URK coalitieakkoord.pdf

KOERSVAST EN EENSGEZIND COALITIEAKKOORD 2022 - 2026 Mei 2022

2

VOORWOORD Voor u ligt het coalitieakkoord van de SGP, CDA en ChristenUnie. Drie partijen die zich allemaal verbonden weten aan de Bijbel. Het belang dat wordt gehecht aan onze christelijke normen en waarden en het behoud van de zondagsrust wordt van harte en eensgezind onderschreven door deze partijen. Dit verbindt ons en vormt een stevige basis van waaruit we ons politieke en bestuurlijke werk ter hand mogen nemen. Drie partijen die op basis van hun programma elkaar hebben gevonden. Daarmee ligt er een sterke en brede politieke en maatschappelijke basis voor deze coalitie. Drie lokaal gewortelde partijen die ieder afzonderlijk partijpolitieke banden hebben in de regio, provincie, Den Haag en Brussel. Dat schept verantwoordelijkheden en kansen om de steun voor de opgaven waar Urk voor staat te verbreden en verdiepen. Deze coalitie gaat van start in tijden waarin de wal van de realiteit het schip van de wens en ambitie doet keren. De oorlog in Oekraïne en daardoor de spanningen op het internationale politieke toneel zorgen voor hoge energiekosten en forse prijsstijgingen van grondstoffen. Maar ook op nationaal niveau doen zich zaken voor die een flinke impact hebben op de mogelijkheden die de gemeente Urk en deze coalitie hebben de komende jaren. De gevolgen van corona hebben hun economische en maatschappelijke sporen getrokken.

De landelijke problematiek rondom stikstof en PFAS hebben directe gevolgen voor de groeimogelijkheden en ontwikkelkansen als het gaat om woningbouw, het nieuwe bedrijventerrein en de maritieme servicehaven. Anderzijds biedt de nationale woon- en bouwagenda Urk kansen. Er zijn twee belangrijke factoren die bepalen wat er financieel mogelijk is voor de gemeente: de herijking van het gemeentefonds en de gedecentraliseerde wettelijke taken in het sociaal domein. Tot die werkelijkheid heeft gemeente Urk zich te verhouden. Staatsrechtelijk zijn wij hieraan geboden. De beleidsvrijheid is sterk ingeperkt. Tegelijkertijd past Urk vaak niet in de standaardmodellen. Daarom vragen de opgaves van Urk om een geheel eigen aanpak. Dit zorgt voor extra uitdagingen voor deze coalitie.

Onder deze omstandigheden treedt een nieuw college aan met een coalitie die er bewust voor kiest om zich te richten op de drie grote opgaves: wonen, werken en leven. Daarbij moet de basis op orde worden gebracht en op orde blijven. De coalitie wil de hele gemeenteraad daar graag positief bij betrekken. Met ruimte voor verscheidenheid zoeken wij vanuit de gezamenlijke drijfveer het goede voor Urk opdat het Urk en haar inwoners wel gaat. Koersvast en in afhankelijkheid van Gods onmisbare zegen die wij allen bij onze ambtsaanvaarding tot Getuige hebben aangeroepen. Urk, 19 mei 2022

Jacob de Borst Fractievoorzitter SGP

Hans Crebas Fractievoorzitter CDA

Meindert Bakker Fractievoorzitter CU

Urk

Koersvast en eensgezind | Coalitieakkoord 2022 - 2026

Urk staat voor majeure opgaven. We investeren in onze toekomst! Denk aan de realisatie van de Zeeheldenwijk, de bredere vraag naar ruimte voor de groei van Urk, het bedrijventerrein Port of Urk en de daarvoor benodigde infrastructuur. De beschikbare fysieke en financiële ruimte willen wij zo verantwoord mogelijk benutten voor de Urker inwoners, bedrijven, scholen, verenigingen en andere instellingen. Daarvoor is niet alleen een goede raad nodig; het vraagt ook een grote inzet van de gemeentelijke organisatie, die al zo onder druk staat. Uitbreiding in kwaliteit en kwantiteit is onontkoombaar. Op de huidige arbeidsmarkt is het speuren naar de juiste mensen. Daarom zijn scherpe keuzes nodig, want het eerlijke verhaal is dat niet alles kan.

