die ook via de raad gaan? Dus hebben we hier niet al via andere weg invloed op? •

Vinden wij ook goed idee. D66: Als raad gaan we niet over welke bedragen naar specifieke partners gaan, dus dit hoeft ook niet in de PGB.

(C) Historisch perspectief: budget t+1 vergeleken met bestedingen van t-1 tot t-5 jaar voorheen. Nu staat er veelal alleen wat in het voorgaande jaar is besteed, maar dat zegt vrij weinig. Is dat vorige jaar wel representatief? Was dat een uitschieter of een gemiddelde? Als in een vorig jaar 100 is uitgegeven en in het lopende jaar 105 is begroot en voor het komende jaar 110 is begroot lijkt dit een stijgende lijn. Maar wat als het gemiddelde in de afgelopen jaren 120 was? Zeer relevant, want bij veel taakvelden of partners wil je als gemeenteraad wel zeker weten of de middelen daadwerkelijk (structureel) toenemen. Het is dan nog de vraag of je 3 of 5 jaar wil teruggaan of een gemiddeld wil zien? Voordelen: Nadelen: Consequenties:

Goed idee, steunen wij. Ik denk wel dat het bij het ene onderwerp relevanter is dan een ander onderwerp, lijkt me goed als er dan ook een duiding/toelichting bij komt vanuit het college. Ik zou op korte termijn graag zien wat haalbaar is. Ik sluit me hierbij aan; goed voorstel en hebben wij ook al eerder om gevraagd. •

Ook hier steun. D66: Erg goed idee. Ik denk dat een 3- of 5-jaarsgemiddelde meer zegt dan alle losse jaren opnemen. Maar wellicht wil je beide zien, zeker bij relatief nieuwe initiatieven.

(D) Aantallen medewerkers/fte gemeente (intern en extern/ingehuurd) bijv. inzet op THOR, RO, Wijkbureaus, enzovoorts. Op geen enkele wijze biedt de PB nu inzicht in de aantallen medewerkers en/of fte werkzaam bij de gemeente, zowel intern (op de loonlijst) als ook extern ingehuurd (ZZP of anderszins). Zeer relevant want als gemeenteraad wil je ook inzicht in en waar nodig kunnen sturen op een ‘efficiënte en effectieve overheid’. Een grotere organisatie met meer medewerkers/fte is niet automatisch ook een beter werkende organisatie. Ook daarin kan het politiek relevant zijn om kaders te stellen, bijvoorbeeld aan de groei van de organisatie of afdelingen. Voordelen: Nadelen: Consequenties Ja goed idee. Zo weten wij uit de wandelgangen dat de afdelingen Economie en Ruimte te weinig budget danwel personeelstekorten hebben. Zoiets zou best wel inzichtelijk mogen worden gemaakt. Ook in het kader van mogelijke bezuinigingen, wanneer we zien dat een steeds groeiende gemeente (we zitten nu al op zo'n 4500) niet per sé beter gaat presteren/meer gedaan krijgt. En de investeringsimpuls Groei in Balans lijkt vooral extra personeel te zijn... Beetje zelfde als bij A: dit lijkt me heel contextafhankelijk. Een grotere organisatie is niet perse beter, maar een kleinere organisatie ook niet. En bijv veel zzp en/of inhuur kan ook allerlei externe oorzaken hebben.

En door die context die erbij nodig is, lijkt me dit ook veel informatie om te leveren voor de organisatie. •

Eens met Meike, als A goed gebeurt moet deze info boven komen. Lijkt me wel van belang maar meer in algemene zin. D66: Eens met Meike. Met alle extra informatie voegen we complexiteit toe & dit vergt waarschijnlijk extra toelichting/context.

(E) Buurtindicatoren vastleggen op alle buurten minimaal cijfer X i.p.v. een stedelijk gem. min. Y. Regelmatig wordt nu als streefcijfer een buurtgemiddelde genoemd van bijv. min. een 6,5. Maar dat betekent dat op ca. 80 buurten (of 10-20 wijken) er ook buurten kunnen zijn met een 5 als er maar genoeg ook een 8 scoren. Relevanter kan zijn dat we willen dat geen enkele buurt lager dan een 6 scoort of dat min. 70% van de buurten min. een 7,5 scoort. Voordelen: Nadelen: Consequenties: Wij hebben een tijdje terug de motie “geen zesjescultuur” ingediend. Ik stel voor dat daar nog eens naar gekeken wordt. Lijkt mij een mooi voorbeeld. In onze ogen zou je beter met een bandbreedte kunnen werken, naast een minimum inderdaad. Een gemiddelde zegt niet zoveel. Goede suggestie. Wel even goed kijken of we niet 80 extra indicatoren krijgen, dat is misschien wat veel. Maar wel goed om de uitschieters te noemen, en andere streefwaarden (zoals genoemd). •

