Technische vragen zienswijze GR Ijsselmeergroep

1

2

Fractie GB

GB

Technische vragen agendapunt 4a Zienswijze GR IJsselmeergroep (commissie Organisatie en Leven. d.d. 9 juni 2026 Vraag Antwoord Concern voor Werk geeft aan dat de De WSW-populatie neemt af omdat de wet is afgesloten voor nieuwe ondersteuningsvraag groeit en dat wachtlijsten deelnemers. Er blijven echter inwoners die zijn aangewezen op een beschermde voor Beschut Werk beginnen te ontstaan. Hoe werkplek. Deze inwoners vallen nu in de doelgroepen ‘Banenafspraak’ of lang zijn deze? ‘Beschut Werk’. Met de ‘Banenafspraak’ zou de inwoner kunnen deelnemen aan de reguliere arbeidsmarkt met ondersteuning van een loonkostensubsidie (structureel op grond van de Participatiewet) en persoonlijke begeleiding. Concern voor Werk biedt deze persoonlijke begeleiding (op de werkvloer) en ziet de problematiek in deze doelgroep toenemen. Met de indicatie Beschut Werk kun je als inwoner aanspraak maken op een beschermde werkplek bij Concern voor Werk. De gemeente Urk ontvangt middelen van het Rijk voor de begeleiding van deze inwoners ter hoogte van de taakstelling. De taakstelling voor de gemeente Urk is 6. Concern voor Werk wil meer inwoners een beschermde werkplek bieden, alleen de begeleidingskosten zijn hoog en moeten voldaan worden vanuit het Participatiebudget.

Dit is een beleidskeuze die (binnenkort) wordt voorgelegd aan de gemeenteraad bij het vaststellen van de Verordening Participatie en wordt voorgelegd aan het College bij het vaststellen van de beleidsregels Participatie.

In de jaarstukken 2025 is een rechtmatigheidafwijking van €113.000 geconstateerd (vooral looncompensatie Wsw). Welke structurele maatregelen zijn genomen om dit type afwijkingen in 2026-2027 te voorkomen?

Momenteel worden er twee inwoners vanuit het budget Concern voor Werk een beschermde werkplek geboden en twee inwoners vanuit het Participatiebudget (naast de 6 inwoners op basis van de Rijksbijdrage). Er zijn nu verschillende aanvragen beschut werk in proces waardoor er een wachtlijst zou ontstaan van 3 personen. Deze wachtlijst zal naar verwachting volgend jaar verder oplopen. De verwachting is dat het Rijk de taakstelling verhoogd en de wetgeving Beschut Werk aanpast. De termijn hiervoor is nog onbekend. Dit is niet te voorkomen. De looncompensatie WSW is afhankelijk van het aantal WSW-ers werkzaam binnen Concern voor Werk en wetswijzigingen. Dit blijft een inschatting.

3

GB

In het raadsvoorstel wordt gesteld dat de financiële positie “goed” en “stabiel” is, terwijl tegelijkertijd sprake is van: structurele krimp van de WSW-populatie stijgende kosten (3– 5%) toenemende afhankelijkheid van Rijksfinanciering Hoe verhoudt deze kwalificatie van “financieel stabiel” zich tot deze risico’s?

Zoals onder punt 1 beschreven is er structurele krimp, echter deze doelgroep blijft wel bestaan. De financieringsstromen zullen anders verlopen, meer op individuele basis en meer voor rekening van het Participatiebudget van de gemeenten. Als je als gemeente de structuur van het sociaal ontwikkelbedrijf Concern voor Werk wilt behouden moeten wel keuzes gemaakt worden. De gemeente Urk is daarin een gelijkwaardige partner, maar wel met een (veel) mindergrote doelgroep dat de gemeenten Noordoostpolder eb Lelystad. Samenwerking in strategie om lokale kleur mee te geven is belangrijk. De GR IJsselmeergroep en Concern voor Werk zijn financieel gezonde bedrijven met voldoende weerstandscapaciteit voor de komende jaren. De ontwikkelingen in doelgroep, financiën vraagt wel om strategische keuzes. Daarom zijn er verschillende stappen gezet in de ontwikkeling naar een nieuwe strategie. Om deze strategie te implementeren heeft het Rijk middelen beschikbaar gesteld aan de grootste gemeente in het samenwerkingsverband (Gemeente Lelystad). Het bestuur van de GR IJsselmeergroep is overeengekomen dat deze middelen worden ingezet voor de vastgestelde strategie voor de komende drie jaren.

4

GB

De gemeentelijke bijdrage wordt vanaf 2027 op nihil gesteld, terwijl tegelijkertijd wordt aangegeven dat er een risico blijft dat gemeenten opnieuw moeten bijdragen. Hoe wordt dit risico concreet ingeschat?