3

4

DE BASIS OP ORDE (integriteit, organisatie, financiën) Om in deze coalitieperiode effectief te kunnen opereren, zullen een aantal randvoorwaarden moeten worden vastgesteld of op orde gebracht. Zo maken we ruimte voor de ambities en voornemens zoals in de volgende hoofdstukken - wonen, werken en leven - opgenomen.

Om de basis op orde te brengen, zetten we de komende periode in op: • De kerntaken van de gemeente. We gaan grondig evalueren: wat doen we? Wat levert het op? Wat zijn de precieze kerntaken van de gemeente en wat niet? • Een behoedzame en zorgvuldige financiële koers. • Stabiliteit van gemeentelijke lasten voor onze inwoners met uitsluitend een aanpassing door indexering. • Voldoende financiële middelen voor de groei van Urk. Nog te vaak ontbreekt het daaraan en komen de grootse uitdagingen van Urk onder druk te staan. Urk groeit tegen de klippen op, zowel demografisch als economisch. We onderzoeken hoe we samen met Rijk, provincie en andere stakeholders extra fondsen kunnen aanboren om de groei van Urk in goede banen te leiden en te stimuleren.

• Efficiënte samenwerking en solidariteit in de regio. De inbreng en autonomie van Urk zijn daarbij vanzelfsprekend. We stellen hierbij een strategische agenda op en een visie met als horizon 2050. • Integriteit en ondermijning. Deze onderwerpen krijgen continu aandacht en raken de gemeentelijke organisatie, de raad, het college en de hele Urker samenleving. We investeren daar gezamenlijk in met verschillende stakeholders (politie, justitie, gemeente, kerken, sportverenigingen, enz.). Het is belangrijk om voort te bouwen op de lijn die we de afgelopen jaren hebben ingezet waaronder de implementatie van de Flevolandse norm. De Flevolandse norm moet bijdragen aan het tegengaan van ondermijning. • Participatie van inwoners. Initiatieven van burgers worden gewaardeerd en gestimuleerd, ook in het kader van de nieuwe omgevingswet. • Het vaststellen van een gemeentelijk inkoopbeleid. Dit inkoopbeleid heeft als doel om zoveel mogelijk inkopen van de gemeente Urk lokaal te laten plaatsvinden. • Citybranding. We nemen ‘citybranding’ serieus en gaan het sterke verhaal van Urk vertellen. Daarin is in het bijzonder aandacht voor de economische en culturele eigenheid van Urk. • Verstevigen van onze traditionele banden met het volk van Israël en tegengaan van antisemitisme en discriminatie.

Koersvast en eensgezind | Coalitieakkoord 2022 - 2026

• Investeren in de gemeentelijke organisatie. Afdelingen waar tekorten zijn worden weer op volle sterkte gebracht. Investeren doen we zowel in FTE, competentie als in expertise. Daarbij wordt ook rekening gehouden met en geïnvesteerd in ‘voeling’ met de lokale samenleving.

5

WONEN Dit hoofdstuk start met een winstwaarschuwing: de wereld is veranderd na het schrijven van alle verkiezingsprogramma’s. Mondiale ontwikkelingen hebben hun weerslag op tal van sectoren en de ambities die we hebben als Urk. Dat geldt zeker ook voor de woningbouw vanwege de toenemende kosten van materialen en bouwkosten van nieuwbouwwoningen. Daarmee rekening houdend zetten we in op een divers, kwalitatief en toegankelijk woonaanbod voor heel Urk.

