16e vergadering gemeenteraad 25 november 2021.docx
Tekst van het document
2021 NOTULEN VERGADERING GEMEENTERAAD UTRECHT 16de vergadering - 25 november 2021 Vergadering van de gemeenteraad, gehouden op donderdag 25 november 2021 te 10.00 uur. Voorzitter: mevrouw Dijksma, burgemeester, afgewisseld door de heer Zwanenberg en mevrouw Bijsterbosch.
Aanwezig zijn de leden: El Abassi, Assen, Bakker, Bijsterbosch, De Boer, Bos, Bosch, Van Corler, Van Dalen, Dekker-Abdulaziz, Dekkers, Deldjou Fard, Van Deún, Van Dun, Frank, Gilissen, Heijne, Van
Heuven, Te Hoonte, Kleinrensink, Koning, De Koning, Koppelaar, Van der Marel, Meerding, Naphegyi, De Pagter, Peters, Raaijmakers, Rood, Saiah, Sasbrink, Schers, Schilderman, Schipper, Schreuder, Van
Steeg, Streefland-Driesprong, Sturkenboom, Sungur, Vonk, Wiegant, Wijmenga, Zwanenberg, Van der Zweth en Zwinkels.
Griffier: mevrouw Van Hall.
1. Opening en mededelingen. De voorzitter opent de vergadering en heet alle aanwezigen welkom, ook de mensen die thuis
meekijken. Het oplopende aantal besmettingen en de aangescherpte coronamaatregelen zijn voor de
raad aanleiding geweest om weer terug te gaan naar de adviesafstand van 1,5 meter. De stemmingen zullen weer in een aparte digitale stemvergadering plaatsvinden. Er zijn geen berichten van verhindering ingekomen. 2. Vaststellen agenda. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) heeft een opmerking over het voorstel onder agendapunt 22
(Raadsvoorstel Vaststellen bestemmingsplan Cartesiusdriehoek Fase 2-6). Er is nog een punt in dat
voorstel dat nog niet helemaal geregeld is. Als dat punt nog niet geregeld is - dat is afhankelijk van het gesprek daarover dat vandaag loopt - kan het zijn dat haar fractie voorstelt om dit voorstel van de agenda af te voeren.
De voorzitter merkt op dat de GroenLinks-fractie daartoe een ordevoorstel kan doen als het agendapunt aan de orde is.
De agenda wordt hierna zonder stemming ongewijzigd vastgesteld.
Raadsvergadering van 25 november 2021
2
3. Ingekomen stukken. Met betrekking tot de ingekomen stukken wordt zonder stemming besloten overeenkomstig hetgeen daaromtrent is voorgesteld.
4. Bekrachtiging geheimhouding. De voorzitter stelt voor om, conform artikel 25, lid 3 van de Gemeentewet, de door het college
opgelegde geheimhouding van de documenten zoals vermeld in de bij de agenda gevoegde bijlage, te bekrachtigen.
Zonder stemming wordt overeenkomstig het voorstel van de voorzitter besloten. 5. Notulen raadsvergadering en stemagenda van 7 oktober 2021. Deze notulen worden zonder stemming ongewijzigd vastgesteld. 6. Notulen vragenuur van 23 september, 30 september, 7 oktober, 14 oktober en 4 november 2021. Deze notulen worden zonder stemming ongewijzigd vastgesteld. 7. Notulen commissies M&S en S&R van 23 september, 30 september, 26 oktober, 27 oktober en 28 oktober 2021.
Deze notulen worden zonder stemming ongewijzigd vastgesteld. 9. Raadsvoorstel Aanwijzing plaatsvervangend raadsgriffier. Op voorstel van de voorzitter worden mevrouw F.A. Bouts en de heer H.J. van de Loo bij acclamatie benoemd tot plaatsvervangend griffier.
10. Raadsvoorstel benoemen plaatsvervangend voorzitter commissie Zorg, Welzijn, Cultuur en Sport. Op voorstel van de voorzitter wordt mevrouw Schilderman bij acclamatie benoemd tot plaatsvervangend voorzitter van de commissie Zorg, Welzijn, Cultuur en Sport.
De voorzitter wenst mevrouw Schilderman veel succes in haar rol en met de ambitie om meer eigenaarschap te brengen in de commissie voor de eigen agenda en de werkafspraken. 11. Raadsvoorstel Zienswijze Begrotingswijziging 2021-1 van GGDrU. Zonder stemming wordt overeenkomstig dit voorstel besloten. 12. Raadsvoorstel Zienswijzen naar recreatieschappen, eerste begrotingswijzing 2021. Zonder stemming wordt overeenkomstig dit voorstel besloten.
Raadsvergadering van 25 november 2021
3
De voorzitter schorst daarop de vergadering voor enkele ogenblikken. Na hervatting van de vergadering stelt de voorzitter aan de orde: 13. Initiatiefvoorstel Utrechtse Wooncoöperaties van de leden De Koning (GroenLinks) en Wijmenga (ChristenUnie).
De heer Van der Marel (VVD) merkt op dat er in de commissie een goed debat over dit voorstel heeft plaatsgevonden. Zijn fractie is niet super-enthousiast, maar het is niet zo dat zijn fractie de
wooncorporaties in Utrecht geen kans gunt. Er wordt wel meer aan doelgroepenbeleid gedaan. Bijzondere woonvormen kunnen daarbij horen.
Wel ziet zijn fractie voldoende praktische bezwaren in de fysieke uitvoerbaarheid, zowel in kwantiteit als in kwaliteit, maar het grootste bezwaar is de financiële onderbouwing. Daar is uitgebreid over gesproken. Los van een incidentele invulling is er nog geen financieel plan. Er wordt al doodleuk gevraagd of het college hier maar even mee wil komen in Q2.
De VVD-fractie stemt liever niet in met het voorstel. Hij heeft samen met de fracties van CDA,
Stadsbelang Utrecht en SP amendement 143 opgesteld "Eerst de poen, dan pas doen", waarin het
college wordt opgedragen om geen onomkeerbare stappen te zetten in de uitvoering van dit plan
zonder dat de raad zich heeft kunnen uitspreken over de financiële voorstellen, de gevolgen daarvan en de daaraan verbonden risico's. Het lijkt de genoemde fracties financieel prudent en passend bij
hun taak om op de centjes te passen. De raad blijft aan zet en krijgt een tweede moment om zich te buigen over de financiële kanten van dit plan.
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) merkt op dat er sprake is van een leuk voorstel. Leuke
woonvormpjes voor leuke mensen. Maar garant staan voor een niet te financieren 30% hypotheek op leuke woninkjes en nog een leuk stukje procesgeld vindt Stadsbelang Utrecht niet leuk. Het lijkt er stellig op dat mevrouw De Koning en de heer Wijmenga denken dat dit de oplossing is voor de woningnood. Het is een leuk initiatief, maar hij vindt dat men zich beter kan richten op echte
oplossingen, gelet op de enorme woningnood. Geen windmolens, maar wonen in Rijnenburg, en het in SPvE's, visies en andere ruimtelijke plannen opnemen van woningen waar vraag naar is, onder
meer voor ouderen. Dat was een veel mooier plan geworden, waarmee hij zou kunnen instemmen. Met dit initiatiefvoorstel kan hij vooralsnog niet instemmen.
De heer Schipper (SP) vindt het mooi dat de initiatiefnemers uitgaan van de gedachte: laat duizend
bloemen bloeien. Maar het inzaaien kost ook geld. Daarom heeft zijn fractie amendement 143 van de VVD meeondertekend. Hij gunt iedereen zijn eigen planvorm, maar het is allemaal niet gratis.
De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat zijn fractie met zeer veel interesse kennis heeft genomen van het initiatiefvoorstel. Ze steunt de intentie van het initiatief, maar het is de vraag of de gewenste sociale cohesie goed tot haar recht komt met dit voorstel. Leidt dit niet tot extra segregatie en
worden hiermee geen bubbels in de stad gebouwd? De CDA-fractie ziet onbedoelde effecten die best wel reëel zijn. Kan de wethouder toezeggen om dit te monitoren?
Hij dient amendement 144 in, "Gemeentelijk aanspreek- én steunpunt voor Utrechtse
wooncoöperaties", om geen extra steunpunt te organiseren. De eigen ambtenaren moeten dit prima zelf kunnen.