Goed idee om met bandbreedte te gaan werken. Laten we er echter voor waken het heel gecompliceerd te maken. D66: Prima idee om soms te werken met een indicator in de trant van het voorbeeld van Gert (min x% een cijfer y). Voor buurtindicatoren zou dat kunnen werken, maar je kan niet één lijn in trekken en je zal het per indicator moeten bepalen. Wat mij betreft is dat niet aan onze commissie, maar kan dit onderdeel vormen van het inhoudelijke debat als partijen vinden dat de indicator niet goed gedefinieerd is.

(F) Verdeling van budget over wijken of buurten voor deel van de begroting. Bij sommige budgetten kan het zeer relevant zijn om te weten hoe de besteding over de 10-20 wijken is (of zelfs over de 80-100 buurten). Dat kan ook relevant zijn voor het kunnen toedelen van budgetten t.z.t. naar lokale buurtorganisaties (denk aan het buurtbudget). Voordelen: Nadelen: Consequenties: Dit zou ik niet zo snel willen doen. Kan nogal polariserend werken en leiden in wij-zij discussies. Het is aan ons als raadsleden om te zeggen wanneer wij een investering liever elders zien landen, omdat wij vinden dat het daar harder nodig / beter besteed is. Buurtorganisaties werken daarnaast soms ook buurtoverstijgend en houden zich niet aan de administratieve indeling van de gemeente in x aantal wijken. Daarom niet

teveel aandacht op vestigen. Ik vind het wel interessant om te kijken wat hier kan / al beschikbaar is aan informatie. Is ook relevant voor de buurtagenda's die nu gemaakt gaan worden. •

Vind ik ook interessant. Kan voor buurten beter werken als initiatievenfonds. D66: Eens met Jantine.

(G) Soms op een dieper niveau het budget als gemeenteraad vaststellen. Nu stellen we als gemeenteraad de PB vast voor 17 programma’s. Dat is voor sommige programma’s ook voldoende, maar bij weer enkele andere volstrekt niet omdat er in het programma specifieke taakvelden of projecten of (groepen) partners zijn waar je als gemeenteraad gericht een budget voor wilt vaststellen (excl. de begeleidende kosten van het ambtelijk apparaat). Eens, dit lijkt mij een mooi punt om het gesprek over aan te gaan rondom de opzet van de nieuwe Programmabegroting. De fase van technische haalbaarheid en ideeën toetsen zit voor mij in de adviescommissie, politieke keuzes en meningsverschillen in de commissie VBF. Misschien kunnen we een lijstje maken van redenen waarom je meer diepgang zou willen, dat de wethouder / ambtenaren als een soort checklistje kunnen gebruiken om te kunnen bepalen wat te doen. De financiële paragraaf bij raadsvoorstellen kan ook beter, zoals eerder door Margreet al eens ingebracht. Ik vind dit een lastige, want ik kan me voorstellen dat het voor partijen verschillend is op welk programma zij meer diepgang willen. En we gaan als raad ook over de hoofdlijnen. En wat Jantine zegt; hangt ook samen met de financiële paragraaf bij raadsvoorstellen, dat is ook een moment om in te stemmen met bepaalde budgetten.

Maar ik vind het op zich wel een goed idee om hierover door te praten, heb nog niet de perfecte oplossing. •

Hier hebben we mee geworsteld. In de programmabegroting zit bij sommige programma's van alles (m.n financieel) ingesloten wat niet expliciet benoemd wordt, bv Groei in balans. Andere programma's zijn duidelijker. We zijn een voorstel voor uniforme aanpak hier. Laten we discussiëren hoe dat het beste kan. D66: Dit voegt extra complexiteit toe en daar ben ik niet voor. En wie bepaalt dan waar we dieper op in gaan? Dan zou ik eerder beslissen om naar meer programma's te gaan, door bestaande programma's te splitsen. Maar 17 “voelt” al als best veel.

(H) Inzichtelijk maken wat beïnvloedbaar is in de begroting Een groot deel van de kosten die de gemeente maakt staan vast en zijn niet beïnvloedbaar. Uit de begroting blijkt niet altijd helder waar ruimte in de cijfers zit. Een manier om hier inzicht in te krijgen is door beïnvloedbare en niet beïnvloedbare posten apart te specificeren en zo aan te geven waar mogelijkheden voor beïnvloeding zijn. Zie dit voorbeeld van Almere. D66: Nieuw ingebracht.