6

Om wonen mogelijk te maken voor alle inwoners van Urk en onze gasten, zetten we de komende periode in op: •  Het ontwikkelen van een strategie en visie voor de volgende stap na de Zeeheldenwijk en Port of Urk. • Het structureel monitoren van de woningproductie, actuele behoefte en doelgroepen. We stellen bij waar en wanneer nodig. • Het benutten van de ruimte rondom Urk voor het bouwen van woningen in het kader van de stedenbouwkundige rijksopgaven (motie Koerhuis) om bij te dragen aan de verlichting van de woningnood. • Het ontwikkelen van een visie en strategie voor bestaande inbreilocaties. We kijken waar slimme samenvoegingen van bestemmingen mogelijk zijn (denk aan cultuur, vrijetijdsbesteding, enz.) om de sociale samenhang te bevorderen. • Goedkopere woningen en kleinere woningen voor een- en tweepersoonshuishoudens, huishoudens met een zorgvraag of laag inkomen, studenten en andere doelgroepen, zodat de doorstroom op gang komt. •  Starterswoningen. Starterswoningen zijn voor starters: de prijs moet voldoen aan de eisen voor een starterslening. We zoeken naar financiële instrumenten en marktpartijen die kunnen helpen in het aandragen van alternatieven om starterswoningen toegankelijk en bereikbaar te maken voor de doelgroep. • A  lternatieve woonoplossingen voor betaalbaar wonen. Een voorbeeld daarvan is huurkoop.

We onderzoeken welke partners dit kunnen realiseren. • Een gebiedsvisie voor het Oude Dorp. In deze visie staat integrale coördinatie op ambtelijk en bestuurlijk niveau centraal. Dilemma’s rond de betaalbaarheid van (onderhoud van) woningen, de duurzaamheidsopgave en het dorpsgezicht van Urk worden bespreekbaar gemaakt en aangepakt.

• Verplaatsing van de Boni. Dit moet voortvarend doorgezet worden. • Fatsoenlijke huisvesting voor arbeidsmigranten. De problematiek rondom de huisvesting van arbeidsmigranten wordt aangepakt. We zoeken naar een oplossing voor deze woonopgave. We dringen de bezetting van de reguliere woningvoorraad door arbeidsmigranten terug. Daarnaast moet huisvesting van arbeidsmigranten voldoen aan (sociale) standaarden waar door de gemeente op toegezien wordt. We hebben daarnaast oog voor de sociale en economische problematiek rondom arbeidsmigranten. • L  eefbaarheid van de wijk. Belangrijk vinden we ruimte voor water, groen en recreatie (natuurinclusief). We streven naar meer natuurbeleving op Urk. • Openbare ruimte en speelplaatsen. In samenwerking met buurtverenigingen en inwoners wordt de inrichting en het beheer van de openbare ruimte verbeterd. Daarbij is extra aandacht voor speelplaatsen. • E  en integrale visie voor het haventerrein. We ontwikkelen een integrale visie voor het haventerrein als ontmoetingsplaats voor jong en oud, binnen huidige kaders in overleg met de verschillende stakeholders. • Het Meerjaren Grondstoffenbeleid. Dat beleid zetten we ambitieus voort. Van afval naar grondstoffen. Met bijzonder oog voor de luierproblematiek/incontinentiematerialen. Het werkt kostenbesparend en het geeft inhoud aan lokaal rentmeesterschap.

7 Koersvast en eensgezind | Coalitieakkoord 2022 - 2026

• Een veiliger en leefbaarder Oude Dorp. Het is urgent dat de verkeersveiligheid en leefbaarheid van het Oude Dorp worden bevorderd en beschermd, met respect voor geschiedenis en cultuur. Nadrukkelijk staat het reguleren van het autoverkeer en het autoluw maken centraal.

WERKEN Werken op Urk is dynamisch en wordt steeds uitdagender. Dat verhaal moeten we vertellen, zodat nog meer mensen kiezen voor een baan op Urk. De Urker economie is krachtig en veerkrachtig. Daar blijven we in investeren om zo tot een optimaal vestigingsklimaat te komen.