Raadsvergadering van 25 november 2021
4
Ook dient hij motie 406 in, "Overzie de financiële impact van nieuwe instrumenten voor Utrechtse
Wooncoöperaties", die gaat over de financiën. De heer Van der Marel heeft op dit punt al het een en ander gezegd. In de motie wordt het college opgeroepen om in het eerste kwartaal van 2022 al een eerste inschatting op hoofdlijnen te geven van zijn verwachtingen van de financiële consequenties van het initiatiefvoorstel.
Mevrouw Dekker-Abdulaziz (D66) dankt de opstellers van het initiatiefvoorstel. D66 stimuleert
initiatieven die vanuit de stad komen. Ze zal ook dit voorstel steunen. Zij dankt ook voor de strekt ter vervanging, waarin nu naast huur ook koop toegevoegd is.
Zij dient amendement 145 in, "Steunpunt collectieve woonvormen", over een gemeentelijk steunpunt dat aandacht moet geven aan collectief opdrachtgeverschap en collectieve woonvormen. De heer Koppelaar (Student & Starter) merkt op dat er bij zijn fractie tijdens de
commissiebehandeling nog wel wat twijfel was over het harde minimum van twee projecten per jaar dat werd genoemd in het vierde beslispunt. Zijn fractie heeft toen aangegeven dat een
wooncoöperatie een middel kan zijn om betaalbare woningen in de stad te realiseren, maar dat dit
geen doel op zich moet worden. De reactie van de initiatiefnemers daarop was toereikend voor zijn
fractie, dus zijn fractie kan instemmen met het voorstel. Hij spreekt nogmaals zijn complimenten uit voor de initiatiefnemers.
De heer Van der Zweth (PvdA) maakt de indieners eveneens een compliment voor het
initiatiefvoorstel. Hij is blij met de strekt ter vervanging, waarin nu de duurzame betaalbaarheid wordt geborgd middels statuten in combinatie met erfpacht, iets wat zijn fractie graag wilde. De initiatiefnemers hebben zijn fractie ervan overtuigd dat het initiatiefvoorstel een goede
toevoeging is in de strijd voor betaalbaar wonen in de stad, juist op de kleinere locaties, waar wooncoöperaties het misschien wat lastiger hebben.
Mevrouw Sasbrink (PvdD) merkt op dat zij in de commissie namens haar fractie al haar steun heeft betuigd voor dit initiatiefvoorstel. Ook haar fractie geeft de indieners een compliment voor het
uitgebreide actieplan. De Partij voor de Dieren vindt dergelijke initiatieven belangrijk, omdat die niet alleen bijdragen aan betaalbaar wonen, maar ook aan betrokkenheid van bewoners en sociale cohesie.
De heer Van Deún (PVV) dankt de opstellers van het initiatiefvoorstel voor het vele werk dat ze
hebben verricht. Toch ziet zijn fractie het voorstel niet zitten. Er is een enorme woningnood in
Utrecht. Daarom wil de PVV woningen voor iedereen en zich niet focussen op alleen woongroepen.
Daarom zal de PVV het voorstel niet steunen. Wel zal ze het amendement van de VVD steunen over de financiën, want ook dat is voor de PVV een heikel punt.
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) merkt op dat haar fractie het initiatiefvoorstel uiteraard zal
steunen, juist omdat er voor iedereen in Utrecht een plek moet zijn en woongroepen dus ook voor iedereen toegankelijk moeten zijn, dus niet alleen voor de mensen die het kunnen betalen. Er moeten nog dingen worden uitgezocht, maar volgens haar is financieel alles goed geregeld.
Mevrouw De Koning (GroenLinks) dankt voor de positieve reacties op het initiatiefvoorstel. De heer Wijmenga en zij hebben daar hard aan gewerkt, maar wel met veel steun van onder meer Wouter,
Raadsvergadering van 25 november 2021
5
Manon en Renate. Vanuit de Griffie en de ambtenarij is hier echt hard aan gewerkt. Zij denkt dat het initiatiefvoorstel echt een belangrijke toevoeging zal zijn aan de stad. Er staan 600 ouderen in de
wachtrij om een plekje te krijgen in een knarrenhof. Knarrenhoven maken heel vaak gebruik van de constructie van wooncorporaties, waardoor zij het makkelijker krijgen in onze stad. Zij denkt ook
aan de Stichting Compleks, waar jongeren met een complexe achtergrond, mensen die uitstromen uit de maatschappelijke opvang en vluchtelingen samen een wooncomplex willen oprichten. Ook
denkt zij aan Rust en Reuring. En natuurlijk denkt zij ook aan de enige wooncoöperatie die geslaagd is, de wooncoöperatie Overhoop, die afgelopen week De Mantel van Sint-Maarten heeft gekregen,
juist omdat deze collectieve woonvorm heel veel betekent voor de buurt en voor de sociale cohesie. Met dit initiatiefvoorstel wordt dus een stap in de goede richting gezet, door niet alleen maar betaalbare woningen te realiseren, maar ook meer sociale cohesie te bewerkstellingen.
Motie 406 (Overzie de financiële impact van nieuwe instrumenten voor Utrechtse Wooncoöperaties) roept op om al in het eerste kwartaal van 2022 een inschatting op hoofdlijnen te geven van de
financiële consequenties. In het initiatiefvoorstel wordt gevraagd om in het tweede kwartaal van 2022 met een voorstel te komen waarin ook een overzicht gegeven wordt van de financiële
consequenties. Het lijkt haar niet efficiënt om van de ambtenaren te vragen om al een kwartaal
eerder een voorloper van de financiële consequenties met de raad te moeten delen. De capaciteit kan beter benut worden om een gedegen voorstel te doen in het tweede kwartaal van 2022. Dat is ietsje later, maar dan heeft men alle informatie bij elkaar. Om die reden onraden de indieners van het initiatiefvoorstel motie 406.
In amendement 143 (Eerst de poen, dan pas doen) wordt voorgesteld het initiatiefvoorstel pas uit te voeren nadat er duidelijkheid is gegeven en een besluit genomen is over de financiën. In het
initiatiefvoorstel staat dat een uitwerking van het meest financiële element, de financieringskosten, naar de raad komt en dat op basis daarvoor een voorstel voor de financiering gedaan wordt. Op basis daarvan kan de raad een beslissing nemen. Tot dat moment treedt de beoogde
financieringsconstructie ook niet in werking. Het voorgestelde in het amendement zit dus al in het initiatiefvoorstel.
Amendement 143 gaat nog een stap verder, want daarin wordt voorgesteld het hele initiatiefvoorstel nog niet in werking te laten treden. Dat betekent dat ook de extra begeleiding voor
woningcoöperaties nog niet van start kan gaan en dat er nog geen onafhankelijk steunpunt komt, terwijl daar wel financiering voor is. En er kunnen ook geen extra locaties voor wooncoöperaties
worden aangewezen. Daarmee wordt het kind met het badwater weggegooid, terwijl de financiële voorzichtigheid al in het plan zelf zit. Daarom wordt ook het amendement ontraden.
De heer Van der Marel (VVD) merkt op dat er inderdaad geld ter beschikking is gesteld in het
collegeakkoord. Daarvan kan in eerste instantie alvast gebruik worden gemaakt om het plan tot
invoering te brengen. De uitvoering van het plan vereist een structurele financiering, waarover de raad zich moet kunnen uitspreken. Daarom houdt hij amendement 143 overeind.
Mevrouw De Koning (GroenLinks) antwoordt dat in het amendement wel degelijk wordt gezegd dat nog niet tot uitvoering van het initiatiefvoorstel mag worden overgegaan. Daarmee zou men geen
mandaat hebben om bijvoorbeeld de begeleiding op te starten en te kijken naar extra locaties. Dat lijkt haar onverstandig, maar dat staat nu wel in het amendement.
De heer Van der Marel (VVD) stelt dat het voorstel nu wordt opgesneden in twee onderdelen, een
materiële kant en een financiële kant. Het is best mogelijk om het begin van het budget, dat al in een
Raadsvergadering van 25 november 2021
6
eerdere instantie is gefourneerd, uit te geven voor de ambtelijke voorbereiding. Maar zijn fractie wil gewoon in Q2 een besluit nemen over het hele voorstel.
Mevrouw De Koning (GroenLinks) stelt dat uiteraard de financiële garantiestelling niet in werking zal treden voordat daarover in Q2 een besluit is genomen door de raad. Wellicht kan de wethouder dit
nog eens bevestigen. De indieners van het voorstel zouden het wenselijk vinden dat onder meer het inrichten van een onafhankelijk steunpunt, waar ook financiering voor is, al in werking treedt. Daarom ontraden zij het amendement.