De gemeentelijke bijdrage werd de laatste jaren (vanaf 2024) niet aangesproken. Deze middelen bleven echter wel in beheer in de GR IJsselmeergroep. Het bestuur van de GR IJsselmeergroep heeft besloten dat dit niet wenselijk is en past bij de (betrokken) positie van de gemeenteraad. Daarom wordt vanaf 2027 de gemeentelijke bijdrage afgeschaft. De middelen die het Rijk heeft toegekend worden gebruikt voor de doorontwikkeling/ implementatie voor de nieuwe strategie. Keuze van het Rijk zullen ook bepalend zijn en blijven voor de toekomst van het sociaal ontwikkelbedrijf. Het bestuur van de GR IJsselmeergroep zal bij de uitvoering van de nieuwe strategie de plaats van het sociaal ontwikkelbedrijf bepalen en ook welke kosten hieraan verbonden zijn. Het is daarom niet ondenkbaar dat de GR IJsselmeergroep in de toekomst middelen zal vragen aan

de aandeelhoudende gemeenten. De gemeenteraad heeft dan de keuze of zij deze middelen beschikbaar stellen. Het beheer van de middelen past bij de positie van de gemeenteraad. Gezien de financiële positie van de gemeente Urk is deze ontwikkeling op dit moment welkom omdat dit een ‘bezuiniging’ realiseert die niet direct nadelinge gevolgen heeft voor de inwoners. Maar houd wel in gedachten dat de doelgroep Banenafspraak en Beschut Werk groeien en de problematiek toeneemt. Het Participatiebudget zal daarin mee moeten groeien de komende jaren. (Voor 2015 waren inwoners met een beperking ten aanzien van werk veelal aangewezen op een Wajong-uitkering van het UWV. Vanaf 2015 kan men alleen toetreden tot de Wajong als je structureel niet meer kunt werken. Als de inwoner nog wel (beperkte) capaciteiten heeft ten aanzien van werk valt zij in de Participatiewet van de gemeente. Dit is een doelgroep die blijvend is aangewezen op een loonkostensubsidie en begeleiding op de werkvloer) 5

GB

Het bestuur heeft ingestemd met uitbreiding van de doelgroep (doelgroepenregister), terwijl de nadere financiële uitwerking nog volgt. Waarom wordt deze keuze al gemaakt zonder uitgewerkt financieel kader?

Als basis voor (een deel van) de nieuwe strategie is er een businesscase opgeleverd door onderzoeksbureau Berenschot. Deze businesscase had een neutraal/ licht positieve uitkomst voor de gemeente Lelystad en de gemeente Noordoostpolder. Echter een negatieve (financiële) uitkomst voor de gemeente Urk. Dit vanwege de systematiek van Rijksfinanciering. Het beschikbaar stellen van de structuur van Concern voor Werk voor inwoners met de indicatie Banenafspraak (die nog niet kunnen deelnemen aan arbeidsmarkt) is een kostbare investering. Op basis van deze businesscase hebben de gemeente Lelystad en de gemeente Noordoostpolder ingestemd met de uitbreiding van de doelgroep, onder voorwaarde van nadere uitwerking. De gemeente Urk daarentegen heeft een erg sociale arbeidsmarkt waardoor er meer mogelijkheden op de reguliere arbeidsmarkt zijn voor deze doelgroep. Mede door de negatieve businesscase voor de gemeente Urk heeft de gemeente Urk bedongen dat deze afspraak niet geldt voor de gemeente Urk. Uiteraard volgt de gemeente Urk deze ontwikkeling nauw en kijkt waar mogelijkheden ontstaan voor inwoners van Urk voor de (nabije) toekomst.

Kortom deze uitbreiding is nog niet van toepassing voor de gemeente Urk, maar dat zou voor de toekomst wel zo kunnen zijn. 6

GB

De positie van Urk wordt omschreven als een “minder positieve businesscase”. Wat betekent dit concreet voor: - kosten - deelname - rol in de samenwerking?

Bij de implementatie van de nieuwe strategie zal de positie voor de drie gemeenten nader worden uitgewerkt. Zie voor verdere toelichting punt vijf.

7

GB

Hoe wordt voorkomen dat Urk relatief minder profiteert van de samenwerking dan de andere gemeenten?

In de strategie zijn de aanbevelingen uitgewerkt en per deelnemende gemeente nader uitgewerkt. Op deze wijze werk je als gemeenten transparant samen en kan de structuur van Concern voor Werk passend voor de drie deelnemende gemeenten worden ingezet.

8 9 10 11 12 13 14 15 16

17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30