8

Om de economie verder te versterken zetten we de komende periode in op: • Het opstellen van een integraal vestigingsbeleid voor alle bedrijven met daarin bijzondere aandacht voor het parkeren van vrachtwagens. Initiatieven vanuit het bedrijfsleven voor parkeerfaciliteiten met bijbehorende voorzieningen ondersteunen we. • Een goede energie- en watervoorziening. Dit is belangrijk voor het vestigingsklimaat op Urk. We stimuleren initiatieven van ondernemers die hun afhankelijkheid op deze gebieden reduceren. • Meer dan wind en zon. In het vraagstuk van de energietransitie kijken we nadrukkelijk breder dan alleen wind en zon. Ook alternatieve bronnen moeten in een evenwichtige energiemix worden opgenomen. • Goede bereikbaarheid van Urk met o.a. het OV en de nieuwe randweg. Een goede verbinding tussen Urk en Lelystad krijgt prioriteit. •  Het stimuleren van de diversificatie van de economie. Meer banen voor diverser opgeleide jongeren en mogelijkheden creëren voor startups, maar ook aandacht voor de circulaire economie. • Urk als maritieme hotspot van Europa. De aanleg van Port of Urk maakt van Urk de maritieme hotspot van Europa, waarbij de verbreding van de sluizen van Kornwerderzand en de verdieping van de vaargeul cruciaal zijn voor de groei. • Urk als viscentrum van Europa.

Urk moet het viscentrum van Europa blijven en een belangrijke wereldspeler door innovatie en duurzaamheid. Visserij, handel, onderwijs en maritieme industrie maken van Urk een ‘blauw centrum’. •  De Maritieme en Agrarische regio Noordelijk Flevoland wordt verder versterkt. Noordelijk Flevoland heeft de gouden combinatie van visserij, agrarisch en technologie met de maritieme servicehaven als centrale spil. - Urk: fish capital of the world - NOP: potato centre of the world

• Uitbouwen van het maritieme onderwijs. Dat doen we op het gebied van binnenvaart-, zeevaart- en waterbouwonderwijs. De bijbehorende huisvestingsvraagstukken die hier achter weg komen, krijgen extra aandacht. •  Winkelen op Urk. Winkelen moet veilig kunnen en een beleving zijn. De bestaande winkelcentra moeten worden versterkt, met bijzondere aandacht voor parkeren. Branchering en clustering zijn daarbij belangrijke uitgangspunten. •  Gastvrijheid voor toeristen. We zijn gastvrij voor onze toeristen en verwelkomen hen zoals we dat op Urk gewend zijn. Tegelijkertijd raakt het aan de leefbaarheid en is regulering noodzakelijk. • Een hotel op Urk. We stimuleren goede initiatieven van betrokken ondernemers die oog hebben voor Urk m.b.t. het realiseren van een hotel op een aanvaardbare locatie.

Koersvast en eensgezind | Coalitieakkoord 2022 - 2026

• Toekomstperspectief voor vissers. Urk is het zeevisknooppunt van Europa. We behartigen de sociaaleconomische belangen van de visserij op Urk. Ook visserijdiplomatie is hier een belangrijk onderdeel van. Kotters blijven welkom voor onderhoud en reparatie in de Urker haven.

9

LEVEN Urk kent een rijk sociaal, cultureel en sportief leven. Daarin blinkt onze gemeenschap uit. Om de positieve aspecten verder te versterken en de negatieve om te buigen ten goede, zetten we de komende periode in op: • Preventie. We moeten onze ogen niet sluiten voor ontwikkelingen in de samenleving en de dynamiek die dat met zich meebrengt op Urk. Hier gelden twee basisprincipes: de overheid als schild voor de zwakke en voorkomen is beter dan genezen. Inzetten op preventie in het voorveld is het beleidsmatige vertrekpunt. •  Een nieuw jeugdhonkenbeleid. Er komt nieuw beleid m.b.t. de jeugdhonken (regulering, handhaving) waarbij we de verantwoordelijkheden breder neerleggen dan bij de jeugd alleen. Anderzijds willen we meer ruimte voor veilige horeca. Hier hoort ook een nieuw horecaconvenant bij. •  Een samenleving waarin iedereen kan meedoen. We investeren in openbare ruimte waar al onze inwoners kunnen verblijven en zich gezien en gewaardeerd weten. •  Regionale samenwerking op het gebied van het hele sociale domein, waarbij oog blijft voor de identiteit van Urk.