De heer Wijmenga (ChristenUnie) dankt voor de complimenten aan het adres van de indieners van het voorstel. Ook dankt hij iedereen die aan de totstandkoming van het initiatiefvoorstel heeft bijgedragen.
In amendement 144 wordt voorgesteld de beslispunten 3b en 3c te schrappen. Maar het is juist de
kern van het initiatiefvoorstel om de wooncoöperaties te ondersteunen met een steunpunt. Dat zou vervallen met het schappen van punt 3b. De evaluatiebepaling die daarvoor in de plaats komt, lijkt hem geen probleem, maar het amendement haalt in feite de kern uit het initiatiefvoorstel. Daarom wordt het ontraden.
In amendement 145 wordt voorgesteld het beoogde gemeentelijk aanspreekpunt voor
wooncoöperaties breder te zien en er een aanpreekpunt voor collectieve woonvormen van te maken. In de overwegingen van het amendement wordt het collectief particulier opdrachtgeverschap
genoemd. Dat is op zich wel een collectieve vorm van ontwikkeling, maar niet per se een collectieve woonvorm. Op dat punt sluiten de overwegingen en het dictum van het amendement niet goed op elkaar aan. In de commissie hebben de indieners van het voorstel al gezegd dat zij bereid zijn om
breder te kijken dan alleen naar wooncoöperaties. In die zin kan het amendement aan het oordeel van de raad kunnen worden overgelaten.
De heer Diepeveen (wethouder) merkt op dat de door de heer Van Steeg gevraagde monitoring zal plaatsvinden.
Naar aanleiding van het debatje tussen de indieners van het initiatiefvoorstel en de heer Van der
Marel merkt hij op dat het college nadrukkelijk kijkt naar beslispunt 5, waarin wordt opgemerkt dat uiterlijk in het tweede kwartaal van 2022 een voorstel aan de raad zal worden voorgelegd over de financieringsconstructie. Over die constructie zal de raad dus eerst een besluit moeten nemen.
De voorzitter stelt vast dat er geen behoefte is aan een tweede termijn. De besluitvorming over het initiatiefvoorstel, de motie en de amendementen zal vanavond plaatsvinden in de digitale stemagenda.
De voorzitter schorst daarop de vergadering.
(Bij hervatting van de vergadering heeft mevrouw Dijksma het voorzitterschap van de vergadering overgedragen aan de heer Zwanenberg.) Na hervatting van de vergadering stelt de voorzitter aan de orde: 14. Debat positie Nieuwe Zandpad.
Raadsvergadering van 25 november 2021
7
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) stelt dat er 7 miljoen euro in de prostitutieput beland is. Een
overgrote meerderheid van de raad heeft in het verleden ingestemd met een eindeloze zoektocht naar een bouwer/verhuurder van prostitutieplekken aan het Zandpad. Dit was kansloos vanaf het
begin. Stadsbelang Utrecht heeft dit reeds in januari 2017 aangegeven, maar er is niet geluisterd.
Het college is in opdracht van de raad blijven trekken aan een dood paard. Mensen uit omliggende
wijken en buurten waren tegen. De politie vond en vindt het niet uitvoerbaar. Het resultaat is dat er 7 miljoen euro gemeenschapsgeld is uitgegeven voor een plek waar betaald de gemeenschap zou kunnen worden bedreven, als het gelukt zou zijn.
Voorafgaand aan deze vergadering heeft de heer Bos nagedacht over een motie van afkeuring of een motie van wantrouwen, maar wie zou er dan vertrekken? Wie neemt de verantwoordelijkheid en trekt zijn conclusies? Het probleem is dat er in deze raad een te grote collectieve verantwoordelijkheid wordt gedragen voor dit echec. Een dergelijke motie zou schieten in de lucht zijn.
Vanaf het begin was het de wens van Stadsbelang Utrecht en een aantal andere fracties om geen
prostitutie op het zandpad mogelijk te maken en deze mogelijkheid te schrappen. Daarom dient de
heer Bos motie 407 (Zandpad schrappen als ontwikkellocatie voor enige raamprostitutievoorziening) in, mede namens de fracties van DENK, PVV, VVD, CDA, ChristenUnie en SP. Hierin wordt het college opgedragen de ontwikkeling van een raamprostitutievoorziening op deze locatie onmogelijk te
maken. Hierna dient de heer Bos motie 408 (Zandpad schrappen als ontwikkellocatie voor enige
prostitutievoorziening) in, mede namens de fracties van DENK, Stadsbelang Utrecht, PVV, VVD, CDA en SP. Hierin wordt het college opgedragen de ontwikkeling van een prostitutievoorziening op deze locatie onmogelijk te maken.
Mevrouw Bijsterbosch (D66) vraagt of wat betreft de indieners van de moties ook het bestemmingsplan zou moeten wijzigen.
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) antwoordt dat dit inderdaad uiteindelijk het gevolg zou zijn. Mevrouw Bijsterbosch (D66) vraagt of Stadsbelang wel op andere plekken een mogelijkheid ziet om de bestemming prostitutie toe te voegen.
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) antwoordt dat Stadsbelang Utrecht niet tegen prostitutie is. Als er een plek is waar prostitués of exploitanten van locaties veilig gefaciliteerd kunnen worden, dan zal de fractie hieraan meewerken. Op deze locatie is het echter klaar. Omwonenden en
belanghebbenden hebben behoefte aan duidelijkheid en die wil de heer Bos geven. Het Zandpad is een gelopen koers. De gemeente moet haar verlies pakken en zich richten op de toekomst, waarin prostitutie op een goede en veilige manier kan worden gefaciliteerd, onder andere door de gemeente.
Mevrouw Sturkenboom (Student & Starter) vindt het vreemd dat Stadsbelang Utrecht het
bestemmingsplan wil wijzigen. Student & Starter vindt dat sekswerk gewoon bij Utrecht hoort en dat
het Zandpad hier nog steeds voor zou kunnen dienen. De tenders liepen op heel andere punten mis.
De partijen moesten namelijk door te veel hoepels springen, waardoor de opdracht te groot voor hen werd, maar dit had niks met de locatie te maken. Mevrouw Sturkenboom begrijpt de logica van Stadsbelang daarom niet.
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) antwoordt dat er heel lang getrokken is aan het traject van het
Raadsvergadering van 25 november 2021
8
Zandpad door partijen in de raad, onder andere Student & Starter. Zij dragen de collectieve
verantwoordelijkheid voor die 7,7 miljoen euro die in de prostitutieput is beland. Dat geld is eigenlijk gewoon weg. De heer Bos vindt het belangrijk om naar alle omwonenden en belanghebbenden een duidelijk statement te maken door te zeggen dat er geen ruimte meer is voor prostitutie of
raamprostitutie. Wanneer alleen raamprostitutie onmogelijk gemaakt wordt, bestaat er overigens nog steeds een mogelijkheid om prostitutie in het bestemmingsplan door te laten gaan. Wanneer alleen
motie 407 wordt aangenomen, kunnen andere vormen van prostitutie, afhankelijk van de uitkomsten van het onderzoek, nog meegenomen worden in het bestemmingsplan van het Zandpad.
Mevrouw Sturkenboom (Student & Starter) is blij dat een meerderheid in de raad nog wel voor
sekswerk in Utrecht is. Wat Student & Starter betreft blijft de gemeente dit doen. Het Zandpad is een soort nieuwe Uithoflijn. Ook Student & Starter is niet blij dat er 7,7 miljoen euro aan is uitgegeven, maar net als bij de Uithoflijn is het hartstikke nodig. Sekswerk heeft een plek in de stad. Mensen
willen dit beroep uitoefenen. Nu 7,7 miljoen aangrijpen als argument om sekswerk van tafel te vegen is schandalig. Dit zijn mensen die hun beroep rechtmatig uitoefenen. Op deze manier zou de gemeente zeggen dat ze dit niet wil faciliteren.
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) weet niet waar mevrouw Sturkenboom deze gedachten allemaal
vandaan haalt. Hij heeft geen voorstelling van de vergelijking tussen prostitutie en de Uithoflijn. Hij vindt het bizar om een trein te vergelijken met een prostitué.
De heer El Abassi (DENK) stelt dat de raad voor de zoveelste keer spreekt over het Zandpad. Een
aantal partijen wil koste wat kost een prostitutiezone vestigen in de wijk Overvecht. De Overvechters
snappen het niet. Partijen willen politiek scoren door meer veiligheid en woonbeleid te beloven, maar nemen ondertussen beslissingen die het tegenovergestelde doen. Politiechef Sitalsing was duidelijk: de prostitutiezone is een grote trekpleister voor criminaliteit, drugs en mensenhandel. Er is juist
afgesproken dat men deze zaken niet wil in Overvecht. De heer El Abassi snapt echt niet waarom er
gekozen wordt voor Overvecht. Hoe komt het dat de in het DNA van veel raadsleden diepgewortelde algoritmen ervoor zorgen dat men tot de conclusie komt dat de prostitutiezone gevestigd moet
worden in Overvecht? Dit is uitgerekend de wijk waarover afgesproken is dat de gemeente er wil werken aan veiligheid en leefbaarheid.
Hoe komt het dat de prostitutiezone in de buurt van een islamitische basisschool komt? In andere locatieonderzoeken werden scholen juist uitgezonderd. Dit is ook te zien in locatieonderzoek van
andere gemeenten. Er was in deze raad veel ophef toen een islamitische basisschool gehuisvest werd in de achtertuin van een openbare basisschool. Dat was voor velen de wereld op z’n kop. Er kwam een spoeddebat en het was landelijk nieuws. Wanneer een trekpleister voor criminaliteit, drugs en mensenhandel zich vestigt in de achtertuin van een islamitische basisschool is het muisstil in de
raad. Ook wanneer de islamitische basisschool een brandbrief stuurt naar alle raadsleden blijft het hier stil. In de brief geeft de school aan dat leraren, ouders en leerlingen regelmatig prostitutie buiten de school tegen moeten komen. Schoolpersoneel moest maatregelen nemen om het
schoolterrein te ontdoen van condooms en injectienaalden. De heer El Abassi citeert uit de brief: "Namens hen, ouders, kinderen, docenten en omwonenden, vragen wij, het schoolbestuur van
basisschool Aboe Daoed, u het welzijn van onze kinderen te beschermen. Dit kunt u doen door de
bevordering van prostitutie nabij ons schoolterrein te voorkomen. Wij willen u vragen om af te zien van de locatiekeuze uit 2014 voor het Zandpad in Overvecht. Maak de omgeving rond onze school veiliger. Als het niet is voor ons welzijn, dan voor dat van onze kinderen. Ze zijn onvoldoende
Raadsvergadering van 25 november 2021
9
weerbaar voor de problemen die inherent zijn aan prostitutie in de buurt." Dit zijn de woorden van een school die al eerder heeft ervaren hoe het is om een prostitutiezone in de buurt te hebben. De heer El Abassi blijf het dus opmerkelijk vinden dat de raad dit niet ernstig genoeg vindt, niet
probeert de school te begrijpen of hier überhaupt een woord aan wijdt. Niemand heeft de moeite
genomen de school te contacteren of in ieder geval stil te staan bij wat deze keuzes betekenen voor
een basisschool. De fractie van DENK hoopt dat de raad alsnog een positieve boodschap kan zenden aan deze basisschool en alle scholen in Utrecht. Daarom dient hij motie 411 (Afwezigheid
maatschappelijke en sociale functies toevoegen als criterium aan locatieonderzoek het Nieuwe
Zandpad). Hierin wordt het college opgeroepen om bij het locatieonderzoek met betrekking tot het Nieuwe Zandpad ook de afwezigheid van maatschappelijke en sociale functies als criterium mee te nemen.
De heer El Abassi heeft al eerder aangegeven achter het burgerinitiatief van de Overvechters te staan. Daarom dient hij motie 409 (Afzien van de huidige locatiekeuze het Nieuwe Zandpad II) in. Hierin
wordt het college opgedragen om af te zien van de locatiekeuze uit 2014 voor het Nieuwe Zandpad in Overvecht.
DENK heeft al vaker aangegeven dat een prostitutiezone niet gevestigd moet worden in woonwijken. Om te voorkomen dat hiertoe straks weer besloten wordt dient de heer El Abassi motie 410 (Geen prostitutiezone bij woonwijken) in. Hierin wordt het college opgedragen om in het lokale
prostitutiebeleid vast te stellen dat er in woonwijken geen ruimte is voor een prostitutiezone, om
voor toekomstige prostitutiezones in Utrecht uit te wijken naar andere gebieden en de raad hierover te informeren.
Mevrouw Schers (GroenLinks) vraagt wat de definitie van de heer El Abassi van een prostitutiezone is.
Is dat wat het Nieuwe Zandpad beoogt te zijn, met tientallen of honderd werkplekken, of is dat al een plek waar tien sekswerkers kunnen werken?
De heer El Abassi (DENK) antwoordt dat hij bewust het woord "prostitutiezone" heeft gebruikt, omdat dat een zone is waar prostitutie plaatsvindt. Sommigen noemen het sekswerk. In het verleden waren
er zogeheten tippelzones. Het gaat om al het soort werk dat, zoals de heer Sitalsing dat noemde, een trekpleister is voor criminaliteit, drugs en onveiligheid.
Mevrouw Sturkenboom (Student & Starter) vraagt of DENK niet denkt dat, wanneer het sekswerk uit
de stad wordt verbannen, de illegaliteit gaat toenemen en daarmee de criminaliteit en onveiligheid. Dit kan juist weggenomen door sekswerk te legaliseren en een plek te bieden. Door alle
voorzorgsmaatregelen die al genomen zijn de afgelopen tijd wordt het een veel veiligere plek. De heer El Abassi (DENK) vindt het bijna gênant om dit na zo veel debatten nog uit te moeten leggen. Hij heeft nooit gezegd tegen een prostitutiezone te zijn. In zijn bijdrage gaf hij duidelijk aan waarom hij vindt dat deze niet in Overvecht moet komen. Hij heeft ook aangegeven waarom hij vindt dat de zone niet in de buurt van een school of een woonwijk moet komen. De genoemde redenen komen
vanuit de politie. De raad is het er ook over eens dat de veiligheid niet gewaarborgd kan worden. Dit moet de gemeente niet willen in de achtertuin van woningen of een basisschool.
Mevrouw Bijsterbosch (D66) stelt dat in de commissie breed gedeeld werd dat men geen vijfde
tender wilde op deze manier. Veel partijen zeiden dat er niet meer alleen naar Overvecht gekeken
moest worden, maar dat er ook verkend moest worden waar kleinschalig een en ander mogelijk is.
Raadsvergadering van 25 november 2021
10
De heer El Abassi noemt nu allerlei beperkingen voor nieuwe locaties op. Hoe kansrijk acht DENK het dat er buiten Overvecht een andere plek gevonden wordt?
De heer El Abassi (DENK) antwoordt dat hij in zijn bijdrage een flink aantal vragen had gesteld, ook aan de raad en zeker ook aan D66, waarop hij geen antwoord heeft gekregen. Hij stelt dat hij geen beperkingen heeft genoemd, maar mogelijkheden. Hij roept op om, wanneer een keuze gemaakt
wordt, er rekening mee te houden waar de zone geplaatst wordt. Dit moet dus niet in de achtertuin
van een basisschool gebeuren. De heer El Abassi kent geen enkel ander voorbeeld in Nederland van een prostitutiezone in de achtertuin van een basisschool. Het is dan ook niet vreemd dat op alle
locatieonderzoeken die de heer El Abassi op internet vindt dit soort locaties uitgezonderd worden. Het is opvallend dat dat hier niet gebeurt en dat D66 hier niks van zegt.
Mevrouw Bijsterbosch (D66) vindt het woordgoochelarij om beperkingen mogelijkheden te noemen.
Ze vraagt of de heer El Abassi denkt dat het door alle extra eisen makkelijker of moeilijker wordt om een nieuwe locatie te vinden?
De heer El Abassi (DENK) antwoordt dat waar een wil is een weg is. Als de raad het wil, gebeurt het.
De keuze voor Overvecht is politiek. Wanneer de raad wil dat de zone op een industrieterrein komt of op Rijnenburg in plaats van windmolens, dan kan dat. Dat weet mevrouw Bijsterbosch ook. Hij zoekt graag samen met haar naar een nieuwe oplossing en denkt dat ze er dan met z’n allen uit zullen komen.