10

• Bovenlokale zorginfrastructuur en eHealth. Na het wegvallen van het ziekenhuis in Lelystad zetten we in op bovenlokale zorginfrastructuur. We ondersteunen initiatieven als Het Vlie in Emmeloord en kijken samen met onze zorgpartners naar eHealth mogelijkheden. Tegelijkertijd blijven we staan voor inzet van de extra ambulancepost op Urk. • Verankering van DURF! en het IJslandse preventiemodel. We blijven dit via een programmatische aanpak doorontwikkelen. Denk daarbij onder andere aan: - Begeleide vrijetijdsbesteding - Ouderbetrokkenheid - Preventie en handhaving • Samenwerking met kerken. De gemeente zoekt de samenwerking met kerken die steeds meer maatschappelijke taken op zich nemen. Deze rol vraagt om een goede verbinding tussen overheid, kerken en professionals. De gemeente faciliteert en stimuleert. •  Een gezonde leefstijl. Bewegen en verantwoorde ontspanning zijn gezond en belangrijk, of dit nu individueel of in clubverband geschiedt. Het gemeentebestuur bevordert daarom goede faciliteiten en accommodaties. Verantwoorde sportactiviteiten leveren een positieve bijdrage aan de vorming en gezondheid van de jeugd. Ook heeft sport voordelen voor sociale verbanden, voor gezag, het rekening houden met elkaar, het bijbrengen van orde en regel, waarden en normen. • Begraven op Urk moet waardig en betaalbaar blijven. •  Het basis- en speciaal onderwijs op Urk.

Dit is essentieel voor de vorming van onze kinderen. Onderwijskundige visie en huisvesting dienen hand in hand te gaan met de ruimtelijke groei en maatschappelijke uitdagingen. •  Het verbreden van het voortgezet en beroepsonderwijs op Urk (denk o.a. aan HAVO, VWO en MBO). Zorg is één van de sectoren waarmee we het lokale MBO willen uitbreiden.

• Maatschappelijke diensttijd. De gemeente stimuleert de maatschappelijke diensttijd voor jongeren als belangrijke mogelijkheid om ervaring op te doen in de inzet voor de samenleving en om bruggen te slaan tussen jong en oud. • Hulp bij digitale zelfredzaamheid, vermindering van laaggeletterdheid en taalachterstand. De Flevomeer Bibliotheek Urk heeft daarbij een belangrijke rol. • Actief minimabeleid. We voeren actief minimabeleid waarbij vroegsignalering van schulden een belangrijke rol heeft. Ook ZZP’ers zijn kwetsbaar en kunnen in de problemen komen. •  Stimuleren verenigingen, vrijwilligers en mantelzorgers. Verenigingen vervullen een belangrijke maatschappelijke rol. Daar waar zij invulling kunnen geven aan maatschappelijke opgaven juichen we dat van harte toe en faciliteren we waar mogelijk. Vrijwilligers en mantelzorgers moeten op hun waarde worden geschat. • Kunst, cultuur en creativiteit. Dit verrijkt het leven en de samenleving. Creatief bezig zijn benadert mensen vanuit hun talenten en vergroot de mentale veerkracht. Het werkt preventief voor jong en oud omdat je er vaardigheden mee ontwikkelt en contacten mee op doet. De domeinen cultuur, welzijn, participatie en gezondheid zijn zo met elkaar verbonden. De cultuurnota wordt geactualiseerd in nauwe afstemming met de participanten van de cultuurkoepel. • De Urker Taal. De Urker taal is een verbindende factor.

We sluiten aan bij het convenant Nedersaksische Taal en promoten onze taal. •  Cultureel en maritiem erfgoed. Investeren in cultureel en maritiem erfgoed is belangrijk om het sterke verhaal van Urk te vertellen. De Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit Urk kan goede diensten bewijzen voor de inventarisatie van erfgoed, met aandacht ook voor archeologie. • Ruimte voor culturele expressies. We investeren o.a. door slimme en efficiënte inzet van gebouwen.

11 Koersvast en eensgezind | Coalitieakkoord 2022 - 2026

• Een positief pedagogisch klimaat: jongeren moeten zich veilig voelen op school en in de samenleving. Respect van jongeren voor ouderen moet normaal zijn. Ouders en ouderen moeten het goede voorbeeld geven. De rol van inwoners als ‘ambassadeur’ zou op scholen en in verenigingen besproken en geoefend moeten worden onder het motto: Urk, dat doe je zelf!