Mevrouw Sturkenboom (Student & Starter) hoort net als D66 alleen maar beperkingen. In de
commissie bleek dat men open stond voor het idee dat deze tender zo niet langer kan en dat er
bijvoorbeeld gekeken moet worden naar het meer spreiden van sekswerk. DENK werpt alleen maar
beperkingen op. In Rijnenburg ziet mevrouw Sturkenboom geen faciliteiten en veiligheid. Voor een industrieterrein geldt hetzelfde. Sekswerkers worden dan in een hoekje weggestopt. Daar is het
onveilig en neemt de criminaliteit alleen maar toe. Dan wordt er geen recht gedaan aan het beroep van sekswerkers. Hoe reflecteert DENK hierop?
De heer El Abassi (DENK) antwoordt dat zijn fractie zich juist sterk maakt voor veiligheid. Hij zou graag een debat willen voeren over hoe de veiligheid gewaarborgd kan worden, zeker omdat hij hoort dat de politie en de handhaving dat niet kunnen. Hij heeft het hierbij niet alleen over de
prostitués, maar ook over de buurt eromheen. Hij wil veiligheid hebben voor alle Utrechters. Als
Student & Starter hier ook zo ver denkt, staan ze aan dezelfde kant en wil de heer El Abassi graag met hen meedenken.
De heer Van Deún (PVV) heeft het idee dat de raad het commissiedebat overdoet. Het standpunt van de PVV is heel simpel: stop ermee, onmiddellijk, nu meteen. Dit moet netjes aan de markt
overgelaten worden. Als de markt met initiatieven komt, kunnen die beoordeeld worden, net als bij alle bedrijven gebeurt. De PVV vindt net als de meesten in de raad dat sekswerker een normaal
beroep is en dat hoef je dus niet te ondersteunen. Daarom ondersteunt de heer Van Deún de moties van de heer Bos van Stadsbelang Utrecht.
De heer Van Steeg (CDA) stelt dat er in de commissie uitgebreid is stilgestaan bij de mislukte tender
over het Zandpad. Bij het debat werd eens te meer duidelijk dat er een coalitieplan lag dat lang breed
Raadsvergadering van 25 november 2021
11
is gesteund, maar dat in de praktijk weinig realiteitswaarde had. In de praktijk kon het eigenlijk niet werken. Dat bleek ook uit het stoppen van de tender. Het CDA is er in ieder geval blij om dat de
gemeente ervoor gekozen heeft om te stoppen. Dit is het moment om te stoppen met deze plek. De zone moet niet in Overvecht komen. Hierom staat het CDA onder de moties van Stadsbelang.
Daarnaast is er gesproken over de vertrouwensbreuk met de partij die zei het te organiseren binnen deze tender. Dat is niet gelukt. Kan de burgemeester aangeven wat dit betekent. Hoe staat het met de vertrouwensbreuk? Moet de gemeente niet stoppen met de samenwerking met deze partij?
Mevrouw Streefland-Driesprong (ChristenUnie) heeft geen vertrouwen in het opnieuw ontwikkelen
van raamprostitutie aan het Zandpad. Een vijfde tender is onwenselijk. Inmiddels zijn de gemaakte kosten zeer hoog. De ChristenUnie dient graag de motie van Stadsbelang Utrecht mede in. Met betrekking tot de vraag of de bestemming van het Zandpad moet wijzigen wacht de fractie de uitkomsten van het onderzoek van de expertcommissie af.
De expertcommissie buigt zich over de vraag wat er nu moet gebeuren. Vorige week heeft de raad haar wensen over samenstelling en onderzoeksvragen al kunnen delen. De ChristenUnie zou het bijvoorbeeld onwenselijk vinden als er geen betrokkenheid van politie en OM, met kennis over
mensenhandel, zou zijn. Er moeten ook vertegenwoordigers zijn uit de seksbranche, uit de bancaire
en fiscale wereld en uit de hulpverlening. Na het commissiedebat bedacht mevrouw Streefland dat de samenstelling ook politiek gevoelig zou kunnen liggen. Als de raad de commissie snel aan de gang wil zetten, is een commissie met 15 leden ondenkbaar en misschien zelfs niet werkbaar. De
ChristenUnie dacht aan een kleinere samenstelling, met daarin deskundigen zonder een bepaald
belang. Deze groep kan vervolgens vertegenwoordigers en experts raadplegen. Deze manier zou meer werkbaar zijn. Kan de burgemeester toezeggen dat zij over een paar weken bij de raad
terugkomt met ideeën over de samenstelling? Ziet zij ook iets in dit model? Kan zij dan ook de
opdracht delen? Er is al veel medegedeeld. Het is goed als dit nog één keer scherp langs de raad komt.
Mevrouw Meerding (VVD) had in de commissie al duidelijk aangegeven hoe de VVD kijkt naar de
ontwikkeling van prostitutie op het Nieuwe Zandpad. Kort samengevat is de fractie inmiddels het
vertrouwen verloren dat het Nieuwe Zandpad nog met succes gerealiseerd kan worden op de huidige locatie. Daarom vindt de VVD dat de prostitutiebestemming van het Zandpad moet worden
afgehaald. Zo krijgen bewoners duidelijkheid. De fractie had hier het liefst zelf een motie over
ingediend, maar de heer Bos was haar voor. Daarom doet ze mee met de twee moties die door Stadsbelang zijn ingediend.
Mevrouw Schers (GroenLinks) is blij met de toezegging van het college dat de stedelijke
klankbordgroep, die thans van start is gegaan met Belle Hulpverlening, en de klankbordgroep van
het Zandpad structureel betrokken gaan worden bij de uitwerking van het beleid dat het college gaat ontwikkelen naar aanleiding van het rapport van de commissie-Sorgdrager. Zolang er twee
klankbordgroepen zijn voor verschillende groepen sekswerkers is GroenLinks van mening dat ze gelijkwaardig betrokken dienen te worden. Kunnen de wethouder en de burgemeester dat
toezeggen? Aansluitend hierop ziet GroenLinks graag dat de expertise van sekswerkers, zowel van de klankbordgroep als van degenen die op persoonlijke titel geraadpleegd worden, financieel de
waardering krijgt die deze expertise verdient. De uitwerking van het beleid dat uit de stedelijke visie van de expertcommissie volgt is in de ogen van GroenLinks een extra inzet die de gemeente gaat
plegen op dit thema. Het is dus ook een extra inzet voor de klankbordgroep, die, zoals toegezegd,
Raadsvergadering van 25 november 2021
12
daarbij structureel betrokken gaat worden. Zijn de wethouder en de burgemeester het daarmee eens
en kunnen ze de raad in Q1 duidelijkheid verschaffen over hoe die extra inzet bovenop de begroting van Belle Hulpverlening en de reguliere subsidie voor de klankbordgroep van het Zandpad bekostigd wordt?
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vraagt of hij goed begrijpt dat GroenLinks vindt dat de klankbordgroep beloond moet worden voor het feit dat ze een klankbordgroep zijn?
Mevrouw Schers (GroenLinks) antwoordt dat er extra inzet gepleegd wordt door de klankbordgroep. Toen Belle Hulpverlening zijn begroting indiende, wist ze niet dat er een heel traject aankwam voor een stedelijke visie. Die komt er wel aan. Dan wordt er meer verlangd van de klankbordgroep. Dan moet daar ook wat tegenover staan.
Mevrouw Streefland-Driesprong (ChristenUnie) stelt dat er veel klankbordgroepen in de stad zijn. Deze worden ook niet extra gefinancierd. Is het bovendien niet zo dat hun inbreng nu een wat
andere focus heeft en er niet zozeer een focus bovenop komt? Is het dus gerechtvaardigd om dit te vragen?
Mevrouw Schers (GroenLinks) verschilt hierover van mening met de ChristenUnie. GroenLinks vindt
dit wel gerechtvaardigd. De sekswerkers in de klankbordgroep krijgen een vergoeding. Daar is een
keuze gemaakt. Daar kan ook een andere keuze gemaakt worden. Mevrouw Schers vraagt het college om hier nog eens naar te kijken. Het is namelijk een groep mensen die niet zo makkelijk zijn stem laat horen. Daar kan een extra prikkel aan toegevoegd worden.
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) heeft het volgende van "hear say", maar wil het toch op tafel
leggen. Hij is recent geconfronteerd met berichten van mensen die werkzaam waren op het Zandpad dat er fraude is gepleegd met geld dat vanuit de gemeente is betaald aan allerhande partijen. Hier
schrok hij van. Nu hij dit verzoek hoort van GroenLinks schrikt hij hier nog meer van. Zou het college willen reflecteren op dit verhaal dat de heer Bos heeft van mensen dicht bij de bron?
Mevrouw Schers (GroenLinks) hoort geen vraag aan haar gesteld worden, maar aan het college.
Kunnen de wethouder en de burgemeester toezeggen dat individuele sekswerkers, wiens expertise
wordt geraadpleegd, als externe experts worden beloond en dat er niet van uitgegaan wordt dat zij hun kennis vrijwillig dienen te delen?
Thuiswerken is voor het deel van de sekswerkers die dat doen bijzonder kwetsbaar. Overlast is niet door iedere thuiswerkende sekswerker te voorkomen. De wethouder was bijzonder positief over de samenwerking tussen VTH en Belle Hulpverlening. Samen komen ze aan de deur na
overlastmeldingen. Van de wethouder wil GroenLinks weten of het klopt dat woningcorporaties pas
na vier meldingen van overlast VTH inschakelen? Dit heeft de fractie vernomen van Belle. Kan dit niet eerder? Het is onwenselijk dat pas in een reeds geëscaleerd stadium hulpverlening wordt
ingeschakeld en huisuitzetting misschien niet meer te voorkomen is. De gemeente heeft hier een
verantwoordelijkheid. De gemeente heeft een grote rol gespeeld in het sluiten van het gros van de
legale werkplekken. Thuiswerken was, zoals de wethouder en de burgemeester eerder bevestigden,
niet altijd een vrije keuze. Kan de wethouder daarom toezeggen met woningcorporaties in gesprek te gaan over het in een vroeg stadium inschakelen van VTH en Belle Hulpverlening bij
overlastmeldingen in geval van thuiswerkende sekswerkers? Kan het college ook toezeggen om
Raadsvergadering van 25 november 2021
13
binnen het redelijke alles in het werk te stellen om huisuitzettingen van thuiswerkende sekswerkers te voorkomen, zolang er geen nieuwe legale alternatieve werkplekken voor sekswerkers in Utrecht zijn gerealiseerd?
Mevrouw Assen (PvdA) kan door de beperkte tijd helaas niet op alles ingaan. De PvdA wil graag een toezegging dat de commissie-Sorgdrager zonder taboes alle mogelijkheden tot sekswerk verkent.
Daarom moet die commissie, naast bijvoorbeeld de politie, een afspiegeling zijn van alle takken van sekswerk en hulpverlening, zoals de tussenvoorziening en Belle. De PvdA hoort graag een toezegging. Daarnaast wil de fractie dat in de tussentijd maatwerk wordt geleverd om de
ongebruikte vergunningen voor seksbedrijven te vergunnen en waar mogelijk meer ruimte te bieden. Mevrouw Streefland-Driesprong (ChristenUnie) had ook al een reflectie gegeven ten aanzien van de samenstelling van de commissie. Hoe ziet de PvdA dit? Aan de ene kant is mevrouw Streefland het ermee eens dat je een zo breed mogelijke vertegenwoordiging wilt. Aan de andere kant is dat
onwerkbaar, omdat die groep politiek gevoelig kan liggen. Voelt de PvdA ook voor het model waarin er een kleine groep is van relatief neutrale deskundigen die de vertegenwoordigers hieraan verbinden?
Mevrouw Assen (PvdA) hoort graag de mening van de burgemeester hierover, maar ze wil dan wel
overtuigd zijn dat alle takken binnen het sekswerk echt gehoord en vertegenwoordigd worden. Dat is nu een punt van zorg.
De PvdA vindt een nieuwe tender zinloos, zeker met deze omvang en de beperkingen die er in de financiële wetgeving liggen. Sekswerk is echter een legaal beroep. Op deze manier is dat in de
praktijk weinig waard. Sekswerk hoort thuis in Utrecht en sekswerkers staan al veel te lang in de kou. De PvdA ziet toekomst in kleinschaligere en andere vormen van sekswerk. Dit kan ook op andere
plekken in de stad, maar mevrouw Assen wil geen oude schoenen weggooien voor er nieuwe zijn. De fractie zal de moties van Stadsbelang dus niet steunen.
Mevrouw Sturkenboom (Student & Starter) concludeert, na het mislukken van heel veel tenders, dat
dit niet de manier is waarop het zou moeten gaan. Maar Student & Starter staat er niet achter om dat gelijk te stellen aan het verbannen van sekswerk uit Utrecht. De fractie is dan ook benieuwd wat er
gedaan kan worden om die tenders te verbeteren. Student & Starter hoort namelijk dat organisaties door te veel hoepels moeten springen. Het is voor hen niet te doen zo’n tender in te stappen en te
voltooien. Kunnen de burgemeester en de wethouder aangeven wat de gemeente kan doen om deze tenders wat makkelijker te maken? Of kunnen ze aan de voorkant al bij organisaties aangeven wat deze zouden kunnen verbeteren om die tenders wel te doorlopen?
De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat Student & Starter die tender de afgelopen vier jaar wel
gesteund heeft. Voelt mevrouw Sturkenboom zich niet enorm bekocht door de ontstane situatie? Mevrouw Sturkenboom (Student & Starter) antwoordt dat dit niet het geval is. Als tenders te lastig waren is het een heel ander verhaal. Het CDA probeert hier de tenders gelijk te stellen met het weghalen van sekswerk uit de stad. Hier staat Student & Starter niet achter.
De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat mevrouw Sturkenboom dit voor hem invult. Hij bedoelt te
zeggen dat men al wist dat het ontzettend moeilijk was om aan deze tender te voldoen. Mevrouw
Raadsvergadering van 25 november 2021
14
Sturkenboom is een warm pleitbezorger om prostitutie eenvoudiger te maken in de stad. Waarom heeft zij de afgelopen jaren deze tender dan steeds gesteund?
Mevrouw Sturkenboom (Student & Starter) antwoordt dat dit voorlopig de enige manier was om
sekswerk überhaupt nog ergens te realiseren. Met tenders krijgen meerdere partijen de kans om
sekswerk te realiseren. Het Zandpad kan hier wat Student & Starter betreft nog steeds onderdeel van zijn. Waar het CDA, Stadsbelang en andere partijen nu toe oproepen is om het Zandpad eigenlijk gelijk te elimineren als plek voor sekswerk. Hier staat Student & Starter niet achter.
Mevrouw Meerding (VVD) hoort mevrouw Sturkenboom al een paar keer zeggen dat tenders te lastig zijn en dat het allemaal makkelijker moet. Hoe ziet ze dit concreet voor zich? De raad heeft kaders
meegegeven die zien op de veiligheid en het welzijn van de sekswerkers. Dit is een van de factoren die een tender inderdaad ingewikkelder maken, omdat marktpartijen daaraan moeten voldoen. Moeten er bijvoorbeeld aan die dingen minder hoge eisen gesteld worden?
Mevrouw Sturkenboom (Student & Starter) antwoordt dat dit precies de vraag is die zij nu aan de
burgemeester stelt. Als er een tender wordt uitgezet en de gemeente weet al van een aantal partijen dat ze interesse hebben, kan daarvoor al het gesprek aangegaan worden. Dit kan juist vanuit het
oogpunt van het welzijn van sekswerkers gedaan worden. De partijen hebben misschien niet altijd de kennis om een tender met heel veel financiële regels in te gaan. Mevrouw Sturkenboom wil aan de burgemeester vragen welke kansen er eventueel nog meer zijn.
Mevrouw Meerding (VVD) vraagt wat het dan betekent als de marktpartijen zeggen dat niet te kunnen dragen.
Mevrouw Sturkenboom (Student & Starter) antwoordt dat een tender dan misschien anders ingericht
kan worden of dat er dan misschien heel andere middelen uitgezet moeten worden om sekswerk wel mogelijk te maken in Utrecht. In plaats van één heel grote tender moet er misschien meer gespreid worden over de stad voor kleinere locaties. Misschien moet de gemeente deze kant op, maar dat betekent niet meteen dat het Zandpad weg moet. Er zou wel gekeken kunnen worden naar het opknippen van een tender.
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vindt mevrouw Sturkenboom een beetje huilerig vanochtend. Ze heeft samen met andere partijen 7 miljoen in de put gegooid. Nu zegt ze dat de tender misschien
anders ingestoken moet worden. Ze wist al dat deze hele exercitie een kansloos verhaal was. Daar draagt zij verantwoordelijkheid voor. Ze heeft gewoon 7 miljoen euro prostitutiegeld op haar
voorhoofd staan. Ze moet nu niet opeens vragen gaan stellen hoe het anders gedaan zou moeten worden. Dat had ze jaren geleden moeten doen.
De voorzitter stelt vast dat er geen vraag wordt gesteld. Mevrouw Sturkenboom (Student & Starter) wil toch kort reageren op deze persoonlijke aantijgingen.
Zij laat deze van zich afglijden, want dit is niet de stijl van Student & Starter. De partij is constructief.
Als er een aantal tenders niet goed gaan, moet er bekeken worden hoe het eventueel wel anders kan. Nu stellen partijen tenders gelijk aan het verbannen van sekswerk. Hier staat Student & Starter niet achter. Stadsbelang zegt nu eigenlijk: het komt ons wel goed uit dat die tender 7 miljoen heeft
Raadsvergadering van 25 november 2021
15
gekost, want daarmee kunnen we sekswerk onmogelijk maken. Dat is pas een foute redenering. Mevrouw Bijsterbosch (D66) vond de commissiebehandeling vrij volledig. Ze heeft nog een korte vraag. De burgemeester had toegezegd dat ze over een paar weken de opdrachtstelling, zoals
geformuleerd aan de commissie-Sorgdrager, wel met de raad wilde delen. Een aantal fracties sprak al over de samenstelling. Misschien is het mooi om in die brief ook iets mee te nemen over de
samenstelling van de commissie. Mevrouw Bijsterbosch sluit af met de burgemeester veel succes en wijsheid toe te wensen.
De voorzitter schorst hierop de vergadering. Na heropening van de vergadering verleent de voorzitter het woord aan de burgemeester. Mevrouw Dijksma (burgemeester) kijkt terug op een zeer inhoudelijk en goed commissiedebat. De hoofdlijnen van de standpunten van de verschillende fracties zijn hier in de raadsvergadering
nadrukkelijk weergegeven en deels vertaald in een aantal moties. De reacties op de moties zullen waarschijnlijk geen verrassingen opleveren.
Het is ontzettend jammer dat de tender niet tot een goed einde is gebracht. Tegelijkertijd was het
wel belangrijk om bijtijds die conclusie te trekken. Er werd gezegd dat de tenders te ingewikkeld zijn en dat er door veel hoepels gesprongen moet worden. Dat laatste is waar, maar dat heeft de raad
destijds bewust afgesproken. Aan de ene kant betreft dit een legaal beroep, maar de branche kent
wel kwetsbaarheden. Daarom moeten de mensen die daarin werken beschermd worden. Daarom kan een toezichthouder namens de gemeente niet tegelijkertijd een financieringsrol op zich nemen.
Wanneer er misstanden ontstaan en je die aan de kaak zou moeten stellen, bijt je jezelf daarmee financieel in je staart. De raad heeft dat destijds om goede redenen zo vastgelegd. Daar is uiteindelijk wel dit hele verhaal op gestrand.
Stadsbelang Utrecht zegt in de moties 407 en 408: stop met deze locatie. De burgemeester heeft in het commissiedebat aangegeven dat ze dat niet op voorhand, terwijl een commissie verschillende
opties wil verkennen, wil doen. Ze sluit niet uit dat de gemeente naar een ander model gaat. Het zou dus ook kunnen dat aan het eind van dit denkwerk en het advies van de commissie de uitkomst is dat het misschien op andere plekken in de stad moet gebeuren. Maar in deze moties wordt op
voorhand gezegd dat op deze plek geen zone meer mag komen. Ook gelet op het feit dat er relatief weinig plekken zomaar te vinden zijn, vindt de burgemeester het echt niet verstandig om dit nu uit te spreken. Om die reden ontraadt de burgemeester beide moties.
De heer El Abassi had ook een aantal moties ingediend. Er ontstond een debat over de vraag of deze moties wel of niet beperkingen zijn bij de zoektocht naar een nieuwe locatie. De burgemeester stelt vast er volgens deze moties feitelijk nergens in de stad meer een plek gevonden kan worden. Op
heel veel plekken in een verdichtende stad zijn maatschappelijke en sociale functies. Die zijn bijna altijd in de buurt. De heer El Abassi zei vervolgens dat de zone dan maar naar een industrieterrein
moest. Dat heeft natuurlijk ook weer gevolgen voor de veiligheid van bijvoorbeeld de mensen die op die plek hun werk moeten doen. Het is belangrijk om een aantal van de noties die hij in de moties
naar voren brengt mee te nemen. Zo moet er gelet worden op maatschappelijke en sociale functies. Er moet naar de locaties gekeken worden en wat die betekenen voor de omgeving en voor de
mensen die het sekswerk doen. Maar de voorschriften die in de motie staan kunnen ook zo uitgelegd worden dat er bijna nergens meer ruimte is. Daarom ontraadt de burgemeester de drie moties. Ze
geeft de raad ter overweging het volgende mee. Als er vanuit de commissie een voorstel komt voor
Raadsvergadering van 25 november 2021
16
een vorm hoe men in Utrecht het sekswerk verder vorm kan geven en niet met een voorstel voor een locatie, is dat het moment om deze discussie in de raad opnieuw te voeren. Wat vindt de raad wel of
niet aanvaardbaar op bepaalde locaties? De burgemeester wil het debat geen onrecht aandoen, maar denkt dat het verstandiger is om het debat dan te voeren in plaats van het op deze manier te doen.
Er kan wel gezegd worden dat het geen beperkingen zijn, maar voor iedereen die de zoektocht doet, zijn het wel degelijk beperkingen. Zo zijn ze ook bedoeld.
De heer El Abassi (DENK) schrikt hiervan. Hij heeft bewust gekozen voor deze benaming, omdat dit juist in het locatieonderzoek van de tippelzone was opgenomen. Als de burgemeester aangeeft dat het daarmee eigenlijk onmogelijk is, dan zou hij willen vragen of de zoektocht naar een tippelzone dan echt een zoektocht was of werd toen aan de voorkant alles al uitgesloten?
Mevrouw Dijksma (burgemeester) antwoordt dat zij overvraagd wordt, omdat zij helemaal niet
betrokken was bij de zoektocht naar een locatie voor een tippelzone. Ze weet wel dat er eerder, ook bij de locatiekeuze voor het Nieuwe Zandpad en de inrichting daarvan, rekening gehouden is met maatschappelijke functies in de omgeving. Men kan vinden dat dat niet afdoende was. De heer El
Abassi heeft het over "de achtertuin", maar er zit nog water tussen. De locatie was zo ingericht dat er vanaf een afstand geen zicht was op, in dit geval, de ramen. Dit punt is in de hele ontwikkeling dus wel degelijk meegenomen. Het debat hierover wordt nu soms kort door de bocht samengevat.
De heer El Abassi (DENK) stelt dat het locatieonderzoek van de tippelzone op internet te vinden is. Er
kan even geschorst worden, zodat de burgemeester even op kan zoeken of het allemaal klopt wat de heer El Abassi zegt. De ambtenaren kunnen dat eventueel toelichten. Het staat er heel duidelijk.
Sterker nog, op internet is geen locatieonderzoek te vinden waarin die maatschappelijke functies niet meegenomen worden. Waarom gebeurt dat hier niet? De heer El Abassi had ook gevraagd of er
überhaupt contact was opgenomen met deze school, maar beperkt de vraag tot waarom dit nu niet in het locatieonderzoek is opgenomen.
Mevrouw Dijksma (burgemeester) antwoordt dat het commissiedebat nu overgedaan wordt en ze hier niet voor voelt. De onderliggende suggestie is dat de burgemeester niet weet wat daar wel of niet
gebeurd is. Daar gaat het niet om. Ze is het gewoon niet eens met de heer El Abassi. Bij het Zandpad
is wel degelijk rekening gehouden met de omgeving, maar de heer El Abassi vindt het onbevredigend hoe dat gedaan is. De raad heeft destijds ook dit punt willens en wetens gewogen en kwam tot de conclusie dat het op die plek kon.
De heer El Abassi (DENK) vindt "willens en wetens" een containerbegrip waar hij weinig mee kan. Hij is vooral op zoek naar een antwoord op de vraag waarom het hier niet gedaan is. Als het wel
overwogen is, hoort hij graag waarom hiervoor gekozen is. Hij vraagt zich af of de burgemeester wel ziet wat dit doet met de school. Ze zegt dat er nog een stukje water tussen zit. Heeft de
burgemeester überhaupt wel met de school gesproken? Is er contact geweest met de school? Is er bijvoorbeeld een brief teruggestuurd? Of zijn al deze geluiden genegeerd? De school heeft echt
ervaren wat er gebeurt met een prostitutiezone in de buurt. Het is schrijnend wat er in de brandbrief staat.
Mevrouw Dijksma (burgemeester) antwoordt dat nu, bij de beëindiging van een tender, een debat
overgedaan wordt dat een paar jaar geleden in de raad gedaan is. Dat is nu niet de bedoeling. Deze
Raadsvergadering van 25 november 2021
17
tender is gestopt. Een commissie is gevraagd om op een brede manier te kijken naar hoe sekswerk in Utrecht een plek kan krijgen. Dat kan betekenen dat deze locatie opnieuw in beeld komt. Het kan
ook betekenen dat dat niet zo is. Daar is het oordeel van de commissie voor nodig. De burgemeester wil hierop wachten. De heer El Abassi haalt een debat terug dat hij met de voorganger van de burgemeester heeft gevoerd. Dat kan, maar het proces is een stap verder.
De heer El Abassi (DENK) probeert het antwoord van de burgemeester te begrijpen, maar hoe meer
hij doorvraagt, hoe schrijnender hij het antwoord vindt klinken. Hij heeft de vraag inderdaad gesteld aan de voorganger van de burgemeester. Hij heeft hier toen geen antwoord op gekregen. Dat
betekent dat ook de school er geen antwoord op heeft gekregen. Sterker nog, er is nooit contact geweest met de school. Mensen wachten op antwoorden. De heer El Abassi is in de positie om
vragen te stellen en wil graag antwoorden. Hij gunt de burgemeester alle tijd om dit uit te zoeken
tijdens een schorsing, maar hij wil er wel antwoord op. De heer El Abassi doet geen debat over, maar wacht nog steeds op een antwoord op een vraag die hij eerder gesteld heeft.
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vindt dat de burgemeester wel erg makkelijk de
verantwoordelijkheid om hier op een goede manier mee om te gaan van zich afschuift door te
zeggen dat het een andere burgemeester was en een andere tijd. De fractie van DENK stelt een heel legitieme vraag.
Mevrouw Dijksma (burgemeester) zal hier aan het einde van haar inbreng op terugkomen.
De heer Van Deún heeft gezegd: laat het lekker aan de markt over. In de komende maanden zal
duidelijk worden wat de experts hierover zeggen. De burgemeester denkt dat de betrokkenheid van de overheid als toezichthouder belangrijk is. De markt zal hier nooit in volle omvang alleen aan de
orde zijn, omdat dit nu eenmaal gaat over een beroepsgroep met mensen die kwetsbaar werk doen. Het is dus nodig dat de kwetsbaarheiden goed in beeld zijn.
De heer Van Deún (PVV) onderschrijft ten dele het antwoord van de burgemeester, maar merkt op dat er in de industrie ook allerlei werknemers in gevaarlijke beroepen werken. Ook hier heeft de gemeente een zorgtaak. Wat is nou het verschil? Dit kan toch gewoon aan de markt overgelaten worden?
Mevrouw Dijksma (burgemeester) antwoordt dat dit voor een deel ook gebeurt. Er zijn escortbureaus of andere seksinrichtingen die volledig markt zijn. Wanneer je een tender uitzet, is in principe de markt ook aan zet. Er zit ook geen overheidsfinanciering in. In die zin wordt het aan de markt
overgelaten. Dat betekent echter niet dat je er nooit een relatie mee hebt. Met andere bedrijfstakken heeft de gemeente in haar rol van toezichthouder ook wel degelijk een relatie. De burgemeester is het dus minder oneens met de heer Van Deún dan hij misschien denkt.
De heer Van Steeg gaf aan dat ook zijn fractie wil stoppen op de huidige locatie. Hij vroeg hoe er
gekeken wordt naar de samenwerking met de tenderpartij. Eerder had de burgemeester al tegen de raad gezegd dat er wel wat gebeurd is. Er kan niet zomaar doorgeschakeld worden alsof dat niet
gebeurd is. De burgemeester heeft er echter weinig behoefte aan om daar nu veel woorden aan te wijden. Het is vervelend dat het zo gelopen is. De gemeente is hier ook niet blij mee. Uiteindelijk
heeft dat wel geleid tot het stoppen van de tender. De burgemeester komt zo nog te spreken over de opdracht en over de samenstelling van de commissie. Die krijgen nu in alle breedte vorm. De
gemeente schakelt niet door naar weer een nieuwe tender in precies dezelfde manier van werken.
Raadsvergadering van 25 november 2021
18
Iedereen, de heer Bos het meest bloemrijk, heeft vastgesteld dat deze route niet succesvol is geweest.
De heer Van Steeg (CDA) vraagt of de burgemeester de opvatting deelt dat je in een normale markt tegen zo’n partner zou zeggen dat je er niet meer mee samenwerkt.
Mevrouw Dijksma (burgemeester) antwoordt dat zij graag haar eigen woorden kiest.
De burgemeester vond de manier waarop de ChristenUnie de werking van de commissie beschreef
wel goed. Je moet alle expertise hebben, ook vanuit de sekswerkers zelf, maar het moet geen Poolse landdag worden, in een enorm grote samenstelling, en er moet ook geen directe
belangenbehartiging zijn. Dat zijn twee belangrijke voorwaarden. Die kennis is nodig. Het belang van politie en OM kunnen ook behartigd worden doordat er iemand in de commissie zit die expert is op
het gebied van mensenhandel en in wie politie en OM ook vertrouwen hebben. Het is ook belangrijk dat er iemand vanuit de sekswerkersbranche naar voren komt die breed vertrouwen geniet bij
verschillende vormen van sekswerkers. De klankbordgroep kan ook een rol spelen in de advisering en de gesprekken met de commissie.
Mevrouw Bijsterbosch vroeg of de burgemeester niet alleen met de opdracht terug naar de raad wil
komen, maar ook met wie zij op het oog heeft voor de commissie. Dit vindt de burgemeester prima. Ze vraagt de raad echter wel om het werkbaar en onafhankelijk te houden. Daarmee is niet gezegd dat die expertise geen plek krijgt. Dit vindt de burgemeester wel van belang. Anders wordt er over de hoofden van mensen heen gepraat, zonder dat er met hen gesproken wordt.
De VVD-fractie heeft de antwoorden op haar vragen gekregen in de reactie op de moties van de heer Bos.
In antwoord op de vragen van mevrouw Schers meldt de burgemeester dat de klankbordgroepen natuurlijk betrokken worden. Wethouder Eerenberg kan vanwege andere werkzaamheden niet aanwezig zijn. De burgemeester stelt dat het buiten kijf staat dat er gelijkwaardigheid in
betrokkenheid moet zijn. De burgemeester weet dat sekswerkers per bijeenkomst een vergoeding krijgen. Als er meer van hen gevraagd wordt, zijn er meer bijeenkomsten en krijgen ze daarmee vanzelf wat mevrouw Schers vraagt. Het lijkt de burgemeester onverstandig om daar nog meer bovenop te doen.
Mevrouw Schers (GroenLinks) heeft begrepen dat de vergoeding is gebaseerd op tien bijeenkomsten. Als het er meer worden, past dit niet in de begroting van Belle Hulpverlening. Is de burgemeester dan bereid om met Belle in gesprek te gaan om te bekijken hoe dat bekostigd wordt?
Mevrouw Dijksma (burgemeester) vindt dit lastig. Ze zou eerst willen verifiëren of er wel echt een probleem is. Deze verantwoordelijkheid wil zij bij de wethouder willen neerleggen. Ze kan zich
voorstellen dat deze mensen mans genoeg zijn om, als er echt een probleem is, dit aan te kaarten. Een toezegging zonder dekking op voorhand vindt de burgemeester een slag te ver gaan.
De uithuiszetting is aan de orde geweest. Dit is een complexe zaak. Als er alleen sprake is van
illegale prostitutie, is dit voor de gemeente als toezichthouder geen reden om tot uithuiszetting over te willen gaan. Maar dit zijn vaak situaties met multiproblematiek. Dan vind je in diezelfde woning